ÖNSÖZ

Günümüzde muhasebecilerin omuzlarındaki yük her geçen gün artmaktadır. Dolayısıyla ilgili konuları araştırmak için yeterli zamana sahip olamayan muhasebecilerin her daim başvuracakları bir kaynağa ihtiyaçları ivedi bir hal almıştır.

Muhasebecinin El Kitabı adlı bu çalışma muhasebecilik mesleğini icra eden meslektaşların sadece muhasebe ve vergi konularında değil diğer birçok konu ve alanda başvuracakları temel bir kaynak niteliğindedir. Muhasebecilere yönelik yapılan çalışmaların büyük bir kısmı temel bazı konulara odaklanmaktadır. Örneğin, dönemsonu işlemleri, maliyet muhasebesi, vergi uygulaması, şirketler rehberi gibi. Tüm bunlara ayrı ayrı sahip olmak hem maddi olarak hem de zaman açısından oldukça külfetlidir. Elinizdeki bu çalışma tüm bunlar düşünülerek hazırlanmıştır. Çalışmanın içerisinde ticari şirketler rehberinden dönemsonu uygulamalarına kadar mevzuatın en son haliyle anlatılmış konular bulunmaktadır.

Kitabın KDV ile ilgili bölümleri en son mevzuat değişiklikleri göz önüne alınarak hazırlanmıştır.

Yine kitabın editörlüğünü yapan ve mesleki mevzuatta derin bilgisi ve bitmeyen enerjisi ile her daim bir adım önde olan Dr. Koray ATEŞ ’e sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.

Kitabın basılmasında emeği geçen tüm MuhasebeTR.com çalışanlarına da sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.

Kitap ile ilgili görüş ve önerilerinizi iletisim@muhasebetr.com e-posta adresimize gönderebilirsiniz.

Saygılarımla,

E.Öğr. Gör. Nurten ÖRNEK

İÇİNDEKİLER

ŞİRKETLERDE GENEL KURUL İŞLEMLERİ

1. LİMİTED ŞİRKETLERDE GENEL KURUL 28

1.1. Limited Şirketlerde Genel Kurul 28

1.2. Limited Şirketlerde Genel Kurulun Yetkileri 28

1.3. TTK’ya Göre Limited Şirketlerde Olağan Genel Kurul Yapılma Zamanı 29

1.3.1. 6102 Sayılı TTK’ya Göre 29

1.4. Limited Şirketlerde Genel Kurulu Kimler Davet Eder? 30

1.5. Limited Şirketlerde Ortakların Genel Kurula Çağrı Zamanı 30

1.6. Azlığın Genel Kurulu Toplantıya Çağırması 30

1.7. Limited Şirketlerde Genel Kurul Çağrı İlanında Yer Alacak Hususlar 31

1.8. Limited Şirket Genel Kurul Gündeminde Yer Alması Zorunlu Asgari Unsurlar 31

1.9. Limited Şirket Genel Kurulunda Hazır Bulunması Gereken Belgeler 31

1.10. Limited Şirket Genel Kurulunda Bakanlık Temsilcisinin Bulunup Bulunmayacağı 31

1.11. Limited Şirketler Genel Kurula Elektronik Ortamda Katılım Olabilir Mi? 32

1.12. Limited Şirketlerde Ortaklardan Biri Genel Kurula Temsilci İle Katılabilir Mi? 33

1.13. Limited Şirketlerde Genel Kurul Yapılma Yöntemleri 33

1.13.1. Toplantı Yapmadan Karar Alma 33

1.13.2. Çağrısız Genel Kurul 33

1.13.3. Çağrılı Genel Kurul 33

1.14. Genel Kurul Toplantı Tutanağı 33

1.15. Ortakların Oy Hakkı Ve Hesaplanması 34

1.16. Limited Şirket Genel Kurullarında Oy Hakkından Yoksunluk 34

1.17. Ağırlaştırılmış Nisap Gerektiren Genel Kurullar 34

1.18. Genel Kurul Toplantısına Yetkisiz Katılma 35

1.19. Genel Kurul Kararlarının İptali Ve İptal Sebepleri 35

1.19.1. Limited Şirket Genel Kurul Kararlarına İptal Davası Açabilecek Kişiler 35

1.20. Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali ve Butlanı 36

1.21. Limited Şirketlerde Genel Kurul Toplantılarının Yapılmamasının Sonuçları 36

2. LİMİTED ŞİRKETLERDE ADIM ADIM GENEL KURUL İŞLEMLERİ 37

2.1. Ltd.Şti. Genel Kurul Müdürler Kurulu Kararı 37

2.2. Limited Şirket / Genel Kurul Çağrılı 37

2.3. Limited Şirket / Genel Kurul Çağrısız 39

2.4. Limited Şirket Genel Kurulu İçin Vekaletname 39

2.5. Karşılaştırmalı Finansal Tabloların Hazırlanması 39

2.6. Müdür/Müdürler Kurulu Faaliyet Raporunun Hazırlanması 39

2.7. Denetim Raporunun Hazırlanması (Varsa) 45

2.8. Hazır Bulunanlar Listesinin Hazırlanması 45

2.9. Toplantıda Hazır Bulunması Gereken Evraklar 47

2.10. Toplantıda Hazır Bulunması Zorunlu Olanlar ve Katılma Hakkı 47

2.11. Toplantı Ve Karar Nisapları 48

Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesi 48

2.12. Toplantı Tutanağının Düzenlenmesi/ÇAĞRILI 49

3. ANONİM ŞİRKET GENEL KURUL YOL HARİTASI 50

3.1. Genel Kurul Öncesi Yapılması Gerekenler 50

3.1.1 Genel Kurul Toplantı Çeşitleri 50

3.1.2. Genel Kurulun Yapılacağı Yerin Ve Zamanının Belirlenmesi 50

3.1.3. Genel Kurul Gündeminin Ve Yönetim Kurul Kararının Hazırlanması 51

3.1.4. Çağrılı Genel Kurula Ve Pay Sahiplerine Çağrı/İlan 52

3.1.5. Çağrısız Genel Kurul 56

3.1.6. Karşılaştırmalı Finansal Tabloların Hazırlanması 56

3.1.7. Yönetim Kurulu Faaliyet Raporunun Hazırlanması 56

3.1.8. Denetim Raporunun Hazırlanması (Varsa) 61

3.1.9. Hazır Bulunanlar Listesinin Hazırlanması 61

3.1.10. Bakanlık İznine Tabi İşlemler Varsa Bakanlık İzinlerinin Alınması 63

3.1.11. İç Yönergenin Hazırlanması 63

3.1.12. Genel Kurulda Bakanlık Temsilcisi Bulundurma Zorunluluğu Varsa Temsilci Görevlendirilmesi İçin Bakanlığa Başvurulması 69

3.1.13. Toplantıda Hazır Bulunması Gereken Evraklar 73

3.1.14. Toplantıda Hazır Bulunması Zorunlu Olanlar ve Katılma Hakkı 73

3.2. Genel Kurul Toplantısında Yapılması Gerekenler 75

3.2.1. Hazır Bulunanlar Listesinin İmzalanması 75

3.2.2. Toplantının Açılması Ve Yönetimi 75

3.2.3. Toplantının Yönetimi İçin Divanın Oluşturulması 75

3.2.4. Toplantı Gündeminin Okunması 75

3.2.5. Toplantı Gündeminde Değişiklik Ve İlave Edilecek Hususların Talep Edilmesi Durumunda Gerekli Oylamanın Yapılması Ve Gündemde Değişiklik Ve İlavesinin Sağlanması 75

3.2.6. Toplantı Gündeminin Görüşülmesi 75

3.2.7.Toplantı Tutanağının Düzenlenmesi 76

3.2.8. Toplantı Başkanı,Yazmanı, ( Seçılmışse.” Başkan Yardımcısı, Oy Toplama Memuru”) Ve Bakanlık Temsilcisi (Varsa) Tarafından Toplantı Tutanağı, Hazır Bulunanlar Listesi Ve Diğer Belgelerin İmzalanması 78

3.2.9. Muhalefet Şerhi Varsa Şerh Koyanların Tutanağı İmzalaması 78

3.3. Genel Kurul Sonrası Yapılması Gerekenler 78

SON DÜZENLEMELERLE ŞİRKETLERDE DEFTER TASDİKLERİ VE SÜRELERİ

1. GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN TUTULMASI GEREKEN DEFTERLER 79

1.1 Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler (Gerçek Kişiler); 79

1.2 Kollektif ve Komandit Şirketler 79

1.3 İşletme Esasına Göre Tutulacak Defter; 79

1.4 Serbest Meslek Erbabının Tutacağı Defter; 80

2. KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN TUTULMASI GEREKEN DEFTERLER 80

2.1. Anonim Şirketler Ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler 80

2.2. Limited Şirketler 80

2.3. Limited Şirket Müdürler Kurulu Defteri 80

3. DERNEK VE VAKIFLARIN İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN TUTACAĞI DEFTERLER (Ticari Defter Tebliği Md.5/4) 81

4. KOOPERATİFLERİN TUTACAĞI DEFTERLER 81

5. DEFTERLERİN TASDİK ZAMANI 81

5.1. Tasdik Yenileme (Ara Tasdik) (Vuk Md. 222 ve Ticari Defter Tebliği Madde 17-18) 81

5.2. Ara Tasdik (Tasdik Yenileme) Yapılabilecek Defterler 81

5.3. Kapanış Onayı (Tasdiki) (Ttk Md 64/ 3,5) 82

DEFTER BEYAN SİSTEMİ

1. DEFTER BEYAN SİSTEMİ NEDİR? 83

2. DEFTER BEYAN SİSTEMİNİ KİMLER KULLANACAK? 83

3. SİSTEME BAŞVURU NASIL YAPILACAKTIR? 83

4. BASİT USULE TABİ MÜKELLEFLER NASIL BAŞVURU YAPACAKTIR? 83

5. İŞLETME HESABI ESASINA TABİ VEYA SERBEST MESLEK MÜKELLEFLERİ NASIL BAŞVURU YAPACAKTIR? 83

6. SİSTEM UYGULAMAYA GEÇTİKTEN SONRA MÜKELLEFİYET TESİS ETTİRENLER NASIL BAŞVURU YAPACAKTIR? 84

7. SİSTEME GİRMEK İÇİN ŞİFRE NASIL ALINACAKTIR? 84

8. SİSTEME NASIL GİRİŞ YAPILACAKTIR? 84

9. HALİ HAZIRDA VAR OLAN KULLANICI KODU VE ŞİFRE İLE DE SİSTEME GİRİŞ YAPILABİLECEK MİDİR? 84

10. KDV’NİN SON GÜNÜNE KADAR SİSTEME FATURA İŞLEYEBİLMEK MÜMKÜN MÜ? 84

11. KAYITLARIN YANLIŞ ATILMASI DURUMUNDA DÜZELTME KAYDI ATILABİLECEK Mİ? 84

12. SİSTEM ÜZERİNDEN HANGİ DEFTERLER TUTULABİLECEKTİR? 85

13. AMORTİSMANA TABİ VARLIKLARI SİSTEME DAHİL EDİP SİSTEM ÜZERİNDEN AMORTİSMAN AYRILABİLECEK Mİ? 85

14. AÇILIŞ VE KAPANIŞ TASDİKLERİ OTOMATİK OLARAK MI YAPILACAK? 85

15. SİSTEMDEKİ DEFTER VE KAYITLARIN MUHAFAZASINI KİMLER YAPACAKTIR? 85

16. DEFTER VE KAYITLARI VERGİ DAİRESİNCE İSTENENLER NE YAPACAK? 85

17. FATURA, SEVK İRSALİYESİ VEYA SERBEST MESLEK MAKBUZU DA SİSTEM ÜZERİNDEN DÜZENLENEBİLECEK MİDİR? 85

18. MÜKELLEFLER SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR İLE ANLAŞMAKSIZIN KENDİLERİ BU SİSTEMİ KULLANABİLİRLER Mİ? 85

19. SİSTEME NE ZAMAN GEÇİLDİ? 86

TİCARİ BELGELERDE BULUNMASI GEREKEN ZORUNLU BİLGİLER

1. FATURA VE İRSALİYELİ FATURADA OLMASI GEREKENLER 87

1.1. TTK’ya Göre Faturada Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler 87

1.2. İrsaliyeli Faturalarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 88

1.3. İnşaat İşlerinde Şantiye Alanına Sevk Edilen Mallar İçin Her Sevk İrsaliyesinden Sonra 7 Gün İçinde Fatura Kesilmeli Midir? 89

1.4. İşlemin Gerçekleşmesinden Önce Tanzim Edilen Faturalar 89

1.5. Malın Tesliminden Bir Kaç Gün Sonra Kesilen Faturalar 89

1.6. Sahte Faturadan Korunmak İçin Yapılması Gerekenler 90

2. SEVK İRSALİYESİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 90

3. TAŞIMA İRSALİYESİNDE BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER 90

4. GİDER PUSULASININ ÜST BÖLÜMÜNDE BULUNMASI GEREKEN ZORUNLU BİLGİLER 91

4.1. Gider Pusulasının Temini Nasıldır? 91

4.1.1. Noter Yolu İle Temin 91

4.1.2. Maliyenin Anlaşmalı Matbaalarından Temin 92

5. MÜSTAHSİL MAKBUZU VE MÜSTAHSİL MAKBUZUNDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER 92

5.1. Müstahsil Makbuzunun Temini 93

6. GÜNLÜK MÜŞTERİ LİSTESİ VE GÜNLÜK MÜŞTERİ LİSTELERİNDE BULUNMASI GEREKEN ZORUNLU BİLGİLER 93

6.1. Günlük Müşteri Listesinin Üst Bölümündeki Bilgiler 94

6.2. Günlük Müşteri Listesinin Alt Bölümündeki Bilgiler: 94

6.3. Günlük Müşteri Listesinin Temini 94

6.4. Günlük Müşteri Listesinin Bilgisayarda Düzenlenmesi 94

7. YOLCU LİSTELERİ VE YOLCU LİSTELERİNDE BULUNMASI GEREKEN ZORUNLU BİLGİLER 94

7.1. Yolcu Listesinin Üst Bölümündeki Bilgiler 95

7.2. Yolcu Listesinin Alt Bölümündeki Bilgiler 95

7.3. Yolcu Listesinin Temini 95

8. PERAKENDE SATIŞ FİŞİ VE PERAKENDE SATIŞ FİŞİNDE BULUNMASI GEREKEN ZORUNLU BİLGİLER 95

9. SERBEST MESLEK MAKBUZUNUN ŞEKLİ VE DÜZENİ 96

9.1. Serbest Meslek Makbuzunun Düzenlenmesi 96

MERSİS / E-FATURA UYGULAMALARI

1. MERSİS NEDİR? MERSİS UYGULAMASININ ÖZELLİKLERİ NELERDİR? 97

2. E-FATURA HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER 101

2.1. E-Fatura Geçişi Kimlere Zorunlu? 102

2.3. E-Fatura Hakkında Uygulamada Tereddüt Edilenler 104

2.3.1. Geçmiş Tarihli e-fatura Düzenlenebilecek Mi? 104

2.3.2. Temel Fatura Mı / Ticari Fatura Mı? Hangi Yöntemi Seçeceğim? 104

2.3.3. Aynı Holding Bünyesindeki Birden Fazla Firmanın Mali Mührününün Tek Bir Akıllı Karta Yüklenmesi Mevzuat Anlamında Mümkün Müdür? 104

2.3.4. Farklı Lokasyonlarda Hizmet Veren Bir Firma, E-Fatura Portalını Kullanıp Farklı Lokasyonlarından Mali Mühür Dışında Bir Yöntem İle (E-İmza, Sertifika) Faturaları İmzalayıp Gönderebilir Mi? 104

2.3.5. Zorunluluk Kapsamında Olan Ancak Sisteme Kayıtlı Olmayan Kullanıcılara Kağıt Fatura Düzenlenmesi Durumunda Bize Cezai Yaptırım Olur Mu? 104

2.3.6. E-fatura Uygulamasında Sadece Ticari Fatura Senaryosunu Kullanabilir Miyiz? GİB’e Temel Fatura Senaryosu İle Gelen Faturaları Almamak İstediğimizi Talep Etsek Bu Talebimiz Gerçekleşebilir Mi? 105

2.3.7. Mali Mühür Nedir ve Nasıl Temin Edilir? 105

2.3.8. E-Fatura Sistemine Kayıtlı Firmaları Nasıl Öğrenebilirim? Bu Listeler Ne Sıklıkla Güncellenecek? 106

2.3.9. E-Fatura İçin Mali Mühür Zorunlu Mudur? 106

2.3.10. E-Fatura İptali Nasıl Yapılır? 106

3. E-DEFTER UYGULAMASI 107

TTK KAPSAMINDA ŞİRKETLERDE SERMAYE ARTIRIMI

1. SERMAYE ŞİRKETLERİNDE SERMAYE KAVRAMI 109

2. TTK AÇISINDAN SERMAYE ŞİRKETLERİNDE SERMAYE ARTIRIMI 109

2.1. Sermaye Artırımının Nedenleri 110

2.2. Sermayenin Artırılması 110

3. TADİL METİNLERİ ÖRNEKLERİ 115

4. TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞUNCA İSTENEN EVRAKLAR 124

5. ÖRNEK SERMAYE ARTIRIMI TOPLANTI TUTANAĞI 125

6. ÖRNEK SERMAYE ARTIRIMI TADİL TASARISI 127

7. SERMAYE ARTIRIMINDA YENİ BİR UYGULAMA: BLOKAJ ŞARTI 129

TTK KAPSAMINDA ŞİRKETLERDE SERMAYE AZALTIMI VE KARAR ÖRNEKLERİ

1. TTK KAPSAMINDA ŞİRKETLERDE SERMAYE AZALTIMI 132

1.1. Sermaye Azaltımının Nedenleri 132

1.1.1. Sermayenin İhtiyaçtan Fazla Olması Durumunda Yapılan Sermaye Azaltımı 132

1.1.2. Bilanço Zararını Gidermek Amacıyla Yapılan Sermaye Azaltımı 132

1.1.3. Anonim Şirketin Kendi Hisse Senetlerini İktisap Etmesi Nedeniyle Yapılan Sermaye Azaltımı 133

1.1.4. Anonim Şirketin Bölünmesi Nedeniyle Yapılan Sermaye Azaltımı 133

1.2. Sermaye Azaltımı Prosedürleri 133

2. SERMAYE AZALTIMI İŞLEMİNDE OLASI RİSKLER 134

3. SERMAYE AZALTIMI KARAR ÖRNEĞİ 137

4. SERMAYE AZALTIMI İLE İLGİLİ SİCİLE VERİLEN DİLEKÇE ÖRNEĞİ 138

5. SERMAYE AZALTIMINDA ALACAKLILARA ÇAĞRI ÖRNEĞİ 138

6. SERMAYE AZALTIMINDA GENEL KURUL KARAR ÖRNEĞİ 139

7. SERMAYE AZALTIMINDA GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAK ÖRNEĞİ 140

8. SERMAYE AZALTIMINDA YÖNETİM KURULU SERMAYE AZALTIMI RAPOR ÖRNEĞİ 142

ŞİRKETLERDE ADIM ADIM TASFİYE İŞLEMLERİ VE DİLEKÇE ÖRNEKLERİ

1. ŞİRKETLERDE TASFİYE 143

1.1. Şirketlerde Tasfiyenin Nedenleri 143

2. TASFİYE İŞLEMLER 143

2.1. Tasfiye Sürecine Başlamadan Önce Yapılması Gereken İşlemler 144

2.2. Tasfiye Tescili İçin Gerekli Olan Belgeler 144

2.3. Örnek Tasfiyeye Giriş Kararı 144

2.4. Örnek Tasfiyeye Giriş Toplantı Tutanağı 145

2.5. Alacaklılara Çağrı İlanı Örneği 147

2.6. Vergi Dairesi Müracaat İşlemleri 147

2.7. Tasfiyenin Bitiminden Önce Yapılmasını Tavsiye Edilen Konular 148

3. TİCARET SİCİL KAYIT İŞLEMLERİ 148

3.1. Tasfiye Sonu “Terkin” İşlemi İçin Getirilmesi Gereken Evraklar 148

3.2. Tasfiyeye Sonu Terkin Karar Örneği 149

3.3. Tasfiyeye Sonu Terkin Genel Kurul Toplantı Örneği 149

3.4. Vergi Dairesi Müracaat İşlemleri 150

3.5. Diğer Kayıt İşlemleri 150

TASFİYE İLE İLGİLİ BİLMESİ GEREKEN ÖZELLİKLİ KONULAR

1. TASFİYE EDİLEN KURUMLARDA DEVREDEN KDV İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER 151

2. TASFİYEYE GİREN KURUMLARDA GEÇİCİ VERGİ 153

2.1. Tasfiyeden Vazgeçilmesi ve Yeniden Başlayan Geçici Vergi Mükellefiyeti 153

3. TASFİYENİN ZARARLA SONUÇLANMASI HALİNDE DÜZELTME İŞLEMLERİ 155

4. TASFİYE HALİNDEKİ ŞİRKETLERDE E-DEFTER VE E-FATURA UYGULAMASI 157

4.1. Tasfiye Halindeki Şirketlerin Yükümlülüğü 157

4.2. Tasfiyesi Halindeki Şirketlerde E-Fatura Uygulaması Nasıl Olacak? 158

5. TASFİYEYE GİRİŞ İLE İLGİLİ SİCİL İŞLEMLERİ 159

5.1. Dilekçe 159

5.2. Ortaklar/Yönetim Kurulu Kararı 159

5.3. Diğer Hususlar 160

5.4. Tasfiye İle İlgili Örnek Alacaklılara Çağrı İlanı 160

6. TASFİYE MEMURLARININ NASIL ATANACAĞI 160

6.1. Tasfiye Memurunun Mahkemece Atanması Nasıl Olacaktır? 161

6.2. Tasfiye Memurlarının Ticaret Siciline Tescil Edilmesi Zorunlu Mudur? 162

6.3. Tasfiye Memurları Ücret Alabilecekler Midir? 162

6.4. Tasfiye Memurları Yabancılardan Oluşabilir Mi? 162

7. TASFİYE HALİNDE BA/BS BİLDİRİM FORMUNUN VERİLİP VERİLMEYECEĞİ 162

8. TASFİYE HALİNDE KAR DAĞITIMINDA STOPAJ 162

9. İŞTİRAK EDİLEN ŞİRKETİN TASFİYESİ SONUCU İŞTİRAK EDEN ŞİRKETİN VERGİSEL DURUMU 164

10. TASFİYE HALİNDEKİ ŞİRKETİN SABİT KIYMET SATIŞLARINDA VERGİSEL İSTİSNA VAR MIDIR? 165

11. KOLLEKTİF ŞİRKET ORTAĞININ TASFİYE DÖNEMİNDEKİ GİDERLERİNİ GELİR VERGİSİNDEN İNDİRİP İNDİREMEYECEĞİ 166

12. TASFİYENİN SONUÇLANMAMASI HALİNDE MÜKELLEFİYETİN TERKİN EDİLİP EDİLMEYECEĞİ 167

ŞİRKETLERDE UYGULAMALI TÜR DEĞİŞTİRME

1- TTK’DA TÜR DEĞİŞİKLİĞİ UYGULAMASI 169

2- TÜR DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİ 169

3- LİMİTED ŞİRKETİN ANONİM ŞİRKETE DÖNÜŞMESİ YOL HARİTASI 170

3.1.TÜR DEĞİŞTİRME KARAR ÖRNEĞİ 171

3.2. TÜR DEĞİŞTİRME PLANININ HAZIRLANMASI 172

3.3. TÜR DEĞİŞTİRME RAPORUNUN HAZIRLANMASI 173

3.4. YENİ KURULACAK ŞİRKETE AİT ESAS SÖZLEŞME ÖRNEĞİ 174

3.5. TİCARET SİCİL TESCİL 178

4. ADİ ORTAKLIĞIN TÜR DEĞİŞTİRİP DEĞİŞTİREMEYECEĞİ 178

ŞİRKETLERDE ADRES DEĞİŞİKLİĞİ

1. ADRES DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR 180

ŞİRKETLERDE BİRLEŞME

1. DEVRALMA ŞEKLİNDEKİ BİRLEŞMEDE MÜDÜRLÜĞE VERİLECEK BELGELER 184

A- DEVİR OLAN ŞİRKET TARAFINDAN 184

B- DEVİR ALAN ŞİRKET TARAFINDAN 185

2. KOLAYLAŞTIRILMIŞ DEVRALMA ŞEKLİNDE BİRLEŞMEDE MÜDÜRLÜĞE VERİLECEK BELGELER 186

A- DEVİR OLAN ŞİRKET TARAFINDAN 187

B- DEVİR ALAN ŞİRKET TARAFINDAN 188

3- BİRLEŞME EKLERİ 189

4- TESCİL İŞLEMLERİ 201

5- İLAN 203

ŞİRKETLERDE BÖLÜNME

1. KISMİ BÖLÜNMEDE 204

A- KISMI BÖLÜNECEK ŞİRKET TARAFINDAN 204

B- KISMI BÖLÜNMEYE KATILAN DİĞER ŞİRKET/ŞİRKETLER TARAFINDAN 205

2. TAM BÖLÜNME 206

A- TAM BÖLÜNECEK ŞİRKET TARAFINDAN 206

B- TAM BÖLÜNMEYE KATILAN DİĞER ŞİRKET/ŞİRKETLER TARAFINDAN 207

3- BÖLÜNME EKLERİ 208

4. TESCİL İŞLEMLERİ 219

MUHASEBECİNİN GELİR VERGİSİ REHBERİ

1. GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER 222

1.1. Bireysel Emeklilik Şahıs Sigorta Prim Ödemelerinde En Son Değişiklikler 222

1.2. Gelir Vergisi Matrahından Eğitim ve Sağlık Giderlerinin Düşülmesi 225

1.3. Gelir Vergisi Matrahından Bağış ve Yardımların Tenzili 226

1.4. Gelir Vergisi Matrahından Engelli İndirimi 227

1.5. Gelir Vergisi Matrahından Sınırsız İndirilecekler 227

1.6. Diğer Kanunlara Göre Gelir Vergisi Matrahından Tamamı İndirilecek Bağış Ve Yardımlar 229

2. KİRA GELİRİ / KİRA GİDERLERİ VE VERGİ KANUNLARI IŞIĞINDA KİRA GELİRLERİNDEN DÜŞÜLECEK GİDERLER 229

2.1. Kira Gelirinin Elde Edilmesi 229

a- Kira Bedelinin Nakden Tahsil Edilmesi 230

b- Kira Bedelinin Ayni Olarak Tahsil Edilmesi 230

2.2. Kira Bedelinin Hiç Olmaması Veya Düşük Olması 230

2.3. Peşin Tahsil Edilen Kira Bedelinin Vergisel Boyutu 231

2.4. Kira Gelirinin Tespitinde İndirilecek Giderler 231

2.5. Gerçek Gider Yönteminde İstisnadan Yararlanılması Halinde İndirilecek Giderin Hesaplanması 232

2.6. Gelir Vergisi Mükellefinin Şehir Dışında Okuyan Çocuğu İçin Ödediği Kira Giderinin Vergi Matrahından Düşülüp Düşülmeyeceği 233

2.7. Kira Geliri Dolayısıyla Ödenen Beyannameden Bağ-Kur Primlerinin Düşülmesi 233

2.8. Kira Gelirlerinde İstisna Uygulaması 234

3. DEĞER ARTIŞ KAZANÇLARI, HESAPLAMASI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR 234

3.1. Gerçek Kişilerin Gayrimenkul Satışlarında Değer Artış Kazancı 234

3.2. Değer Artış Kazançlarında Maliyet Bedelinin Tespiti İçin Yapılacak Endeksleme 235

3.3. Vergilendirilecek ve Vergilendirilmeyecek Değer Artış Kazancı Arasındaki Fark 235

4. ADİ ORTAKLIKLARDA VERGİLENDİRME 235

4.1. Adi Ortaklık ve KDV Uygulaması 235

4.2. Adi Ortaklığı Sona Erdirmeyen Ortaklık Payının Devrinde KDV Uygulaması 236

4.3. Adi Ortaklığı Sona Erdiren Ortaklık Payının Devrinde KDV Uygulaması 237

4.4. Gelir Vergisi Açısından Adi Ortaklıklar 238

5. SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ VERGİLENDİRİLMESİ 238

5.1. Serbest Meslek Kazancının Tespitinde İndirilecek Giderler 238

5.2. Serbest Meslek Kazançlarında Tarifenin Altındaki Kazançlarda KDV Problemi 239

5.3. Serbest Meslek Kazançlarında Tahsil Esası İle İlgili Vergilendirme Problemi 239

5.3.1. Tahsil Esası İle İlgili Kararlar 240

6. GELİRİN TOPLANMASI 243

6.1. Elde Edildiği Unsurlar Açısından Gelirin Toplanması 243

6.2. Elde Edildiği Yer Açısından Gelirin Toplanması 244

7. ELDE EDİLMİŞ BİR GELİR OLMAMASINA RAĞMEN BEYANNAME VERMENİN ZORUNLU OLDUĞU HALLER 244

8. TOPLAMA YAPILMAYAN HALLER 245

8.1. Tam Mükellef Gerçek Kişilerce Hiç Bir Şekilde Beyan Edilmeyecek Gelirler 246

8.1.1. Gerçek Usulde Vergilendirilmeyen Zirai Kazançlar 246

8.1.2. Gelir Vergisi Kanunu’nun 75’inci Maddesinin 15 ve 16 Numaralı Bentlerinde Yazılı Menkul Sermaye İratları 246

8.1.3. Kazanç ve İratların İstisna Hadleri İçinde Kalan Kısımları 247

8.1.4. Tek İşverenden Alınan ve Tevkif Suretiyle Vergilendirilen Ücretler 247

8.1.5. Diğer Ücretler 248

8.2. Belirli Bir Tutarın Altında Kalması Koşuluyla Beyan Edilmeyecek veya Beyannameye Dâhil Edilmeyecek Gelirler 248

8.2.1. Birden Fazla İşverenden Alınan ve Toplam Tutarı GVK 103. Md. 2. Gelir Dilimini Aşmayan Ücret Gelirleri 249

8.2.2. Vergiye Tabi Gelirler Toplamının GVK 103. Md. 2. Gelir Dilimini Aşmaması Halinde Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları ve Gayrimenkul Sermaye İratları 250

8.2.3. GVK’nın 86’ncı Maddenin 1’inci Fıkrasının (d) Alt Bendinde Yer Alan Tutarı Aşmaması Halinde Beyan Dışı Bırakılabilecek Menkul Sermaye İradı ve Gayrimenkul Sermaye İradı 250

8.3. Dar Mükellef Gerçek Kişilerce Beyan Dışı Bırakılabilecek Gelirler 251

9. ZARARLARIN KARLARA TAKAS VE MAHSUBU 251

9.1. Mahsubuna İzin Verilmeyen Zararlar 252

9.1.1. Diğer Kazanç ve İratlardan Doğan Zararlar 252

9.1.2. Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarında Sermayede Vukua Gelen Eksilmeler 252

9.1.3. İstisna Kapsamındaki Yurt Dışı Kazançlara İlişkin Oluşan Zararlar 252

9.2. Zarar Mahsubuna İlişkin Diğer Hususlar 252

10. BEYANNAMELERİN VERİLME VE ÖDEME ZAMANLARI 253

11. GELİR UNSURLARININ TOPLANMASI VE BEYANINA İLİŞKİN ÖRNEKLER 254

MUHASEBECİNİN VERGİ USUL REHBERİ

1. FATURA VE İRSALİYE HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN ÖZELLİKLİ KONULAR 264

1.1. Fatura Kesmek Zorunda Olanlar 264

1.2. Türk Ticaret Kanununa Ve Vergi Usul Kanununa Göre Faturada Olması Gereken Bilgiler 264

1.3. Faturanın, Malın Tesliminden Önce Düzenlendiği Hallerde Sevk İrsaliyesi Düzenleme Esasları Nelerdir? 265

1.4. Kaybolan, Çalınan Yada Zayi Olan Faturalarla İlgili Mükellef Ne Yapmalı 265

1.5. Kaybolan Faturalar İçin Tutanak Düzenlenmeli Midir? 265

1.6. Proforma Fatura Nedir? Fonksiyonu Nedir? 265

1.7. Proforma Faturanın Amacı Nedir? 265

1.8. Proforma Faturada Tüm Detaylar Gösterilmeli Midir? 265

1.9. Akreditifli Satışlarda Proforma Fatura Olmaz Zorunda Mı? 265

1.10. Proforma Faturada Bulunması Gereken Şartlar Nelerdir? 266

1.11. Proforma Faturanın Özellikleri Nelerdir 266

1.12. Konsinye Mallarla İlgili İrsaliye Ve Fatura Düzenleme Esasları Nelerdir? 266

1.13. İrsaliye İle Teslim Edilen Konsinye Satışlarda Fatura Kesme Süresi 267

1.14. KDV Dahil Tanzim Edilen Faturalarda KDV’nin İndirimi Mümkün Müdür? 267

1.15. Müşteri Faturayı Almış Olmasına Karşın Almadığını İddia Ederse Ne Olur? 268

1.16. Malın Tesliminden Önce Faturanın Düzenlendiği Ve Malın İse Daha Sonra Sevk Edildiği Durumlarda Nasıl Bir Yol İzlenecektir 268

1.17. Alıcıların Kimler Olacağı Ve Ne Miktarda Mal Alacakları Belli Olmayan Ve Alıcılara İş Yerlerinde Teslim Edilmek Üzere, Satıcı Tarafından Kendi Nakil Vasıtası İle Mal Gönderilmesi Halinde Nasıl Bir Yol İzlenecektir? 268

1.18. Faturaya İtiraz İçin Gerekli Süre Nedir? 268

1.19. Belli Bir Anlaşmaya Dayanarak Düzenlenen Faturalar 268

1.20. Faturanın Sözleşmeye Dayanmadan Düzenlenmesi Hali 269

1.21. Faturaya İtiraz Edilmesi 269

1.22. Faturaya İtiraz Edilmemesi 270

1.23. Kargo İle Teslim Durumunda İrsaliye Düzenlenmelimidir? 270

1.24. Tevkifatlı Faturada Belli Bir Sınır Var Mı? 270

1.25. İhracatta Fatura Kullanımı 270

1.26. Açık / Kapalı Fatura Ayırımı Nedir? 271

1.27. Fatura Düzenlerken Nelere Dikkat Edilmelidir 272

1.28. Faturanın Düzenlenmesi Taraflar Arasında Hukuki Borç İlişkisinin Olması Mıdır? 273

1.29. Faturanın Kayıt Süresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler 274

1.30. Faturayı Anlaşması Olmadığı Halde Basanların Durumu 275

1.31. Sahte Fatura Basan Ve Kullananlar Hakkında Cezai İşlem Nedir? 275

1.32. İrsaliye / Fatura Arasındaki Süre İlişkisi Nedir? 276

1.33. Sevk İrsaliyesi Kaç Nüsha Halinde Düzenlenmelidir? 276

1.34. Malın Alıcı Tarafından Taşındığı Durumlarda Sevk İrsaliyesini Kim Düzenleyecek 276

1.35. Sevk İrsaliyesinde Cezai Durumlar Nelerdir? 277

1.36. Sevk İrsaliyesinde Düzenleme Tarihinin Önemi Nedir? 277

1.37. Ayın 31’ne Denk Gelen Günde İrsaliye Kesmek Zorunda Kalırsak Bir Sorun Çıkar Mı? 277

1.38. İrsaliyeli Fatura Ne Demektir? 277

1.39. Yıl İçinde İrsaliyeli Fatura Uygulamasına Geçilir Mi? 278

1.40. İrsaliyeli Fatura En Az Kaç Nüsha Halinde Düzenlenmelidir? 278

1.41. İrsaliyeli Faturada Bulunması Zorunlu Bilgiler Nelerdir? 278

1.42. E-İrsaliye, E-Serbest Meslek Makbuzu, E-Müstahsil Makbuzu 278

1.42.1. E-İrsaliye Nedir? Kağıt İrsaliyeden Farkı Nedir? 279

1.42.2. E-İrsaliye Hangi Sistem Üzerinden Düzenlenecektir? 279

1.42.3. E-İrsaliye Zorunlu Mudur? Ve Geçiş Tarihi Ne Zamandır? 279

1.42.4. E-İrsaliyenin Belli Bir Formatı Olacak Mıdır? 279

1.42.5. E-İrsaliye Ne Zaman Düzenlenecektir? 279

1.42.6. Elektronik Gönderilen E-İrsaliyenin Bir Örneği Araç İçinde Olacak Mıdır? 279

1.42.7. E-İrsaliye Düzenlenmeden Önce E-Fatura Düzenlenmesi Halinde Belge Düzeni Ne Olmalıdır? 279

1.42.8. E-İrsaliyeden Yararlanan Mükellefler Bu Uygulamadan Yararlanmayan Mükelleflere Kağıt İrsaliye Gönderebilecekler Midir? 280

1.42.9. E-Müstahsil Makbuzu Nedir? 280

1.42.10. E-Müstahsil Makbuzu Çiftiye Nasıl Verilecektir? 280

1.42.11. E-Müstahsil Makbuzunun Formatı Nasıl Olacaktır? 280

1.42.12. E-Müstahsil Makbuzu Zorunlu Mudur Ve Geçiş Tarihi Ne Zamandır? 280

1.42.13. E-Müstahsil Makbuzunda Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler Nelerdir? 281

1.42.14. E-Serbest Meslek Makbuzu Nedir Ve Kağıt Makbuzla Farkı Nedir? 281

1.42.15. Uygulamadan Nasıl Yararlanılacaktır? 281

1.42.16. E-Serbest Meslek Makbuzu Mükellefe Nasıl Teslim Edilecektir? 282

1.42.17. E-Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Muhafaza Edilecektir? 282

1.42.18. E-Serbest Meslek Makbuzu Zorunlu Mudur Ve Geçiş Tarihi Ne Zamandır? 282

1.42.19. E-Serbest Meslek Makbuzunda Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler Nelerdir? 282

1.42.20. E-İrsaliye, Müstahsil Makbuzu Veya Serbest Meslek Makbuzlarında Kayıtların Silinmesi Halinde Ne Yapılacaktır? 282

1.42.21. Uygulamaya Dahil Olanlar Ne Zamana Kadar Kağıt Belge De Düzenleyebilirler? 283

2. BA VE BS BİLDİRİM FORMLARIYLA İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER VE ÖZELLİKLİ KONULAR 283

2.1. YÜKÜMLÜLÜK KAPSAMINDAKİ MÜKELLEFLER 283

2.2. BİLDİRİME KONU ALIŞ/SATIŞLAR VE HADLER 283

2.3. ALIŞ VE SATIŞ İADELERİNDE BA-BS UYGULAMASI 284

2.4. BA-BS BİLDİRİMİNE KONU DİĞER HUSUSLAR 285

2.5. BİLDİRİMLERİN DÖNEMİ VE VERİLME SÜRESİ 285

2.6. BİLDİRİMLERİN DÜZELTİLMESİ 286

2.7. SÜRESİNDEN SONRA VERİLEN BA-BS FORMLARINDA CEZAİ MÜEYYİDE 287

2.8. KURUMLAR VERGİSİNDEN MUAF ŞİRKETLERİN BA VE BS FORMU VERİP VERMEYECEKLERİ 287

2.9. İTHALAT VE İHRACAT İŞLEMLERİNİN BA VE BS BİLDİRİM FORMLARI İLE BİLDİRİLMESİ ZORUNLU MUDUR? 287

2.10 SERBEST BÖLGEDEN YURT İÇİNE YAPILAN SATIŞLARDA BA VE BS BİLDİRİM FORMUNUN DÜZENLENME TARİHİ NE OLACAKTIR? 288

3. AMORTİSMAN MEVZUU 288

3.1. Amortisman Ayırma Koşulları 289

3.1.1. Kullanım Süresinin Bir Yılı Aşması 289

3.1.2. Yıpranma, Aşınma veya Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunma 290

3.1.3. Envantere Dahil Olma 290

3.1.4. Değerin Belli Bir Tutarı Aşması 294

3.2. Amortisman Uygulaması 294

3.3. Amortisman Uygulamasında Özellikli Durumlar 298

3.3.1. Özel Maliyetlerin Amortismanında Kira Süresi Kavramı 298

3.3.1.1. Uygulamaların Değerlendirilmesi 300

3.3.2. Binek Otomobillerde Kıst Amortisman 302

3.3.2.1. Binek Otomobilin Tarifi 302

3.3.2.2. Kıst Amortisman Uygulaması 302

3.3.2.2.1. Normal Amortisman Yönteminde Kıst Amortisman Uygulaması 303

3.3.3. Maddi Duran Varlıkların Satılmasında Amortisman ve Muhasebe Uygulaması 307

3.3.4. Madenlerde Amortisman Uygulaması ve Muhasebe Kayıtları 308

3.3.5. Geçmiş Yıllarda Ayrılmayan Amortismanların Düzeltilmesi Ve Muhasebe Uygulaması 309

3.3.6. Finansal Kiralama Kapsamında Edinilen A.T.İ.K.’lerde Amortisman 310

3.3.7. Maddi Olmayan Duran Varlıklarda Azalan Bakiyeler Yöntemiyle (Hızlandırılmış) Amortisman 311

3.3.8. Üzerine Bina İnşa Edilen Arsalarda Amortisman ve Muhasebe Uygulaması 312

4. ŞÜPHELİ ALACAK AYIRMANIN ŞARTLARI VE VERGİSEL BOYUTU 314

4.1. Şüpheli Hale Geldikten Sonraki Yıllarda Dava Açılan Alacakların Gider Yazılıp Yazılmayacağı 315

4.2. Yurt Dışından Olan Alacaklar İçin Karşılık Ayrılıp Ayrılmayacağı 316

4.2.1. Yurt Dışı Şüpheli Alacaklarda Özel Hukuk ve Usul Hukuk Uygulanmasındaki Esaslar 316

4.2.2. Maliye İdaresinin Görüşü 318

4.2.3. Yargı Mercilerinin Görüşü 319

4.3. Devletten Olan Alacaklara Karşılık Ayrılıp Ayrılmayacağı 319

4.4. Ortaklardan Olan Alacaklar İçin Karşılık Ayrılıp Ayrılmayacağı 321

4.5. Şirketin Ortaklardan Olan Alacaklarına Dava Yoluyla Karşılık Ayırıp Ayırmayacağı 322

4.6. Mal Alımına Yönelik Olarak Verilen Avanslar Üzerinden Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılıp Ayrılmayacağı 323

4.7. Konkordato Müessesesinin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılmasına Etkisi 324

4.8. Dolandırıcılık Sonucunda Tahsil İmkânı Kalmayan Alacakların Şüpheli Ticari Alacak Müessesesi Karşısındaki Durumu 324

4.9. Tahsil Edilemeyen Katma Değer Vergisi’nden Kaynaklanan Alacaklarda Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı 326

4.10. “128 Şüpheli Ticari Alacaklar” Hesabında Takip Edilen Dövizli Alacakların Değerleme İşlemine Tabi Tutulması ve Döviz Cinsinden Olan Alacaklarda Şüpheli Alacak Uygulaması 327

4.11. Alacağın Temlikinde Karşılık Ayrılıp Ayrılmayacağı 328

5. İLMÜHABER VE HİSSE SENEDİ BASTIRILMASI VE VERGİLENDİRİLMESİ 330

5.1. Geçici İlmühaber Nedir? 330

5.2. Geçici İlmühaber Bastırılmasının KDV Açısından Avantajları 330

5.3. Geçici İlmühaber Bastırılmasının Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi Açısından Avantajları 331

5.4. 01.07.2012 Tarihinden Önce Çıkarılan İlmühaberler 335

5.5. 01.07.2012 Tarihinden Sonra Çıkarılan İlmühaberler 336

5.6. Hisse Senedi ya da İlmühaber Çıkartmadan Yapılan Hisse Satışlarında Vergileme 337

5.7. Hisse Satışlarında Fatura Tanzim Edilmesi ve Muhasebe Uygulaması 337

5.8. TTK ’da Anonim Şirketlerde Tescilden Önce Çıkarılan Pay Senetleri Geçersizdir 338

5.9. TTK ’da Anonim Şirketlerde Pay Senetlerinin Şekli ve Devri 338

6. ŞİRKETLERDE KAR DAĞITIMI VE UYGULAMASI 340

6.1. TTK ‘da Yüzde 5 Temettü Dağıtımı Zorunlu Hale Geldi 340

6.2. Hangi Hallerde 1.Tertip Kanuni Yedek Akçe İle 2.Tertip Kanuni Yedek Akçe Ayrılır? 341

MUHASEBECİNİN İŞ KANUNU VE SOSYAL GÜVENLİK REHBERİ

1. İŞ KANUNU HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER 348

1.1 İş Kanununun Uygulanmayacağı İş Yerleri 348

1.2. İşçi İşveren Arasındaki Geçici İş İlişkisi 349

1.3. İş Sözleşmesinin Tanımı ve Şekli 349

1.4. İş Sözleşmesi Yazılı Olarak Yapılmak Zorunda Mıdır? 349

1.5. Belirli Ve Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi 350

1.6. Kısmi Süreli Ve Tam Süreli İş Sözleşmesi 350

1.7. Çağrı Üzerine Çalışma Kavramı 350

1.8. Deneme Süreli İş Sözleşmesi En Çok Kaç Ay Olabilir? 350

1.9. İşten Çıkarılacak İşçiye Bu Durum En Erken Ne Zaman Bildirilir? 350

1.10. Bildirim Şartlarına Uyulmamasının Sonuçları 351

1.11. İş Kanununa Göre Hangi Haller İşçinin İşten Çıkarılması İçin Geçersizdir? 351

1.12. İş Sözleşmesinin Feshinde Usul 351

1.13. İşten Çıkarılan İşçinin Yasal Hakları 352

1.14. Kanuna Aykırı Şekilde İşten Çıkarmanın Sonuçları 352

1.15. İşçinin Çalışma Koşularında Değişiklik Olması Halinde Bu Durum İşçiye Nasıl Bildirilecektir? 352

1.16. İşçi Hangi Hallerde Haklı Sebeple İşten Ayrılıp Tazminata Hak Kazanır? 353

1.17. İşveren Hangi Hallerde İşçiyi Tazminatsız İşten Çıkarma Hakkına Sahiptir? 353

1.18. İşten Çıkarılacak İşçinin Mesai Saatlerinde İş Arama Süresi 354

1.19. İşten Ayrılan İşçiye Çalışma Belgesinin Verilmesi Yasal Zorunluluk Mudur? 355

1.20. Toplu İşten Çıkarmak Mümkün Müdür? Şartları Var Mıdır? 355

1.21. Özürlü Eski Hükümlü Ve Terör Mağduru Çalıştırma Zorunluluğu 355

1.22. İşçiye Ücret En Geç Ne Zaman Ödenir Ve Ödeme Usulleri Ve Ücrette Zaman Aşımı Nedir? 355

1.23. İşverenin Ödeme Aczine Düşmesinde Ücretler Nasıl Ödenecektir? 356

1.24. Ücretin Zamanında Ödenmemesi Halinde İşçi Tam Mesai Çalışmaya Devam Edecek Midir? 356

1.25. Zamanında Ödenmeyen Maaşlara Faiz İşletilmesi 356

1.26. İşçiye Ücret Hesap Pusulası Verilmeli Midir? 356

1.27. İşveren İşçiye Ücret Kesme Cezası Verebilir Mi? 357

1.28. İşçiye Fazla Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır? 357

1.29. İşçiye Her Sene 31.Ocak Tarihine Kadar Fazla Çalışma İzin Yazısı İmzalatılmalı Mıdır? 358

1.30. İşçiye Fazla Mesai Onay Yazısının İmzalatılmamasının Cezası Var Mıdır? 358

1.31. Yıllık Ücretli İzin Hakkı Ve Süreleri Nedir? 358

1.32. Yıllık Ücretli İzin İşveren Tarafından Bölünebilir Mi? 358

1.33. Yıllık İzin Kullanan İşçi İzin Esnasından Başka Bir İşte Çalışabilir Mi? 359

1.34. İşçi İşten Çıktığında Kullanmadığı Yıllık İzinlerin Ücretini Alabilir Mi? 359

1.35. Yıllık Ücretli İzinde İşçiye Tüm Sigorta Kolları İçin Prim Ödemeye Devam Edilir Mi? 359

1.36. Haftalık Çalışma Süresi En Çok Kaç Saattir? 359

1.37. Telafi Çalışması Nedir? En Fazla Kaç Saat Yapılır? 359

1.38. Kısa Çalışma Ve Kısa Çalışma Ödeneği 360

1.39. Çalışma Süresinden Sayılan Haller 360

1.40. İşçilere Verilecek Ara Dinlenme Zamanı En Fazla Ne Kadardır? 360

1.41. Kaç Yaşına Kadar Olan Çocukların Çalıştırılması Yasaktır? 361

1.42. İşveren Her Bir İşçi İçin Özlük Dosyası Hazırlamak Zorunda Mıdır? 361

2. ÜCRET BORDROSU UYGULAMALARINDA BİLİNMESİ GEREKENLER 362

2.1. Ücret Bordrosu Nedir? Ücret Bordrosunda Bulunması Gereken Asgari Bilgiler 362

2.2. SGK Tehlike Sınıfı Hakkında Bilinmesi Gerekenler 362

2.3. İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları Sigortası Primi Tehlike Derecesinin Bulunması 363

2.4. Normal Ücret Hesaplaması 363

2.5. Ücret Bordrosu Hesaplama Örneği 363

MUHASEBECİNİN BEYANNAME REHBERİ

MUHASEBECİNİN KDV BEYANNAME REHBERİ

1. KDV BEYANNAMESİNİN AŞAMA AŞAMA DOLDURULMASI 366

1.1. KDV Beyannamesinin Genel Bilgiler Kısmının Doldurulması 366

1.2. KDV Beyannamesinin Tevkifat Uygulanmayan İşlemleri İçin Matrah Ve Vergi Bildirimi Kısmının Doldurulması 369

1.3. KDV Beyannamesinin Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler Kısmının Doldurulması 369

1.4. KDV Beyannamesinin Diğer İşlemler Kısmının Doldurulması 370

1.5. KDV Beyannamesinin İndirimler Kısmının Doldurulması 371

1.6. KDV Beyannamesinin Sonuç Hesapları Kısmının Doldurulması 372

1.7. KDV Beyannamesinin Diğer Bilgiler Kısmının Doldurulması 372

1.8. KDV Beyannamesinin Kısmi İstisna Kapsamına Giren İşlemler Kısmının Doldurulması 373

1.9. KDV Beyannamesinin Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler Kısmının Doldurulması 374

1.10. KDV Beyannamesinin Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler Kısmının Doldurulması 374

1.11 KDV Beyannamesinin İhraç Kayıtlı İşlemler Kısmının Doldurulması 375

1.12. KDV Beyannamesinin Beyannameyi Düzenleyen SM Veya SMMM Kısmının Doldurulması 375

1.13. 3065 Sayılı KDV Kanunu Md. 39’a Göre Vergilendirme Dönemi 375

1.14. KDV Beyannamesi Verme Süresi 376

2. KDV BEYANNAMESİNİN DOLDURULMASI (SÖZEL ANLATIM İLE) 377

2.1. Diğer İşlemler 377

2.1.1. Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Yapılan Teslimler (43 G.T.) 377

2.1.2. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Döviz Karşılığı Yapılan Teslimler 377

2.1.3. Değersiz Hale Gelen Alacaklara İlişkin Hesaplanan KDV 378

2.2. Matrah Toplamı ve Hesaplanan KDV 378

2.3. İlave Edilecek KDV 378

2.4. İndirimler 378

2.4.1. Önceki Dönemden Devreden İndirilecek KDV 378

2.4.2. Bu Döneme Ait İndirilecek KDV 378

2.4.3. Satıştan İade Edilen, İşlemi Gerçekleşmeyen veya İşleminden Vazgeçilen Mal veya Hizmetler Nedeniyle İndirilmesi Gereken KDV 379

2.4.4.Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Bu Dönemde Ödenen KDV 379

2.4.5. İstisna Şartları Bu Dönemde Oluşan Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Döviz Karşılığı Yapılan Teslim Bedelleri 379

2.4.6. Bu Döneme Ait İndirilecek KDV Tutarlarının Oranlara Göre Dağılımı 379

2.5. İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim 379

2.6. Kısmi İstisna Kapsamına Giren İşlemler 380

2.7. Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler 381

2.8. Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler 382

2.9. Sonuç Hesapları 384

2.10. Diğer Bilgiler 384

2.11. Düzenleme Bilgileri 385

3. DEVREDEN KDV VARSA KDV DÜZELTME BEYANNAMESİNDE YENİ UYGULAMA 386

4. 2 NOLU KDV BEYANNAMESİNİN AŞAMA AŞAMA DOLDURULMASI 386

4.1. 2 Nolu KDV Beyannamesinde Alıcıların Beyanı 386

4.2. Alıcının Tevkifat Yapmaması, Eksik Beyan Etmesi Halinde Yapılacak İşlemler 387

4.3. Sorumlu Sıfatıyla Ödenen Katma Değer Vergisinin İndirimi 387

4.4. 2 Nolu KDV Beyannamesinin Genel Bilgiler Kısmının Doldurulması 389

4.5. 2 Nolu KDV Beyannamesinin Tevkifat Uygulanan İşlemlere Ait Bilgiler Kısmının Doldurulması 390

4.6. Tablo III- KDV Kesintisi Yapılan Mükelleflere Ait Bildirim 390

4.7. 2 Nolu KDV Beyannamesini Gerektiren Yurt Dışı İşlemlerden Google-Facebook Hizmet Alımları 390

4.8. Vergiyi Doğuran Olaya Ait Takvim Yılı Aşıldıktan Sonra Tespit Edilen Eksik Sorumlu Sıfatıyla KDV Beyanına İlişkin Pişmanlıkla Beyanname Verilmesi 393

5. TRANSİT TİCARET VARSA BU DURUM KDV BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLECEK MİDİR? 394

6. METAL PLASTİK, LASTİK, KAUÇUK, KAĞİT, CAM HURDA VE ATIKLARIN TESLİMİNDE BEYANNAMEDE SIKINTILAR YAŞAMAYA SON ! 395

7. SERBEST BÖLGELERDE SON YILLARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 396

A- İHRACAT İSTİSNASI 397

1- İhracat Konusu Mal Yurt Dışındaki Bir Müşteriye Yapılmalıdır 397

2- Teslim Serbest Bölgelere Yapılmalıdır 397

B- SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLERE YAPILAN FASON HİZMETLER 397

1- Fason Hizmetin Tanımı 398

2- İstisnanın Kapsamı 398

3- İade 398

C- KISMİ İSTİSNA KAPSAMINA GİREN İŞLEMLER 398

D- SERBEST BÖLGELERDE İFA EDİLEN HİZMETLER 399

1- Serbest Bölgede Yapılan İnşaat İşleri 400

2- Serbest Bölgedeki Firmalara Verilen Mali Müşavirlik Hizmetleri 401

3- Plakalı Araçların Serbest Bölgede Kullanılması 402

4- Bilgisayar Yazılım Programlarının Serbest Bölgedeki Firmalara Satışı İle Bu Programlarla İlgili Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetlerde KDV 402

5- Serbest Bölgelerde Verilen Kurye Hizmetinde KDV İstisnası 402

6- Serbest Bölgelere Verilen Teknik Destek Hizmetlerinde İstisna 403

7- Firmanın Serbest Bölgede Bulunan Şubesi Tarafından Yurt Dışına Verilen Ar-Ge Mühendislik Hizmetleri 403

8- Serbest Bölgedeki Firmalara Verilen Gümrük Müşavirliği Hizmeti 403

9- Serbest Bölgeye Yapılan Hizmet İhracı 404

10- İcra Müdürlükleri Tarafından Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Firmalara Yapılan Gayrimenkul Teslimlerinin KDV Karşısındaki Durumu 404

11- Serbest Bölgedeki Firmanın Aktifinde Kayıtlı Otomobilin Satışı 405

12- Serbest Bölgede Bulunan Şirketin Yurtdışındaki Grup Firmasından Alınan Krediye Ait Faizin KDV Tevkifatı 405

13- Serbest Bölgeden Yapılacak İhracat İçin Yüklenilen Verginin İndirimi 406

8. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDEKİ KDV UYGULAMASI VE BEYANNAMEYE ETKİSİ 406

9.1. TGB’lerindeki KDV İstisnasının Boyutu ve Kapsamı 406

9.2. Teknokentlerde Verilen Ancak KDV Beyannamesinde Kısmi İstisnalarda Gösterilecek veya Gösterilmeyecek Hizmet ve Teslimler 408

10. ÖZEL OKULLAR TARAFINDAN BEDELSİZ VERİLEN HİZMETLERDE KDV BEYANNAMESİ SORUNSALI 409

11. KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN ÜYELERİNE YAPTIKLARI KONUT TESLİMLERİNDE KDV İSTİSNASI MUAMMASI VE BEYANNAMEDE GÖSTERİŞ ŞEKLİ 410

11.1. Kooperatifin 03.07.2009 Tarihine Kadar Bina İnşaat Ruhsatı Almamış Olması Hali 411

11.2. Kooperatifin 03.07.2009 Tarihinden Önce Bina İnşaat Ruhsatı Almış Olması Hali 411

12. YURT DIŞINDAN ALINAN HİZMETLERİ KDV BEYANNAMESİNDE NASIL GÖSTERECEĞİZ? 411

13. İŞÇİLERE YAPILAN ERZAK YARDIMLARI KDV BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLECEK MİDİR? 413

MUHASEBECİNİN GEÇİCİ VERGİ BEYANNAME REHBERİ

1. MUHASEBECİNİN GEÇİCİ VERGİ BEYANNAME REHBERİ 415

1.1. Kurum Geçici Vergisi Nedir? 415

1.2. Kimler Geçici Vergi Ödemezler? 415

1.3. Geçici Vergiye Esas Kazanç Nasıl Tespit Edilir? 415

1.4. Geçici Vergi Nasıl Hesaplanacaktır? 416

1.5. Geçici Verginin Eksik Beyan Edilmesi Hali 416

1.6. Tahakkuk Etmiş Ancak Ödenmeyen Geçici Vergilerde Ne Yapılır? 416

1.7. Geçici Verinin Beyan Ve Ödeme Zamanları 417

1.8. İşe Başlama, İşi Bırakma Ve Hesap Döneminin Değişmesi Halinde Geçici Vergi Uygulaması Nasıl Olacaktır? 417

1.9. Kurum Geçici Vergisinde Hangi İndirim Ve İstisnalardan Yararlanılacaktır? 418

1.10. Geçici Vergi İle İlgili Muhasebe Süreci 418

1.11. Geçici Vergi Dönemlerinde Geçici Mizan Kavramı 420

1.12. Geçici Vergi Döneminde Muhasebe Kayıt Zamanı 421

2. GEÇİCİ VERGİYE TABİ KAZANCIN TESPİTİ 422

2.1. Genel Olarak: 422

2.2. Geçici Vergiye İlişkin Değerleme Hükümleri 422

3. GEÇİCİ VERGİYLE İLGİLİ ÖZELLİK GÖSTEREN DURUMLAR 426

3.1. İndirim ve İstisnalar 426

3.2. Teşvik Belgeli Yatırımlarda İndirim 426

3.2.1 2017 / 2022 Yılına Yönelik Yatırım Harcamaları 428

3.3. Yenileme Fonu 430

3.4. Bağış, Yardım ve Sigorta Primleri 430

3.5. Dar Mükellefiyete Tabi Olanların Ulaştırma İşlerinde Matrah 430

3.6. Yeni İşe Başlayan Mükellefler 430

3.7. İşi Bırakan veya Tasfiyeye Giren Mükellefler 430

3.8. Re’sen veya İkmalen Tarhiyat ve Ceza Uygulaması 431

3.9. Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu 431

3.10. İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması 432

3.11. Komple Yeni Yatırım / Tevsi Yatırım Kavramı 432

3.12. Tevsi Yatırımlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması 433

3.13. Yatırım Döneminde Diğer Faaliyetlerden Elde Edilen Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması 436

4. GEÇİCİ VERGİNİN MAHSUBU 438

MUHASEBECİNİN MUHTASAR BEYANNAME REHBERİ

1. MUHASEBECİNİN MUHTASAR BEYANNAME REHBERİ 439

1.1. Muhtasar Beyannamesi Nedir? 439

1.2. Muhtasar Beyannamede Beyan Dönemi 439

1.3. Vergi Tevkifatı Kavramı (Stopaj) 440

1.4. Vergi Tevkifatını Kimler Yapacaktır? 441

1.5. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) Nedir? 441

A) BEYANNAME DÜZENLENME PROGRAMLARI 441

B) MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİNİN (1003A) AŞAMA AŞAMA DÜZENLENMESİ 442

B6) DÜZENLEME BİLGİLERİ 449

B7) EKLER 450

B8) BEYANNAMENİN E-BEYANNAME SİSTEMİNE GÖNDERİLMESİ 451

C) MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİNİN (1003B) AŞAMA AŞAMA DÜZENLENMESİ 452

C1) İKİNCİ ŞİFRENİN ALIMI NASIL YAPILIR? 452

C2) BİRDEN FAZLA MÜKELLEFİYETLİ ŞUBESİ OLAN İŞYERLERİ 453

C3) MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİNİN (1003B) DÜZENLENMESİ 453

C4) BEYANNAMENİN E-BEYANNAME SİSTEMİNE GÖNDERİLMESİ 459

D) MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİ İÇİN DÜZELTME BEYANNAMESİ NE ŞEKİLDEDİR? 460

D1) VERGİ KESİNTİLERİNE İLİŞKİN DÜZELTMELER NE ŞEKİLDEDİR? 460

D2) SGK BİLDİRİMLERİNE İLİŞKİN DÜZELTMELER NE ŞEKİLDEDİR? 461

E) VERGİ KESİNTİLERİNE İLİŞKİN KANUNİ SÜRESİ İÇERSİNDE DÜZELTME BEYANNAMESİ NASIL VERİLİR? 462

F) SGK BİLDİRİMLERİNE İLİŞKİN KANUNİ SÜRESİ İÇERSİNDE DÜZELTME BEYANNAMESİ NASIL VERİLİR? 463

G) KANUNİ SÜRESİNDEN SONRA BEYANNAME NASIL VERİLİR? 465

G1) VERGİ KESİNTİLERİ İÇİN KANUNİ SÜRESİNDEN SONRA VERİLEN BEYANNAMELER 465

G2) SGK BİLDİRİMLERİ İÇİN KANUNİ SÜRESİNDEN SONRA VERİLEN BİLDİRGELER 466

2. MÜKELLEF OLMAYAN KİŞİDEN ALINAN İKİNCİ EL BİNEK/TİCARİ OTOMOBİL İÇİN MUHTASAR BEYANNAMEDE STOPAJ YAPACAK MIYIM? 467

3. ŞİRKETE TEMİZLİĞE GELEN KADINA YAPILAN ÖDEME MUHTASARA KONU EDİLECEK MİDİR? 469

4. GOOGLE, FACEBOOK VB. FATURALAR MUHTASAR BEYANNAMEYE KONU EDİLECEK MİDİR? 470

5. KİRAYI ÖDEYEMİYORUZ. BUNA RAĞMEN STOPAJ KESİNTİSİ YAPIP MUHTASARDA BEYAN EDECEK MİYİM? 470

6. ŞİRKETİMİZ YÜK BİNDİRME İNDİRME SIRASINDA HAMMALİYE ÖDEMESİ YAPMAKTADIR. BU ÖDEME MUHTASARA KONU EDİLECEK MİDİR? 471

7. PERSONELİMİZİN ARACINI KİRALADIK. YAPTIĞIMIZ KİRA ÖDEMESİNDEN STOPAJ YAPIP MUHTASARDA BEYAN EDECEK MİYİZ? 472

8. AYNI İLDE AÇILACAK ŞUBEYE AİT MUHTASAR BEYANNAMELERİNİN ŞİRKET MERKEZİNİN BAĞLI OLDUĞU VERGİ DAİRESİNE VERİLEBİLİR Mİ? 473

9. AYRI İLLERDE BULUNAN HER ŞUBE İÇİN AYRI MUHTASAR BEYANNAME VERİLMESİ YERİNE TEK BİR MUHTASAR BEYANNAME DÜZENLENEREK VERİLEBİLİR Mİ? 474

10. BİRDEN FAZLA ŞUBESİ BULUNAN İŞYERLERİNİN HER BİR ŞUBESİNDE ON KİŞİDEN AZ HİZMET ERBABI ÇALIŞTIRILMASINDA MUHTASAR BEYANNAME HER ŞUBENİN BULUNDUĞU YER VERGİ DAİRESİNE VERİLEBİLİR Mİ? 475

11. BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ MÜKELLEFİ OLAN BANKALARIN ŞUBELERİNDE YAPTIKLARI TEVKİFATLARA İLİŞKİN MUHTASAR BEYANNAME HANGİ VERGİ DAİRESİNE VERİLECEKTİR? 475

12. TEK MERKEZDEN MUHTASAR BEYANNAME VEREN BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER NELERDİR? 476

13. ÜÇER AYLIK DÖNEMLER HALİNDE MUHTASAR BEYANNAME VEREN MÜKELLEFİN DÖNEM İÇİNDE ŞARTLARI KAYBETMELERİ DURUMUNDA MUHTASAR BEYANNAMELERİNİ NE ZAMAN VERECEKLERDİR? 476

14. ÜÇER AYLIK MUHTASAR BEYANNAME VERENLERİN BU BEYANNAMELERİNİ DÖNEM GEÇTİKTEN SONRA VERMELERİ DURUMUNDA CEZAİ İŞLEM YAPILACAK MIDIR? 476

15. YANINDA İŞÇİ ÇALIŞTIRMAYANLARIN TEVKİFATA TABİ DİĞER ÖDEMELER NEDENİYLE MUHTASAR BEYANNAMEYİ NE ZAMAN VERECEKLER? 477

16. ŞİRKET ORTAKLARINA YAPILAN HUZUR HAKKI ÖDEMELERİ NEDENİYLE MUHTASAR BEYANNAMENİN AYLIK VEYA ÜÇER AYLIK VERİLMESİ AÇISINDAN HİZMET ERBA SAYISINDA DİKKATE ALINACAK MIDIR? 478

MUHASEBECİNİN KURUMLAR VERGİSİ REHBERİ

1. KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN AŞAMA AŞAMA DÜZENLENMESİ 481

1.1. Tablo-1: Kurumun Kimlik Ve Adres Bilgileri Kısmının Doldurulması 485

1.2.Tablo-2: Dar Mükellef Temsilcinin Kimlik Ve Adres Bilgileri 486

1.3.Tablo-3: Kuruma Bağlı İş Yerlerinin Türü Ve Sayısı 486

1.4.Tablo-4: Geçmiş Yıl Zararları 486

1.5.Tablo-5: Kazanç Ve Matrah Bildirimi Kısmının Doldurulması 486

1.6.Tablo-6: Vergi Bildirimi Kısmının Doldurulması 488

2. TRANSFER FİYATLANDIRMASI FORMUNUN DOLDURULMASI 489

MUHASEBECİNİN GELİR VERGİSİ REHBERİ

1. MUHASEBECİNİN GELİR VERGİSİ REHBERİ 507

1.1. Gelir Vergisinin Konusu 507

1.2. Gelir Vergisinin Esasları Nelerdir 507

1.3. Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde Mükellef Kavramı 508

1.4. Gelir Vergisi Yönünden Şahıs Şirketleri 508

1.5. Yıllık Gelir Vergisinin Beyan Şekli Ve Zamanı 509

1.6. Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Eki 510

1.7. Yıllık Gelir Vergisine Konu Ticari Kazancı Tespitinde İndirilecek Giderler 517

1.8. Gelir Vergisi Beyannamesine Konu Ticari Kazancın Tespitinde İndirilemeyecek Giderler 518

1.9. Gelir Vergisi Beyannamesinde Ticari Kazancın Tespitinde Diğer Kanunlara Göre İndirilebilecek ve İndirilemeyecek Giderler 519

1.10. Gelir Vergisi Beyannamesine Konu Zirai İşletme Hesabı Esasında Giderler 519

1.11. Gelir Vergisi Beyannamesine Konu Zirai Kazancın Tespitinde İndirilemeyecek Giderler 520

1.12. Gelir Vergisi Beyannamesine Konu Serbest Meslek Kazancının Tespitinde İndirilecek Giderler 522

1.13. Gerçek Gider Yönteminde Kira Gelirinden İndirilecek Giderler 522

1.14. Götürü Gider Yönteminde Kira Gelirinden İndirilecek Giderler 524

MUHASEBECİNİN VERGİ CEZA REHBERİ

1. VERGİ İNCELEMESİ SONUCU KESİLEN MATRAH FARKI VE CEZALARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ 532

1.1. Vergi İncelemeleri Sonucu Kesilebilecek Cezalar 532

1.2. Vergi Cezalarının Muhasebeleştirilmesi 533

2. DAVA AÇMA SÜRELERİ 537

MUHASEBECİNİN SERBEST MESLEK KAZANÇ REHBERİ

1. SERBEST MESLEK KAZANCININ TESPİTİNDE HASILATTAN İNDİRİLECEK GİDERLER 540

2. SERBEST MESLEK ERBABININ TUTACAĞI DEFTERLER 541

3. SERBEST MESLEK ERBABININ KULLANACAĞI BELGELER 542

4. İŞYERİ KİRA ÖDEMELERİNİN BELGELENDİRİLMESİ 543

5. SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA İSTİSNALAR 544

6. SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA GEÇİCİ VERGİ 544

7. SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ BEYANI VE BEYANNAME 545

ÜZERİNDE YAPILACAK İNDİRİMLER 545

7.1. Özel Sağlık Sigortalarına Ödenen Primler 545

7.2. Eğitim ve Sağlık Harcamaları 546

7.3. Engellilik İndirimi 547

7.4. Bağış ve Yardımlar 548

7.4.1. Sınırlı İndirilecekler 548

7.4.2. Sınırsız İndirilecekler 548

7.5. Doğal Afetler İle İlgili Ayni ve Nakdi Bağışlar 549

7.6. Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Makbuz 549

7.7. Türkiye’den Yurtdışı Mukimi Kişi ve Kurumlara Verilen Hizmetler 549

7.8. Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlar Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlardan Bazılarına Aşağıda Yer Verilmiştir 549

8. ZARAR MAHSUBU 550

MUHASEBECİNİN DIŞ TİCARET REHBERİ

1. DIŞ TİCARETTE ŞİRKETLERİN ÖDEME SEÇENEKLERİ 552

1.1. Peşin Ödeme 552

1.1.1. Peşin Ödemede Taraflar 552

1.1.2. Doğabilecek Riskler 552

1.1.3. Ödeme Yapılacak Banka 553

1.1.4. Döviz Alım Belgesi 553

1.1.5. Ödemenin Kullanım Süreleri 553

1.1.5.1. Gemi İnşasında 553

1.1.5.2. Diğer İhraçlarda 553

1.1.6. Malın Gönderilmesi 554

1.1.6.1. İhracatta Mal Gönderilirken Gümrük Çıkış İşlemleri 554

a. Menşe Şehadetnamesi (Certefical Of Origin) 554

b. Dolaşım Belgesi (Movement Certificate) 555

c. İhracat Bilgi Belgesi/Kota Belgesi (Export Information Dokument-EID) 555

d. Konsolosluk Faturası (Consular Invoice) 555

e. Tasdikli Fatura (Legalized Invoice) 555

f. Sevk belgesi (Konşimento – Bill of Lading) 555

g. Sigorta Belgesi 556

h. Navlun Faturası: 556

1.1.7. Hesabın Kapatılması 556

1.1.7.1. Fiili İhraç Halinde 556

1.1.7.2. Tasfiye Suretiyle İade 557

1.1.7.3. Peşin Bedelin İadesi 557

2. MAL VE VESAİK MUKABİLİ ÖDEME 558

2.1. Vesaik Mukabili (Belge Karşılğı) Ödeme 558

2.1.1. Taraflar 558

2.1.2. Doğabilecek Riskler 558

2.1.3. Ödeme Yapılacak Belgeler 559

2.1.4. Tahsilat İşlemleri 559

2.1.5. Satış Sözleşmesi 559

2.1.6. Malların Gönderilmesi 560

2.1.7. Bedelin Tahsili 560

2.1.8. Malların Gümrükten Çekilmesi 560

2.2. Mal Mukabili Ödeme 560

2.2.1. Taraflar 561

2.2.2. Satış Sözleşmesi 561

2.2.3. Malların Gönderilmesi 561

2.2.4. Bankaya Ödeme 561

2.2.5. Hesabın Kapatılması 561

3. AKREDİTİFLİ VE KREDİLİ ÖDEME 562

3.1. Akreditifli Ödeme 562

3.1.1. Sözleşme 562

3.1.2. İhracat Dosyası 562

3.1.3. Akreditif Belgeleri 563

3.1.4. Akreditif Açma 563

3.1.5. Akreditif İşlemleri Ve Malların Teslimi 565

3.1.6. Bedelin Ödenmesi 566

3.2. Kredili Ödeme 567

3.2.1. Aval Ve Kabul Kredisi 567

MUHASEBECİNİN DÖNEM SONU REHBERİ

1. DÖNEM SONU UYGULAMALARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER 574

1.1. Kasa Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 574

1.1.1. Kasa Noksanlığı Halinde Dönem Sonunda Yapılacak İşlemler 574

1.1.2. Kasa Fazlalığı Halinde Dönem Sonunda Yapılacak İşlemler 575

1.1.3. Kasa Hesabının Yıl Sonu Yüksek Bakiye Vermesi Karşısında Kasaya Adat Hesaplamasının Yapılması 576

1.2. 101 Alınan Çekler Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 579

1.2.1. Vadesi Takip Eden Yıla Sarkan Çeklerin Dönem Sonu İşlemleri 579

1.3. 102 Bankalar Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 580

1.3.1. Vadeli Mevduat Hesaplarının Dönem Sonu İşlemleri 580

1.3.2. Dövizli Bankalar Hesabının Dönem Sonu Değerleme İşlemi 581

1.3.3. Kıst Faiz Gelirine İsabet Eden Stopajların Dönem Sonu Uygulaması 581

1.4. Menkul Kıymetler Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 582

1.5. 120 Alıcılar Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 583

1.5.1. Yurt İçi Alıcılar Hesabının Yıl Sonu Değerlemesinde Kambiyo Karı Oluşması 583

1.5.2. Yurt Dışı Alıcılar Hesabının Yıl Sonu Değerlemesinde Kambiyo Karı Oluşması 584

1.5.3. Yurt İçi Alıcılar Hesabının Yıl Sonu Değerlemesinde Kambiyo Zararı Oluşması 585

1.5.4. Alıcılar Hesabında Alacak Bakiyesi Veren Alıcıların Olması Durumunda Dönem Sonu Uygulaması 587

1.5.5. Alıcılar Hesabında Şüpheli Hale Gelen Alıcılar Olması Durumunda Dönem Sonu Uygulaması 587

1.6. Alacak Senetleri Hesabında Dönem Sonu İşlemleri 589

1.6.1. Alacak Senetleri İçin Reeskont Hesaplanması 589

1.7. 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 591

1.8. Stoklar Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 594

1.8.1. İlk Madde Ve Malzemenin Dönem Sonu Üretime Gönderilmesi 594

1.8.2. Satılan Ticari Mal Maliyetinin Tespiti 595

1.8.3. Yıllara Sari İnşaat Ve Onarım Maliyetleri Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 596

1.8.4. Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Dönem Sonlarında Müşterek Giderlerin Dağıtılması 599

1.8.5. Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Dönem Sonlaında Amortismanların Dağıtılması 599

1.9. Gelir Tahakkukları Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 600

1.10. Maddi Duran Varlık Hesaplarının Dönem Sonu İşlemleri 604

1.10.1. Maddi Duran Varlıklarla İlgili Kredi Faizi Ve Kur Farklarının Dönem Sonu İşlemleri 604

1.11. Banka Kredileri Hesabının Dönem Sonu İşlemleri 607

1.11.1. Vadesi Ertesi Yıla Sarkan Kredilerin Dönem Sonu Faiz Değerlemesi 607

2. DÖNEM SONU KAPANIŞ KAYITLARI 608

3. FİNANSMAN GİDER KISITLAMASI 612

3.1. FİNANSMAN GİDER KISITLAMASI HESAPLAMA TABLOSU 615

3.2. FİNANSMAN GİDER KISITLAMASI ÖRNEK UYGULAMA 616

KAYNAKÇA 617

TOPLAM 619 SAYFA

1- Finansal Tabloları Hazırlamanın Püf Noktaları

2- Finansal Tabloları Okumanın Püf Noktaları
3- Karşılaştırmalı Analiz Tekniği, Yüzdeler Yöntemi, Trend Analizi, Oran Analizi, Dupont Analizi, Z Skor Analizi, Rating Analizi
4- Finansal Sürdürülebilirlik Analizi
5- Nakit Akış Profillerinin Analizi
6- İleriye Yönelik Finansal Bilgilerin Tahmin ve Projeksiyonu
7- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğine Göre Finansal Tabloları Düzenlenmesi, Sunulması ve Analizi: Bilanço, Gelir Tablosu, Satışların Maliyeti Tablosu,Fon Akım Tabloları, Nakit Akım Tablosu, Kar Dağıtım Tablosu, Özkaynaklar Değişim Tablosu
8- Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardına Göre Finansal Tabloların Düzenlenmesi, Sunulması ve Analizi
9- MSUGT/VUK Finansal Tabloların Bobi Frs ye Dönüştürülmesi
10- MSUGT/VUK Finansal Tablolarının Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardına Göre Dönüştürülmesi
11- Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartlarına Göre Finansal Tabloların Düzenlenmesi, Sunulması ve Analizi
12- MSUGT/VUK Finansal Tabloların TFRS ye Dönüştürülmesi
13- MSUGT/VUK Finansa Tablolarının Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına Göre Dönüştürülmesi, Finansal Analizi ve Tahmini
14- Uygulamalı Örnekler

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ

FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ

FİNANSAL PLANLAMA VE ANALİZ

ANAHTAR KAVRAMLAR

FİNANSAL ANALİZ
1. KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ TEKNİĞİ 22
2. YÜZDE YÖNTEMİ (DİKEY YÜZDELER ANALİZİ) 24
3. TREND ANALİZİ 27
4. ORAN ANALİZİ 27
5. DU-PONT ANALİZİ 37
6. Z- SKOR ANALİZİ 40
7. RATİNG ANALİZİ 41

FİNANSAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK SKORU

NAKİT AKIŞ PROFİLLERİNİN ANALİZİ

İLERİYE YÖNELİK FİNANSAL BİLGİLERİN TAHMİNİ VE PROJEKSİYONU
1. PROFORMA FİNANSAL TABLOLAR 54
2. PROFORMA FİNANSAL TABLOLARIN HAZIRLANMASINDA KULLANILAN BELİRLİ YÖNTEMLER 55
2. 1. Bütçeleme 56
2.2. Satışların Yüzdesi Yöntemi 77
3.3. Geliştirilmiş Satışların Yüzdesi Yöntemi 80
3.4. Halka Açılma İzahnamenelerinde Proforma Finansal Tablolar 97
3.5. Konkordato Başvurularında Proforma Finansal Tablolar 108

MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ’NE GÖRE FİNANSAL TABLOLARIN DÜZENLENMESİ, SUNULMASI VE ANALİZİ

BİLANÇO
1. BİLANÇONUN TANIMI 114
2. BİLANÇO DÜZENLEME KURALLARI 114
3. BİLANÇONUN BİÇİMSEL YAPISI 114
4. BİLANÇO KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 116
5. BİLANÇO DİPNOTLARI 133

GELİR TABLOSU
1. GELİR TABLOSU TANIMI 136
2. GELİR TABLOSU DÜZENLEME KURALLARI 137
3. GELİR TABLOSU KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 137
4. GELİR TABLOSUNUN BİÇİMSEL YAPISI 140
5. GELİR TABLOSU DİPNOTLARI 142

EK FİNANSAL TABLOLAR
1. SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU 144
2. FON AKIM TABLOLARI 148
3. NAKİT AKIM TABLOSU 155
4. KAR DAĞITIM TABLOSU 161
5. ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 167

MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ’NE GÖRE HAZIRLANMIŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ
1. FİNANSAL TABLOLAR 170
1.1. Finansal Durum Tablosu (Bilanço) 170
1.2. Gelir Tablosu 172
2. ÖZET FİNANSAL ANALİZ 173
3. DETAYLI FİNANSAL ANALİZ 181
3.1. Karşılaştırmalı analiz 181
3.1. Dikey Analiz 196
3.3. Oran Analizi 204
3.4. Z-Skor Analizi 222
3.5. Finansal Sürdürülebilirlik Skoru 223
3.6. Rating Analizi 224
3.7. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 224

MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ’NE GÖRE HAZIRLANMIŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ – ÖRNEK-2
1. ÖZET FİNANSAL ANALİZ 231
2. DETAYLI FİNANSAL ANALİZ 236
2.1. Karşılaştırmalı Analiz 236
2.2. Dikey Analiz 250
2.3. Oran Analizi 258
2.4. Z-Skor Analizi 273
2.5. Rating Analizi 274
2.6. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 274

BÜYÜK VE ORTA BOY İŞLETMELER İÇİN FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDINA GÖRE FİNANSAL TABLOLARIN DÜZENLENMESİ, SUNULMASI VE ANALİZİ

GİRİŞ

TEMEL KAVRAMLAR

FİNANSAL DURUM TABLOSU

KÂR VEYA ZARAR TABLOSU

ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOSU

NAKİT AKIŞ TABLOSU

DİPNOTLAR

MSUGT/VUK FİNANSAL TABLOLARININ BOBİ FRS’YE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

MSUGT/VUK FİNANSAL TABLOLARININ BÜYÜK VE ORTA BOY İŞLETMELER İÇİN FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDINA GÖRE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ – DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ
1. DÖNÜŞÜM ÖNCESİ MİZANLAR 345
2. GEÇMİŞ YIL DÖNÜŞÜM FİŞLERİ 347
3. CARİ YIL DÖNÜŞÜM FİŞLERİ 352
4. BOBİ FRS’YE DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ FİNANSAL TABLOLAR 355
5. BOBİ DÖNÜŞÜM AMBALAJ AŞ. ÖZET FİNANSAL ANALİZİ 357
6. BOBİ DÖNÜŞÜM AMBALAJ AŞ. DETAYLI FİNANSAL ANALİZİ 366
6.1. Karşılaştırmalı Analiz 366
6.2. Dikey Analiz 380
6.3. Oran Analizi 386
6.4. Z-Skor Analizi 404
6.5. Finansal Sürdürülebilirlik Skoru 405
6.6. Rating Analizi 406
6.7. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 407

BOBİ FRS’YE GÖRE HAZIRLANMIŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ: ÖRNEK-2
1. FİNANSAL TABLOLAR 414
1.1. Finansal Durum Tablosu 414
1.2. Kar veya Zarar Tablosu 418
1.3. Nakit Akış Tablosu 419
1.4. Özkaynak Değişim Tablosu 421
2. ÖZET FİNANSAL ANALİZ 423
3. DETAYLI FİNANSAL ANALİZ 431
3.1. Karşılaştırmalı Analiz 431
3.2. Dikey Analiz 450
3.3. Oran Analizi 457
3.4. Z-Skor Analizi 474
3.5. Finansal Sürdürülebilirlik Skoru 475
3.6. Rating Analizi 476
3.7. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 477

TÜRKİYE MUHASEBE VE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARINA GÖRE FİNANSAL TABLOLARIN DÜZENLENMESİ, SUNULMASI VE ANALİZİ

TÜRKİYE MUHASEBE / FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI

FİNANSAL DURUM TABLOSU
1. FİNANSAL DURUM TABLOSU KALEMLERİ 539
2. FİNANSAL DRUM TABLOSUNUN ŞEKLİ 560

KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU
1. KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU KALEMLERİ 564
2. KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSUNUN ŞEKLİ 573

ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU
1. ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSUNUN UNSURLARI 580
2. BİREYSEL ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 582
3. KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 584

NAKİT AKIŞ TABLOSU
1. ESAS FAALİYETLERDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI 588
2. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI 590
3. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI 591
4. DOĞRUDAN YÖNTEME GÖRE NAKİT AKIŞ TABLOSU 594
5. DOLAYLI YÖNTEME GÖRE NAKİT AKIŞ TABLOSU 597

DİPNOTLAR

MSUGT/VUK FİNANSAL TABLOLARININ TFRS’YE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

MSUGT/VUK FİNANSAL TABLOLARININ TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARINA GÖRE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ – DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ
1. DÖNÜŞÜM ÖNCESİ MİZANLAR 633
2. GEÇMİŞ YIL DÖNÜŞÜM FİŞLERİ 636
3. CARİ YIL DÖNÜŞÜM FİŞLERİ 640
4. TMS/TFRS’YE DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ FİNANSAL TABLOLAR 650
5. TFRS DÖNÜŞÜM MADENCİLİK A.Ş ÖZET FİNANSAL ANALİZİ 653
6. TFRS DÖNÜŞÜM MADENCİLİK A.Ş DETAYLI FİNANSAL ANALİZİ 659
6.1. Karşılaştırmalı Analiz 659
6.2. Dikey Analiz 671
6.3. Oran Analizi 677
6.4. Z-Skor Analizi 695
6.5. Finansal Sürdürülebilirlik Skoru 696
6.6. Rating Analizi 696
6.7. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 698

TFRS’YE GÖRE HAZIRLANMIŞ FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ VE TAHMİNİ ÖRNEK-2
1. FİNANSAL TABLOLAR 704
1.1. Finansal Durum Tablosu 704
1.2. Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu 706
2. ÖZET FİNANSAL ANALİZ 707
3. DETAYLI FİNANSAL ANALİZ 716
3.1. Karşılaştırmalı Analiz 716
3.2. Dikey Analiz 726
3.3. Oran Analizi 732
3.4. Z-Skor Analizi 750
3.5. Finansal Sürdürülebilirlik Skoru 751
3.6. Rating Analizi 752
3.7. Geleceğe İlişkin Projeksiyon Analizi 752

YARARLANILAN KAYNAKLAR 758
TOPLAM 760 SAYFA

KİTAP TEŞHİR ÜRÜNDÜR.

ÖNSÖZ

Türkiye’de Tekdüzen Muhasebe Sistemi Tebliği ile muhasebe uygulamalarında ve eğitiminde bir tekdüzelik sağlanmaya çalışılmıştır. 1992 yılı Aralık ayında Maliye Bakanlığınca 1 No’lu “Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği” ve daha sonra diğer tebliğler yayımlanmıştır. Bu düzenleme; bilanço usulünde defter tutan gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin faaliyet ve sonuçlarının sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolar aracılığı ile ilgililere sunulan bilgilerin tutarlılık ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansıtmasının sağlanması ve işletmelerde denetimin kolaylaştırılması amacıyla yapılmıştır.

Bu düzenlemede işletmelerin finansal tabloları olan bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu, fon akım tablosu ve öz kaynak değişim tablosunun düzenlenme kuralları da yer almıştır.

Mevcut hesap planı ile yukarıdaki finansal raporların tekdüzen hazırlanması ve karşılaştırmalı olarak sunulması sağlanmaktadır.

Özellikle yeni Türk Ticaret Kanunu ve Türkiye Muhasebe Standartlarına göre bazı yeni hesaplara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle kitapta bazı boş hesapların yukarıdaki amaçla kullanımında örnekler de verilmiştir.

Kitap ile ilgili görüş ve önerilerinizi iletisim@muhasebetr.com e-posta adresimize gönderebilirsiniz.

Prof. Dr. Necdet SAĞLAM

ÖZGEÇMİŞ

1965 yılında Afyon, Emirdağ’da doğmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünden mezun olmuştur. Aynı üniversite Sosyal Bilimler Enstitüsü Muhasebe – finansman bölümünde yüksek lisans yapmış ve doktorayı 1996 yılında tamamlamıştır. 1988 yılında Anadolu Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak işe başlamış, 1996 yılında İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde yardımcı doçent, 2002 yılında doçent olmuştur. 2008 yılında profesör olmuştur.

1991-1992 döneminde Avrupa Birliğinden kazandığı burs ile Belçika’da Avrupa Birliği Komisyonu’nda Şirketler Hukuku (muhasebe konusunda) ve Mali Kuruluşlar bölümünde 6 ay staj yapmıştır.

Özel sektör ve kamuda çok fazla projede görev almıştır. Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne hesap planı oluşturulması, Vakıfların yeniden yapılanması projesi, Maliye Bakanlığı Döner sermayeli İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması ve hesap planının hazırlanması projesinde çalışmıştır.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu, “Denetim Standartları Komisyonu” üyesi, Comparative international governmental accounting research (CIGAR) üyesidir.

Anadolu Üniversitesi bünyesinde buluna Anadolu Teknoparkında muhasebe finans üzerine Araştırma Geliştirme faaliyetlerini sürdürmektedir.

Üniversite lisans düzeyinde Genel muhasebe, envanter bilanço, tekdüzen muhasebe sistemi, devlet muhasebesi, şirketler muhasebesi, gibi, Yüksek lisansta ise Muhasebeyi Yönlendiren Faktörler, Finansal Aracı Kurumlarda Raporlama, Doktorada Türkiye Finansal raporlama Standartları dersleri vermektedir. 10 yıl Maliye Bakanlığı Eskişehir Mesleki Eğitim Kursunda muhasebe dersleri vermiştir.

9 yıl Türkiye Serbest Muhasebeci, Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Birliği Temel Eğitim ve Staj Merkezi Eskişehir Şubesinin yönetim kurulu üyeliği yapmıştır.

Yurt içinde çeşitli illerde konferans ve seminerler vermiştir. Ayrıca yurtdışın çeşitli ülkelerde değişik konferanslara konuşmacı olarak katılmıştır. Yurtiçi ve dışında çeşitli dergilerde hakemlikleri bulunmaktadır. Muhasebe- finansman, Tekdüzen Muhasebe Sistemi, Devlet Muhasebesi, Uluslararası Muhasebe Standartları, Finansal Kuruluşlar, Vakıflar, Sigortacılık, KOBİ’ler gibi alanlarda yayınlanmış 10’un üzerinde yayınlanmış kitabı ve yurtiçinde ve yurtdışında çeşitli dergilerde yayınlanmış çok fazla makalesi ve bildirisi bulunmaktadır. Yurtdışında çeşitli mesleki ve bilimsel kuruluşlara üyelikleri bulunmaktadır. Bazı yayınlarının başka dillere çevrilmiştir. Evli ve 1 çocuk babasıdır; İngilizce ve Fransızca bilmektedir.

İÇİNDEKİLER

I. KISIM: GİRİŞ

MUHASEBE SİSTEMİNE GİRİŞ

TEMEL MUHASEBE BİLGİLERİ

A. MUHASEBE KAVRAMI VE İŞLEVLERİ 19

B. BİLANÇO EŞİTLİĞİ 21

C. HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ 25

D. YEVMİYE KAYDI 29

E. MİZANLARIN DÜZENLENMESİ 31

HESAP PLANI

BİLANÇO

HESAPLARIN İŞLEYİŞ ŞEKLİ 39

MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI

1. SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI 49

2. KİŞİLİK KAVRAMI 50

3. SÜREKLİLİK KAVRAMI 50

4. DÖNEMSELLİK KAVRAMI 50

5. PARAYLA ÖLÇME KAVRAMI 50

6. MALİYET ESASI KAVRAMI 50

7. TARAFSIZLIK VE BELGELENDİRME KAVRAMI 51

8. TUTARLILIK KAVRAMI 51

9. TAM AÇIKLAMA KAVRAMI 51

10. İHTİYATLILIK KAVRAMI 51

11. ÖNEMLİLİK KAVRAMI 51

12. ÖZÜN ÖNCELİĞİ KAVRAMI 52

MUHASEBE POLİTİKALARININ AÇIKLANMASI

MALİ TABLOLAR İLKELERİ

A- MALİ TABLOLARIN AMAÇLARI 55

B- MALİ TABLOLARDAKİ BİLGİLERİN ÖZELLİKLERİ 56

C- MALİ TABLO DÜZENLEME İLKELERİ 56

1. BİLANÇO İLKELERİ 56

2. GELİR TABLOSU İLKELERİ 58

MUHASEBE STANDARTLARI

KAVRAMSAL ÇERÇEVE 60

TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARININ İLK UYGULAMASI (TFRS 1) 61

HİSSE BAZLI ÖDEMELER (TFRS 2) 62

İŞLETME BİRLEŞMELERİ (TFRS 3) 63

SİGORTA SÖZLEŞMELERİ (TFRS 4) 63

SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN DURAN VARLIKLAR VE DURDURULAN FAALİYETLER (TFRS 5) 63

FİNANSAL ARAÇLAR: AÇIKLAMALAR (TFRS 7) 64

FAALİYET BÖLÜMLERİ (TFRS 8) 64

FİNANSAL ARAÇLAR (TFRS 9) 65

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR (TFRS 10) 66

MÜŞTEREK ANLAŞMALAR (TFRS 11) 66

DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR (TFRS 12) 67

GERÇEĞE UYGUN DEĞER ÖLÇÜMÜ (TFRS 13) 67

DÜZENLEMEYE DAYALI ERTELEME HESAPLARI (TFRS 14) 68

MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN HASILAT (TFRS 15) 68

KİRALAMALAR (TFRS-16) 69

SİGORTA SÖZLEŞMELERİ (TFRS 17) 69

FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMU VE AÇIKLAMA (TFRS 18) -TASLAK 69

FİNANSAL TABLOLARIN SUNULUŞU (TMS 1) 70

STOKLAR (TMS 2) 71

NAKİT AKIŞ TABLOLARI (TMS 7) 71

MUHASEBE POLİTİKALARI, MUHASEBE TAHMİNLERİNDE DEĞİŞİKLİKLER VE HATALAR (TMS 8) 72

RAPORLAMA DÖNEMİNDEN (BİLANÇO TARİHİNDEN) SONRAKİ OLAYLAR (TMS 10) 73

GELİR VERGİLERİ (TMS 12) 73

MADDİ DURAN VARLIKLAR (TMS 16) 74

ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (TMS 19) 76

DEVLET TEŞVİKLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE DEVLET YARDIMLARININ AÇIKLANMASI (TMS 20) 76

KUR DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ (TMS 21) 77

BORÇLANMA MALİYETLERİ (TMS 23) 78

İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (TMS 24) 78

EMEKLİLİK FAYDA PLANLARINDA MUHASEBELEŞTİRME VE RAPORLAMA (TMS 26) 79

FİNANSAL ARAÇLAR: SUNUM (TMS 32) 80

HİSSE BAŞINA KAZANÇ (TMS 33) 81

ARA DÖNEM FİNANSAL RAPORLAMA (TMS 34) 82

VARLIKLARDA DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ (TMS 36) 82

KARŞILIKLAR, KOŞULLU BORÇLAR VE KOŞULLU VARLIKLAR (TMS 37) 83

MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (TMS 38) 84

YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER (TMS 40) 84

TARIMSAL FAALİYETLER (TMS 41) 85

II. KISIM: DÖNEN VARLIKLAR

HAZIR DEĞERLER

10 HAZIR DEĞERLER 93

100 KASA 93

a) Niteliği 93

b) Bölümlenmesi 93

c) İşleyişi 94

d) Değerlemesi 95

e) Dönem sonu işlemleri: 101

f) Kasa Adat Hesaplama 104

g) Kasada Bulunmayan Tutarların beyanı 107

101 ALINAN ÇEKLER 111

a) Niteliği 111

b) Bölümlenmesi 113

c) İşleyişi 113

d) Değerlemesi 117

e) Dönem sonu işlemleri 119

102 BANKALAR 122

a) Niteliği 122

b) Bölümlenmesi 123

c) İşleyişi: 123

d) Değerleme 123

e) Dönem sonu işlemleri: 129

103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-) 136

a) Niteliği 136

b) Bölümlenmesi 136

c) İşleyişi 137

d) Dönem sonu işlemleri 142

108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 143

MENKUL KIYMETLER

11 MENKUL KIYMETLER 147

110 HİSSE SENETLERİ 150

111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI 154

112 KAMU KESİMİ TAHVİL, SENET VE BONOLARI 157

118 DİĞER MENKUL KIYMETLER 159

119 MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 160

TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR

12 TİCARİ ALACAKLAR 165

120 ALICILAR 165

121 ALACAK SENETLERİ 175

a) Niteliği 176

b) Bölümlenmesi 176

c) İşleyişi 177

d) Değerleme 177

e) Senet Ödememe Protestosu 184

f) Dönem sonu işlemleri 186

122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 189

124- KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-) 192

126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 196

127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR 199

128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 201

a) Niteliği 201

b) Bölümlenmesi 201

c) İşleyişi 201

d) Dönem sonu işlemleri 205

129 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 206

13 DİĞER ALACAKLAR 209

131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 210

a) Niteliği 210

b) Bölümlenmesi 210

c ) İşleyişi 210

d) Avans kar dağıtımı 213

e) Kayıtlarda yer aldığı halde ortaklardan alacakların beyanı 217

f) Ortakların ve yönetim kurulu üyelerinin borçlanma yasağı 222

132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 225

133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR 227

135 PERSONELDEN ALACAKLAR 228

136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 230

137 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 232

138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR 233

139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 233

STOKLAR

15 STOKLAR 235

1- ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ 235

a) İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) 237

b) Son Giren İlk Çıkar Yöntemi (LIFO): 238

c) Ortalama Maliyet 239

2- DEVAMLI ENVANTER YÖNTEMİ 240

İLK GİREN İLK ÇIKAR (FIFO) YÖNTEMİ 241

SON GİREN İLK ÇIKAR (LIFO) 241

İLK GİREN İLK ÇIKAR (FIFO) 242

150 İLK MADDE VE MALZEME 243

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 254

152 MAMULLER 263

a) Niteliği 263

b) Bölümlenmesi 263

c) İşleyişi 264

d- Fireler 271

153 TİCARİ MALLAR 273

a) Niteliği 273

b) Bölümlenmesi 273

c) İşleyişi 273

d) Fireler 280

e) Beyan Edilen Kıymetlerin Kayıtlara İntikali 281

f) Yurt Dışından İthal Edilen Mallarla İlgili Olarak Sonradan Yapılan Fiyat İndirimleri 281

157 DİĞER STOKLAR 282

a) Niteliği 282

b) Bölümlenmesi 282

c) İşleyişi 283

698-ENFLASYON DÜZ. HS. xx 286

158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 286

159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 289

YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ

17 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 295

170 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 296

178 YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI 302

179 TAŞERONLARA VERİLEN AVANSLAR 304

DİĞER DÖNEN VARLIKLAR

18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 307

180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 307

181 GELİR TAHAKKUKLARI 311

19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 313

190 DEVREDEN KDV 314

191 İNDİRİLECEK KDV 316

192 DİĞER KDV 319

193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 328

194- İNDİRİLECEK ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ 333

195 İŞ AVANSLARI 336

196 PERSONEL AVANSLARI 337

197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 338

198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR 340

199 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR KARŞILIĞI (-) 341

III. KISIM: DURAN VARLIKLAR

UZUN VADELİ TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR

22 TİCARİ ALACAKLAR 347

220 ALICILAR 347

221 ALACAK SENETLERİ 349

222 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 351

224 KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-) 352

226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 353

229 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 355

23 DİĞER ALACAKLAR 356

231 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 357

232 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 358

233 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR 359

235 PERSONELDEN ALACAKLAR 360

236 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 361

239 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 363

MALİ DURAN VARLIKLAR

24 MALİ DURAN VARLIKLAR 365

240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER 365

241 BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 367

242 İŞTİRAKLER 369

243 İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-) 372

244 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-) 376

245 BAĞLI ORTAKLIKLAR 378

246 BAĞLI ORTAKLIKLARA SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-) 381

247 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 382

248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR 383

249 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR KARŞILIĞI (-) 384

MADDİ VE MADDİ OLMAYAN VARLIKLAR

25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 387

250 ARAZİ VE ARSALAR 389

251 YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ 393

252 BİNALAR 395

253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 402

254 TAŞITLAR 406

255 DEMİRBAŞLAR 411

256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR 414

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-) 415

a) Niteliği 415

b) Bölümlenmesi 416

c) İşleyişi 416

d) Amortisman yöntemleri: 417

e) Amortisman Uygulama Süresi 422

f) Amortismana Tabi Varlıkların Satılması 424

g) Amortismana Tabi Malların Sigorta Tazminatı: 425

h) Bilanço dışına alma 427

258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 428

259 VERİLEN AVANSLAR 431

26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 433

260 HAKLAR 434

261 ŞEREFİYELER 438

262 KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ 440

263 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 442

264 ÖZEL MALİYETLER 446

267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 449

268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-) 450

269 VERİLEN AVANSLAR 453

ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR

27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 455

271 ARAMA GİDERLERİ 456

272 HAZIRLIK VE GELİŞTİRME GİD. 459

277 DİĞER ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 461

278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI (-) 462

279 VERİLEN AVANSLAR 464

DİĞER UZUN VADELİ DURAN VARLIKLAR

28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 465

280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 465

281 GELİR TAHAKKUKLARI 467

29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 469

291 GELECEK YILLARDA İNDİRİLECEK KDV 469

292 DİĞER KDV 469

293 GELECEK YILLAR İHTİYACI STOKLAR 470

294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 471

295 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR 475

297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR 476

298 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 477

299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-) 479

IV. KISIM: KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

KISA VADELİ YABANCI BORÇLAR

30 MALİ BORÇLAR 485

303 UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE 485

FAİZLERİ 486

300 BANKA KREDİLERİ 486

301 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR 496

302 ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-) 499

303 UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ 500

304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT FAİZLERİ 502

305 ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER 505

306 ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER 506

308 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKLARI (-) 507

309 DİĞER MALİ BORÇLAR 509

KISA VADELİ TİCARİ VE DİĞER BORÇLAR, AVANSLAR

32 TİCARİ BORÇLAR 511

320 SATICILAR 511

321 BORÇ SENETLERİ 518

322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 522

326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 526

329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR 528

33 DİĞER BORÇLAR 530

331 ORTAKLARA BORÇLAR 530

332 İŞTİRAKLERE BORÇLAR 533

333 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR 534

335 PERSONELE BORÇLAR 536

336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 538

337 DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 539

34 ALINAN AVANSLAR 540

340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 540

349 ALINAN DİĞER AVANSLAR 544

HAKEDİŞLER

35 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 545

350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ 545

358 YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI 551

BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLER

36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 553

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 553

a) Niteliği 553

b) Bölümlenmesi 553

c) İşleyişi 556

d) Geçici Vergi 557

361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ 562

368 VADESİ GEÇMİŞ ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 566

369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 569

37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 570

370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI 570

371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-) 574

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 576

373 MALİYET GİDERLERİ KARŞILIĞI 580

379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 586

KISA VADELİ DİĞER YABANCI KAYNAKLAR

38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 589

380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 589

381 GİDER TAHAKKUKLARI 593

39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 594

391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ 595

392 DİĞER KDV 601

393 MERKEZ VE ŞUBELER CARİ HESABI 605

394 HESAPLANAN ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ 607

397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 609

399 DİĞER ÇEŞİTLİ YABANCI KAYNAKLAR 610

V. KISIM: UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 612

40 MALİ BORÇLAR

400 BANKA KREDİLERİ 613

401 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR 616

402 ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ (-) 617

405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 618

408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKLARI 619

409 DİĞER MALİ BORÇLAR 622

UZUN VADELİ TİCARİ VE DİĞER BORÇLAR, AVANSLAR

42 TİCARİ BORÇLAR 623

420 SATICILAR 623

421 BORÇ SENETLERİ 625

422 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 626

426 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 627

429 DİĞER TİCARİ BORÇLAR 628

43 DİĞER BORÇLAR 629

431 ORTAKLARA BORÇLAR 629

432 İŞTİRAKLERE BORÇLAR 630

433 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR 631

436 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 632

437 DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 633

438 KAMUYA OLAN ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ BORÇLAR 633

439 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 634

44 ALINAN AVANSLAR 634

440 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 634

449 ALINAN DİĞER AVANSLAR 636

UZUN VADELİ BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLER

47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 637

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 637

479 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 638

48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 639

480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 639

481 GİDER TAHAKKUKLARI 641

UZUN VADELİ DİĞER YABANCI KAYNAKLAR

49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 643

492 GELECEK YILLARA ERTELENEN VEYA TERKİN EDİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ 643

493 TESİSE KATILIM PAYLARI 644

499 DİĞER ÇEŞİTLİ UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 644

VI. KISIM: ÖZ KAYNAKLAR

ÖDENMİŞ SERMAYE

50 ÖDENMİŞ SERMAYE 648

500 SERMAYE 648

501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE(-) 653

502 SERMAYE DÜZELTMESİ OLUMLU FARKLARI 656

503 SERMAYE DÜZELTMESİ OLUMSUZ FARKLARI (-) 657

504 GERİ SATIN ALINAN PAYLAR 658

SERMAYE YEDEKLERİ

52 SERMAYE YEDEKLERİ 665

520 HİSSE SENEDİ İHRAÇ PRİMLERİ 665

521 HİSSE SENEDİ İPTAL KARLARI 668

522 M.D.V. YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI 669

523 İŞTİRAKLER YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI 673

524 BAĞLI ORTAKLIKLAR. YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞI HS. 675

524 MALİYET ARTIŞ FONU 676

525 KAYDA ALINAN EMTİA KARŞILIĞI 678

KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE MEVCUT OLMAYAN EMTİA 679

526 BORSADA OLUŞAN DEĞER ARTIŞLARI 682

528 EK ÖDEMELER 683

529 DİĞER SERMAYE YEDEKLERİ 687

KAR YEDEKLERİ

54 KAR YEDEKLERİ 689

540 YASAL YEDEKLER 689

541 STATÜ YEDEKLERİ 692

542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER 693

548 DİĞER KAR YEDEKLERİ 694

549 ÖZEL FONLAR 695

GEÇMİŞ YILLAR KARLARI

57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 699

570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 699

a) Niteliği 699

b) Bölümlenmesi 699

c) İşleyişi 699

d) Kar dağıtımı 700

GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI

58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) 707

580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) 707

DÖNEM NET KARI (ZARARI)

59 DÖNEM NET KARI (ZARARI) 711

590 DÖNEM NET KARI 711

591 DÖNEM NET ZARARI (-) 714

VII. KISIM: GELİR TABLOSU HESAPLARI

HESAPLARIN İNCELENMESİ 721

BRÜT SATIŞLAR

60 BRÜT SATIŞLAR 723

600 YURTİÇİ SATIŞLAR 725

601 YURTDIŞI SATIŞLAR 730

602 DİĞER GELİRLER 738

SATIŞ İNDİRİMLERİ

61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 743

610 SATIŞTAN İADELER (-) 743

611 SATIŞ İSKONTOLAR (-) 746

612 DİĞER İNDİRİMLER (-) 747

SATIŞLARIN MALİYETİ

62 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 750

620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ (-) 750

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-) 753

622 SATILAN HİZMET MALİYETİ (-) 756

623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 759

FAALİYET GİDERLERİ

63 FAALİYET GİDERLERİ 763

630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (-) 766

631 PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ (-) 768

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (-) 769

DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR

64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 771

640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 771

641 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ 773

642 FAİZ GELİRLERİ 774

643 KOMİSYON GELİRLERİ 776

644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 778

645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 781

646 KAMBİYO VE BORSA DEĞER ARTIŞ KARLARI 782

647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 784

648 ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI 786

649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 787

DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR

65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 789

653 KOMİSYON GİDERLERİ (-) 789

654 KARŞILIK GİDERLERİ (-) 790

655 MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI (-) 792

656 KAMBİYO VE BORSA DEĞER AZALIŞ ZARARLARI (-) 793

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ (-) 795

658 ENFLASYON DÜZEL TMESİ ZARARLARI (-) 796

659 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 797

FİNANSMAN GİDERLERİ

66 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) 799

660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 800

661 UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 802

OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR

67 OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR 803

671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 803

679 DİĞER OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR 805

OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 811

680 ÇALIŞMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI (-) 811

681 ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI (-) 820

689 DİĞER OLAĞAN DIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 821

DÖNEM NET KARI VE ZARARI

69 DÖNEM NET KARI VE ZARARI 825

690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 825

691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 831

692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 834

697 YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI 836

698 ENFLASYON DÜZELTME HESABI 837

GELİR TABLOSU HESAPLARI DÖNEMSONU İŞLEMLERİ 844

VIII. KISIM: MALİYET HESAPLARI

MALİYET HESAPLARI 851

7/ A SEÇENEĞİNİN İNCELENMESİ

70 MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI 853

700 MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESABI 853

701 MALİYET MUHASEBESİ YANSITMA HESABI 854

71 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 856

710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 856

711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ YANSITMA HESABI 860

712 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME FİYAT FARKI 862

713 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME MİKTAR FARKI 863

72 İŞCİLİK GİDERLERİ 865

720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ HESABI 865

721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA HESABI 870

722 DİREKT İŞÇİLİK ÜCRET FARKLARI 872

723 DİREKT İŞÇİLİK SÜRE (ZAMAN) FARKLARI 873

73 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 874

730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 875

731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 881

732 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ BÜTÇE FARKLARI 883

734 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ KAPASİTE FARKLARI 885

74 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 885

740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 886

741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ YANSITMA HESABI 894

742 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ FARK HESABI 895

75 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 895

750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 896

751 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ YANSITMA HESABI 899

752 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDER FARKLARI 900

76 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 901

760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ HESABI 901

761 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 905

762 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ FARK HESABI 906

77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 907

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 907

771 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 912

772 GENEL YÖNETİM GİDER FARKLARI HESABI 912

78 FİNANSMAN GİDERLERİ 913

780 FİNANSMAN GİDERLERİ 913

781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA HESABI 916

782 FİNANSMAN GİDERLERİ FARK HESABI 917

7/ B SEÇENEĞİNİN İNCELENMESİ

A. HESAPLARIN İŞLEYİŞİ 919

79. GİDER ÇEŞİTLERİ 919

790 İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 921

a) Niteliği 921

b) Bölümlenmesi 921

c) İşleyişi 921

d) Hesabın kapanışı 922

791 İŞÇİ ÜCRET GİDERLERİ 923

a) Niteliği 923

b) Bölümlenmesi 923

c) İşleyişi 924

d) Hesabın kapanışı 925

792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ 925

a) Niteliği 925

b) Bölümlenmesi 925

c) İşleyişi 926

d) Hesabın kapanışı 927

793 DIŞARIDAN SAĞLANAN FAYDA HİZMETLER 928

a) Niteliği 928

b) Bölümlenmesi 928

c) İşleyişi: 929

d) Hesabın kapanışı 929

794 ÇEŞİTLİ GİDERLER 930

a) Niteliği 930

b) Bölümlenmesi 930

c) İşleyişi 931

d) Hesabın kapanışı 931

795 VERGİ, RESİM VE HARÇLAR 932

a) Niteliği 932

b) Bölümlenmesi 932

c) İşleyişi 932

d) Hesabın kapanışı 933

796 AMORTİSMAN VE TÜKENME PAYLARI 933

a) Niteliği 933

b) Bölümlenmesi 933

c) İşleyişi 934

d) Hesabın kapanışı 934

797 FİNANSMAN GİDERLERİ 935

a) Niteliği 935

b) Bölümlenmesi 935

c) İşleyişi 935

d) Hesabın kapanışı 937

798 GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA 937

799 ÜRETİM MALİYETİ 940

B. DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 942

IX. KISIM: BİLGİ HESAPLARI (NAZIM HESAPLAR)

90 MATRAH DÜZELTMELERİ

900 KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER 949

901 MATRAHA iLAVE EDİLECEK GELİRLER 950

902 MATRAHA EKLENECEK DİĞER TUTARLAR 951

903 MATRAHA EKLENECEK TUTARLAR ALACAKLI HESABI 951

904 MATRAHTAN İNDİRİLECEK GELİRLER 951

905 MATRAHTAN İNDİRİLECEK GİDERLER 952

906 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 952

907 ARGE İNDİRİMİ 953

908 MATRAHTAN İNDİRİLECEK DİĞER TUTARLAR 953

909 MATRAHTAN İNDİRİLECEK TUTARLAR ALACAKLI HESABI 953

91 YILLARA YAYGIN iNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 953

92 YILLARA YAYGIN iNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDEN ALINAN HAKEDİŞ BEDELLERİ 954

X. KISIM: MALİ TABLOLAR

MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI

TEMEL MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI 957

1- BİLANÇO 957

2- GELİR TABLOSU 970

3- SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU 976

DİĞER MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI

1- FON AKIM TABLOLARI 979

2- NAKİT AKIM TABLOSU: 986

3- KAR DAĞITIM TABLOSU 991

4- ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 996

XI. KISIM: İNANSAL TABLO ÖRNEKLERİ VE KULLANIM REHBERİ

GENEL AÇIKLAMA

I. Amaç 1001

II. Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberini Kullanacak İşletmeler 1001

III. Finansal Tablo Örneklerinin Kullanımı 1002

IV. TFRS’ye Geçiş Kayıtları 1002

V. Yürürlük 1002

FİNANSAL TABLO ÖRNEKLERİ

I. FİNANSAL DURUM TABLOSU 1003

II. KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU 1006

IV. NAKİT AKIŞ TABLOSU 1018

MÜNFERİT FİNANSAL TABLOLAR

I. FİNANSAL DURUM TABLOSU 1024

II. KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU 1027

III. ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 1031

IV. NAKİT AKIŞ TABLOSU 1035

DİPNOTLAR

FİNANSAL TABLOLARDA ASGARİ OLARAK YER ALMASI GEREKEN DİĞER KALEMLER

Finansal Durum Tablosu 1044

II. Kâr veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu 1045

III. Özkaynak Değişim Tablosu 1047

FİNANSAL DURUM TABLOSU İLE KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

I. FİNANSAL DURUM TABLOSU KALEMLERİ 1048

YÜKÜMLÜLÜK VE ÖZKAYNAKLAR 1056

ÖZKAYNAKLAR 1061

ESAS FAALİYETLER 1064

YATIRIM FAALİYETLERİ 1066

DURDURULAN FAALİYETLER DÖNEM NET KÂRI (ZARARI) 1067

DİĞER KAPSAMLI GELİRLER 1068

EK-1 ÖRNEK UYGULAMA 1069

EK-2 ÖRNEK UYGULAMA 1075

KAYNAKLAR 1091

SMMM Yeterlilik sınavı için hazırlanan kitap, sınavda gelme ihtimali en yüksek sorulardan oluşmaktadır. Bu kitabın daha verimli olabilmesi için ana kitaplara (SMMM Yeterlilik Serisi-8 Kitap) da çalışmanız yararınıza olacaktır.

2021 sınav müfredatına uyumlu
Güncel
- Toplam 1616 soru
- Renkli basım
- Alanında ilk ve tek

ÖNSÖZ

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) Yeterlilik Sınavına yönelik olarak ku­rumumuzca hazırlanan2>808Soru2x808Cevap kitabı ile adayların sınava daha etkili bir şekil­de hazırlanmasını amaçlıyoruz. Bu kitap şimdiye kadar yapılan sınavlardaki sorular dikkate alınıp sınav içeriğine uygun olarak alanlarında uzman bir ekip tarafından özgün bir biçimde hazırlanmıştır.

2x708Soru2x708Cevap kitabında 8 ders konusu ile ilgili ayrı ayrı soru ve cevapları yer almaktadır.

 SMMM Yeterlilik Sınavında başarılı olabilmek için:

 ■ çıkarım yapma

 ■ yorumlama

 ■ açıklama

 ■ değerlendirme

 ■ sonuca ulaşma becerilerinin kazanılması gerekmektedir.

KİTAPTAKİ DERSLER:

Muhasebe denetimi 
Meslek hukuku 
Vergi mevzuatı ve uygulaması 
Hukuk 
Finansal muhasebe 
Finansal tablolar ve analizi 
Maliyet muhasebe

ÖNSÖZ

Finansal tablolar, işletme faaliyetlerinin sayısal sonuçlandır. Bu bakımdan karar almanın temelini oluştururlar. Finansal bilgilere ve bunun temelini oluşturan finansal tablolara dayalı olmayan bir karar verme modeli düşünülemez. İşletmenin, faaliyet, yatırım ve finansman kararlarının tümünde finansal tablolar bulunmaktadır.

Finansal tablolar, muhasebe sürecinin bir sonucudur. Bu bakımdan, finansal tabloların hazırlandığı bu sürecin kurallarının yakından bilinmesi gereklidir. Tablo kalemlerinin hazırlanma sürecini bilmeksizin, sadece sayılara dayalı bir analiz her zaman eksiktir. Bu nedenle, iyi bir finansal analistin, muhasebe bilgisinin yeterli olması gereklidir. Aynı zamanda, analistin, genel ekonomi ve genel işletmecilik alanlarında yeterli bilgiye sahip olması bir zorunluluktur.

Ülkemizde, finansal tabloların hazırlanmasında birçok düzenleme etkili olmaktadır. Bunlardan en önemlisi Vergi Mevzuatı ve Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standarttandır (TMS/TFRS). Her işletmenin vergiye tabi olması ve vergi mevzuatındaki yaptınmların çok ağır olması, finansal tabloların hazırlanmasında, vergi mevzuatım hâkim kılmaktadır. Ancak, gerek ülkelerimizin ve gerekse işletmelerimizin uluslararası entegrasyonu Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının giderek önem kazanmasına yol açmaktadır. Dünya genelinde karşılaştınlabilir tablolara olan ihtiyaç, uluslararası finansal raporlama standartlarına doğru başlayan süreci hızlandırmaktadır. SPK, halka açık işletmelerin 2005 yılından bu yana TMS/TFRS’ye göre tablo tutmasını zorunlu tutmaktadır. Standartların uygulama kapsamı, yeni TTK ile daha da genişlemiştir. Yeni TTK, ülkemizde uluslararası standartlara dayalı muhasebe standartlarının Kamu Gözetim Kurumu tarafından yayınlanmasını ve büyük ölçekli işletmelerin bu standartlara göre tablo düzenlemesini zorunlu kılmıştır. Gelecek yıllarda uygulama kapsamının daha da genişlemesi beklenmektedir. Özellikle, 2009 yılında KOBİ’ler için Finansal Raporlama Standartlannın yayınlanması bunun bir göstergesidir.

Kitabımız, ülkemizdeki diğer kitaplardan farklı bir bakış açısına sahiptir. Finansal tabloların hazırlanma esası olarak TMS/TFRS esasları benimsenmiştir. Ayrıca, konular ele alındıktan sonra, örnekler gerçek verilere dayandırılmıştır. Beyaz eşya sektöründe faaliyet gösteren iki şirketin verileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca kitabımızın ikinci baskısında kitapta iki büyük değişiklik yapılmıştır. Bunlardan birincisi, konuların inceleme sıralaması

değiştirilmiştir. İkincisi ise, her bölüm sonuna tartışma sorulan, test sorulan ve uygulama sorulan eklenmiştir.

Kitabımız, finansal tablolar analizini üç kısım altında incelenmiştir. Bu kısımlar;

1. Kısım: Finansal Analize Genel Bakış

2. Kısım: Finansal Tablolar

3. Kısım: Finansal Analiz

olup, kitabımızın son kısmında ise ekler yer almaktadır.

Birinci kısımda, genel anlamda finansal bilgi ve finansal bilgi kullanıcılan üzerinde durulmuştur. Finansal bilginin temel kaynağı olan finansal tablolara genel bir bakış açısı kazandınlmaya çalışılmıştır. Analiz edilecek tablonun temelini teşkil eden kurallar ve tablolann sınırlan bu kısımda incelenmiştir. Yine bu kısımda, finansal analiz teknikleri diğer bölümlerdeki analizlere temel teşkil etmesi bakımından genel olarak incelenmiştir.

İkinci kısımda, finansal tablolar detaylı olarak ele alınmıştır. Bu kısım, beş bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde bilanço, ikinci bölümde gelir tablosu, üçüncü bölümde nakit akım tablosu ve dördüncü bölümde özkaynaklar değişim tablosu içerikleri incelenmiştir. Beşinci bölümde ise, satışlann maliyeti, fon akım tablosu gibi tablolar tanıtılmıştır. Bu kısmın amacı, analiz edilecek finansal tablo kalemlerinin, okuyucu tarafından iyi anlaşılmasının sağlanmasıdır.

Üçüncü kısımda, finansal analiz ele alınmıştır. Birinci bölümde kredi analizi, karlılık analizi, nakit akış analizi ve yatırım analizi örneklerle incelenmiştir.

Kitabımızın finansal analiz konusuna farklı bir perspektiften baktığını düşünmekteyiz. Bu yönüyle kitabın okuyucuya faydalı olacağını ümit ederiz.

Prof. Dr. Aydın KARAPINAR

Prof. Dr. Figen AYIKOĞLU ZAİF

1-FİNANSAL ANALİZE GENEL BAKIŞ
2-FİNANSAL TABLOLARA GENEL BAKIŞ VE FİNANSAL TABLOLARIN SINIRLARI
3-FİNANSAL ANALİZ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE ANALİZ TÜRLERİ
4-FİNANSAL TABLO ANALİZ TEKNİKLERİ
5-FİNANSAL TABLOLAR
6-KAPSAMLI GELİR TABLOSU
7-NAKİT AKIŞ TABLOSU
8-ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOSU
9-DİĞER FİNANSAL TABLOLAR
10-FİNANSAL ANALİZ
11-KREDİ ANALİZİ
12-KARLILIK ANALİZİ
13-YATIRIM ANALİZİ

KİTAP TANITIMI

İÇİNDEKİLER

FİNANSAL YÖNETİME GİRİŞ
1.1 Finans Kavramı 3
Fmansın Gelişimi 4 Finansın İşletmelerdeki Yeri ve Önemi 5 Finansm Temel İlkeleri 8
12 Firma Amacı 11
Hissadarlarm Çıkarlarına Uygun
Amaçlar 11 Firma Çıkarlarına Uygun Amaçlar 11 İdeolojik Amaçlar 12 Firma Karının Maksimum Kılınması 12 Neden Firma Değeri
Maksimizasyonu 14
13 Finans Yönetiminin Temel
Politikaları 15
BÖLÜM 2
FİNANSAL TABLOLAR VE FİNANSAL PLANLAMA
2.1 Temel Finansal Tablolar 21
Bilanço 21
Net İşletme Sermayesi 22
Likidite 23
Defter Değerine Karşın Piyasa (Pazar)
Değeri 24 Gelir Tablosu 24 Nakit Olmayan Kalemler 25 Vergi Hesaplaması 25
2.2 Nakit Akım Tablosu 26
Varlıklardan Sağlanan Nakit Akım 26
Faaliyetlerden Sağlanan Nakit
Akımları 28 Sermaye Harcamaları 29

Net İşletme Sermayesindeki
Değişim 29 Borç Verenlere ve Hisse Senedi Sahiplerine Olan Nakit Akımı 30 Borç Verenlere Olan Nakit Akımı 30 Hisse Senedi Sahiplerine Olan Nakit
Akımı 30 23 Finansal Oranlar 37 Likidite Oranlan 37 Cari Oran 37 Asit Test Oranı 39 Nakit Oranı 40 Devir Hızı Oranları 40 Stok Devir Hızı 41 Alacak Devir Hızı 41 Kaldıraç Oranlan 43 Toplam Borç Oranı 43 Uzun Vadeli Borç Oranı 44 Faiz Karşılama Oranı 44 Karlılık Oranları 45 Kar Marjı 46
Varlıkların Kazanma Gücü 46 Özsermayenin Kazanma Gücü 47 Hisse Başına Kar 48 Hisse Başına Kar ve Temettü
Miktarlarının Hesaplanması 48 Du Pont Analizi 49 Piyasa Değeri Oranları 50 Fiyat / Kazanç Oranı 50 Piyasa Değeri / Defter Değeri
Oranı 51 2.4 Uzun Vadeli Finansal Planlama ve
Büyüme 51 Dış Finanslama ve Büyüme 53 İçsel Büyüme Oranı 55 Sürdürülebilir Büyüme Oranı 56
Finansal Yönetim

BÖLÜM 3
PARANIN ZAMAN DEĞERİ
Değer 61
Niçin Paranın Zaman Değeri Vardır? 61
3.1 Tek Dönem Hesaplamaları 62
Basit Faiz 63
Bugünkü Değeri Bilinen Bir Tutarın
Gelecek Değerinin
Hesaplanması 63 Gelecek Değeri Bilinen Bir Tutarın
Bugünkü Değerinin
Hesaplanması 64 Bileşik Faiz65 Sürekli Bileşik Faiz 66 Gelecek Değer Faktörü (GDF) 68 Bugünkü Değer Faktörü (BDF) 69
3.2 Anüite Hesaplamaları 69
Gelecek Değer Faktörü
Anüite (GDFA) 70 Bugünkü Değer Faktörü Anüite
(BDFA) 71 Paranın Zaman Değeri Hesaplamaları
İle İlgili Örnekler 77
3.3 Mevduat Hesaplarının
Getirileri 82 Efektif Faiz ve Nominal Faiz 82 ReelFaiz 83 Döviz Tevdiat Hesaplarının
Getirileri 85
3.4 Döviz Kurları, Enflasyon ve Faiz
Oranları 87 Faiz Oranları Paritesi 87 Satın Alma Gücü Paritesi 89 Uluslararası Fisher Etkisi 92

4.1 Tahvilin Kapsamı 97
Tahvil ve Hisse Senedi ile Finansmanın
Farklılıkları 98 Vade Farklılığı 98

Gelir Üzerindeki Haklar 98 Varlıklar Üzerindeki Haklar
Açısından 99 Yönetimde Söz Sahibi Olma
Açısından 99 Bazı Tahvil Çeşitleri 99 4.2 Tahvil Değeri 102
Tahvilde Değer Kavramları 102 Tahvilin Bugünkü Değeri 103 Tahvil Getirişi Oranı 104 Tahvil Değeri ile Faiz Oranı Arasındaki İlişki 106 43 Tahvilde Derecelendirme 107 4.4 Süre (Duration) 109

HİSSE SENEDİ DEĞERLEMESİ
5.1 Hisse Senedinde Değer
Kavramları 117
Defter Değeri 118 Tasfiye» Değeri 118 Nominal Değer 119 İşleyen Teşebbüs Değeri 119 Piyasa Değeri (Borsa Değeri) 119 Gerçek Değer 1
5.2 Hisse Senedi Değerlemesi 120
Fiyat Katsayılarına Göre Hisse Senedi
Fiyatının Belirlenmesi 122 Piyasa Değeri / Defter Değeri 125 Temettü Modeline Göre Hisse Senedi
Değerinin Belirlenmesi 126 Sıfır Büyüme 128 Sabit Büyüme 129 Belli Bir Zaman Diliminden Sonra
Sabit Büyüme 132 İndirgenmiş Nakit Akımları ile Hisse
Senedinin Değerinin
Belirlenmesi 133 Menkul Kıymet Borsaları 134

BÖLÜM 6 j
SERMAYE BÜTÇELEMESİ
Nakit Akımları 140
Beklenen Getiri Oranı 141
Yatırım Türleri 141 *J Net Bugünkü Değer (NBD) 142
Net İşletme Sermayesinin Dikkate Alınması 144
Hurda Değerin Dikkate Alınması 144 62 Geri Ödeme Süresi 146 t» 3 Iskonto Edilmiş Geri Ödeme
Süresi 147 6Â Ortalama Muhasebe Getirişi 149 – 5 İç Getiri Oranı 151
6.6 Karlılık Endeksi 152
6.7 Başabaş Analizi 153 Muhasebe Başabaş Noktası 155 Nakit Başabaş Noktası 157 Finansal Başabaş Noktası 158
6.8 Sermaye Bütçelemesinde Özel
Durumlar 160 NBD ve IRR Çelişkisi 160 Düzeltilmiş İç Getiri Oranı 162 Ekonomik Ömürleri Eşit Olmayan
Birlikte Olanaksız Projeler 164 Yenileme Kararları 166 Enflasyon ve Sermaye
Bütçelemesi 169
BÖLÜM
RİSK VE GETİRİ 7.1 Risk 177
Sistematik Risk 178
Pazar Riski 178
Enflasyon Riski 178
Faiz Oranı Riski 179
Sistematik Olmayan Risk 179
Faaliyet Riski 180
Finansal Risk 180
Yönetim Riski 180 12 Risk ve Getirinin Hesaplanması 181
Risk Primi 182
Riskin Ölçülmesi 183

Beklenen Getiri 185 Risk (Standart Sapma)
Hesaplaması 186 73 Portföy 188
Geleneksel Portföy Yaklaşımı 188 Modern Portföy Yaklaşımı 189 Modern Portföy Teorisinin
Varsayımları 190 Portföyün Beklenen Getirişi 190 Portföyün Varyansı 191 Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma
Modeli ve Menkul Kıymet Pazar
Doğrusu 194 7.4 Risk ve Sermaye Bütçelemesi 197
Nakit Akımlarının Beklenen Değeri ve
Standart Sapması 199 Tam Bağımlılık Durumunda
Yatırımın Riski 201 Tam Bağımsızlık Durumunda
Yatırımın Riski 201

BÖLÜM8 |
SERMAYE MALİYETİ
8.1 Borcun Maliyeti 209
İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyeti 211
8.2 Özsermaye Maliyeti 211
83 Ağırlıklı Ortalama Sermaye
Maliyeti 214
Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma
Modeli İle Ağırlıklı Ortalama
Sermaye Maliyetinin
Hesaplanması 215 Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti
ve Menkul Kıymet Pazar
Doğrusu 217 8.4 En Uygun Sermaye Bütçelemesi
Düzeyinin Belirlenmesi 218

Finansal Yönetim

BOLUM 9
SERMAYE YAPISI
Sermaye Yapısı ve İlgili Yaklaşımlar 227
9.1 Net Gelir Yaklaşımı 228
9.2 Net Faaliyet Geliri Yaklaşımı 231 93 Geleneksel Yaklaşım 233
9.4 Günümüzde Geçerli Olan
Yaklaşım 236 Finansal Sıkıntı ve Temsil Maliyetleri 238
9.5 Firmanın Optimal Sermaye
Yapısının Belirlenmesi 241 Yeni Hisse İhracından Önce
Farklı Bilgi 245 Çok Karlı Proje Durumu 245 Ufukta Karanlık Bulutlar Durumu 246 Projenin Borçla Finanslanması 246
9.6 Kaldıraç 247
Faaliyet Kaldıracı 247
Finansal Kaldıraç 247
Bileşik Kaldıraç 249
BOLUM 10
KARPAYI POLİTİKASI
10.1 10.2 103 10.4
Kar Payı Politikası 257 Kar Payı İlgisizliği Teorisi 259 Eldeki Kuş Teorisi 262 Vergi Farklılığı Teorisi 263 Kar Payı Politikasını Etkileyen
Faktörler ve Dağıtım
Çeşitleri 267 Nakit Kâr Payları 267 Hisse Senedi Geri Satın Alınması
Yoluyla Kar Payı Ödemesi 268 Hisse Senedi Kar Payları ile Temettü
Ödemesi 269

Bolüm
KISA VADELİ FİNANS YÖNETİMİ
11.1 İşletme Sermayesi 275
İşletme Sermayesi Nakit Akım
Döngüsü 277 İşletme Sermayesi Finanslama
Stratejileri 279 Dengeli Finanslama Stratejisi 280 İhtiyatlı Finanslama Stratejisi 280 Atılgan Finanslama Stratejisi 281 Likidite Risk ve Getiri İlişkisi 281
11.2 Kısa Vadeli Planlama ve
Nakit Bütçesi 283 113 Nakit Yönetimi 288 BAT Modeli 289 Miller-Orr Modeli 292
11.4 Alacakların Yönetimi 294
Alacakların Durumunun Takibi 294
Ortalama Tahsilat Süresi 295
Kredi Politikası 296
Kredi Kararı 297 Tahsilat Politikası 300 İskonto Uygulanması 300 Firmanın Kredi Politikasındaki
Değişikliğin Analizi 301 Kredi Süresinin Uzatılması 302 Kredi Süresinin Kısaltılması 303 İskonto Politikasının Değişimi 304
11.5 Stok Yönetimi 305
Firmalarda Stok Düzeyini Etkileyen
Nedenler 305 Hammadde Stok Düzeyini Etkileyen
Nedenler 306 Yarı Mamul Stok Düzeyini Etkileyen
Nedenler 307 Mamul Stok Düzeyini Etkileyen
Nedenler 308 Stok Maliyetleri ve Optimal Stok
Düzeyinin Belirlenmesi 310 Stok Yönetimi İle İlgili Genel
Kavramlar 310

Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli 313 Toplam Sipariş Maliyeti 314 Toplam Bulundurma Maliyeti 315 Sipariş Miktarının Değiştirilmesi 315 Iskonto Uygulaması Durumunda
Ekonomik Sipariş Miktarı 318 Stok Bulundurmama Durumu 319 11.6 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 322 Tahakkuklar 323 Kısa Dönem Banka Kredileri 323 Ticari Kağıtlar 324 Ticari Krediler (Satıcılar Hesabı) 324 Ticari Kredinin Finansal
Tablolara Etkisi 327

12.2 Firma Değerinin İndirgenmiş Nakit Akımları İle Tespiti 340
Özsermayeye Serbest Nakit
Akımları 341 Sabit Büyüme Durumunda FCFE
Modeli 342 İki Aşamalı FCFE Modeli 344 Firmaya Serbest Nakit Akımları
(FCFF) 348 Ekonomik Katma Değer 351 Klasik Gelir Tablosu ve Değerlemeye
Dayalı Gelir Tablosu 352
Kaynakça 357 Dizin 363

BOLUM 12
DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ 12.1 Değere Dayalı Yönetim 333
Değere Dayalı Yönetimin
Özellikleri 334 Değere Dayalı Yönetim
Uygulamasının Avantajları ve
Dezavantajları 334 Değere Dayalı Yönetim Süreci 335 Firmanın Değer Stratejilerinin
Belirlenmesi 335 Hedeflerin Belirlenmesi 336 Uygulama Planları ve Bütçeler 336 Performans Ölçümü ve Teşvik
Sistemleri 336 Değer Yaratan Unsurlar 336 Firma İçi Değer Yaratan Unsurlar 338 Firma Dışı Değer Yaratan
Unsurlar 339 Finansal Olmayan Değer Yaratan
Unsurlar 339

ÖNSÖZ

Bu kitap, muhasebe meslek mensubuna, Tekdüzen Muhasebe Sistemi’ne göre giderleri nasıl saptayıp kaydedeceğini, birim maliyetlerini ne şekilde hesaplayacağını ve bunların analizi yoluyla yönetsel çalışmalara ışık tutacak bilgileri nasıl üreteceğini; işletme yöneticisine ise bu bilgileri çeşitli değerlendirme ve kararlarında ne şekilde kullanabileceğini göstermek amacıyla kaleme alınmıştır.
Nasıl ki, bir kimsenin okuyup yazabilmesi için harfleri bilmesi yeterli olmayıp, bunları birleştirerek kelime ve cümleleri oluşturabilmesi de gereklidir; aynı şekilde bir disiplinin uygulamasını yapacak düzeyde hazmedilmesi için, o disiplini oluşturan bireysel konuların tek tek bilinmesi yanında, bunların birbiriyle bağlantılarının da çok iyi kavranmış olmasına ihtiyaç vardır. Bu görüşten hareketle, kitapta her bir konunun birbirinden bağımsız olarak değil, öncesiyle ve sonrasıyla bağlantısı kurularak, sistematik bir bütünlük içerisinde işlenmesine özen gösterilmiştir.
Kitabın hemen her bölümü, o bölümün kapsadığı konudaki kuramsal doğrular ile uygulamada gözlemlediğimiz pratik yaklaşımlar karşılaştırıldıktan sonra yazılmıştır. Uygulanabilirliği olan kuramsal yaklaşımlar aynen verilmiştir. Uygulamada zorluk yaratan kuramsal yaklaşımlar yerine, sonuçları itibariyle önemli bir farklılık yaratmayan pratik yaklaşımlar esas alınmıştır. Kuramsal doğrulara ters düşen pratik yaklaşımlara ise işaret edilerek, okuyucu bu konuda uyarılmaya çalışılmıştır.
Anlatımda izlenen temel yöntem, konunun grafik ve şemalar yardımıyla olabildiğince görsel biçimde ortaya konulması ve değinilen hemen her hususta rakamsal örnek verilmesidir. Ayrıca, her bölüm sonuna, okuyucunun o bölümde öğrendiklerini pekiştirmesini sağlamak ve konunun farklı boyutlarını da gösterebilmek amacıyla “sorular”, “alıştırmalar” ve “problemler” konulmuştur. Alıştırmaların çözüm sonuçları kitabın sonunda toplu biçimde verilerek, okuyucunun kendi kendini kontrol edebilmesine olanak tanınmıştır.
Birinci baskısı, Türkiye’nin “Yönetim Muhasebesi” disiplini ile yeni yeni tanıştığı yıllarda, önce teksir edilmiş ders notları halinde (1971-1976), daha sonra da kitap şeklinde (1977) gerçekleştirilen bu yapıt, ilerleyen yıllarda güncel ihtiyaçlar ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda yapılan düzeltme ve eklentilerle sürekli yenilenerek, bugünkü haline getirilmiştir.
Kitabımızın 16. baskısı, yoğun talep nedeniyle birkaç ay gibi çok kısa bir sürede tükendiğinden, 17. baskısının acilen çıkartılması gerekmiştir. Dolayısıyla bu son baskıda, bir iki önemsiz hatanın giderilmesi ve gerekli bazı güncellemelerin yapılması dışında, önceki baskıya göre kayda değer bir değişiklik yoktur.
Kitabımızın önceki baskılarına gösterilen yoğun ilgiden cesaret alarak çıkarttığımız bu yeni baskısının öğrencilere, meslek sınavlarına hazırlananlara ve uygulayıcılara yararlı olmasını diler, kitabın yayına hazırlanmasındaki katkılarından ötürü Yusuf Özalp’a, yayın ve dağıtımını üstlenmesinden dolayı Gazi Kitabevi sahibi Suavi Sarı’ya teşekkür ederim.

İÇİNDEKİLER

• BİRİNCİ KISIM GİRİŞ
• 1. YÖNETİM MUHASEBESİNE GİRİŞ 15
• 1.1. işletme Yönetimine Toplu Bakış 15
• • işletme ve Yönetim Kavramları • Yönetimin Temel İşlevleri •
• • işletme Yönetiminde Sayısal Bilgilerin Rolü •
• 1.2. Yönetim Muhasebesinin Niteliği ve Muhasebedeki Yeri 26
• • Muhasebenin Tanımı ve Bölümlenmesi • Yönetim Muhase besi ile Genel Muhasebe Arasındaki Farklılıklar • Yönetim Mu
• hasebesi ile Genel Muhasebe Arasındaki ilişkiler • Yönetim
• Muhasebesinin Diğer Muhasebe Dallarıyla ilişkisi •
• 1.3. Yönetim Muhasebesinin İşletme Yönetimindeki Yeri 38
• • Planlama Çalışmalarında Yönetim Muhasebesi • Örgütleme
• Çalışmalarında Yönetim Muhasebesi • Yürütme Çalışmalarında Yönetim Muhasebesi • Denetleme Çalışmalarında Yönetim Muhasebesi
• Sorular 42
• 2. MALİYET VE UNSURLARI 43
• 2.1. Maliyet Kavramı 44
• 2.2. Maliyetin Bölümlenmesi 49
• • Muhasebe Maliyeti • Fırsat Maliyeti •
• 2.3. Muhasebe Maliyetinin Unsurları: Giderler . 53
• • Gider – Zarar Ayırımı • Giderlerin Finansal Tablolarda Gösterilmesi
• 2.4. İsletme Giderlerinin Sınıflandırılması 62
• • Fonksiyon Esasına Göre Sınıflandırma • Çeşit Esasına
• Göre Sınıflandırma •
• 2.A. EK: Stok Maliyet Giderleri-Dönem Giderleri Ayırımının
• m Maliyeti Tablosu . . 70
• Alıştırmalar 75
• Problemler 77
• İKİNCİ KISIM MALİYET SİSTEMİ
• 3. MALİYET MUHASEBESİ VE KAYIT DÜZENİ 81
• 3.1. Maliyet Muhasebesinin Amaçları ve Araçları 82
• 3.2. Maliyet Muhasebesinde Ana Hesap Kayıtları 83
• • Tekdüzen Hesap Planında Maliyet Ana Hesapları • Gelir ve
• Giderlerin Ana Hesaplarındaki Akışı •
• 3.3. Maliyet Muhasebesinde Yardımcı Hesap Kayıtları 101
• • Gider Çeşitleri Hesapları • Gider Yerleri Hesapları
• • Eş Zamanlı Kayıt Yöntemi
• 3.4. Kayıtlardan Finansal Tablolara Geçiş 110
• • Bilanço • Gelir-Gider Tablosu • Satışların
• Maliyeti Tablosu
• 3.A. EK: 7/B Seçeneğinde Kayıt Düzeni 117
• 3.B. EK: Hizmet İşletmelerinde Kayıt Düzem 122
• 3.C. EK: Tekdüzen Hesap Planı 126
• 3.D. EK: Gider Çeşitleri Hesap Sınıflandırmasına Örnek 135
• Sorular 137
• Alıştırmalar 137
• Problemler 142
• 4. GİDERLERİN SAPTANMASI VE İZLENMESİ 147
• 4.1. ilk Madde ve Malzeme Giderleri 148
• • Belge ve Kayıt Düzeni • Alış Maliyetinin Saptanması •
• • Malzeme Tüketiminin Saptanması • Tüketimin Fiyatlandırıl-ması • Dönem Sonunda Fiyatlandırma
• 4.2. İşçilik Giderleri 172
• • Toplam işçilik Tutarının Saptanması • Direkt, Endirekt ve Boş
• İşçiliklerin Saptanması
• 4.3. Diğer Giderler 181
• • Genel Esaslar • Amortisman Giderleri
• Sorular 188
• Alıştırmalar 188
• Problemler 191
• GİDERLERİN GİDER YERLERİNE DAĞITIMI 195
• 5.1. Gider Yerleri 195
• • Gider Yerlerinin Bölümlenmesi • Gider Yeri Bölümlemesinin
• Yararları •
• 5.2. Gider Yerlerinin Direkt Giderlerinin Saptanması (Birinci Dağıtım) 198
• • Temel Yaklaşım • Endirekt Giderler Sorunu •
• 5.3. Gider Yerlerinde Toplanan Giderlerin Dağıtımı (ikinci Dağıtım) 207
• • Basit Dağıtım Yöntemi • Basamaklı (Kademeli) Dağıtım Yönte¬
• mi • Turlama (Tekrarlanan Dağıtım) Yöntemi • Matematiksel Da¬
• ğıtım Yöntemi • Önceden Saptanmış Değerler Üzerinden (Planlı
• veya Standart) Dağıtım Yöntemi •
• 5.4. Gider Dağıtım/arıyla ilgili Muhasebe Kayıtları 221
• 5.A. EK: Dağıtıma Tabi Gider Yeri Sayısının İkiden Fazla
• Olması Halinde Turlama ve Matematiksel Dağıtım 222
• Sorular 229
• Alıştırmalar 229
• Problemler 234
• GİDERLERİN MAMULLERE YÜKLENMESİ – 1
• 6.1. Maliyetlendirme Yöntemlerine Toplu Bakış 237
• • Maliyetin Kapsamını Belirleyen Yöntemler • Maliyetlendirme
• Zamanını Belirleyen Yöntemler • Maliyetlendirme Şeklini Belirle¬
• yen Yöntemler • Maliyet Sisteminin Oluşturulması •
• 6.2. Sipariş Maliyeti Yöntemi 243
• 6.3. Evre Maliyeti Yöntemi 250
• • Eşdeğer Üretim Kavramı • Evre Maliyetinin işleyişi • Farklı Ta¬
• mamlanma Dereceleri • Dönem Başı Yarı Mamulleri • Birinci Aşa¬
• madan Sonraki Aşamalar • Evre Maliyetinde Sorunlar •
• Sorular 268
• Alıştırmalar 269
• Problemler 277
• GİDERLERİN MAMULLERE YÜKLENMESİ – 2 283
• 7.1. Genel Üretim Giderlerinin Üretim Partilerine Götürü
• Olarak Yüklenmesi 283
• 7.2. Faaliyet Bazında Maliyetlendirme 288
• • Geleneksel Maliyetlendirmenin Yetersizlikleri • Faaliyet Ba
• zında Maliyetlendirmenin Niteliği • Geleneksel Maliyetlendir
• Uygulaması • Faaliyet Bazında Maliyetlendirme Uygulaması
• 7.3. Evre Maliyetinde Fireler Sorunu 299
• 7.4. Birleşik ve Yan Mamullerin Maliyetlendirmesi 304
• • Birleşik Mamuller • Yan Mamuller •
• Sorular 312
• Alıştırmalar 313
• Problemler 317
• ÜÇÜNCÜ KISIM MALİYET ANALİZLERİ
• MALİYET-HACİM İLİŞKİLERİ 325
• 8.1. İş Hacmi Kavramı 326
• 8.2. İş Hacmi ile ilişkileri Yönünden Giderle’ 326
• • Sabit Giderler • Değişken Giderler • Karma Giderler •
• 8.3. Maliyet Fonksiyonları . . 342
• • Toplam Maliyet Fonksiyonu • Birim Maliyet Fonksiyonu •
• 8.A. EK: Ekonomi Kuramında Maliyet Fonksiyonları 349
• Sorular 358
• Alıştırmalar 359
• Problemler 362
• MALİYET-HACİM İLİŞKİLERİNİN SAPTANMASI 365
• 9.1. Analitik Yöntem 366
• 9.2. Muhasebe Yöntemi 371
• 9.3. Matematik ve İstatistik Teknikler 376
• • Grafik Tekniği • En Yüksek ve En Düşük Hacimler Tekniği •
• Çifte Ortalama Tekniği • En Küçük Kareler Tekniği •
• y.H, !VıSiıy6i~r”iâcım nısKiısnmn o3pi3.nrn3sıno& r\cirsu3şiicin
• Sorunlar 388
• • iş Ölçüsü Seçimi • Dönem Uzunluğunun Belirlenmesi •
• • Yönetim Politikaları İle Muhasebe Uygulamalarının Etkisi • Diğer Sorunlar •
• Sorular 395
• Alıştırmalar 396
• Problemler 400
• MALİYET – HACİM – KÂR ANALİZLERİ – 1 407
• 10.1. Kâr Fonksiyonu 408
• IX
• • Satış Miktarının Fonksiyonu Olarak Kâr • Satış Tutarının
• Fonksiyonu Olarak Kâr •
• 10.2. Kâr Fonksiyonunun Kullanım Alanları 412
• • Kâr Tahmini • Hedef Kârı Sağlayan Satış Hacmi • Başabaş
• Noktası • Faaliyet Kaldıracı •
• 10.3. Başabaş ve Hacim-Kâr Grafikleri 424
• • Başabaş Grafiği • Hacim – Kâr Grafiği •
• 10.4. Kâr Fonksiyonundaki Parametre Değişmeleri 427
• • Katkı Payı ve Katkı Oranındaki Değişmeler • Toplam Sabit
• Maliyetteki Değişmeler •
• 10.5. Maliyet-Hacim-Kâr Analizlerinin Dayandığı Varsayımlar 436
• 10.6. Maliyet-Hacim-Kâr Analizlerinin Yönetim Kararlarında
• • Fiyat Koyma Kararlan • Makine ve Donanımı Yenileme Ka¬
• rarları • Kapasiteyi Artırma Kararları •
• Sorular 448
• Alıştırmalar 448
• Problemler 453
• MALİYET-HACİM-KÂR ANALİZLERİ – 2 455
• 11.1. Birden Fazla Mamul Üretiminde M-H-K Analizleri 455
• • işletme Genelinde M-H-K Analizleri • Mamul Bazında M-H-K
• Analizleri • En Uygun Mamul Karmasının Saptanması •
• 11.2. Eğrisel Fonksiyonlarda M-H-K Analizleri 467
• 11.3. Belirsizlik Halinde M-H-K Analizleri 472
• Sorular 484
• Alıştırmalar 484
• Problemler 488
• TAM MALİYET, NORMAL MALİYET VE DEĞİŞKEN
• MALİYET YÖNTEMLERİ 491
• 12.1. Tam Maliyet Yöntemi 494
• 12.2. Normal Maliyet Yöntemi 498
• 12.3. Değişken Maliyet Yöntemi 504
• 12.4. Yöntemler Arasındaki Kâr Farkları 509
• 12.5. Yöntemlerin Muhasebe Standartlarındaki Yeri 513
• - Uluslararası Muhasebe Standartları • TÜRMOB-TMUDESK Muhasebe Standartları • SPK ve TMSK Muhasebe Standartları •
• . • Tam Maliyet Uygulaması • Normal Maliyet Uygulaması •
• • Değişken Maliyet Uygulaması •
• 12.A. EK: Normal Maliyette Kapasite ve Kapasite Sapmaları 524
• • Kapasite Türleri • Kapasite Sapmalarının Muhasebeleştiril¬
• mesi •
• 12.B. EK: Maliyetlendirme Yöntemleri ve M-H-K Analizleri 536
• • Değişken Maliyet Yönteminde M-H-K Analizleri • Tam Maliyet
• Yönteminde M-H-K Analizleri • Normal Maliyet Yönteminde
• M-H-K Analizleri •
• Sorular 552
• Alıştırmalar 552
• Problemler 557
• YÖNETİM KARARLARINDA GEÇERLİ MALİYET
• ANALİZLERİ 563
• 13.1. Maliyetlerin Yönetim Kararları Açısından Sınıflandırılması 564
• • Geçerli Maliyetler • Batmış Maliyetler •
• 13.2. Geçerli Maliyet Analizlerinin Yönetim Kararlarında Uygulanması 572
• • İndirimli Fiyat Öneren Bir Siparişin Kabulü veya Reddi •
• • Zararda Gözüken Bir Mamulün Üretiminin Durdurulması ve¬ya Sürdürülmesi • Makine Yenilemesi • Üretme veya Satın Al¬ma
• 13.A. EK: Birleşik Mamuller ve Yönetim Kararları 584
• • Birleşik Mamulleri Tek Tek ilgilendiren Kararlar • Birleşik Ma¬
• mullerin Tümünü İlgilendiren Kararlar •
• Sorular 591
• Alıştırmalar 592
• Problemler 596
• DÖRDÜNCÜ KISIM PLANLAMA VE KONTROL SİSTEMLERİ
• STANDART MALİYETLER VE SAPMA ANALİZLERİ 603
• 14.1. Standart Maliyetlerin Niteliği 604
• • Standart Maliyetlerin Türleri • Standart Maliyetlerin Yararları
• • Standart Maliyet Yöntemi •
• 14.2. Standart Maliyet Yönteminin Kurulması 610
• • Yöntemin Ön Koşullarının Sağlanması • Hesap Planının
• Standart Maliyet Esasına Dönüştürülmesi • Standart Maliyet¬
• lerin Saptanması •
• 14.3. Standart Maliyet Sapmalarının Analizi 624
• • Direkt ilk Madde ve Malzeme Sapmaları • Direkt İşçilik Sap¬
• maları • Genel Üretim Giderleri Sapmaları •
• 14.4. Standart Maliyet Yönteminde Kayıt Düzeni 640
• • Hesapların Yıl içindeki işleyişi • Sapma Hesaplarının Yıl So¬
• nunda Kapatılması •
• Sorular 651
• Alıştırmalar 651
• Problemler 655
• 15. İŞLETME BÜTÇELERİ 661
• 15.1. Bütçenin Niteliği 661
• • Bütçenin İşlevleri • Bütçe Türleri •
• 15.2. Bütçelemenin Genel Esasları 666
• • Bütçeleme İlkeleri • Bütçe Dönemi • Bütçelemenin Yönetimi •
• 15.3. Bütçenin Hazırlanması 671
• • Ön Çalışmalar • Bütçenin Düzenlenmesi •
• 15.4. Üretim işletmelerinde Bütçeleme 700
• 15.A. EK: Bütçe Düzenlemede Alternatif Yaklaşımlar 704
• • Kayıtlama Yöntemi • Çalışma Tablosu Yöntemi •
• Sorular 715
• Alıştırmalar 715
• Problemler 721
• 16. STOK PLANLAMASI VE KONTROLÜ 727
• 16.1. Stoklar ve Stokları Belirleyen Etkenler 728
• • Minimum Stok Düzeyini Belirleyen Etkenler • Maksimum
• Stok Düzeyini Belirleyen Etkenler • Denge Stok Düzeyini Be¬
• lirleyen Etkenler •
• 16.2. Kontrol Gruplandırması ve izleme 731
• • ABC Yöntemi • Stokların İzlenmesi •
• 16.3. Stok Kalemleri itibariyle Planlama . .736
• • Sipariş Büyüklüğü, Sipariş Sayısı ve Stok Düzeyi • Stok
• Planlamasında Geçerli Maliyetler • Ekonomik Sipariş Miktan •
• Duyarlılık Analizi • Sipariş Verme Zamanı • Güvenlik Stoku •
• Güvenlik Stokunun Saptanması • Alış İskontolarının Etkisi *
• 16.A. EK: Stokları Azaltmaya Yönelik Yaklaşımlar 754
• • Malzeme İhtiyaç Planlaması • Tam Zamanında Üretim ve Sa¬
• tın Alma •
• Sorular 759
• Alıştırmalar 760
• Problemler 762
• BEŞİNCİ KISIM TAMAMLAYICI EK BİLGİLER
• 17. MUHASEBE SİSTEMİNE TOPLU BAKIŞ 769
• 17.1. Temel Finansal Tablolar 770
• • Bilanço • İşlemlerin Bilançoya Etkileri • Gelir-Gider Tablosu •
• 17.2. Muhasebede Hesap 779
• • Hesabın Yapısı • Hesabın İşleyiş Terminolojisi • Hesapların
• işleyiş Kuralları •
• 17.3. Muhasebe Kayıt Sistemi 783
• • Muhasebe Belgeleri • Muhasebe Fişleri • Muhasebe
• Defterleri • Kayıt Sisteminin işleyişi • Mizanlar •
• 17.4. Dönem Sonu İşlemleri 798
• • Envanter işlemleri • Gelir-Gider Tablosunun Düzenlenmesi •
• Kapanış Kayıtları • Bilançonun Düzenlenmesi •
• 17.A. EK Bilgisayarlı Muhasebe 820
• 17.B. EK Muhasebenin Temel Kavramları 822
• 17.C. EK Temel Finansal Tablolara Daha Yakından Bakış 824
• • Bilançonun Yapısı • Gelir-Gider Tablosunun Yapısı •
• Sorular 830
• Alıştırmalar 831
• Problemler 835
• ALTINCI KISIM YANITLAR, SÖZLÜK VE DİZİN
• KİTAPTAKİ ALIŞTIRMALARIN YANITLARI 839
• KİTAPTAKİ KAVRAMLARIN İNGİLİZCE KARŞILIKLARI 869
• DİZİN 881

ÖNSÖZ

Bu kitap, muhasebe meslek mensuplarına ve konu ile ilgili yüksek öğrenimde iş­enen maliyet muhasebesine yardımcı olacak, uygulamadaki, tek düzen muhasebe sis­temine de giderlerle ilgili tüm özelliklerin saptanmasını, kaydedilmesini, analiz edilmesi­ni, ne şekilde kullanılacağını gösterecek şekilde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Üniversitelerimizde ilgili bölümlerde ve eğitim ve öğretim programlarında yer alan ~uhasebe derslerinde “Muhasebe Genel Tebliğ” hükümleri, ders saatleri içerisinde iş­lenmesine rağmen, ilgili uygulamaların gösterilmesine çok fazla imkan tanımamaktadır. 3u sisteme paralel olarak Fakülte ve Yüksekokullarımızda, bu konularla ilgili yeteri ka­dar kaynak bulunmamaktadır. Ayrıca bu konuda yeterli derecede hazırlanmak ve konu-.arı ayrıntılı olarak işlemek bir hayli zaman kaybına neden olmaktadır. Bu çalışmamız; Üniversite eğitimi öğretimini alanlara, muhasebe meslek men­suplarına ve üniversite sonrası mesleki sınavlara girecek olanlara yararlı olabilecek şekilde hazırlanmıştır. Ayrıca konularla ilgili örnekler, birçok mesleki sınavları da göz önünde tutularak, Tekdüzen Muhasebe Sistemi’ne uygun olarak soru-yanıt şeklinde düzenlendiği, çalışma yöntemlerini de içeren bilimsel bir eser oluşturulmasına özen gösterilmiştir. Küreselleşen dünya hareketleri göz önüne alınarak diğer dünya ülkelerinde ol­duğu gibi ülkemizde de yürütülmekte olan muhasebe sistemi ve mesleği hızlı bir geliş­me göstermektedir. Ancak bu gelişme halen istenilen düzeye gelememiştir. Bununla beraber hızlı bir şekilde sisteme girip istenilen noktaya gelmesi de çokta uzak değildir. Bütün bu birliktelik göz önüne alınarak sanayi yatırımlarının hızla geliştiği ülkemizde üreticilerimize, üniversite öğrenimine, YMM, SMMM mesleğinde çalı­şan değerli meslektaşlarımıza veya özellikle bu mesleğe aday olacaklara yararlı olacağı inancındayım. Ayrıca üniversitede okuyan veya bitiren öğrencilere kariyer yönlendirmede ve sonrası için hazırlanacak iş sınavlarında kendilerine ışık tutacak ve büyük ölçüde yar­dımcı olacaktır. Bu kitabın hazırlanmasında bana yardımcı olan mesai arkadaşım Prof. Dr. Ay­dın KARAPINAR ve Asistanım Arş. Gör. Fatma KARAKAYA DEMİRKUTLU’ya teşekkür ederim. Kitabın baskı ve dağıtımını üstlenen kitabevi sahibi Sn. Suavi SARI ve ekibine gösterdikleri duyarlılıkları için, ayrıca kitabın hazırlanmasındaki katkılarından dolayı Sn. Yusuf ÖZALP’e teşekkür ederim. Bu kitabımızın sekizinci baskısını yenilemiş ve ilave çözümlü ve çalışma prob­lemleri eklenmiş olarak tüm muhasebe meslek adaylarına, meslek mensuplarına, üni­versite öğrencilerimize ve mezunlarına rehber olacağı inancını taşıyorum. Tüm okurlarıma başarılar dilerim.

İÇİNDEKİLER

• I.             BÖLÜM MALİYET MUHASEBESİ
• 1.1.        KAYIT DÜZENİ…………………………………………………………………….       3
• 1.2.        GİDERLERİN SAPTANMASI…………………………………………………     53
• 1.3.        GİDERLERİN GİDER YERLERİNE YÜKLENMESİ…………………     101
• 1.4.        GİDERLERİN MAMULLERE YÜKLENMESİ………………………….. 219
• II. BÖLÜM YÖNETİM MUHASEBESİ
• 2.1.        YÖNETİM MUHASEBESİ VE BAZI KAVRAMLAR…………………..427
• 2.2.        MALİYET-HACİM İLİŞKİLERİNİN BELİRLENMESİ………………….430
• 2.3.        MALİYET-HACİM KAR ANALİZLERİ………………………………………435
• 2.4.        BİRDEN FAZLA MAMUL ÜRETİMİNDE MALİYET HACİM KAR ANALİZLERİ      493
• 2.5.        GEÇERLİ MALİYET ANALİZLERİ…………………………………………. 505
• 2.6.  BÜTÇELEME………………………………………………………………………. 531
• KAYNAKÇA……………………………………………………………………………….. 533

ı

ÖNSÖZ

İÇİNDEKİLER