Muhasebe Kitapları » Yaklaşım Yayıncılık https://www.muhasebekitaplari.com Muhasebe Kitapları - Muhasebe, Vergi, Sosyal Güvenlik, Sınavlara Hazırlık Kitapları Online Satış Sitesi Mon, 18 May 2026 12:43:54 +0000 tr-TR hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.5.2 Tüm Yönleriyle Malülen Emeklilik https://www.muhasebekitaplari.com/tum-yonleriyle-malulen-emeklilik.html https://www.muhasebekitaplari.com/tum-yonleriyle-malulen-emeklilik.html#comments Tue, 19 Jul 2016 10:42:42 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1495 * Sosyal Güvenlik ve Kavramsal Çerçevesi
* Malullük Sigortası ve Uygulaması
* Malullük Sigortasının Uluslararası Alandaki Uygulamaları ve Türkiye’deki Görünümü
* Malullük Riskini Gidermeye Yönelik Politikalar, Yargı Kararları ve İstatistikler
* Ekler
* Malullük Sigortası İle İlgili Yönetmelikler

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

SOSYAL GÜVENLİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ

 

1. SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ……………………………………. 17

1.1. SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI…………………………………………………………………………. 17

1.1.1. Dar Anlamda Sosyal Güvenlik………………………………………………………………………… 18

1.1.2 Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik……………………………………………………………………… 20

1.2. SOSYAL GÜVENLİK VE SOSYAL RİSKLER……………………………………………………… 20

1.2.1. Mesleki Riskler……………………………………………………………………………………………….. 22

1.2.2. Fizyolojik Riskler……………………………………………………………………………………………. 22

1.2.3. Sosyo-Ekonomik Riskler……………………………………………………………………………….. 24

 

İKİNCİ BÖLÜM

MALULLÜK SİGORTASI VE UYGULAMASI

 

2. MALULLÜK SİGORTASI ŞARTLARI …………………………………………………………………… 29

2.1. MALUL SAYILMA………………………………………………………………………………………………. 29

2.2. SOSYAL SİGORTA ŞARTLARININ SAĞLANMASI ……………………………………………. 38

2.3. YAZILI İSTEKTE BULUNULMASI………………………………………………………………………. 40

2.4. KURUM SAĞLIK KURULLARI VE SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULU VE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI          47

2.4.1. Kurum Sağlık Kurulları………………………………………………………………………………….. 47

2.4.2. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki Çalışma Usul ve Esasları 48

2.4.3. Kurum Sağlık Kurulu Kararlarına İtiraz………………………………………………………….. 49

2.4.3.1. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda Sigortalının Muayenesi ve Hekim Dinlenmesi       50

2.4.3.2. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Bilirkişilik Görevi……………………….. 50

3. MALULLÜK AYLIĞI …………………………………………………………………………………………….. 51

3.1. MALULLÜK AYLIĞININ HESAPLANMA YÖNTEMİ…………………………………………….. 51

3.2. MALULLÜK AYLIĞININ BAŞLANGICI, AVANS ÖDENMESİ VE ALT SINIRI………… 52

3.3. MALULLÜK AYLIĞININ DURDURULMASI, KESİLMESİ, YENİDEN BAĞLANMASI VE DEĞİŞMESİ, YERSİZ ÖDEME, SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ   …………………………………………………………………………………………………….. 54

3.4. MALULLÜK AYLIĞININ DİĞER ÖDEMELERLE BİRLEŞMESİ…………………………….. 56

3.5. SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ (SGDP) ………………………………………………….. 57

3.6. MALULLÜK AYLIĞI ALANLARA SAĞLANAN DİĞER HAKLAR……………………………. 58

3.7. KURUMUN RÜCU HAKKI ………………………………………………………………………………….. 58

4.  MALUL VE ENGELLİLERE TANINAN ERKEN EMEKLİLİK İLE BAZI HAKLAR……. 59

4.1 HAK KAZANMA KOŞULLARI……………………………………………………………………………… 59

4.2. AYLIK BAĞLAMA ORANLARI……………………………………………………………………………. 61

4.3. GEÇİŞ HÜKÜMLERİ VE RAPOR ALIM SÜRECİ…………………………………………………. 62

5. KAMU GÖREVLİLERİ İÇİN HÜKÜMLER………………………………………………………………. 64

5.1. 5434 SAYILI T.C. EMEKLİ SANDIĞI KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE ÇALIŞMASI BULUNANLAR (5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN GEÇİCİ 4. MADDESİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILANLAR)  64

5.2. 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN SONRA İLK DEFA KAMU GÖREVLİSİ OLANLAR 65

5.3. VAZİFE MALULLÜĞÜ………………………………………………………………………………………… 65

6. MALULLÜK İLE İLGİLİ DİĞER HAKLAR………………………………………………………………. 69

6.1. YETİM AYLIĞI ALAN MALUL ÇOCUKLAR…………………………………………………………. 69

6.2. YETİM AYLIĞI ALAN ENGELLİLERE FARK AYLIK ÖDEMESİ …………………………… 70

6.3. SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ (YENİ EKLENDİ) ………………………………………… 70

6.4. ÖLÜM SİGORTASI……………………………………………………………………………………………. 71

6.5. SAĞLIKTAN YARARLANMA……………………………………………………………………………… 71

6.6. KONTROL MUAYENESİ İŞLEMLERİ…………………………………………………………………. 72

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MALULLÜK SİGORTASININ ULUSLARARASI ALANDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE’DEKİ GÖRÜNÜMÜ

 

7. DÜNYA’NIN ÖNDE GELEN ÜLKELERİNDE MALULLÜK SİGORTASI………………….. 76

7.1. AVRUPA KITASI……………………………………………………………………………………………….. 77

7.1.1. Almanya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 77

7.1.2. Belçika Malullük Sigortası……………………………………………………………………………… 78

7.1.3. Birleşik Krallık Malullük Sigortası………………………………………………………………….. 79

7.1.4. Bulgaristan Malullük Sigortası………………………………………………………………………. 80

7.1.5. Çek Cumhuriyeti Malullük Sigortası………………………………………………………………. 81

7.1.6. Danimarka Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 83

7.1.7. Estonya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 84

7.1.8. Finlandiya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 85

7.1.9. Fransa Malullük Sigortası………………………………………………………………………………. 87

7.1.10. Hollanda Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 87

7.1.11. İrlanda Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 89

7.1.12. İspanya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………… 89

7.1.13. İsveç Malullük Sigortası……………………………………………………………………………….. 91

7.1.14. İsviçre Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 95

7.1.15. İtalya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………….. 97

7.1.16. İzlanda Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 98

7.1.17. Letonya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 100

7.1.18. Lihtenştayn Malullük Sigortası…………………………………………………………………… 101

7.1.19. Litvanya Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 103

7.1.20. Lüksemburg Malullük Sigortası…………………………………………………………………. 105

7.1.21. Güney Kıbrıs Rum Kesimi Malullük Sigortası…………………………………………….. 106

7.1.22. Macaristan Malullük Sigortası……………………………………………………………………. 108

7.1.23. Malta Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 111

7.1.24. Norveç Malullük Sigortası………………………………………………………………………….. 112

7.1.25. Polonya Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 114

7.1.26. Portekiz Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 116

7.1.27. Romanya Malullük Sigortası………………………………………………………………………. 118

7.1.28. Slovakya Malullük Sigortası……………………………………………………………………….. 120

7.1.29. Slovenya Malullük Sigortası……………………………………………………………………….. 122

7.1.30. Yunanistan Malullük Sigortası……………………………………………………………………. 123

7.2. AMERİKA KITASI……………………………………………………………………………………………. 126

7.2.1. Amerika Birleşik Devletleri Malullük Sigortası……………………………………………… 126

7.2.2. Brezilya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………… 128

7.2.3. Kanada Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 129

7.2.4. Şili Malullük Sigortası………………………………………………………………………………….. 130

8. AVRUPA KITASI ÜLKELERİNİN MALULLÜK SİGORTASI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI        132

8.1. RİSK KAPSAMI……………………………………………………………………………………………….. 133

8.2. MALULLÜK SİGORTASI KOŞULLARI………………………………………………………………. 136

8.2.1. Asgari İş Göremezlik Seviyesi………………………………………………………………………. 136

8.2.2. Denetim………………………………………………………………………………………………………… 137

8.2.3. Sigorta Kapsamındaki Dönem……………………………………………………………………… 138

8.2.4. Yardım Bağlanması İçin Gereken Minimum Süre…………………………………………. 140

8.3. Sağlanan Yardımlar………………………………………………………………………………………… 143

8.3.1. Yardım Miktarında Belirleyici Unsurlar………………………………………………………… 143

8.3.2. Hesaplama Yöntemi, Emekli Maaşı Hesaplaması ve Miktarlar………………………. 146

8.3.3. Emsal Kazanç ve Hesaplama Yöntemi………………………………………………………….. 154

8.3.4. Hak Kazanılmayan veya Hesaplanmayan Primsiz Dönem……………………………… 158

8.3.5. Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilere Sağlanan Yardımlar……………………………… 161

8.3.6. Asgari Maaş…………………………………………………………………………………………………. 163

8.3.7. Azami Maaş………………………………………………………………………………………………….. 165

8.3.8. Diğer Yardımlar……………………………………………………………………………………………. 167

8.3.9. Endeksleme………………………………………………………………………………………………….. 171

8.3.10. Diğer Sosyal Güvenlik Yardımları İle Birikim………………………………………………. 173

8.3.11. Çalışarak Elde Edilen Kazançlar İle Birikim………………………………………………… 176

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MALULLÜK RİSKİNİ GİDERMEYE YÖNELİK POLİTİKALAR, YARGI KARARLARI VE İSTATİSTİKLER

 

9. MALULLÜK SİGORTASININ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ ÜZERİNDE YARATTIĞI RİSKLERE KARŞI UYGULANAN POLİTİKALAR ……………………………………………………………………………………………………………………………… 178

9.1. REHABİLİTASYON (İŞE ALIŞTIRMA)………………………………………………………………. 180

9.1.1. Mesleki Rehabilitasyon…………………………………………………………………………………. 181

9.1.2. Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Rehabilitasyon (İşe Alıştırma)…………………. 182

9.1.3. Yabancı Ülke Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Rehabilitasyon……………………….. 184

9.2. TEŞVİK EDİCİ VE CAYDIRICI POLİTİKALAR ………………………………………………….. 186

9.3. ÖZEL İSTİHDAM PROGRAMLARI …………………………………………………………………… 183

10. MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI…………………………… 192

10.1. GİRİŞ…………………………………………………………………………………………………………….. 192

10.2. ÖRNEK YARGITAY KARARLARI…………………………………………………………………… 193

10.2.1. 2013/17627 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 193

10.2.2. 2011/4876 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 194

10.2.3. 2011/6585 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 196

10.2.4. 2012/11315 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 197

10.2.5. 2010/448 Sayılı Karar (Yargıtay Genel Kurulu Kararı)…………………………………. 203

10.2.6. 2010/90 Sayılı Karar (Yargıtay Genel Kurulu Kararı)…………………………………… 205

10.2.7. 2013/11955 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 209

10.2.8. 2013/4926 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 209

10.2.9. 2013/17626 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 210

10.2.10. 2011/3116 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 212

11. MALULLÜK SİGORTASI’NIN TÜRKİYE’DEKİ GÖRÜNÜMÜ………………………………. 213

 

 

EKLER

 

EK-1: Sosyal Güvenlik Kapsamı (4/1- a, 4/1- b, 4/1-c)…………………………………………….. 224

EK-2: Kurum Sağlık Kurulları ve Bu Kurullara Bağlı İller………………………………………. 224

Ek-3: İş Kazası ve Meslek Hastalıklarını Değerlendirmeye Yetkili Kurum Sağlık Kurulları ve Bağlı İller            225

EK-4: Türkiye’nin Sosyal Güvenlik Sözleşmesi İmzaladığı Ülkeler………………………… 226

EK-5: Onay, Revizyon ve Hazırlık Aşamasında Bulunan Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri 227

Ek-6: Malullük İle İlgili Mevzuat Tablosu……………………………………………………………….. 228

EK-7: Sağlık Kuruluşuna Sevk Talep Belgesi………………………………………………………… 229

EK-8: Hak Sahibi Çocuklar İçin Sağlık Kuruluşuna Sevk Talep Belgesi…………………. 230

EK-9: SGK Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi………………………………………………. 231

EK-10: Meslek Hastalığına İlişkin Rapor Düzenleyen Sağlık Hizmet Sunucularınca Sağlık Kurulu Raporlarında Özellikle Belirtilmesi Gereken Tıbbi Bilgiler………………………………………………………………………………………………………….. 233

EK-11: Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı (Sürekli İş Göremezlik Derecesi) Tespitine İlişkin Kurum Sağlık Kurulu Kararı   235

EK-12: Kurum Sağlık Kurullarınca Meslek Hastalığı Tespitlerinde Yükümlülük Süresinin Uzatılması/Maruziyet Süresinin Kısaltılmasına İlişkin Karar Verilmesi Durumunda Düzenlenecek Kararda Yer Alacak Metinler……………… 236

EK-13: Kurum Sağlık Kurulu Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği………………………………. 237

EK-14: Malullük Aylığı Alanların Aylıklarının Kesilmesi ve Sosyal Güvenlik Destek Primi İle İlgili Tablo          238

250 SORUDA MALULEN EMEKLİLİK…………………………………………………………………….. 241

 

MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER

 

3      ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ              303

3      EMNİYET TEŞKİLATI SAĞLIK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ……………………. 321

3      SOSYAL GÜVENLİK KURUMU KURUM SAĞLIK KURULLARININ GÖREV, YETKİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI          370

3      MALULİYET TESPİTİ İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ………………………………………… 376

3      VATANDAŞLAR İÇİN DÜZENLENEN SAĞLIK KURULU RAPORLARI VE SAĞLANAN YARDIMLAR/HAKLAR      404

3      TERÖR VE TERÖRLE MÜCADELEDEN DOĞAN ZARARLARIN KARŞILANMASI HAKKINDA KANUN   411

3      ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK             429

3      TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ SAĞLIK YETENEĞİ YÖNETMELİĞİ……………….. 446

3      SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULUNUN GÖREV, YETKİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 582

3      VAZİFE MALULLÜKLERİNİN NEVİLERİ İLE DERECELERİ HAKKINDA NİZAMNAME                588

3      MALULİYET TESPİTİ İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK             606

3      MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ TÜM MEVZUAT…………………………………….. 607

3      MALULLÜKLE İLGİLİ İÇ GENELGELER……………………………………………………….. 609

 

KAYNAKÇA…………………………………………………………………………………………………………… 662

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/tum-yonleriyle-malulen-emeklilik.html/feed 0 Vergi ve Muhasebe Uygulamaları (2 Cilt) https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ve-muhasebe-uygulamalari-2-cilt.html https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ve-muhasebe-uygulamalari-2-cilt.html#comments Tue, 05 Apr 2016 07:06:46 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=813
Vergi Ve Muhasebe Uygulamaları Kitabı, Vergi Başmüfettişi Mehmet Emin AKYOL, YMM Muzaffer KÜÇÜK tarafından profosyonel birikimler ile titiz bir çalışmanın sonucunda yazılmıştır. İki cilt 1732 sayfadan oluşan Vergi Ve Muhasebe Uygulamaları Kitabı, gerek konunun izahında gerek tartışmalı hususların açıklanmasında öncelikle mali mevzuat hükümleri dikkate alınarak hazırlanan eser vergilemeye ilişkin mali uygulamaların muhasebe hesaplan başlığı altında sınıflandırılarak açıklanmasıdır. Ücretsiz kargo imkanı ile Vergi Ve Muhasebe Uygulamaları Kitabını sitemizden satın alabilirsiniz ı

M. Emin AKYOL – Vergi Başmüfettişi (E. Baş Hesap Uzmanı)

1955 yılında Çankırı’da doğdu. 1973 yılında Çorlu Lisesi’ni, 1978 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. Aynı yıl açılan giriş sınavını kazanarak Hesap Uzman Yardımcılığı’na, yeterlik sınavını da başararak 22 Nisan 1981 tarihinde Hesap Uzmanlığı’na atandı. 6 Haziran 1988 tarihinde Baş Hesap Uzmanı oldu. 1988 yılında 1 yıl, 1999 yılında da 4 ay süre ile ingiltere’de etüd ve incelemelerde bulundu. Hesap Uzmanları Kurulu Ankara Grup Başkan Yardımcılığı, Kurul Başkan Yardımcılığı ve Ankara Grup Başkanlığı yaptı. Halen Vergi Denetim Kurulunda Vergi Başmüfettişi olarak görev yapmaktadır. Evli ve 2 çocuk babasıdır. Muhtelif dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi, “Yeni Teşvik Sistemi ve Yatırımlara Sağlanan Destek Unsurları“ adlı kitapçığı, Muzaffer KÜÇÜK ile birlikte yazmış olduğu “Tekdüzen Hesap Planı ve Mali Tablolar” ve“Yeni Sisteme Göre Geçici Vergi Uygulama Esasları“ adlı kitapları bulunmaktadır.

Muzaffer KÜÇÜK – YMM (E. Baş Hesap Uzmanı)

1970 yılında Gülnar/Mersin’de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamladı. 1987 yılında başladığı Gazi Üniversitesi iktisadi ve idari Bilimler Fakültesi, işletme Bölümü’nden 1991 yılında mezun oldu. 1992 yılında derece ile girdiği Hesap Uzmanları Kurulu’nda; 1992-1995 yılları arasında Hesap Uzman Yardımcılığı, 1995-2003 yılları 1 arasında Hesap Uzmanlığı, 2003-2005 yılları arasında Baş Hesap Uzmanlığı ve 2005-2010 yılları arasında Hesap Uzmanları Kurulu            Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Kasım 2012 tarihinde istifa etmek suretiyle kamu görevinden ayrıldı. Halen Yeminli Mali Müşavirlik yapmaktadır. Evli ve 2 çocuk babasıdır. Bilimsel ve Mesleki Çalışmaları;

  • “Tekdüzen Hesap Planı Uygulaması” konusunda değişir yapraklı (5 cilt) kitabı (ortak),
  • “Geçici Vergi Uygulaması” konusunda kitabı (ortak),
  • “Türkiye Muhasebe Standartları Uygulaması” konusunda kitabı,
  • “Kurum Kazançlarının Tespiti, Beyanı ve Vergilendirilmesi” konusunda kitabı,
  • “Kurumlar Vergisi Beyanname Düzenleme Kılavuzu” konusunda (15 adet) el kitabı,
  • “Değerleme ve  Dönem  Sonu  işlemleri”  konusunda  (15  adet)  el  kitabı,
  • Hakemli   dergilerde  yayımlanan,   mali   konularda   200′e  yakın   makalesi,
  • “Vergi Usul Kanununa ilişkin Olarak Gelir idaresi ile idari Yargı Arasında Ortaya Çıkan Görüş Ayrılıklarının İrdelenmesi” konusunda yayımlanmamış tezi bulunmaktadır.

Ayrıca;

  • 2003 yılında, ABD’de 1 yıl süreyle mali konularda araştırmalarda bulundu.
  • Hesap  Uzmanları   Kurulu  bünyesinde  çeşitli  komisyonlarda  üyelik yaptı.
  • Hesap Uzmanları Kurulu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve Kamu ihale Kurumunda Muhasebe, Finansman, Mali Tablolar ve Vergi Hukuku konularında eğitimler verdi.
  • Ulusal ve  Uluslararası  düzeyde seminer ve  konferanslarda  sunum yaptı.

SUNUŞ

Türkiye’de, tekdüzen muhasebe uygulaması 1994 yılında başlamış, ara­dan geçen sürede bazı değişiklikler olmakla beraber sistemin genel çatısı hiç değişmemiştir. Diğer taraftan halka açık şirketler tarafından uygulanmakta olan muhasebe standartlarının tüm şirketler açısından uygulanması, uluslar arası muhasebe standartlarına uygun ulusal muhasebe standartlarının yayım­lanması ve 2012 yılında yürürlüğe giren yeni TTK düzenlemeleri uyarınca belirli bir periyotta zorunlu hale getirilecektir. Muhasebe standardı mevzuatı halen. 201 I yılında kurulan “Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Stan­dartları Kurumu” tarafından yayımlanmaktadır. TTK uyarınca yapılacak ba­ğımsız denetim konusunda yetkilendirme de bu kurum tarafından yapılmak­tadır. ülkemizde kurumlaşmanın yaygınlaşması, ölçek büyüklüklerin artması, ulusal rekabetin gelişmesi ve uluslararası rekabetin etkinleşmesi muhasebe ve denetim uygulamalarının önemini artırmıştır. Buna paralel olarak muha­sebe ve flnans yönetiminin işletme yönetimine katkısı da gözle görülür şe­kilde artmıştır. Diğer taraftan ekonomik gelişmelerde, mali uygulamalar ve teşvikler bir araç olarak daha sık ve etkin bir şekilde kullanılır hale gelmiştir. Bu kitabın amacı vergilemeye ilişkin mali uygulamaların muhasebe he­saplan başlığı altında sınıflandırılarak açıklanmasıdır. Kitapta yer alan açık­lamalar özünde mali karın tespitine ilişkin uyulması gereken kurallar ve uy­gulanması gereken yöntemleri içermektedir. Kitap bir anlamda, mali mev­zuat uygulama rehberi niteliğindedir. İhtilaflı konuların irdelenmesinde; mali mevzuat hükümleri ve diğer dü­zenlemeler açıklanmış, varsa örnek Danıştay kararlan ve Muktezalara temas edilerek alternatif görüşler özlü olarak belirtilmiştir. Yazarlar tarafından be­nimsenen görüşlere ve alternatif görüşlerin vergisel sonuçlarına ayrıca işaret edilmiştir. Gerek konunun izahında gerek tartışmalı hususların açıklanmasında ön­celikle mali mevzuat hükümleri dikkate alınmıştır. Bu önceliğin tercih edil­mesi, muhasebe uygulaması ve denetimde işletmelerin uymakla yükümlü ol­dukları temel yasal düzenlemenin mali mevzuat olmasından kaynaklanmak­tadır. Kitabın birinci kısmında tekdüzen muhasebe uygulaması, değerleme ve dönemsel ayırımlar ile muhasebe standartları genel olarak açıklanmıştır. Ki­tabın ikinci kısmında, vergisel uygulamalar genel hatları ile açıklanmış yay­gın olarak kullanılan konular detaylandınlmıştır. Vergisel açıklamalar tek­düzen hesap planı hesaplan altında yapılandırılmıştır. Bu yöntemle, hesap planı ile vergisel işlemler ana başlık olarak harmanlandığından uygulayıcıla­ra konulara ulaşma ve anımsama kolaylığı sağlanması amaçlanmıştır. Kitap vergisel açıklamalar ve muhasebe uygulamalarını birlikte ele alan yapısıyla uygulayıcılar kadar, vergi ve muhasebe alanında öğrenim görenler için de önemli bir başvuru kaynağı olacaktır.

Muhasebe kayıtları kitapta her hesap için ayrı ele alınmış olup genel bir bütünlük bulunmamaktadır. Diğer taraftan THP uyarınca hesap kodlan ve hesap isimlerinin belirlenmesinde ihtiyarilik bulunan kısımlarda verilen hesap kodlan ve hesap isimlerinde de kitap bazında bir bütünlük aranmamalıdır. Bu çerçevede tarafımızdan verilen hesap kod numarası ve hesap isimlerinin değişebilir nitelikte olduğu unutulmamalıdır. Kitabın; mali mevzuatın uygulamasına destek olması, uygulayıcıların ay­dınlatılması ve tereddütlerinin giderilmesinde katkıda bulunması yazarlarının öncelikli hedefidir. Diğer taraftan kitabın oluşumunun her aşamasında emeği geçen eşlerimiz İnci Akyol ve Sema Küçük ile diğer aile bireyleri, meslek­taşlarımız, tüm dostlarımız ve yayıncımıza en içten şükranlarımızı sunarız.

Ankara, 2013

M. Emin AKYOL – Muzaffer KÜÇÜK

İÇİNDEKİLER

(I. CİLT)

BİRİNCİ BÖLÜM

TEKDÜZEN MUHASEBE TEKNİĞİ TEKDÜZEN HESAP PLANI UYGULAMASI DEĞERLEME   1- MUHASEBENİN KURAMLARI……………………………………………………………………………….. 41 1.1- MUHASEBE TEKNİĞİ………………………………………………………………………………………….. 41 1.2- MUHASEBE TEMEL KAVRAMLARI………………………………………………………………………. 43 1.2.1- Sosyal Sorumluluk Kavramı……………………………………………………………………………. 43 1.2.2- Kişilik Kavramı……………………………………………………………………………………………….. 46 1.2.3- İşletmenin Sürekliliği Kavramı………………………………………………………………………… 47 1.2.4- Dönemsellik Kavramı……………………………………………………………………………………… 48 1.2.5- Parayla Ölçülme Kavramı………………………………………………………………………………… 49 1.2.6- Maliyet Esası Kavramı…………………………………………………………………………………….. 50 1.2.7- Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı……………………………………………………………… 50 1.2.8- Tutarlılık Kavramı…………………………………………………………………………………………… 52 1.2.9- Tam Açıklama Kavramı…………………………………………………………………………………… 53 1.2.10- İhtiyatlılık Kavramı………………………………………………………………………………………… 54 1.2.11- Önemlilik Kavramı………………………………………………………………………………………… 54 1.2.12- Özün Önceliği Kavramı…………………………………………………………………………………. 55 2- MUHASEBE POLİTİKALARININ AÇIKLANMASI…………………………………………………….. 56 2.1- MUHASEBE POLİTİKALARI…………………………………………………………………………………. 56 2.2- MSUGT UYARINCA AÇIKLANMASI GEREKEN MUHASEBE POLİTİKALARI…………….. 58 3- TEKDÜZEN MUHASEBE SİSTEMİ…………………………………………………………………………. 62 3.1- TEK DÜZEN MUHASEBE ANLAYIŞI…………………………………………………………………….. 62 3.2- 1 SIRA NO.LU MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİNİN HAZIRLANMASI 62 3.3- MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİNİN KAPSAMI VE AMACI………….. 63 3.4- TEKDÜZEN HESAP PLANI KODLAMA TEKNİĞİ……………………………………………………. 66 3.4.1- Kodlama Tekniği……………………………………………………………………………………………. 66 3.4.2- Defteri Kebir Hesap Kodları……………………………………………………………………………. 67 3.4.3- Yardımcı Hesap Kodları………………………………………………………………………………….. 68 3.5- TEK DÜZEN HESAP ÇERÇEVESİ VE HESAP PLANI……………………………………………… 69 3.6- MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ VE VERGİ KANUNLARI İLİŞKİSİ.. 82 3.6.1- Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulamasının Mali Kanunlar Karşısındaki Konumu     82 3.6.2- Vergi Kanunları ve Tekdüzen Muhasebe Sistemi…………………………………………….. 83 3.6.3- Ticari Kârdan Mali Kâra Geçiş…………………………………………………………………………. 84 3.6.3.1- Hesaplama Tablosu (Bildirim)……………………………………………………………………… 85 3.6.3.2- Tabloya İlişkin Açıklamalar………………………………………………………………………….. 86 3.6.3.2.1- Tablonun 1. Bölümünün Doldurulması……………………………………………………………. 86 3.6.3.2.2- Tablonun 2. Bölümünün Doldurulması……………………………………………………………. 86 3.6.3.2.3- Tablonun 3. Bölümünün Doldurulması……………………………………………………………. 88 3.6.3.2.4- Toplamlar…………………………………………………………………………………………………… 89 3.6.3.2.5- Tablonun Gelir Vergisi Mükelleflerince Doldurulmasında 89Dikkat Edilecek Hususlar 89 3.6.3.2.6- Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin Durumu………………………………………………………… 90 3.6.3.2.7- Toplamların Karşılaştırılması ve Beyannameye Aktarılması……………………………….. 90 4- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………….. 90 4.1- DEĞERLEMENİN TANIMI……………………………………………………………………………………. 90 4.2- KANUNLARIMIZDA DEĞERLEME………………………………………………………………………… 91 4.2.1- Türk Ticaret Kanununda………………………………………………………………………………… 91 4.2.2- Sermaye Piyasası Kanununda………………………………………………………………………… 92 4.2.3- Vergi Kanunlarında Değerleme……………………………………………………………………….. 92 4.3- DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ…………………………………………………………………………………….. 93 4.3.1- Maliyet Bedeli Ölçüsü…………………………………………………………………………………….. 93 4.3.2- Borsa Rayici (Piyasa Değeri)…………………………………………………………………………… 95 4.3.3- Tasarruf Değeri………………………………………………………………………………………………. 96 4.3.4- Mukayyet (Kayıtlı) Değer………………………………………………………………………………… 97 4.3.5- İtibari (Nominal) Değer…………………………………………………………………………………… 97 4.3.6- Vergi Değeri……………………………………………………………………………………………………. 98 4.3.7- Rayiç Bedel……………………………………………………………………………………………………. 98 4.3.8- Emsal Bedeli ve Ücreti……………………………………………………………………………………. 99 4.3.8.1- Emsal Bedeli Uygulaması…………………………………………………………………………….. 99 4.3.8.2- Emsal Bedeli Uygulamasında Sıra……………………………………………………………… 100 4.4- DEĞERLEMEDEN AMAÇ VE DEĞERLEME ZAMANI……………………………………………. 102 5- DÖNEMSELLİK İLKESİ VE TAHAKKUK ESASI…………………………………………………….. 103 6- MUHASEBE BİRİMİ İŞLEM ŞEMASI…………………………………………………………………….. 104 7- MUHASEBE STANDARTLARI UYGULAMASI………………………………………………………. 106 7.1- TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI (TFRS)………………………………. 109 7.1.1- 1 No.lu TFRS “Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması”…. 109 7.1.2- 2 No.lu TFRS “Hisse Bazlı Ödemeler”……………………………………………………………. 110 7.1.3- 3 No.lu TFRS “İşletme Birleşmeleri” …………………………………………………………….. 110 7.1.4- 4 No.lu TFRS “Sigorta Sözleşmeleri” ……………………………………………………………. 111 7.1.5- 5 No.lu TFRS “Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler”  111 7.1.6- 6 No.lu TFRS “Maden Kaynaklarının Araştırılması ve Değerlendirilmesi” ……… 111 7.1.7- 7 No.lu TFRS “Finansal Araçlar: Açıklamalar” ………………………………………………. 112 7.1.8- 8 No.lu TFRS “Faaliyet Bölümleri” ……………………………………………………………….. 112 7.1.9- 9 No.lu TFRS “Finansal Araçlar” ………………………………………………………………….. 113 7.1.10- 10 No.lu TFRS “Konsolide Finansal Tablolar” ……………………………………………. 113 7.1.11- 11 No.lu TFRS “Müşterek Anlaşmalar” ……………………………………………………….. 113 7.1.12- 12 No.lu TFRS “Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar”…………………. 114 7.1.13- 13 No.lu TFRS “Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü”………………………………………….. 115 7.2- TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI (TMS)…………………………………………………… 116 7.2.1- 1 No.lu TMS “Finansal Tabloların Sunuluşu”………………………………………………… 116 7.2.2- 2 No.lu TMS “Stoklar”…………………………………………………………………………………… 117 7.2.3- 7 No.lu TMS “Nakit Akış Tabloları”………………………………………………………………… 117 7.2.4- 8 No.lu TMS “Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar”            117 7.2.5- 10 No.lu TMS “Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar”………………………………. 118 7.2.6- 11 No.lu TMS “İnşaat Sözleşmeleri”………………………………………………………………. 118 7.2.7- 12 No.lu TMS “Gelir Vergileri”……………………………………………………………………….. 118 7.2.8- 16 No.lu TMS “Maddi Duran Varlıklar”…………………………………………………………… 119 7.2.9- 17 No.lu TMS “Kiralama İşlemleri”…………………………………………………………………. 119 7.2.10- 18 No.lu TMS “Hasılat”………………………………………………………………………………… 120 7.2.11- 19 No.lu TMS “Çalışanlara Sağlanan Faydalar”……………………………………………. 121 7.2.12- 20 No.lu TMS “Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması”            121 7.2.13- 21 No.lu TMS “Kur Değişiminin Etkileri”……………………………………………………… 121 7.2.14- 23 No.lu TMS “Borçlanma Maliyetleri”…………………………………………………………. 122 7.2.15- 24 No.lu TMS “İlişkili Taraf Açıklamaları”…………………………………………………….. 122 7.2.16- 26 No.lu TMS “Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama” 123 7.2.17- 27 No.lu TMS “Bireysel Finansal Tablolar”………………………………………………….. 123 7.2.18- 28 No.lu TMS “İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar”…………………….. 124 7.2.19- 29 No.lu TMS “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama”……… 124 7.2.20- 31 No.lu TMS “İş Ortaklıklarındaki Paylar”……………………………………………………. 125 7.2.21- 32 No.lu TMS “Finansal Araçlar: Sunum”……………………………………………………. 125 7.2.22- 33 No.lu TMS “Hisse Başına Kazanç”………………………………………………………….. 126 7.2.23- 34 No.lu TMS “Ara Dönem Finansal Raporlama”…………………………………………. 126 7.2.24- 36 No.lu TMS “Varlıklarda Değer Düşüklüğü”………………………………………………. 126 7.2.25- 37 No.lu TMS “Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar”………………….. 127 7.2.26- 38 No.lu TMS “Maddi Olmayan Duran Varlıklar”…………………………………………… 128 7.2.27- 39 No.lu TMS “Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme”……………………. 129 7.2.28- 40 No.lu TMS “Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller”……………………………………………. 129 7.2.29- 41 No.lu TMS “Tarımsal Faaliyetler”…………………………………………………………….. 130 7.3- MALİ MEVZUAT/STANDART UYUMU İLE İLGİLİ GENEL DEĞERLENDİRME…………. 130

İKİNCİ BÖLÜM

DÖNEN VARLIK İŞLEMLERİ   1- AKTİF HESAPLAR……………………………………………………………….. 135 1- DÖNEN VARLIKLAR…………………………………………………………….. 136 10- HAZIR DEĞERLER……………………………………………………………… 138 100- KASA HESABI………………………………………………………………….. 139 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 139 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 139 2.1- Dövizli İşlemler ve Değerleme……………………………………………………………………………… 139 2.2- Kasa Envanteri ve Sayım Farkları………………………………………………………………………… 142 2.2.1- Kasa Mutemedinin Zimmete Para Geçirmiş Olması……………………………………….. 143 2.2.2- İşletme Bünyesinde Meydana Gelen Hırsızlık………………………………………………… 144 2.2.3- Yangın, Sel Basması vb. Afet Durumu………………………………………………………….. 146 2.3- Döviz Kasasında Meydana Gelen Noksanlıklar………………………………………………………. 146 2.4- Kasa Defteri Tutulması……………………………………………………………………………………….. 148 2.5- Kasa Fazlası Durumu…………………………………………………………………………………………. 148 2.6- Optimal Kasa Mevcudu……………………………………………………………………………………….. 149 101- ALINAN ÇEKLER……………………………………………………………… 151 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 151 2- VADELİ ÇEKLERDE DURUM………………………………………………………………………………. 151 2.1- TTK’ya Göre Çek………………………………………………………………………………………………. 151 3.2- SPK Uygulamasında Çek……………………………………………………………………………………. 152 3.3- Vergi Kanunları Uygulamasında Çek……………………………………………………………………. 153 2.4- Vadeli Çeklerde Reeskont…………………………………………………………………………………… 154 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 157 102- BANKALAR HESABI…………………………………………………………. 159 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 159 2- DÖNEM SONU DEĞERLEMESİ……………………………………………………………………………. 159 3- DÖVİZ BEDELLİ HESAPLAR………………………………………………………………………………. 160 4- REPO İŞLEMLERİ……………………………………………………………………………………………….. 161 5- VADELİ MEVDUATLAR………………………………………………………………………………………. 161 5.1- Tanım………………………………………………………………………………………………………………. 161 5.2- Değerleme……………………………………………………………………………………………………….. 162 6- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 163 103- VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ(-)…………………………… 164 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 164 2- DÖVİZ BEDELLE DÜZENLENMİŞ ÇEKLERİN DURUMU……………………………………….. 164 3- VADELİ ÇEKLERDE REESKONT…………………………………………………………………………. 165 108- DİĞER HAZIR DEĞERLER………………………………………………….. 166 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 166 2- YOLDAKİ PARALAR…………………………………………………………………………………………… 166 3- KREDİ KARTLI SATIŞLAR………………………………………………………………………………….. 167 11- MENKUL KIYMETLER………………………………………………………… 169 1- MENKUL KIYMETLERİN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ………………………………………………….. 169 2- MENKUL KIYMETLERDE DEĞERLEME……………………………………………………………….. 173 2.1- Alış Bedeli İle Değerlenecek Menkul Kıymetler……………………………………………………….. 174 2.2- Borsa Rayici İle Değerlenecek Menkul Kıymetler……………………………………………………. 175 2.3- Borsa Rayicinin Muvazaalı Olması veya Hiç Olmaması……………………………………………. 176 2.4- SPK Uyarınca Menkul Kıymetlerde Değerleme………………………………………………………. 177 3- MENKUL KIYMET GELİRLERİNDE ENFLASYONDAN ARINDIRMA ……………………… 179 3.1- Menkul Sermaye İratlarında Arındırma…………………………………………………………………. 179 3.2- Diğer Kazanç Niteliğindeki Menkul Kıymet Gelirlerinde Arındırma İşlemi…………………….. 180 4- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………… 181 4.1- Bedelsiz Hisselerin Değerlemesi…………………………………………………………………………… 181 4.2- Endeksli Menkul Kıymetlerin Değerlemesi……………………………………………………………… 181 4.2.1- Dövize Endeksli Menkul Kıymetler………………………………………………………………… 182 4.2.2- Enflasyona Endeksli Menkul Kıymetler…………………………………………………………. 183 4.3- Menkul Kıymet Ediniminde Ödenen Faizler……………………………………………………………. 184 4.4- Menkul Kıymet Aslından Ayrılan Kuponların Durumu (Stripping İşlemleri)………………….. 186 4.5- Dönemsel Gelir Getiren Menkul Kıymetlerin Dönem Sonu Değerlemesi…………………….. 189 5- MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ …………………………………….. 192 5.1- Stopaj Yoluyla Vergileme…………………………………………………………………………………….. 192 5.1.1- GVK Geçici 67. Madde Uygulaması……………………………………………………………….. 192 5.1.1.1- Kapsam……………………………………………………………………………………………………… 193 5.1.1.2- Verginin Sorumlusu…………………………………………………………………………………… 194 5.1.1.3- Verginin Mükellefi………………………………………………………………………………………. 195 5.1.1.4- Stopaja Tabi Olacak Kazanç ve İratlar…………………………………………………………. 196 5.1.1.5- Beyan………………………………………………………………………………………………………… 204 5.2- Yıllık Beyan Esasında Vergileme………………………………………………………………………….. 206 5.2.1- Yıllık Beyan Konusu Yapılmayan Menkul Sermaye İratları……………………………… 206 5.2.2- Stopaja Tabi Olmadıkları İçin Yıllık Beyan Esasında Vergiye Tabi Bulunan Menkul Sermaye İratları         208 5.2.3- Menkul Sermaye İratlarının Beyan Edilecek Tutarının Tespitinde Uygulanacak Hükümler          208 5.2.3.1- İndirim Oranı Uygulaması ………………………………………………………………………….. 208 5.2.3.2- GVK’nın Geçici 59. Maddesinde Yer Alan İstisna………………………………………… 209 5.2.3.3- Diğer Kazanç Niteliğindeki Menkul Kıymet Gelirlerinde Arındırma İşlemi ve İstisna Uygulaması            209 5.3- Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ………………………………………………………….. 210 6- MENKUL KIYMET ENVANTERİ……………………………………………………………………………. 222 110- HİSSE SENETLERİ……………………………………………………………. 223 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 223 2- HİSSE SENEDİ PORTFÖYÜ…………………………………………………………………………………. 223 3- HİSSE SENETLERİNİN DEĞERLEMESİ………………………………………………………………… 223 4- YATIRIM ORTAKLIKLARI…………………………………………………………………………………… 226 4.1- Tanım………………………………………………………………………………………………………………. 226 4.2- Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları…………………………………………………………………… 227 4.3- Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları…………………………………………………………………………… 228 4.4- Yatırım Ortaklıklarının Vergilendirilmesi…………………………………………………………………. 229 4.4.1- Vergiden İstisna Portföy Kazançları Üzerinden Tevkifat ……………………………….. 229 4.4.2- Gelirler Üzerinden Tevkifat……………………………………………………………………………. 230 4.5- Y.O. Hisse Senedi Gelirlerinin Vergilendirilmesi………………………………………………………. 230 5- DÖVİZ BEDELLİ HİSSE SENETLERİ……………………………………………………………………. 231 111- ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI…………………………. 232 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 232 2- YATIRIM FONLARI……………………………………………………………………………………………… 232 2.1- Tanım………………………………………………………………………………………………………………. 232 2.2- Yatırım Fonu Katılma Belgeleri……………………………………………………………………………. 233 2.3- Katılma Belgelerinin Değerlemesi…………………………………………………………………………. 234 2.4- Yatırım Fonlarının Vergi Karşısındaki Durumu………………………………………………………. 234 2.5- Muhasebe Kaydı……………………………………………………………………………………………….. 235 3- HİSSE SENEDİYLE DEĞİŞTİRİLEBİLİR TAHVİL…………………………………………………… 237 3.1- Tanım………………………………………………………………………………………………………………. 237 3.2- Tahvili Çıkartabilecek Kurumlar……………………………………………………………………………. 237 3.3- Vergilendirme ve Muhasebe Kaydı……………………………………………………………………….. 238 4- ÖZEL KESİM MENKUL KIYMETLERİNİN DEĞERLEMESİ……………………………………… 239 5- PORTFÖY ENVANTERİ……………………………………………………………………………………….. 239 112- KAMU KESİMİ TAHVİL, SENET VE BONOLARI……………………… 240 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 240 2- DEĞERLEME VE ENVANTER………………………………………………………………………………. 240 2.1- Yabancı Para ile Düzenlenmiş veya Yabancı Paraya Endeksli Kamu Kesimi Kağıtları….. 240 2.2- Stripping İşlemlerinde Değerleme………………………………………………………………………… 241 2.3- Dönemsel Gelir Getiren Kamu Kağıtları………………………………………………………………… 241 2.4- Repo İşlemleri ve Değerlemesi…………………………………………………………………………….. 241 2.5- Menkul Kıymetlerin Teminat Olarak Verilmesi………………………………………………………… 244 2.6- Kamu Kesimi Menkul Kıymetlerinin Değerlemesi…………………………………………………….. 245 2.7- Portföy Envanteri……………………………………………………………………………………………….. 246 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 246 4- EUROBONDLARIN DURUMU……………………………………………………………………………… 247 118- DİĞER MENKUL KIYMETLER HESABI…………………………………. 251 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 251 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 251 119- MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-)………. 252 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 252 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 253 12- TİCARİ ALACAKLAR………………………………………………………….. 255 120- ALICILAR……………………………………………………………………….. 256 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 256 2- ALACAKLARI DEĞERLEME……………………………………………………………………………….. 256 2.1- Türk Lirası Alacakların Değerlenmesi……………………………………………………………………. 257 2.2- Döviz Cinsinden Alacakları Değerleme………………………………………………………………….. 257 2.3- İhracat Kaynaklı Yurtdışı Döviz Alacakların Değerlemesi…………………………………………. 260 2.3.1- Yurda Getirilmesi Zorunlu İhracat Bedellerinin Değerlemesi…………………………. 260 2.3.2- Serbest Tasarruf Hakkı Bulunan İhracat Bedellerinin Değerlemesi………………… 262 2.4- Tahsili Şüpheli Alacakları Değerleme……………………………………………………………………. 263 2.5- Değersiz Alacaklar……………………………………………………………………………………………… 263 2.6- Alacaklarda Reeskont…………………………………………………………………………………………. 263 2.7- Alacak Envanteri ve Envanter Farkı……………………………………………………………………… 263 3- CARİ HESAP ALACAKLARI……………………………………………………………………………….. 265 4- ALACAĞIN DEVRİ (FACTORİNG)……………………………………………………………………….. 265 4.1- Factoring Çeşitleri……………………………………………………………………………………………… 266 4.2- Ücret……………………………………………………………………………………………………………….. 266 4.3- Muhasebe Kayıtları……………………………………………………………………………………………. 267 121- ALACAK SENETLERİ………………………………………………………… 270 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 270 2- ALACAK SENETLERİNİ DEĞERLEME…………………………………………………………………. 271 2.1- Türk Lirası Senetlerde Değerleme……………………………………………………………………….. 271 2.2- Döviz Bedelle Düzenlenmiş Senetlerde Değerleme………………………………………………… 271 2.3- Vadesinde Tahsil Edilemeyen Senetlerde Değerleme……………………………………………… 272 2.4- Alacak Senetlerinde Reeskont……………………………………………………………………………… 272 3- ENVANTER VE MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………… 273 3.1- Envanter Çıkartılması…………………………………………………………………………………………. 273 3.2- Envanter Farklarının Düzeltilmesi…………………………………………………………………………. 273 3.3- Muhasebe Kayıtları……………………………………………………………………………………………. 274 122- ALACAK SENETLERİ REESKONTU(-) ………………………………….. 277 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 277 2- REESKONT UYGULAMASI………………………………………………………………………………….. 278 2.1- Reeskont İşleminin Mahiyeti ve Amacı…………………………………………………………………… 278 2.2- Reeskont İşlemine İlişkin Vergi Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler………………………… 278 2.3- Reeskont İşleminin Şartları………………………………………………………………………………….. 280 2.4- Reeskont Tutarının Hesaplanması……………………………………………………………………….. 281 2.4.1- Reeskont Oranı…………………………………………………………………………………………….. 281 2.4.2- Reeskont Hesaplama Yöntemi……………………………………………………………………… 281 2.5- Reeskont İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi……………………………………………………………. 282 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………… 284 3.1- Döviz Cinsinden Bedelle Düzenlenmiş Senetlerde Reeskont……………………………………. 284 3.2- Vadeli Çeklerde Reeskont…………………………………………………………………………………… 286 3.3- Teminata veya Tahsile Verilen Senetlerde Reeskont………………………………………………. 288 3.4- Tahsili Şüpheli Duruma Düşen Alacaklarda Reeskont……………………………………………… 289 3.5- Avans Niteliğindeki Alacak Senetlerinde Reeskont………………………………………………….. 289 3.6- Reeskont İşleminde, Senet Üzerinde Faiz Oranı Bulunmaması Halinde Senedin Kaynağı Olan Satış (veya Alış) Faturası Üzerinde Yer Alan Oran Dikkate Alınabilir Mi?……………………………………………………………………………………………………………. 290 3.7- Senetsiz Borç ve Alacaklarda Reeskont………………………………………………………………… 290 3.8- Vade İçermeyen Alacak ve Borç Senetleri …………………………………………………………….. 290 3.9- KDV Alacağının Senede Bağlanması……………………………………………………………………. 291 3.10- Hatır Senetlerinde Durum…………………………………………………………………………………. 292 3.11- KKEG Niteliğindeki Reeskont Tutarı……………………………………………………………………. 292 3.12- Finansal Kiralama Alacaklarında Reeskont………………………………………………………….. 292 124- KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ(–) …… 293 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 293 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 293 126- VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………… 295 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 295 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 295 2.1- Envanter Çıkartılması…………………………………………………………………………………………. 295 2.2- Döviz Üzerinden Verilen Depozito ve Teminatları Değerleme…………………………………… 296 2.3- Geri Tahsil Edilemeyen Depozito ve Teminatlar……………………………………………………… 296 2.4- Aktifte Kayıtlı Kıymetlerin Depozitolu Olarak Dolaşımı……………………………………………… 296 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 297 127- DİĞER TİCARİ ALACAKLAR………………………………………………. 299 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 299 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 299 128- ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR…………………………………………… 300 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 300 2- MALİ MEVZUAT AÇISINDAN ŞÜPHELİ ALACAK…………………………………………………. 300 2.2- Karşılık Ayrılabilmesi İçin Alacağın Tahsili Şüpheli Hale Gelmelidir…………………………….. 303 2.3- Şüpheli Alacaklar, Alacağın Şüpheli Hale Geldikleri Hesap Döneminde Gider Kaydedilebilir 304 2.4- Özellik Arzeden Hususlar…………………………………………………………………………………….. 305 2.4.1- Avans Alacakları…………………………………………………………………………………………… 305 2.4.1.1- Tanım………………………………………………………………………………………………………… 305 2.4.1.2- Değerleme…………………………………………………………………………………………………. 305 2.4.1.3- Avans Alacağının Niteliği…………………………………………………………………………… 308 2.4.1.4- Tekdüzen Hesap Planı Açısından……………………………………………………………….. 309 2.4.2- Teminatlı Alacaklar İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılamaz…………………………… 309 2.4.3- Kamu İdare ve Müesseselerinden Olan Alacaklar İçin Karşılık Ayrılamaz……….. 310 2.4.4- Holding ve Bağlı Kuruluşlar Arasındaki Alacaklarda Şüpheli Alacak Uygulaması 310 2.4.5- Aciz Vesikasına Bağlanan Alacaklar……………………………………………………………… 311 2.4.6- Hesaplanan Katma Değer Vergisinin Şüpheli veya Değersiz Alacak Olarak Gider Kaydı              311 2.4.7- Herhangi Bir İşlem Yapmaksızın Şüpheli Hale Gelen Alacaklar………………………. 313 2.4.8- Ticari İşletme ve Ticari Faaliyetle İlgili Olmayan Giderler……………………………….. 313 2.4.9- Dövizli Alacaklarda Değerleme……………………………………………………………………… 313 3- SPK UYGULAMASINDA ŞÜPHELİ ALACAK………………………………………………………… 315 4- DEĞERSİZ ALACAKLAR……………………………………………………………………………………. 316 4.1- Değersiz Alacaklar Bilanço ve İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Ticari ve Zirai Kazanç Sahiplerince Gider Kaydedilebilir          316 4.2- Alacağın Tahsili Kazai Bir Hükme veya Kanaat Verici Bir Vesikaya Göre İmkansız Hale Gelmelidir             316 5- TAHSİLİNDEN VAZGEÇİLEN ALACAKLAR…………………………………………………………. 318 6- ENVANTER VE MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………… 318 129- ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI(-)………………………… 321 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 321 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 321 13- DİĞER ALACAKLAR………………………………………………………………………………………… 327 131- ORTAKLARDAN ALACAKLAR…………………………………………….. 328 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 328 2- CARİ HESAPLAR……………………………………………………………………………………………….. 328 3- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 330 3.1- Envanter…………………………………………………………………………………………………………… 330 3.2- Değerleme……………………………………………………………………………………………………….. 330 3.2.1- Şüpheli Hale Gelen Alacaklar………………………………………………………………………… 330 3.2.2- Alacağın Devri………………………………………………………………………………………………. 331 3.2.3- İşletmeden Çekiş………………………………………………………………………………………….. 331 3.2.4- Örtülü Kazanç Dağıtımı…………………………………………………………………………………. 332 3.2.5- Reeskont İşlemi……………………………………………………………………………………………. 332 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 332 132- İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR…………………………………………… 335 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI………………………………………………………………………. 335 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 335 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………….. 336 133- BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR……………………………… 338 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 338 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 338 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 339 135- PERSONELDEN ALACAKLAR……………………………………………… 341 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 341 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 341 136- DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR……………………………………………… 342 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 343 2- ENVANTER, DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI……………………………………………….. 343 137- DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU(-) ………………………… 344 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 344 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI ………………………………………………………….. 344 138- ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR ……………………………………………. 345 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 345 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 345 139- ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI(-)…………………………. 346 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 346 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 346 15- STOKLAR…………………………………………………………………………. 347 150- İLK MADDE VE MALZEME…………………………………………………. 348 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 348 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 348 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 349 151- YARIMAMULLER- ÜRETİM………………………………………………… 350 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 350 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 351 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 351 152- MAMÜLLER…………………………………………………………………….. 352 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 352 2- ENVANTER………………………………………………………………………………………………………… 352 3- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 354 3.1- İptidai ve Ham Madde Bedeli……………………………………………………………………………….. 354 3.2- İşçilik Bedelleri…………………………………………………………………………………………………… 355 3.3- Genel İmal Giderleri……………………………………………………………………………………………. 355 3.4- Genel İdare Giderleri………………………………………………………………………………………….. 355 3.5- Ambalaj Giderleri……………………………………………………………………………………………….. 356 4- ÜRETİM ARTIKLARI…………………………………………………………………………………………… 356 5- HURDA NİTELİĞİNDEKİ İKTİSADİ KIYMETLERİ İŞLEYEN MÜKELLEFLER BÜNYESİNDE YAPILACAK DEĞERLEME   356 6- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 359 153- TİCARİ MALLAR………………………………………………………………. 362 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 362 2- ENVANTER………………………………………………………………………………………………………… 363 3- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 363 3.1- Satın Alınan Emtianın Değerlemesi………………………………………………………………………. 363 3.1.1- Faiz ve Komisyon Giderleri ile Kur Farkları……………………………………………………. 364 3.1.2- İskontolar…………………………………………………………………………………………………….. 366 3.2- Ticari Mal Stoklarının Değerlemesi……………………………………………………………………….. 366 3.2.1- Stok Değerlemesinin Dönem Karına Etkisi………………………………………………………….. 366 3.2.2- Stok Değerleme Yöntemleri……………………………………………………………………………… 367 3.2.2.1- Spesifik (Fiili) Maliyet Yöntemi…………………………………………………………………… 369 3.2.2.2- Ortalama Maliyet Yöntemi………………………………………………………………………….. 370 3.2.2.2.1- Basit Ortalama Maliyet………………………………………………………………………………… 370 3.2.2.2.2- Basit Ağırlıklı Ortalama Maliyet…………………………………………………………………….. 371 3.2.2.2.3- Hareketli Ağırlıklı Ortalama Maliyet……………………………………………………………….. 371 3.2.2.3- Son Giren İlk Çıkar (LİFO) Yöntemi…………………………………………………………….. 373 3.2.2.4- İlk Giren İlk Çıkar (FİFO) Yöntemi……………………………………………………………….. 374 3.2.3- Stok Değerleme Yöntemlerinin Mali Tablolar Üzerindeki Etkileri……………………. 374 3.3- Emtianın Emsal Bedelle Değerlenmesi………………………………………………………………….. 377 3.3.1- Emsal Bedel Değerleme Ölçüsü……………………………………………………………………. 377 3.3.2- Emsal Bedelle Değerlenecek Emtialar…………………………………………………………… 377 3.3.2.1- Emtia Satış Bedelinin Düşüklük Göstermesi………………………………………………. 378 3.3.2.2- Kıymeti Düşen Emtia…………………………………………………………………………………. 378 3.3.2.3- Maliyet Hesaplaması Mutat Olmayan Emtia………………………………………………… 379 3.3.2.4- İşletmeden Çekilen Emtia…………………………………………………………………………… 380 3.3.2.5- Ayın Ücret Olarak Ödenen Emtia………………………………………………………………… 380 3.3.2.6- Ayın Olarak Bağışlanan Emtia……………………………………………………………………. 381 3.3.2.7- Katma Değer Vergisi Yönünden Emsal Bedelle Değerleme…………………………. 381 4- ÖZELLİK ARZEDEN DURUMLAR……………………………………………………………………….. 381 4.1- Alış İskontoları ve Ciro Primleri…………………………………………………………………………….. 381 4.2- Faiz ve Kur Farkı Giderleri………………………………………………………………………………….. 385 4.3- Vade Farkları……………………………………………………………………………………………………. 385 4.4- Maniplasyona Tabi Emtiada Değerleme………………………………………………………………… 385 4.5- Konsinye Mallar…………………………………………………………………………………………………. 387 5- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 390 157- DİĞER STOKLAR……………………………………………………………… 394 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 394 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 394 2.1- Defolu Mallar, Tali Ürünler ve İmalat Artıkları…………………………………………………………. 394 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 396 158- STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-)…………………………….. 397 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 397 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 397 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 397 159- VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI……………………………………………. 400 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 400 2- AVANSLARDA DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 400 2.1- Türk Lirası Avanslarda Değerleme……………………………………………………………………….. 402 2.2- Döviz Üzerinden Avansların Değerlemesi……………………………………………………………… 402 3- ENVANTER İŞLEMLERİ………………………………………………………………………………………. 403 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 403 17- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ…………….. 405 170- (….. PROJESİ) YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ   407 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 407 2- HESABIN DETAYLANDIRILMASI………………………………………………………………………… 407 3- MALİYETLERİN TEŞEKKÜLÜ……………………………………………………………………………… 409 3.1- Doğrudan Maliyetler…………………………………………………………………………………………… 409 3.2- Dağıtımdan Gelen (Dolaylı) Maliyetler…………………………………………………………………… 410 3.2.1- Tanım…………………………………………………………………………………………………………… 410 3.2.2- Müşterek Genel Giderlerin Dağıtımı………………………………………………………………. 411 3.2.2.1- Birden Fazla Taahhüt İşinin Birlikte Yapılması……………………………………………. 411 3.2.2.2- Taahhüt İşlerinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması………………………………………… 412 3.2.2.3- Amortismanların Dağıtımı………………………………………………………………………….. 414 4- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİ VERGİLEME ESASLARI……………………… 414 4.1- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi………………………………………………………………………. 414 4.2- İşin Başlaması ve Bitimi………………………………………………………………………………………. 416 4.2.1- İşin Başlaması………………………………………………………………………………………………. 416 4.2.2- İşin Bitimi…………………………………………………………………………………………………….. 416 4.3- Vergileme Esasları…………………………………………………………………………………………….. 418 4.3.1- Kaynakta Kesinti Usulü………………………………………………………………………………… 418 4.3.1.1- Döviz Bedeli Avanslarda Stopaj…………………………………………………………………. 419 4.3.1.2- Stopaj Oranları…………………………………………………………………………………………… 422 4.3.2- Kazanç Vergileri……………………………………………………………………………………………. 423 4.3.3- Geçici Vergi………………………………………………………………………………………………….. 424 4.3.3.1- Taahhüt İşi Zararı Geçici Vergi Matrahından Düşülür mü?………………………….. 425 4.3.3.2- Eleştiriler……………………………………………………………………………………………………. 426 4.4- Değerlendirme………………………………………………………………………………………………….. 427 5- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 428 178- YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI…… 437 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 437 2- ENFLASYON DÜZELTMESİNİN TAAHHÜT KAZANCI VERGİLEMESİNE ETKİSİ …… 437 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 440 179- TAŞERONLARA VERİLEN AVANSLAR…………………………………… 441 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 441 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 441 18- GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI…. 444 180- GELECEK AYLARA AİT GİDERLER……………………………………… 446 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 446 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 446 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 447 181- GELİR TAHAKKUKLARI……………………………………………………. 448 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 448 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 449 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………… 449 3.1- VUK’un 279. Maddesinde 4369 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik……………………………… 449 3.2- Repo Konusu Menkul Kıymetlerin Değerlemesi……………………………………………………… 450 3.3- Vadeli Mevduat Değerlemesi……………………………………………………………………………….. 450 3.4- Ciro Primleri …………………………………………………………………………………………………….. 451 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 452 19- DİĞER DÖNEN VARLIKLAR…………………………………………………. 454 190- DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ……………………………………. 455 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 455 2- HESAP DETAYLARI……………………………………………………………………………………………. 456 3- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 456 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 457 191- İNDİRİLECEK KDV……………………………………………………………. 458 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 458 2- KDV’NİN İNDİRİMİ İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR…………………………………………………….. 459 3- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 460 4- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………… 460 4.1- Yüklenilen KDV’nin Gider veya Maliyet Unsuruna Dönüştüğü Durumlar…………………….. 460 4.1.1- Teslimleri KDV’den İstisna Olan İşlemler Nedeniyle Yüklenilen KDV …………….. 461 4.1.2- Bağış ve Yardımlarda KDV Uygulaması…………………………………………………………. 464 4.1.3- Binek Otomobilleri İçin Yüklenilen KDV………………………………………………………… 465 4.1.4- Zayi Olan Mallar Nedeniyle Yüklenilen KDV…………………………………………………… 466 4.1.5- Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlere İlişkin KDV İndirilemez…………………………. 467 4.1.6- Promosyon Ürünleri Verilmesi Halinde Uygulama…………………………………………. 467 4.1.7- KDV’nin Fatura ve Benzeri Vesikalarda Ayrıca Gösterilmemesi Hali………………. 468 4.1.8- İndirim Hakkının Ortadan Kalktığı Hallerde Gider Kaydı………………………………… 468 4.1.9- İndirim Yasağına Giren KDV’nin Dikkate Alınacağı Dönem……………………………. 469 4.2- Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi…………………………………………………………….. 469 5- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 471 192- DİĞER KATMA DEĞER VERGİSİ………………………………………….. 481 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 481 2- 192 NO.LU HESAPTA İZLENECEK İŞLEMLER…………………………………………………….. 481 2.1- Doğrudan Mal İhracı………………………………………………………………………………………….. 481 2.1.1- Genel Esaslar……………………………………………………………………………………………….. 481 2.1.2- İadenin KDV Beyannamesinde Gösterileceği Dönem……………………………………. 484 2.1.3- İadesi İstenebilecek KDV Tutarı…………………………………………………………………….. 484 2.1.4- İade Yöntemleri…………………………………………………………………………………………….. 485 2.2- İhraç Kaydı İle Mal Teslimi…………………………………………………………………………………… 486 2.2.1- Genel Esaslar……………………………………………………………………………………………….. 486 2.2.2- İmalatçı Tanımı ve Tecil-Terkin Uygulamasının Kapsamı………………………………. 487 2.3- Bakanlar Kurulunca Vergi Nispeti İndirilen Mallarda KDV İadesi……………………………….. 488 2.3.1- İade Dönemleri …………………………………………………………………………………………….. 489 2.3.2- İade Sınırı……………………………………………………………………………………………………… 490 2.3.3- İade Kapsamındaki Vergiler …………………………………………………………………………. 490 2.3.4- İade Edilecek Vergi Tutarının Hesaplanması…………………………………………………. 490 2.4- Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki Makine ve Teçhizat Teslimleri…………………………. 494 2.4.1- Makine ve Teçhizatın Tanımı…………………………………………………………………………. 494 2.4.2- Uygulama Esasları………………………………………………………………………………………… 495 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 497 193- PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR……………………………….. 502 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 502 2- PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLARIN MAHSUP ESASLARI………………………………… 502 2.1- Gelir Vergisinde Mahsup Esasları…………………………………………………………………………. 502 2.2- Kurumlar Vergisinde Mahsup Esasları………………………………………………………………….. 503 2.2.1- Yurt Dışında Ödenen Vergilerin Mahsubu……………………………………………………… 504 2.2.1.1- Yurt Dışı İştiraklerden Elde Edilen Kâr Payları Üzerinden Ödenen Vergilerin Mahsubu             505 2.2.1.2- Yurt Dışında Ödenen Vergilerin Tevsiki………………………………………………………. 506 2.2.2- Yurt İçinde Ödenen Vergilerin Mahsubu……………………………………………………….. 507 2.2.2.1- Fonlar ve Yatırım Ortaklıkları Bünyesinde Kesilen Verginin Bu Kurumlardan Kâr Payı Alanlarca Mahsubu         508 2.2.2.2- Fonların ve Yatırım Ortaklıklarının Gelirleri Üzerinden Ödenen Vergilerin Mahsubu  508 2.2.2.3- Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı Üzerinden Kesilen Vergilerin Mahsubu 508 2.2.2.4- Mahsup Fazlasına İlişkin Yapılacak İşlem…………………………………………………… 508 3- GEÇİCİ VERGİ UYGULAMASI……………………………………………………………………………… 509 3.1- Geçici Vergi Uygulamasının Genel Çerçevesi ………………………………………………………… 510 3.2- Geçici Vergi Mükellefleri………………………………………………………………………………………. 513 3.2.1- Gelir Vergisi Mükelleflerinde Kapsam……………………………………………………………. 513 3.2.2- Kurumlar Vergisi Mükelleflerinde Kapsam…………………………………………………….. 514 3.2.3- Geçici Vergi Mükellefi Olmayanlar…………………………………………………………………. 516 3.2.4- Geçici Vergi Kapsamına Girmeyen Kazançlar………………………………………………… 516 3.2.4.1- Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşlerinden Elde Edilen Kazançlar…………………… 516 3.2.4.2- Noterlik Görevini İfa İle Mükellef Olanların Bu İşlerden Elde Ettikleri Kazançlar 517 3.3- Geçici Vergi Dönemleri……………………………………………………………………………………….. 517 3.4- Geçici Vergi Matrahının Tespiti ……………………………………………………………………………. 519 3.4.1- Geçici Vergiye Esas Serbest Meslek Kazancının Tespiti………………………………… 519 3.4.1.1- Genel Olarak………………………………………………………………………………………………. 519 3.4.1.2- Serbest Meslek Kazancında Hasılat……………………………………………………………. 521 3.4.1.3- Serbest Meslek Kazancının Tespitinde Giderler………………………………………….. 522 3.4.1.3.1- Genel Giderler…………………………………………………………………………………………… 522 3.4.1.3.2- Hizmetli ve İşçilere İlişkin Giderler…………………………………………………………………. 522 3.4.1.3.3- Mesleki Faaliyetle İlgili Seyahat ve İkamet Giderleri…………………………………………. 522 3.4.1.3.4- Mesleki Faaliyette Kullanılan Tesisat ve Demirbaşların Amortismanı…………………. 523 3.4.1.3.5- Envantere Dâhil Binek Otomobillerinin Amortismanı ve Taşıt Giderleri……………….. 524 3.4.1.3.6- Alınan Mesleki Yayınlar İçin Ödenen Bedeller………………………………………………… 524 3.4.1.3.7- Mesleki Faaliyetin İfası İçin Ödenen Mal ve Hizmet Alım Bedelleri……………………… 525 3.4.1.3.8- Emekli Sandığı ve Mesleki Teşekkül Aidatları…………………………………………………. 525 3.4.1.3.9- İlan ve Reklâm Giderleri İle Ayni Vergi Resim ve Harçlar ………………………………… 525 3.4.1.3.10- Tazminatlar…………………………………………………………………………………………….. 525 3.4.1.3.11- Hasılattan İndirilemeyecek Giderler…………………………………………………………….. 525 3.4.2- Geçici Vergiye Esas Ticari Kazancın Tespiti………………………………………………….. 526 3.4.2.1- Genel Olarak………………………………………………………………………………………………. 526 3.4.2.2- Ticari Kazançta Elde Etme………………………………………………………………………….. 527 3.4.2.3- İşletme Hesabı Esasında Ticari Kazancın Tespiti………………………………………… 527 3.4.2.4- Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti…………………………………………………… 528 3.4.2.5- Ticari Kazancın Tespitinde İndirilecek Giderler…………………………………………… 530 3.4.2.6- Ticari Kazancın Tespitinde İndirilemeyecek Giderler…………………………………… 531 3.4.3- Geçici Vergiye Esas Kurum Kazancının Tespiti Tam Mükellef Kurumlarda…….. 532 3.4.3.1- KVK Uyarınca Kazançtan İndirilecek Giderler……………………………………………… 534 3.4.3.2- Beyanname Üzerinde Yapılacak İndirimler………………………………………………….. 534 3.4.3.3- Kurumlar Vergisi Kanunu Uyarınca Kazançtan İndirilemeyecek Giderler…….. 535 3.4.4- Geçici Vergi Uygulamasında Dönem Sonu İşlemleri……………………………………… 536 3.4.4.1- Hazır Değerler…………………………………………………………………………………………….. 536 3.4.4.2-Menkul Kıymetler………………………………………………………………………………………… 536 3.4.4.3- Alacaklar……………………………………………………………………………………………………. 538 3.4.4.3.1- Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması………………………………………………………………… 539 3.4.4.3.2- Değersiz Alacaklar……………………………………………………………………………………… 540 4.4.4.3.3- Reeskont Uygulaması………………………………………………………………………………… 541 3.4.4.3.4- Mevduat ve Kredi Faizlerinin Dönemsel Ayrıma Tabi Tutulması ………………………. 545 3.4.4.4- Stoklar……………………………………………………………………………………………………….. 546 3.4.4.5- Borçlar………………………………………………………………………………………………………. 547 3.4.4.6- Aktif ve Pasif Geçici Hesap Kıymetleri………………………………………………………… 547 3.4.4.7- Sabit Kıymetler………………………………………………………………………………………….. 548 3.4.5- Geçici Vergi Uygulamasında İndirim ve İstisnalar………………………………………….. 548 3.4.5.1- Ticari Kazançta İndirim ve İstisna………………………………………………………………. 549 3.4.5.1.1- Geçmiş Yıl Zararları…………………………………………………………………………………… 549 3.4.5.1.2- Yurt Dışı Zararları……………………………………………………………………………………… 549 3.4.5.1.3- GVK Md. 89 Uyarınca Gelir Vergisi Beyannamesi Üzerinden Yapılacak İndirimler . 549 3.4.5.2- Kurum Kazancında İndirim ve İstisna…………………………………………………………. 554 3.4.5.2.1- Beyanname Üzerinde Yapılacak indirimler…………………………………………………….. 554 3.4.5.2.2- Kurumlarda Geçmiş Yıl Zararının Mahsubu…………………………………………………… 559 3.4.5.2.3- Kurumlar Vergisi İstisnaları………………………………………………………………………….. 562 3.4.5.2.3.1- İştirak Kazançları İstisnası…………………………………………………………………….. 562 3.4.5.2.3.2- Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurt Dışı İştirak Hisseleri Satış Kazancı İstisnası            565 3.4.5.2.3.3- Emisyon Primi İstisnası………………………………………………………………………… 565 3.4.5.2.3.4- Türkiye’de Kurulu Fonlar İle Yatırım Ortaklıklarının Kazançlarına İlişkin İstisna   565 3.4.5.2.3.5- Taşınmaz ve İştirak Hisseleri Satışında İstisna Uygulaması ………………….. 567 3.4.5.2.3.6- Bankalara veya TMSF’ye Borçlu Durumda Olan Kurumlar İle Bankalara Tanınan İstisna   569 3.4.5.2.3.7- Yurt Dışı Şube Kazançları……………………………………………………………………… 570 3.4.5.2.3.8- Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarma, Montaj İşleri ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlara İlişkin İstisna           570 3.4.5.2.3.9- Eğitimi Teşvik Amaçlı İstisna………………………………………………………………… 571 3.4.5.2.3.10- Risturn İstisnası…………………………………………………………………………………. 572 3.4.5.2.3.11- Yatırım İndirimi…………………………………………………………………………………… 572 3.4.5.2.3.12- Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin               İşletilmesinden ve Devrinden Elde Edilecek Kazançlara İlişkin İstisna……………………………………………………………………………………………………………………………… 573 3.4.5.2.3.13- Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Yapılan Faaliyetlere İlişkin Kazanç İstisnası    573 3.4.5.2.3.14- Serbest Bölge Kazançları……………………………………………………………………. 574 3.4.5.2.3.15- İstisna Uygulaması İle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar……………. 574 3.5- Geçici Verginin Beyanı ve Mahsubu……………………………………………………………………… 575 3.5.1- Beyan…………………………………………………………………………………………………………… 575 3.5.2- Geçici Verginin Mahsubu……………………………………………………………………………… 576 3.6- Geçici Vergi Uygulamasında Değerleme Anahtarı………………………………………………….. 579 3.7- Muhasebe Kayıtları ve Uygulama Örneği………………………………………………………………. 582 3.7.1- Geçici Vergi Dönemleri İtibariyle Yapılacak Muhasebe Kayıtları…………………….. 583 3.7.2- Geçici Verginin Mahsup ve İadesinde Yapılacak Muhasebe Kayıtları……………… 597 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 606 194- İNDİRİLECEK ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ ………………………………. 608 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 608 2- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİNDE İNDİRİM ……………………………………………………………….. 608 3- İHRACAT İSTİSNASI VE TECİL-TERKİN UYGULAMASI ………………………………………. 609 4- HESAP DETAYLARI……………………………………………………………………………………………. 609 5- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 610 195- İŞ AVANSLARI…………………………………………………………………. 615 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 615 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 615 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 615 196- PERSONEL AVANSLARI…………………………………………………….. 617 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 617 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 617 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 618 197- SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI……………………………………. 621 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 621 1.1- Sayım ve Tesellüm Noksanı………………………………………………………………………………… 621 1.2- Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Nedenleri………………………………………………………….. 622 1.3- Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Akıbeti……………………………………………………………… 623 1.4- Hesabın Kullanılışı……………………………………………………………………………………………… 624 2- ÖZELLİK ARZEDEN DURUMLAR……………………………………………………………………….. 624 2.1- Kaydi Envanter Farkı………………………………………………………………………………………….. 624 2.2- Aylık Sayım Yapılması Hali………………………………………………………………………………….. 626 2.3- Mal Cinsleri İtibariyle Karışma……………………………………………………………………………… 626 2.4- Tekrar Üretime Verilen Hatalı Ürünler………………………………………………………………….. 628 2.5- Fireler………………………………………………………………………………………………………………. 629 2.6- Ekonomik veya Fiili Yok Olma………………………………………………………………………………. 630 2.7- Çalınma ve Kaybolma………………………………………………………………………………………… 631 2.7.1- Tanım…………………………………………………………………………………………………………… 631 2.7.2- Genel Giderler Açısından………………………………………………………………………………. 631 2.7.3- Değeri Düşen Mallar Açısından…………………………………………………………………….. 631 2.7.4- Fevkalade Amortisman Ayrılması Açısından…………………………………………………. 632 2.7.5- Yapılması Gereken İşlemler…………………………………………………………………………… 633 2.8- İşletmeden Çekişler……………………………………………………………………………………………. 634 2.9- Demirbaş Sayım Noksanı……………………………………………………………………………………. 635 3- SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI İLE FAZLALARININ KARŞILAŞTIRILMASI…. 635 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 636 198- DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR……………………………………. 637 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 637 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 637 199- DİĞER DÖNEN VARLIKLAR KARŞILIĞI(-)……………………………… 637 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 637 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 638   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DURAN VARLIK İŞLEMLERİ   22- TİCARİ ALACAKLAR………………………………………………………….. 641 220- ALICILAR ………………………………………………………………………. 642 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 642 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 642 221- ALACAK SENETLERİ ……………………………………………………….. 643 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 643 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 643 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 644 222- ALACAK SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………………… 648 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 648 2- ENVANTER VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………….. 648 224- KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ(-)……. 649 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 649 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 649 226- VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………… 650 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 650 2- ENVANTER VE DİĞER HUSUSLAR……………………………………………………………………… 650 229- ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI(-)…………………………………… 651 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 651 2- ENVANTER VE DİĞER HUSUSLAR……………………………………………………………………… 652 23- DİĞER ALACAKLAR……………………………………………………………. 653 231- ORTAKLARDAN ALACAKLAR…………………………………………….. 654 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 654 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 654 232- İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR…………………………………………… 655 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 655 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 655 233- BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR……………………………… 656 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 656 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 656 235- PERSONELDEN ALACAKLAR……………………………………………… 657 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 657 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 657 236- DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR …………………………………………….. 659 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 659 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 659 237- DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………. 660 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 660 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 660 239- ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI(-)…………………………. 661 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 661 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 661 24- MALİ DURAN VARLIKLAR…………………………………………………… 662 240- BAĞLI MENKUL KIYMETLER…………………………………………….. 663 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 663 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 664 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 664 241- BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-) 666 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 666 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 667 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 667 242- İŞTİRAKLER……………………………………………………………………. 669 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 669 2- BEDELSİZ HİSSE SENETLERİ…………………………………………………………………………….. 670 2.1- Dönem Karının, Fevkalade İhtiyatların ve Dağıtılmayan Kârların Sermayeye İlavesi Nedeniyle Alınan Bedelsiz Hisse Senetleri                670 2.2- KVK’nın 5. Maddesinin Birinci Fıkranın (e) Bendinde Düzenlenen İstisna Kapsamında Alınan Bedelsiz Hisse Senetleri             671 2.3- Bedelsiz Hisse Senetlerinin Elde Edenler Yönünden Tabi Olacağı İşlemler ………………… 674 2.3.1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………. 674 2.3.2- Bedelsiz Hisse Senetlerinin Elde Etme Aşamasında Tabi Olacağı İşlemler…….. 675 2.3.2.1- Gerçek Kişi Ortaklar Nezdinde Yapılacak İşlem…………………………………………… 675 2.3.2.2- Kar Paylarının Gerçek Kişiler Tarafından Ticari Faaliyet Kapsamında Elde Edilmesi Halinde Yapılacak İşlem      675 2.3.2.3- Kurum Olan Ortaklar Nezdinde Yapılacak İşlem………………………………………….. 676 2.3.3- Bedelsiz Hisse Senetlerinin Elden Çıkarma Aşamasında Tabi Olacağı İşlemler 676 2.3.3.1- Gerçek Kişi Ortaklar Nezdinde Yapılacak İşlem…………………………………………… 676 2.3.3.2.- Bedelsiz Hisse Senetlerinin Ticari Faaliyet Kapsamında Elden Çıkarılması… 678 2.3.3.3.- Bedelsiz Hisse Senetlerinin Kurumlar Tarafından Elden Çıkarılması………….. 678 2.4- Değerlendirme………………………………………………………………………………………………….. 678 3- İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI……………………………………………………………………… 680 4- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 680 5- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 681 243- İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ(-)………………………….. 683 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 683 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 683 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 683 244- İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-)    685 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 685 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 685 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 686 245- BAĞLI ORTAKLIKLAR……………………………………………………… 687 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 687 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 688 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 688 246- BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE TAAHHÜTLERİ(-)………………. 690 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 690 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 690 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 690 247- BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-)            691 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 691 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 691 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 692 248- DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR……………………………………….. 693 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 693 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………… 693 249- DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR KARŞILIĞI(-)…………………….. 694 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 694 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 694 25- MADDİ DURAN VARLIKLAR…………………………………………………. 695 1- MADDİ DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ …………………………………………………… 695 1.1- VUK’a Göre Değerleme …………………………………………………………………………………….. 695 1.1.1.- Gayrimenkuller…………………………………………………………………………………………….. 696 1.1.2- Gayrimenkullerin Mütemmim Cüzüleri ve Teferruatı……………………………………… 696 1.1.3- Tesisat ve Makineler……………………………………………………………………………………… 696 1.1.4- Gemiler ve Diğer Taşıtlar………………………………………………………………………………. 696 1.1.5- Gayrimaddi Haklar………………………………………………………………………………………… 696 1.2- SPK Mevzuatı ve TTK’ya Göre Değerleme …………………………………………………………… 697 1.3- Özellik Arzeden Durumlar……………………………………………………………………………………. 698 1.3.1- Emlak Alımında Ödenen Tapu Harcı ve Taşıt Alım Vergileri…………………………… 698 1.3.2- Binek Otomobillerinin İktisabında Ödenen Katma Değer Vergisi Gider Yazılır veya Maliyete İlave Edilir   698 1.3.3- İşletmeye Dahil Binanın Yıkılarak Yerine Yenisinin İnşa Edilmesi………………….. 699 1.3.4- Maddi Duran Varlıkların İktisabında Kullanılan Kredilerin Faizleri………………….. 700 1.3.5- Kur Değişikliklerinin Döviz Kredileri ile Alınan Maddi Duran Varlık Maliyetine Etkisi    701 1.3.6- İktisadi Kıymetin İşletmede İmal Edilerek İşletmede Kullanılması Halinde Değerleme 703 1.3.7- İlk Defa Gerçek Usulde Gelir Vergisi Mükellefi Olanlarda Değerleme………………. 705 1.3.8- Serbest Meslek Erbabının Binek Otomobillerinin Envantere Alınması…………… 705 1.4- Gayrimenkullerde Maliyet Bedelinin Artması…………………………………………………………… 706 1.4.1- VUK’da Yer Alan Düzenleme…………………………………………………………………………. 706 1.4.2- SPK Mevzuatında Yer Alan Düzenleme………………………………………………………….. 708 1.4.3- Amortisman Uygulaması………………………………………………………………………………. 708 2- MADDİ DURAN VARLIKLARDA AMORTİSMAN UYGULAMASI ……………………………. 709 2.1.- Amortisman Konusu………………………………………………………………………………………….. 709 2.1.1- Genel Açıklama ……………………………………………………………………………………………. 709 2.1.2- SPK Mevzuatına Göre Amortisman Konusu………………………………………………….. 709 2.1.3- VUK’a Göre Amortisman Konusu…………………………………………………………………. 710 2.2- Amortisman Ayırma Koşulları………………………………………………………………………………. 712 2.2.1- İşletmede Bir Yıldan Fazla Kullanılma…………………………………………………………… 712 2.2.2- Yıpranmaya, Aşınmaya veya Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunma ………………. 713 2.2.3- Envantere Dahil Olma…………………………………………………………………………………… 713 2.2.4- İktisadi Kıymetin KDV Hariç Değeri Belli Bir Haddin Üzerinde Olmalıdır………… 714 2.3. Amortisman Hesaplama Yöntemleri……………………………………………………………………… 714 2.3.1- Normal Amortisman Yöntemi……………………………………………………………………….. 715 2.3.2- Azalan Bakiyeler Yöntemi……………………………………………………………………………… 716 2.3.3- Madenlerde Amortisman………………………………………………………………………………. 719 2.3.4- Fevkalade Amortisman…………………………………………………………………………………. 720 2.3.4.1- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde Doğal Afetler Nedeniyle Değer Kaybı Olması             720 2.3.4.2- Teknolojik Gelişmeler Nedeniyle Fevkalade Amortisman Uygulaması ……….. 721 2.3.4.3- Cebri Çalışma Nedeniyle Fevkalade Amortisman Uygulaması……………………. 721 2.4- Amortisman Uygulama Esasları…………………………………………………………………………… 722 2.4.1- Amortismana Tabi Tutulacak Değer……………………………………………………………… 722 2.4.2- Amortisman Nispetleri………………………………………………………………………………….. 723 2.4.2.1- Normal Amortisman Nispetleri ………………………………………………………………….. 723 2.4.2.1.1- 01.01.2004 Tarihinden Önce Aktife Giren Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler…… 724 2.4.2.1.2- 31.12.2003 Tarihinden Sonra Aktife Giren Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler … 724 2.4.2.1.3- 5024 Sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinden Yararlanarak 2004 Yılı Geçici Vergi Dönemlerinde Enflasyon Düzeltmesi Yapmayan Mükelleflerin Durumu …………………………………………………………………………………………………………………. 726 2.4.2.1.4- 31.12.2003 Tarihinden Sonra Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Uygulanacak Amortisman Nispetleri               726 2.4.2.2- Maden ve Fevkalâde Amortisman Nispetleri………………………………………………. 759 2.4.2.3- Amortisman Nispetlerinin Uygulamasıyla İlgili Olarak Özellik Arz Eden Hususlar….. 760 2.4.3- Amortisman Uygulamasında Süre………………………………………………………………… 761 2.4.4- Amortisman Uygulamasının Başlangıcı………………………………………………………… 762 2.4.5- Amortisman Yıllık Olarak Ayrılır…………………………………………………………………….. 763 2.4.5.1- Binek Otomobilleri İçin Kıst Amortisman Ayrılır…………………………………………. 763 2.4.5.1.1- Normal Amortisman Usulünde Kıst Uygulaması……………………………………………… 764 2.4.5.1.2- Azalan Bakiyeler Usulünde Kıst Uygulaması………………………………………………….. 765 2.4.5.2- Uygulamada Ortaya Çıkan Özel Durumlar Nedeniyle Kıst Amortisman Uygulaması  767 2.4.6- Amortisman Yönteminin Seçimi…………………………………………………………………… 768 2.4.7- Amortisman Uygulamasında Özellik Arz Eden Hususlar……………………………….. 769 2.4.7.1- Amortisman Süresi Dolmadan Hurdaya Ayrılan İktisadi Kıymetlerin İtfası….. 769 2.4.7.2- Faaliyetin Durması Halinde Amortismanlar………………………………………………… 769 2.4.7.3- Satış Yılında Amortisman…………………………………………………………………………… 770 2.5- SPK Mevzuatına Göre Amortisman Uygulama Esasları…………………………………………… 770 2.6- Amortisman Kayıtları………………………………………………………………………………………….. 771 2.6.1- Hesaplanan Amortismanın Kayıtlarda Gösterilmesi………………………………………. 771 2.6.2- Defterlerde Amortisman Kayıtları………………………………………………………………….. 772 2.6.2.1- Bilanço Esasında Amortisman Kayıtları……………………………………………………… 772 2.6.2.2- İşletme Hesabı Esasında Amortisman Kayıtları………………………………………….. 772 2.6.2.3- Serbest Meslek Erbabında Amortisman Kayıtları………………………………………… 773 2.6.3.4- Çiftçi İşletme Defteri Tutanlarda Amortisman Kayıtları………………………………. 773 3- YENİDEN DEĞERLEME ……………………………………………………………………………………… 773 3.1- Mahiyeti ve Amacı……………………………………………………………………………………………… 773 3.2- Yeniden Değerleme Uygulama Esasları………………………………………………………………… 774 3.3- Değer Artış Fonunun Kullanımı……………………………………………………………………………. 774 4- MADDİ DURAN VARLIKLARIN SATILMASI VE KİRALANMASI…………………………….. 775 4.1- Maddi Duran Varlıkların Satılması………………………………………………………………………… 775 4.1.1- Amortismana Tabi Varlıkların Satışı………………………………………………………………. 775 4.1.2- 5024 Sayılı Kanun Sonrasında Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Satış Kazancının Tespiti               776 4.1.2.1- Genel Olarak ……………………………………………………………………………………………… 776 4.1.2.2- Reel Olmayan Finansman Giderlerinin Henüz İtfa Edilmemiş Kısmının Durumu 778 4.1.3- Binek Otomobillerinin Satışı Halinde, Satış Karının Hesaplanmasında Birikmiş Amortismanların Dikkate Alınacak Tutarı  781 4.1.4- Amortismanları KKEG Sayılan Deniz ve Hava Taşıtlarının Satış Kazancının Tespiti     782 4.1.4.1- Amortismanları KKEG Olarak Değerlendirilen Taşıtlar………………………………… 782 4.1.4.2- Anılan Taşıtların Satışı ve Satış Kazancının Tespiti…………………………………….. 783 4.1.4.3- Örnek…………………………………………………………………………………………………………. 785 4.1.4.4- Değerlendirme…………………………………………………………………………………………… 786 4.1.5- Amortismana Tabi Tutulmamış Kıymetlerin Satışı………………………………………… 787 4.1.6- 1945 Yılından Önce İktisap Edilmiş Gayrimenkullerin Satışı…………………………… 787 4.1.7- Bilanço Usulünde Defter Tutmayan Mükelleflerin Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerini Elden Çıkarmaları        788 4.1.8- Basit Usule Tabi Olanlarda Sabit Kıymet Satışı……………………………………………… 788 4.1.9- Muhasebe Kayıtları ………………………………………………………………………………………. 789 4.2- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Sigorta Tazminatı…………………………………………. 790 4.3- Maddi Duran Varlıkların Kiralanması…………………………………………………………………….. 794 4.4- Yenileme Fonu………………………………………………………………………………………………… 795 4.4.1- Mahiyeti……………………………………………………………………………………………………….. 795 4.4.2- Yenileme Fonu Ayırabilecek Mükellefler……………………………………………………….. 796 4.4.3- Uygulama Esasları ……………………………………………………………………………………….. 796 4.4.4- Kullanım Esasları………………………………………………………………………………………….. 798 4.5- Maliyet Bedeli Artırımı………………………………………………………………………………………… 800 4.6- Taşınmaz ve İştirak Hisseleri Satışında İstisna Uygulaması …………………………………….. 801 4.6.1- Mahiyeti ve Tarihsel Gelişimi ……………………………………………………………………….. 801 4.6.2- Taşınmaz ve İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası……………………………………….. 803 4.6.2.1- Yasal Düzenleme ………………………………………………………………………………………. 803 4.6.2.2- İstisnadan Yararlanacak Mükellefler ………………………………………………………….. 805 4.6.2.3- Satış Kazancı İstisna Uygulamasına Konu Olacak İktisadi Kıymetler …………. 807 4.6.2.3.1- Taşınmazlar …………………………………………………………………………………………….. 807 4.6.2.3.2- İştirak Hisseleri, Kurucu Senetleri, İntifa Senetleri ve Rüçhan Hakları………………… 808 4.6.2.4- İstisna Uygulama Koşulları………………………………………………………………………… 809 4.6.2.4.1- İki Tam Yıl Aktifte Bulundurulma ………………………………………………………………….. 809 4.6.2.4.2. İstisna Uygulaması ve Kazancın Fon Hesabına Alınması…………………………………. 810 4.6.2.4.3- Fon Hesabına Alınan Kazançların İşletmeden Çekilmemesi…………………………….. 812 4.6.2.4.4-Elden Çıkarma Şeklinin İstisna Uygulamasına Etkisi…………………………………………. 812 4.6.2.4.5- Satılan Taşınmazlar İle İştirak Hisselerinin Yerine Aynı Mahiyette İktisadi Kıymet Alınması 813 4.6.2.4.6- Kur Farkı ve Vade Farklarının Durumu…………………………………………………………. 813 4.6.2.5- Krediyle Alınan Taşınmazların Satışında İstisna Uygulanması Halinde Finansman Giderlerinin Akıbeti               814 4.6.2.6- İstisnaya İlişkin Olarak Diğer Kanunlarda Yer Alan Düzenlemeler……………….. 817 4.6.2.6.1- Katma Değer Vergisi Kanunu………………………………………………………………………. 817 4.6.2.6.2- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Kanunu ve Damga Vergisi Kanunu…………. 817 4.6.2.7- Uygulama Örnekleri……………………………………………………………………………………. 818 250- ARAZİ VE ARSALAR…………………………………………………………. 821 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 821 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………… 821 3- ARAZİ VE ARSALARIN ELDEN ÇIKARILMASINDA ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR 822 3.1- KV ve KDV İstisnası……………………………………………………………………………………………. 822 3.2- Arazi ve Arsaların Elden Çıkarılmasında 31.12.2003 Tarihli Bilançonun Düzeltilmesi Sonucu Oluşan Farkların Durumu           822 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 823 251- YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ…………………………………….. 826 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 826 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 826 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 827 252- BİNALAR………………………………………………………………………… 830 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 830 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 831 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 831 253- TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR…………………………………………….. 837 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 837 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 838 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 838 254- TAŞITLAR………………………………………………………………………. 843 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 843 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 844 3- VERGİ KANUNLARINDA YER ALAN HÜKÜMLER ………………………………………………. 844 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 845 255- DEMİRBAŞLAR………………………………………………………………… 849 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 849 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 850 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 850 256- DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR……………………………………… 852 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 852 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 852 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 853 257- BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR…………………………………………….. 854 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 854 2- HESAP MUHTEVİYATININ DEĞERLEMESİ…………………………………………………………… 854 3- FEVKALADE AMORTİSMANLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ……………………………. 854 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 855 258- YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR……………………………………… 862 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIŞI……………………………………………………………………….. 862 2- DEĞERLEME VE ENVANTER………………………………………………………………………………. 862 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 863 4- TÜRK VERGİ SİSTEMİNDE YATIRIMLARIN VERGİ YOLUYLA TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER                865 4.1- KVK’nın 32/A Maddesi Uyarınca Yatırımlardan Elde Edilen Kazançlara İndirimli Vergi Oranı Uygulanması                866 4.1.1- Yasal Çerçeve……………………………………………………………………………………………….. 866 4.1.2- İndirimli Vergi Oranı Uygulanmasına İlişkin Esaslar………………………………………. 869 4.1.3- Uygulamadan Yararlanabilecek Mükellefler…………………………………………………… 871 4.1.4- Bakanlar Kurulunca Belirlenecek Hususlar…………………………………………………… 873 4.1.5- Yatırımlara Sağlanacak Teşvikler…………………………………………………………………… 873 4.1.6- Teşvik Uygulamasında Bölgeler……………………………………………………………………. 874 4.1.7- Yatırım Türleri ……………………………………………………………………………………………… 874 4.1.8- Yatırım Türlerine Göre Sağlanacak Teşvik Unsurları …………………………………….. 876 4.1.9- Yatırım Teşvik Belgesi Alınması……………………………………………………………………. 878 4.1.10- Yatırıma Katkı Tutarı ve İndirim Oranı………………………………………………………….. 879 4.1.11- Yatırıma Katkı Tutarının Hesabında Dikkate Alınacak Harcamalar……………….. 882 4.1.11.1- Teşvik Belgesinde Yer Alma Esası……………………………………………………………. 882 4.1.11.2- KVK’nın 32/A Maddesi ve Karar ile Getirilen Sınırlamalar…………………………… 883 4.1.11.3- Müteferrik Giderler……………………………………………………………………………………. 884 4.1.11.4- Diğer Hususlar…………………………………………………………………………………………. 886 4.1.11.5- Örnek……………………………………………………………………………………………………….. 886 4.1.12- İndirimli Vergi Uygulamasının Başlayacağı Dönem …………………………………….. 887 4.1.12.1- 6322 Sayılı Kanun Öncesinde Uygulama…………………………………………………… 887 4.1.12.2- 6322 Sayılı Kanun Sonrasında Uygulama…………………………………………………. 888 4.1.13- Tevsi Yatırımlarda İndirimli Vergi Uygulaması……………………………………………… 890 4.1.13.1- Tevsi Yatırımların Kapsamı ……………………………………………………………………… 890 4.1.13.2- Tevsi Yatırımlardan Elde Edilen Kazancın Tespiti……………………………………… 891 4.1.13.3- Örnek……………………………………………………………………………………………………….. 895 4.1.14- İndirimli Vergi Uygulanacak Kazanç……………………………………………………………. 898 4.1.15- Yatırımın Devri……………………………………………………………………………………………. 898 4.1.15.1- Yatırımın Faaliyete Geçmeden Devri ………………………………………………………… 898 4.1.15.2- Yatırımın Faaliyete Geçtikten Sonra Devri…………………………………………………. 899 4.1.16- Şartların İhlali Durumunda Yapılacak İşlemler……………………………………………… 899 4.1.17- Yatırımın Nakli…………………………………………………………………………………………….. 900 4.1.18- Daha Önce Yürürlükte Olan Kararlara İlişkin Uygulama……………………………….. 900 4.1.19- Aynı Dönemde Hem Yatırım İndiriminden Hem de İndirimli Vergi Uygulamasından Yararlanılması        901 4.2- Teşvik Belgeli Yatırımlara Sağlanan Diğer Destek Unsurları…………………………………….. 901 4.3- Finansal Kiralama İşlemleri………………………………………………………………………………….. 907 4.4- Uygulama Örnekleri …………………………………………………………………………………………… 909 259- VERİLEN AVANSLAR…………………………………………………………. 918 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 918 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………… 918 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 918 26- MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR…………………………………. 921 260- HAKLAR…………………………………………………………………………. 922 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 922 2- DEĞERLEME VE AMORTİSMAN UYGULAMASI…………………………………………………… 923 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………… 924 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 925 261- ŞEREFİYE……………………………………………………………………….. 927 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 927 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………… 927 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 928 262- KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ……………………………… 929 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 929 1.1- Kuruluş Aşamasındaki Giderler……………………………………………………………………………. 930 1.2- Faaliyetine Devam Eden İşletmelerde Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri…………………….. 931 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 932 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 932 263- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ…………………………….. 933 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 933 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 933 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………….. 933 4- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİNİN AKTİFLEŞTİRİLMESİ …………………… 934 5- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME HARCAMALARINA TANINAN VERGİSEL TEŞVİKLER           934 264- ÖZEL MALİYETLER………………………………………………………….. 937 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 937 1.1- Tanım ve Kapsamı…………………………………………………………………………………………….. 937 1.2- Özel Maliyet Bedellerinin Aktifleştirilmesinin Nedenleri……………………………………………… 937 1.3- Özel Maliyet Bedeli Olarak Aktifleştirilecek Giderler………………………………………………….. 938 1.4- Özel Maliyet Bedellerinin İtfası……………………………………………………………………………… 940 1.4.1- Genel Kural…………………………………………………………………………………………………… 940 1.4.2- Kira Süresinin Belli Olmaması Hali………………………………………………………………… 941 1.4.3- Kira Süresinin Bir Yıl Olması Hali………………………………………………………………….. 941 1.4.4- Uzun Süreli Kiralamalar………………………………………………………………………………… 942 1.4.5- Kira Süresinin Sonradan Değişmesi……………………………………………………………… 943 1.4.6- MSUGT’de Yer Alan Esaslar………………………………………………………………………….. 943 1.5- Özel Maliyet Bedellerinin KDV Karşısındaki Durumu……………………………………………….. 944 1.5.1- Özel Maliyet Bedeli Konusu Harcamaların Yapılma Aşaması…………………………. 944 1.5.2- Özel Maliyet Bedellerinin Kira Süresi Sonunda Kiralayana Devri……………………. 944 1.5.2.1- Bedelsiz Devir……………………………………………………………………………………………. 944 1.5.2.2- Bedelli Devir………………………………………………………………………………………………. 945 1.6- Hesabın İşleyişi………………………………………………………………………………………………….. 945 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 946 3- KAMU ARAZİLERİ ÜZERİNDE İRTİFAK HAKKI KURULMASI SURETİYLE YAPILAN TESİSLERİN DURUMU   946 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 947 265- FİNANSAL KİRALAMA HAKLARI………………………………………… 953 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 953 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………… 953 3- FİNANSAL KİRALAMA UYGULAMASI………………………………………………………………… 953 3.1- Tanımlar…………………………………………………………………………………………………………… 954 3.2- Kiralayan Açısından Uygulama…………………………………………………………………………….. 955 3.3- Kiracı Açısından Uygulama…………………………………………………………………………………. 958 267- DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR……………………… 961 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 961 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 962 268- BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR(-)………………………………………….. 962 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 963 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 963 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 963 269- VERİLEN AVANSLAR…………………………………………………………. 966 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 966 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 966 3- ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR……………………………………………………………………….. 966 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 967 27- ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR…………………………………… 968 271- ARAMA GİDERLERİ………………………………………………………….. 969 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 969 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 969 272- HAZIRLIK VE GELİŞTİRME GİDERLERİ……………………………….. 971 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 971 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 971 277- DİĞER ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR……………………….. 972 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 972 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 972 278- BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI(-)……………………………………….. 973 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 973 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 973 279- VERİLEN AVANSLAR…………………………………………………………. 974 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 974 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 974 28- GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI… 975 280- GELECEK YILLARA AİT GİDERLER…………………………………….. 977 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 977 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 977 3- VERGİ KANUNLARINDA DÖNEMSELLİK İLKESİ…………………………………………………. 978 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 979 281- GELİR TAHAKKUKLARI……………………………………………………. 981 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 981 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 982 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 982 29- DİĞER DURAN VARLIKLAR…………………………………………………. 984 291- GELECEK YILLARDA İNDİRİLECEK KDV……………………………… 985 292- DİĞER KDV……………………………………………………………………… 986 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 986 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 986 293- GELECEK YILLAR İHTİYACI STOKLAR……………………………….. 987 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 987 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 987 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 987 294- ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 988 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 988 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 988 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 989 295- PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR……………………………………… 991 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 991 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 991 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 991 297- DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR……………………………………. 993 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 993 2- ENVANTER VE DEĞERLEME………………………………………………………………………………. 993 298- STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI(-)…………………………….. 994 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 994 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 994 299- BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR(-)………………………………………….. 995 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 995 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 995        

İÇİNDEKİLER

(II. CİLT)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KISA VADELİ YABANCI KAYNAK İŞLEMLERİ   II- PASİF HESAPLAR……………………………………………………………… 1035 3- KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR……………………………………. 1037 30- MALİ BORÇLAR ………………………………………………………………. 1038 300- BANKA KREDİLERİ………………………………………………………… 1039 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1039 2- KREDİ BORÇLARININ DÖNEM SONU DEĞERLEMESİ……………………………………….. 1040 2.1- Yasal Çerçeve…………………………………………………………………………………………………. 1040 2.1.1- Değerleme………………………………………………………………………………………………….. 1040 2.1.2- Tahakkuk Esası…………………………………………………………………………………………… 1040 2.1.3- Dönemsellik İlkesi………………………………………………………………………………………. 1041 2.2- Kredi Borcunun Niteliği……………………………………………………………………………………… 1042 2.3- 5228 Sayılı Kanun Öncesi Uygulama………………………………………………………………….. 1042 2.4- 5228 Sayılı Kanun Sonrası Uygulama…………………………………………………………………. 1044 2.5- Tekdüzen Muhasebe Sistemi Açısından Konunun Değerlendirilmesi……………………….. 1046 2.6- Uygulama Örneği ……………………………………………………………………………………………. 1047 3- DÖVİZLİ KREDİLERİN DEĞERLEMESİ………………………………………………………………. 1049 4- ENVANTER VE DEĞERLEME FARKLARI…………………………………………………………… 1051 5- BANKA KREDİSİ FAİZLERİNİN GİDER KAYDI…………………………………………………… 1053 6- İŞLETMEDE KULLANILMAYARAK BAŞKA İŞLETMELERE KULLANDIRILAN KREDİLER VE KREDİ FAİZLERİNİN DEĞERLEMESİ           1053 6.1- Kredinin Başka İşletmeye Kullandırılması…………………………………………………………….. 1053 6.2- Holding Şirketlerin Durumu……………………………………………………………………………….. 1054 6.3- Belgelendirme ………………………………………………………………………………………………… 1055 6.4- Örtülü Kazanç Dağıtımı Açısından……………………………………………………………………… 1057 6.5- Örtülü Sermaye Açısından ……………………………………………………………………………….. 1058 6.6- Finansman Giderinin Dağıtımı……………………………………………………………………………. 1059 7- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………… 1060 301- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR……………… 1063 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1063 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………. 1063 302- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-) 1064 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1064 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………. 1064 303- UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ 1065 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1065 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1065 304- TAHVİL ANAPARA TAKSİT VE FAİZLERİ…………………………… 1067 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1067 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………. 1067 305- ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER ………………………………. 1068 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1068 2- DÖVİZ ÜZERİNDEN DÜZENLENMİŞ BONO VE SENETLER…………………………………. 1068 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1069 4- VERGİSEL İŞLEMLER……………………………………………………………………………………….. 1070 306- ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER…………………………. 1071 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1071 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1071 308- MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI(-) …………………………….. 1072 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1072 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1072 309- DİĞER MALİ BORÇLAR……………………………………………………. 1073 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1073 32- TİCARİ BORÇLAR…………………………………………………………….. 1074 320- SATICILAR……………………………………………………………………. 1075 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1075 2- YURTDIŞI SATICILARA BORÇLAR…………………………………………………………………… 1076 3- CARİ HESAP BORÇLARI………………………………………………………………………………….. 1077 4- BORÇLARDA REESKONT UYGULAMASI………………………………………………………….. 1078 5- ENVANTER VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 1078 321- BORÇ SENETLERİ…………………………………………………………… 1081 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1081 2- BORÇ SENETLERİNDE DEĞERLEME………………………………………………………………… 1082 2.1- TL Senetlerde Değerleme…………………………………………………………………………………. 1082 2.2- Döviz Üzerinden Düzenlenmiş Senetlerde Değerleme…………………………………………… 1082 2.3- Konkordato Halinde Değerleme…………………………………………………………………………. 1082 2.4- Borç Senetlerinde Reeskont………………………………………………………………………………. 1082 3- ENVANTER VE MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………. 1084 3.1- Envanter İşlemleri…………………………………………………………………………………………….. 1084 3.2- Muhasebe Kayıtları………………………………………………………………………………………….. 1085 322- BORÇ SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………………….. 1088 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1088 2- ENVANTER VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 1088 2.1- Envanter Çıkartılması……………………………………………………………………………………….. 1088 2.2- Reeskont Tutarının Hesaplanması……………………………………………………………………… 1089 2.3- Muhasebe Kayıtları………………………………………………………………………………………….. 1089 326- ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………… 1092 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1092 2- ENVANTER VE DİĞER HUSUSLAR……………………………………………………………………. 1092 2.1- Envanter Çıkartılması……………………………………………………………………………………….. 1092 2.2- Döviz Üzerinden Alınan Depozito ve Teminat………………………………………………………. 1093 2.3- Aktifte Kayıtlı Kıymetlerin Depozito Olarak Verilmesi……………………………………………… 1093 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1093 329- DİĞER TİCARİ BORÇLAR…………………………………………………. 1097 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1097 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………. 1097 33- DİĞER BORÇLAR …………………………………………………………….. 1098 331- ORTAKLARA BORÇLAR………………………………………………….. 1099 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1099 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1099 3- TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI…………… 1100 3.1- Diğer Kanunlarda Yer Alan Düzenlemeler…………………………………………………………… 1100 3.1.1- TTK’da……………………………………………………………………………………………………….. 1100 3.1.2- SPK’da……………………………………………………………………………………………………….. 1101 3.1.3- Gelir Vergisi Kanununda…………………………………………………………………………….. 1101 3.2- 5520 Sayılı KVK’da Yapılan Düzenleme………………………………………………………………. 1102 3.2.1- Yasal Düzenleme………………………………………………………………………………………… 1102 3.2.2-Transfer Fiyatlandırmasının Tanımı …………………………………………………………….. 1104 3.2.3- İliş­ki­li Ki­şiler……………………………………………………………………………………………….. 1106 3.2.4- Em­sal­le­re Uy­gun­luk İl­ke­si…………………………………………………………………………… 1107 3.2.5- Trans­fer Fi­yat­lan­dır­ma­sın­da Uy­gu­la­na­cak Yön­tem­ler…………………………………. 1107 3.2.5.1- Kar­şı­laş­tı­rı­la­bi­lir Fi­yat Yön­te­mi………………………………………………………………… 1109 3.2.5.2- Ma­li­yet Ar­tı Yön­te­mi…………………………………………………………………………………. 1110 3.2.5.3- Ye­ni­den Sa­tış Fi­ya­tı Yön­te­mi……………………………………………………………………. 1113 3.2.5.4- Di­ğer Yön­tem­ler……………………………………………………………………………………….. 1115 3.2.5.4.1- Kar Bö­lü­şüm Yön­te­mi ………………………………………………………………………………. 1116 3.2.5.4.2- İş­le­me Da­ya­lı Net Kar Mar­jı Yön­te­mi………………………………………………………….. 1116 3.2.6- Maliye Bakanlığı ile Başlangıçta Fi­yat­lan­dır­ma An­laş­ma­sı Yapılması…………… 1117 3.2.7- Kar Dağıtımı Açısından Değerleme ve Düzeltim…………………………………………… 1118 3.2.8- Hazine Zararının Aranacağı Durumlar………………………………………………………….. 1121 3.2.9- Müesseseye İlişkin Yetkilendirme……………………………………………………………….. 1122 3.3- KDV Açısından Durum……………………………………………………………………………………… 1122 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1123 332- İŞTİRAKLERE BORÇLAR…………………………………………………. 1126 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1126 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1126 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1127 333- BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR……………………………………. 1129 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1129 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1129 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1130 335- PERSONELE BORÇLAR……………………………………………………. 1131 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1131 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1131 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1132 336- DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR……………………………………………….. 1134 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1134 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1134 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1134 337- DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………… 1135 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1135 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………. 1135 34- ALINAN AVANSLAR………………………………………………………….. 1136 340- ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI…………………………………………… 1137 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1137 2- AVANSLARDA DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1137 2.1- Türk Lirası Avanslarda Değerleme……………………………………………………………………… 1138 2.2- Döviz Bedel Olarak Alınan Avanslarda Değerleme………………………………………………… 1138 2.2.1- Gider Niteliğindeki Kur Farkları…………………………………………………………………… 1140 2.2.2- Maliyet Niteliğindeki Kur Farkları………………………………………………………………… 1140 3- ENVANTER İŞLEMLERİ…………………………………………………………………………………….. 1143 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1143 349- ALINAN DİĞER AVANSLAR………………………………………………. 1146 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1146 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1146 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1147 35- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ…………… 1150 350- (… PROJESİ) YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 1151 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1151 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………. 1151 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1152 358- YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI…. 1153 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1153 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1153 36- ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER…………………… 1154 360- ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR…………………………………………. 1155 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1155 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1155 3- ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR……………………………………………………………………… 1156 3.1- GVK Uyarınca Yapılacak Tevkifat……………………………………………………………………….. 1156 3.1.1- GVK’nın 94. Maddesine Göre Yapılacak Tevkifat ve Kapsamı ……………………… 1156 3.1.1.1- Gelir Vergisi Tevkifatı Yapmak Zorunda Olanlar ve Tevkifatın Tabi Olduğu Esaslar  1157 3.1.1.2- Gelir Unsurları İtibariyle Yapılacak Tevkifat………………………………………………. 1159 3.1.1.2.1- Ücretlerde Vergi Tevkifatı………………………………………………………………………….. 1159 3.1.1.2.2- Serbest Meslek Kazançlarında Tevkifat……………………………………………………….. 1161 3.1.1.2.3-Ticari Kazançlarda Stopaj ………………………………………………………………………….. 1162 3.1.1.2.4- Dar Mükellefiyete Tabi Olanlara Telif ve Patent Haklarının Satışı Dolayısıyla Yapılan Ödemeler        1163 3.1.1.2.5- Gayrimenkul Sermaye İratlarında Stopaj……………………………………………………… 1163 3.1.1.2.6- Kurum Kazançlarında Gelir Vergisi Tevkifatı………………………………………………… 1165 3.1.1.2.6.1- Yatırım Fon ve Ortaklıklarının Yapacağı Tevkifat…………………………………. 1165 3.1.1.2.6.2- Kurumların Yapacağı Tevkifat ……………………………………………………………. 1166 3.1.1.2.6.3- GVK Geçici 62. Madde Uygulaması……………………………………………………… 1168 4.1.1.2.6.4- İstisna Kazançların Tevkifat Karşısındaki Durumu………………………………. 1169 3.1.1.2.7- Menkul Sermaye İratlarında Vergi Tevkifatı…………………………………………………. 1170 3.1.1.2.8- Zirai Kazançlarda Tevkifat…………………………………………………………………………. 1171 3.1.2- GVK’nın Geçici 67. Maddesine Göre Yapılacak Tevkifat ………………………………. 1172 3.1.3- KVK Uyarınca Yapılacak Tevkifat………………………………………………………………… 1173 3.1.3.1- Tam Mükellef Kurum Kazançlarında Vergi Kesintisi …………………………………. 1174 3.1.3.1.1- Tam Mükellef Kurumlara Yapılan Ödemelerde Vergi Kesintisi ……………………….. 1174 3.1.3.1.2- Kurumların Kendi Kazançları Üzerinden Yapacakları Kesintiler ……………………… 1178 3.1.3.2- Dar Mükellef Kurum Kazançlarında Vergi Kesintisi ………………………………….. 1180 3.1.3.2.1- Genel Olarak ………………………………………………………………………………………….. 1180 3.1.3.2.2- Kesintiye Tabi Kazanç ve İratlar…………………………………………………………………. 1182 3.1.4- Katma Değer Vergisinde Sorumluluk ve Tevkifat Uygulaması …………………….. 1187 3.1.4.1- Tam Tevkifat Uygulaması…………………………………………………………………………. 1188 3.1.4.1.1- Yurt Dışından Sağlanan veya Yurt Dışında İfa Edilmekle Birlikte Türkiye’de Faydalanılan Hizmetler 1189 3.1.4.1.2- Telif Ödemelerinde KDV Sorumluluğu ………………………………………………………… 1190 3.1.4.1.3- Kiralama İşlemleri…………………………………………………………………………………….. 1191 3.1.4.1.4- Reklam Verme İşleri ………………………………………………………………………………… 1191 3.1.4.2- Kısmi Tevkifat Uygulaması ……………………………………………………………………… 1192 3.1.4.2.1- Tevkifat Yapacak Alıcılar ………………………………………………………………………….. 1192 3.1.4.2.2- Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler ………………………………………………………… 1193 3.1.4.2.3- Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler…………………………………………………………. 1195 3.1.4.2.4- Kısmi Tevkifat Uygulamasında Sınır …………………………………………………………… 1195 3.1.4.3- Belge Düzeni……………………………………………………………………………………………. 1196 3.1.4.4- Beyan ve İndirim ……………………………………………………………………………………… 1197 3.1.4.4.1- Beyan Dönemi ………………………………………………………………………………………… 1197 3.1.4.4.2- Beyanname Verecekler ……………………………………………………………………………. 1199 3.1.4.4.3- İndirim …………………………………………………………………………………………………… 1199 3.1.4.5- Beyannamenin Düzenlenmesi………………………………………………………………….. 1200 3.1.4.5.1- Alıcıların Beyanı………………………………………………………………………………………. 1200 3.1.4.5.2- Satıcıların Beyanı…………………………………………………………………………………….. 1200 3.1.4.6- Düzeltme İşlemleri……………………………………………………………………………………. 1201 4.1.4.6.1- Mal İadeleri …………………………………………………………………………………………….. 1201 3.1.4.6.2- Matrahta Değişiklik…………………………………………………………………………………… 1202 3.1.4.6.3- Fazla veya Yersiz Tevkif Edilen Vergilerin İadesi…………………………………………… 1202 3.1.4.7- Kısmi Tevkifat Uygulamasından Kaynaklanan KDV İadeleri……………………… 1203 3.1.4.8- Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk……………………………………….. 1206 4- ÖRNEK VE MUHASEBE KAYITLARI………………………………………………………………….. 1206 361- ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ…………………….. 1217 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1217 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1217 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1217 3.1- SSK Primlerinin Gider Kaydı………………………………………………………………………………. 1217 3.2- SSK Prim Oranları……………………………………………………………………………………………. 1218 3.2.1- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………….. 1218 4.2.2- SGDP Prim Oranları…………………………………………………………………………………….. 1219 3.2.3- İşsizlik Sigortası Primi…………………………………………………………………………………. 1219 3.3- Tasarruf Kesintisi Kaldırılmış İşsizlik Sigortası Getirilmiştir………………………………………. 1219 3.4- SSK Primine Esas Kazancın Alt ve Üst Sınırları……………………………………………………. 1220 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1221 368- VADESİ GEÇMİŞ ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER          1224 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1224 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1224 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1224 4- VERGİ İNCELEME RAPORLARI SONUÇLARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ……… 1224 4.1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………… 1224 4.2- Ek Tarhiyatın Kayıt Dışı Hasılattan Kaynaklanması……………………………………………….. 1227 4.3- Ek Tarhiyatın Geçmiş Yıllar Zararının Azaltılmasından Kaynaklanması……………………. 1229 4.4- Ek Tarhiyatın Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlerden Kaynaklanması……………………… 1230 4.5- Ek Tarhiyatın Fazla ve Yersiz İndirim ve İstisna Uygulanmasından Kaynaklanması……. 1231 4.6- Ek Tarhiyatın Fazladan Ayrılan Amortismandan Kaynaklanması…………………………….. 1232 4.7- Ek Tarhiyatın Kaydi Envanter Farkından Kaynaklanması ………………………………………. 1233 4.8- Ek Tarhiyatın Maliyetlerin Hatalı Tespitinden Kaynaklanması………………………………….. 1234 4.9- Değerlendirme………………………………………………………………………………………………… 1235 369- ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER……………………………….. 1237 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1237 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1237 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1237 37- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI…………………………………………. 1238 370- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI  1239 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1239 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1239 3- DÖNEM KARI ÜZERİNDEN ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİN HESAPLANMASI     1240 3.1- Kurumlar Vergisinin Hesaplanması…………………………………………………………………….. 1241 3.1.1- Kurumlar Vergisi Matrahının Tespiti……………………………………………………………. 1241 3.1.2- Ticari Kara Yapılacak İlaveler ……………………………………………………………………… 1241 3.1.2.1- Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler …………………………………………………………. 1241 3.1.2.2- Beyanname Üzerinde Düzeltilecek Giderler………………………………………………. 1243 3.1.2.3- Ticari Kara Dahil Olmayan İstisna Kazançlar ……………………………………………. 1243 3.1.3- Beyanname Üzerinde Yapılacak İndirimler ………………………………………………….. 1243 3.1.3.1- Muhasebe Kayıtları İle Değerleme Hükümlerinden Kaynaklanan İndirimler . 1243 3.1.3.2- KVK’nın 10. Maddesinde Düzenlenen İndirimler……………………………………….. 1244 3.1.3.2.1- AR-GE İndirimi………………………………………………………………………………………… 1244 3.1.3.2.2- Sponsorluk Harcamaları……………………………………………………………………………. 1247 3.1.3.2.3- Belli Kuruluşlara Yapılan Bağış ve Yardımlar ………………………………………………. 1248 3.1.3.2.4- Eğitim ve Sağlık Tesisleri ile Dini Tesislere İlişkin Bağış ve Yardımlar……………….. 1249 3.1.3.2.5- Kültür ve Tanıtım Amaçlı Bağış ve Yardımlar……………………………………………….. 1249 3.1.3.2.6- Bakanlar Kurulunca Yardım Kararı Alınan Doğal Afetlerde, Başbakanlık Aracılığı İle Yapılan Bağışlar              1250 3.1.3.2.7. Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Yapılan Bağışlar ………….. 1251 3.1.3.2.8- Özel Kanunlarda Öngörülen Bağış ve Yardımlar…………………………………………… 1251 3.1.3.2.9- Girişim Sermayesi Fonu……………………………………………………………………………. 1252 3.1.3.2.10- Türkiye’den Yurtdışında Mukim Kişi ve Kurumlara Verilen Hizmet Kazançlarına İlişkin İndirim          1253 3.1.3.3- İstisna Kazançlar …………………………………………………………………………………….. 1253 3.1.3.3.1- İştirak Kazançları İstisnası…………………………………………………………………………. 1253 3.1.3.3.2- Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurt Dışı İştirak Hisseleri Satış Kazancı İstisnası 1258 3.1.3.3.3- Emisyon Primi İstisnası……………………………………………………………………………… 1259 3.1.3.3.4- Türkiye’de Kurulu Fonlar İle Yatırım Ortaklıklarının Kazançlarına İlişkin İstisna …. 1259 3.1.3.3.5- Taşınmaz ve İştirak Hisseleri Satışında İstisna Uygulaması……………………………. 1262 3.1.3.3.6- Bankalara veya TMSF’ye Borçlu Durumda Olan Kurumlar İle Bankalara Tanınan İstisna   1273 3.1.3.3.7- Yurt Dışı Şube Kazançları…………………………………………………………………………. 1274 3.1.3.3.8- Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarma, Montaj İşleri ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlara İlişkin İstisna               1275 3.1.3.3.9- Eğitimi Teşvik Amaçlı İstisna………………………………………………………………………. 1277 4.1.3.3.10- Risturn İstisnası……………………………………………………………………………………… 1279 3.1.3.3.11- Yatırım İndirimi………………………………………………………………………………………. 1281 3.1.3.3.12- Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin İşletilmesinden ve Devrinden Elde Edilecek Kazançlara İlişkin İstisna   1282 3.1.3.3.13- Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Yapılan Faaliyetlere İlişkin Kazanç İstisnası……. 1283 3.1.3.3.14- Serbest Bölge Kazançları………………………………………………………………………… 1284 3.1.3.3.15- İstisna Uygulaması İle İlgili Diğer Hususlar…………………………………………………. 1285 3.1.3.4- Zarar Mahsubu…………………………………………………………………………………………. 1287 3.1.3.4.1- Kurumların Kendilerine Ait Geçmiş Dönem Zararlarının Mahsubu…………………… 1287 3.1.3.4.2- Devir veya Tam Bölünme Hallerinde Zarar Mahsubu……………………………………. 1287 3.1.4- Kurumlar Vergisinin Hesaplanması…………………………………………………………….. 1288     3.2- Kaynakta Vergi Kesintisi……………………………………………………………………………………. 1289 3.3- Ödenen Geçici Vergilerin Durumu………………………………………………………………………. 1289 3.4- Örnek ve Muhasebe Kayıtları…………………………………………………………………………….. 1289 4- HESAPLANAN VERGİ KARŞILIĞI İLE FİİLEN TAHAKKUK EDEN VERGİ TUTARLARININ FARKLI OLMASI    1292 4.1- Vergi Karşılığı İle Fiilen Tahakkuk Ettirilen Vergiler Arasındaki Fark İçin Yapılması Gereken İşlem             1293 4.2- Mahsup Fazlası Peşin Vergi Oluşması………………………………………………………………… 1295 4.3- Örnek…………………………………………………………………………………………………………….. 1295 4.3.1- Bilançoda Yer Alan Vergi Karşılığı İle Fiilen Tahakkuk Eden Vergini Aynı Olması Hali 1297 4.3.2- Fiilen Tahakkuk Eden Vergi Tutarının Bilançoda Yer Alan Vergi Karşılığı Tutarından Daha Fazla Olması Hali        1297 4.3.3- Fiilen Tahakkuk Eden Vergi Tutarının Bilançoda Yer Alan Vergi Karşılığı Tutarından Daha Az Olması Hali             1298 4.3.4- Dördüncü Dönem Geçici Vergi Tutarı İle Bilançoda Yer Alan Vergi Karşılığı Tutarının Aşılması                1299 371- DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ(-)        1300 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1300 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1300 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1300 372- KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI………………………………………… 1301 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1301 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1301 3- KIDEM TAZMİNATI…………………………………………………………………………………………… 1302 3.1- Tanım…………………………………………………………………………………………………………….. 1302 3.2- Kıdem Tazminatı Ödenmesini Gerektiren Haller…………………………………………………… 1302 3.2.1- Hizmet Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshedilmesi …………………………….. 1302 3.2.2- Hizmet Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshedilmesi…………………………………… 1302 3.2.3- Muvazzaf Askerlik……………………………………………………………………………………….. 1302 3.2.4- Emeklilik…………………………………………………………………………………………………….. 1302 3.2.5- Evlenme……………………………………………………………………………………………………… 1302 3.2.6- Ölüm…………………………………………………………………………………………………………… 1303 3.3- Kıdem Tazminatının Hesaplanması……………………………………………………………………. 1303 3.3.1- Kıdem Tazminatına Esas Ücret ve Unsurlar…………………………………………………. 1303 3.3.2- Kıdem Tazminatında Sürenin Hesaplanması……………………………………………….. 1304 3.3.3- Kıdem Tazminatının Hesaplanması…………………………………………………………….. 1305 3.4- Kıdem Tazminatında Özellik Arzeden Hususlar…………………………………………………….. 1305 3.4.1- Kıdem Tazminatı Tavanı……………………………………………………………………………… 1305 3.4.2- Kıdem Tazminatında Gecikme Faizi ……………………………………………………………. 1306 3.4.3- Kıdem tazminatında Zamanaşımı………………………………………………………………… 1306 3.5- Kıdem Tazminatının Vergi Kanunları Karşısındaki Durumu……………………………………. 1306 4- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1307 373- MALİYET GİDERLERİ KARŞILIĞI……………………………………… 1308 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1308 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1309 379- DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI……………………………… 1311 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIŞI……………………………………………………………………… 1311 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1311 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1311 38- GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI.. 1312 380- GELECEK AYLARA AİT GELİRLER…………………………………….. 1313 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1313 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1313 381- GİDER TAHAKKUKLARI………………………………………………….. 1314 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1315 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1315 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1315 39- DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR………………………… 1317 391- HESAPLANAN KDV…………………………………………………………. 1317 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1317 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1318 3- KDV’NİN DOĞUŞUNDA GENEL İLKELER …………………………………………………………. 1318 4- HESAPLANAN KDV’NİN GİDER VEYA MALİYETE DÖNÜŞTÜĞÜ HALLER …………. 1320 4.1- Personele Ayın Olarak Ücret Verilmesi………………………………………………………………… 1320 4.2- Personele Ayın Olarak Verilen Kıymetlerden KDV Hesaplanmayacak Olanlar…………… 1322 5- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1322 392- DİĞER KDV……………………………………………………………………. 1324 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1324 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1324 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1324 393- MERKEZ VE ŞUBELER CARİ HESABI………………………………….. 1325 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1325 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1325 394- HESAPLANAN ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ ……………………………. 1327 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1327 2- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ ………………………………………………………………………………….. 1327 2.1- Verginin Konusu………………………………………………………………………………………………. 1327 2.2- Vergiyi Doğuran Olay ………………………………………………………………………………………. 1328 2.3- ÖTV Mükellefleri ……………………………………………………………………………………………… 1329 2.4- Vergileme Ölçüleri ve Matrah ……………………………………………………………………………. 1330 2.5- ÖTV’nin KDV Matrahına Etkisi …………………………………………………………………………… 1331 2.6- İhracat İstisnası……………………………………………………………………………………………….. 1331 2.7- ÖTV’nin Tecil ve Terkin Edildiği Haller…………………………………………………………………. 1332 2.8- ÖTV’nin Belgelerde Gösterilmesi ……………………………………………………………………….. 1332 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1332 397- SAYIM VE TESELLÜM FAZLALIKLARI……………………………….. 1336 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1336 2- STOK SAYIM FARKLARININ DÖNEM KÂRINA ETKİSİ……………………………………….. 1336 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1338 399- DİĞER ÇEŞİTLİ YABANCI KAYNAKLAR……………………………… 1340 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1340 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1340 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1340

BEŞİNCİ BÖLÜM

UZUN VADELİ YABANCI KAYNAK İŞLEMLERİ   4- UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR…………………………………… 1343 40- MALİ BORÇLAR……………………………………………………………….. 1344 400- BANKA KREDİLERİ………………………………………………………… 1345 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1345 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………. 1345 401- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR……………… 1346 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1346 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………. 1346 402- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-) 1347 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1347 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYITLARI…………………………………………………………. 1347 405- ÇIKARTILMIŞ TAHVİLLER………………………………………………. 1348 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1348 2- TAHVİLLERİN DEĞERLEMESİ…………………………………………………………………………… 1348 2.1- Bedelli Tahvillerin Değerlemesi…………………………………………………………………………… 1348 2.2- Endeksli Tahvillerin Değerlemesi………………………………………………………………………… 1350 407- ÇIKARTILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER……………………….. 1353 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1353 2- MUHASEBE KAYDI VE DEĞERLEME…………………………………………………………………. 1353 408- MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI(-)……………………………… 1354 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1354 2- MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………………………………… 1354 409- DİĞER MALİ BORÇLAR……………………………………………………. 1356 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1356 42- TİCARİ BORÇLAR…………………………………………………………….. 1356 420- SATICILAR……………………………………………………………………. 1357 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1357 2- ENVANTER VE DİĞER HUSUSLAR……………………………………………………………………. 1357 421- BORÇ SENETLERİ ………………………………………………………….. 1358 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1358 2- BORÇ SENETLERİNDE DEĞERLEME………………………………………………………………… 1358 3- ENVANTER VE MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………. 1358 422- BORÇ SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………………….. 1361 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1361 2- ENVANTER VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………… 1361 2.1- Envanter Çıkartılması……………………………………………………………………………………….. 1361 2.2- Reeskont Tutarının Hesaplanması……………………………………………………………………… 1361 2.3- Muhasebe Kayıtları………………………………………………………………………………………….. 1362 426- ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………… 1364 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1364 2- ENVANTER VE DİĞER HUSUSLAR……………………………………………………………………. 1364 429- DİĞER TİCARİ BORÇLAR…………………………………………………. 1366 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1366 2- DEĞERLEME……………………………………………………………………………………………………. 1366 43- DİĞER BORÇLAR……………………………………………………………… 1367 431- ORTAKLARA BORÇLAR………………………………………………….. 1368 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1368 2- ENVANTER VE DEĞERLEME:…………………………………………………………………………… 1368 3- ÖRTÜLÜ SERMAYE………………………………………………………………………………………….. 1369 3.1- Tanım…………………………………………………………………………………………………………….. 1369 3.2- Kanunlarımızda Yer Alan Düzenlemeler……………………………………………………………… 1369 3.3- Örtülü Sermayenin Şartları………………………………………………………………………………… 1372 3.4- Örtülü Sermaye Uygulamasında Ortak ve Ortakla İlişkili Kişiler………………………………… 1373 3.4.1- Ortak ………………………………………………………………………………………………………….. 1373 3.4.2- İlişkili Kişi…………………………………………………………………………………………………… 1374 3.5- Kar Dağıtımı Açısından Değerleme……………………………………………………………………. 1378 3.6- Örtülü Sermaye ve Örtülü Kazanç Dağıtımı…………………………………………………………. 1378 3.7 Hazine Kaybının Aranıp Aranmayacağı………………………………………………………………… 1379 3.8- Özellikli Durumlar……………………………………………………………………………………………… 1380 3.8.1- Borçlanma Türü Açısından Değerleme……………………………………………………….. 1380 3.8.2- Ticari İşlem Sonucu Oluşan Borçlar……………………………………………………………. 1380 3.8.3- Örtülü Sermaye Faizinin Vergi Ziyaı Oluşturduğu Dönem……………………………. 1380 3.8.4- KDV Yönünden Yapılacak İşlem………………………………………………………………….. 1381 3.8.5- Kapsama Giren Borç Tutarının Tespiti………………………………………………………… 1383 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1382 432- İŞTİRAKLERE BORÇLAR…………………………………………………. 1386 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1386 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1386 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1386 433- BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR …………………………………… 1387 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1387 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1387 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1387 436- DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR……………………………………………….. 1388 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1388 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1388 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1388 437- DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU(-)…………………………… 1389 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1389 2- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………. 1389 438- KAMUYA OLAN ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ BORÇLAR   1390 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1390 2- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRMEYİ TEŞVİK GAYELİ VERGİ ERTELEMESİ……………….. 1390 3- DEĞERLEME VE MUHASEBE KAYDI…………………………………………………………………. 1391 44- ALINAN AVANSLAR………………………………………………………….. 1392 440- ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI…………………………………………… 1393 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1393 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1393 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1393 449- ALINAN DİĞER AVANSLAR………………………………………………. 1394 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1394 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1394 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1394 47- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI…………………………………………. 1395 472- KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI………………………………………… 1395 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1395 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1396 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1396 479- DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI……………………………… 1398 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1398 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1398 48- GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI. 1399 480- GELECEK YILLARA AİT GELİRLER……………………………………. 1400 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1400 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1400 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1401 4- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1403 4.1- Gayrimenkul Sermaye İratları…………………………………………………………………………….. 1403 4.1.1- Şahıslar Açısından……………………………………………………………………………………… 1403 4.1.2- Ticari İşletmeler Açısından………………………………………………………………………….. 1403 4.1.3- Kurumlar Vergisi Mükellefleri Açısından……………………………………………………… 1403 4.1.4- İstisna………………………………………………………………………………………………………… 1404 4.2- Hasılatın Tespitinde Peşin Alınan Kiraların Durumu ……………………………………………… 1404 4.2.1- Şahıslar Açısından……………………………………………………………………………………… 1404 4.2.2- Ticari İşletmeler ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri Açısından……………………….. 1404 4.3- Beyan ve Vergileme…………………………………………………………………………………………. 1405 4.4- Stopaj ve Mahsubu…………………………………………………………………………………………… 1406 481- GİDER TAHAKKUKLARI………………………………………………….. 1407 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1407 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1407 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1407 49- UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR…………………………………. 1409 492- GELECEK YILLARA ERTELENEN VEYA TERKİN EDİLEN KDV… 1410 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1410 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1410 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1410 493- TESİSE KATILMA PAYLARI……………………………………………… 1411 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1411 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1411 3- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1411 499- DİĞER ÇEŞİTLİ UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR…………. 1412 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1412 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1412 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1412

ALTINCI BÖLÜM

ÖZKAYNAK (SERMAYE) İŞLEMLERİ   5- ÖZ KAYNAKLAR……………………………………………………………….. 1415 50- ÖDENMİŞ SERMAYE…………………………………………………………. 1416 500- SERMAYE……………………………………………………………………… 1417 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1417 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1418 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1418 4- SERMAYEYİ TEMSİL EDEN MENKUL KIYMETLER…………………………………………….. 1418 4.1- Hisse Senetleri………………………………………………………………………………………………… 1419 5- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1419 5.1- Sermaye-Öz Sermaye Ayırımı…………………………………………………………………………… 1419 5.2- Vergi Kanunlarında Öz Sermayenin Belirleyici Olduğu Haller …………………………………. 1420 5.2.1- Bilanço Esasında Ticari Kazanç ile Kurum Kazancının Tespitinde Dönem Başı ve Dönem Sonu Öz Sermaye Tutarları Esas Alınmaktadır……………………………………………………………………………………………………………………………. 1420 5.2.2- Örtülü Sermayenin Mevcudiyeti Öz Sermaye Tutarına Göre Belirlenmektedir. 1420 5.2.3- Devralınan Kurumlar ile Tam Bölünmeye Tabi Tutulan Kurum Zararlarının Mahsubu                 1421 5.2.4- Finansman Gider Kısıtlaması Yabancı Kaynakları Öz Kaynaklarını Aşan Mükellefler İçin Söz Konusu Olacaktır     1421 5.2.5- Girişim Sermayesi Fon Tutarı Öz Sermaye Esas Alınarak Belirlenmektedir…… 1422 5.3- Öz Sermayenin Hesaplanması…………………………………………………………………………… 1423 5.3.1- Aktif Toplamından Borçların İndirilmesi Suretiyle Öz Sermaye Hesabı………… 1423 5.3.2.1- Gerçek Aktifin Hesabı………………………………………………………………………………. 1423 5.3.2.2- Aktifi Düzenleyici Hesaplar………………………………………………………………………. 1425 5.3.2.3- Borçlar…………………………………………………………………………………………………….. 1425 5.3.2- Öz Sermaye Unsurlarının Toplanması Suretiyle Hesaplama…………………………. 1426 5.4- Enflasyon Düzeltmesinin Öz Sermaye Tutarına Etkisi……………………………………………. 1427 6- 5811 SAYILI VARLIK BARIŞI KANUNU KAPSAMINDA SERMAYENİN ARTIRILMASI 1427 6.1- Yurt Dışından Getirilecek Kıymetler…………………………………………………………………….. 1429 6.2- Türkiye’de Sahip Olunan Varlıklar………………………………………………………………………. 1432 6.3- Ortaklara Borçlar Hesabında Yer Alan Borçların İşletmeye Konulması…………………….. 1435 501- ÖDENMEMİŞ SERMAYE(-)………………………………………………… 1437 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1437 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1437 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1437 502-SERMAYE DÜZELTMESİ OLUMLU FARKLARI………………………. 1441 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1441 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1441 503- SERMAYE DÜZELTMESİ OLUMSUZ FARKLARI(-)…………………. 1442 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1442 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1443 52- SERMAYE YEDEKLERİ………………………………………………………. 1444 520- HİSSE SENEDİ İHRAÇ PRİMLERİ………………………………………. 1445 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1445 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1445 3- EMİSYON PRİMLERİNİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU ……………. 1446 4- TÜRK TİCARET KANUNUNDA YERALAN ESASLAR ………………………………………… 1447 5- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1448 521- HİSSE SENETLERİ İPTAL KARLARI…………………………………… 1450 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1450 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1450 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1450 4- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1451 522- MADDİ DURAN VARLIKLAR YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI 1452 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1452 2- MADDİ DURAN VARLIKLAR YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI HESABININ KAYITLARDAN ÇIKARILMASI                1452 523- İŞTİRAKLER YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI…………………. 1454 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1454 2- İŞTİRAKLER YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI HESABININ KAYITLARDAN ÇIKARILMASI           1455 524- MALİYET ARTIŞ FONU……………………………………………………. 1456 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1456 2- MALİYET ARTIŞ FONU HESABININ KAYITLARDAN ÇIKARILMASI …………………… 1456 525- ALTIN MALİYETİ ARTIŞ FONU ………………………………………… 1458 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1458 526- SONRADAN ENVANTERE ALINAN VARLIK KARŞILIĞI………….. 1459 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1459 2- ENVANTER VE DEĞERLEME ……………………………………………………………………………. 1460 3- KAYIT DIŞI KIYMETLERİN KAYDI ALINMASINA İLİŞKİN ESASLAR VE MUHASEBE KAYITLARI       1460 3.1. Emtianın Kayda Alınması…………………………………………………………………………………… 1460 3.2. Makina, Demirbaş ve Teçhizatın Kayda Alınması………………………………………………….. 1463 529- DİĞER SERMAYE YEDEKLERİ…………………………………………… 1466 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1466 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1466 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1466 54- KAR YEDEKLERİ……………………………………………………………… 1467 540- YASAL YEDEKLER………………………………………………………….. 1467 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1467 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1469 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1469 541- STATÜ YEDEKLERİ………………………………………… 1470 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1470 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1470 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1470 542- OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER……………………………………………….. 1471 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………….. 1471 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1472 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………… 1472 548- DİĞER KAR YEDEKLERİ………………………………………………….. 1473 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIŞI……………………………………………………………………… 1473 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1473 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1473 549- ÖZEL FONLAR……………………………………………………………….. 1474 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1474 2- ENVANTER VE DEĞERLEME…………………………………………………………………………….. 1474 3- FONLARIN AYRILMASINA İLİŞKİN ESASLAR VE MUHASEBE KAYITLARI ……….. 1474 3.1- Yenileme Fonu ……………………………………………………………………………………………….. 1474 3.1.1- Fonun Ayrılması ve Kullanımı ……………………………………………………………………. 1474 3.1.2- Tasfiye-Devir-Birleşme Hali ………………………………………………………………………… 1476 3.1.3- Yenileme Fonuna Alınacak Karın Saptanmasında Özellik Arz Eden Hususlar 1476 3.1.5- Muhasebe Kayıtları …………………………………………………………………………………….. 1479 3.2- Finansman Fonu …………………………………………………………………………………………….. 1481 3.3- Vazgeçilen Borçlar Fonu ………………………………………………………………………………….. 1481 3.4- 4369 Sayılı Kanunla Yapılan Özel Düzenleme …………………………………………………….. 1482 3.5- Taşınmaz ve İştirak Hisseleri Satış Kazancı İstisnasına İlişkin Uygulama………………….. 1483 3.6- AR-GE Faaliyetinde Bulunanların Kamu Kurum ve Kuruluşları, Kanunla Kurulan Vakıflar ile Uluslararası Fonlardan Aldıkları Destekler  1484 3.7- Girişim Sermayesi Fonu …………………………………………………………………………………… 1484 3.7.1- Genel Olarak ………………………………………………………………………………………………. 1484 3.7.2- Fonun Ayrılması ………………………………………………………………………………………… 1485 3.7.3- Fonun Kullanım Esasları ……………………………………………………………………………. 1486 3.7.4- Örnek …………………………………………………………………………………………………………. 1487 57- GEÇMİŞ YILLAR KARLARI…………………………………………………. 1489 570- GEÇMİŞ YILLAR KARLARI……………………………………………….. 1489 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1489 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1489 58- GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI(-)………………………………………….. 1490 580- GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI(-)………………………………………… 1491 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1491 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1491 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR ……………………………………………………………………… 1492 3.1- Gelir Vergisi Matrahının Tespitinde Zarar Mahsubu………………………………………………. 1492 3.1.1- Bir Gelir Unsurundan Doğan Zararın Diğer Gelir Unsurlarından Elde Edilen Gelirlerden Mahsubu           1492 3.1.2- Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu………………………………………………………………… 1493 3.1.3- Yurt Dışı Faaliyet Zararlarının Mahsubu………………………………………………………. 1493 3.2- Kurumlar Vergisi Matrahının Tespitinde Zarar Mahsubu……………………………………….. 1494 3.2.1- Kurumların Kendi Faaliyetleri Sonucu Oluşan Geçmiş Dönem Zararları ……… 1494 3.2.2- Devir Alınan veya Bölünen Kurum Zararlarının Mahsubu …………………………… 1494 3.2.3- Yurt Dışı Zararlarının Mahsubu……………………………………………………………………. 1495 3.3- 6111 Sayılı Kanun Uyarınca Matrah Artırımında Bulunulması Halinde Zarar Mahsubu 1497 3.3.1- Genel Olarak ………………………………………………………………………………………………. 1497 3.3.2- Gelecek Yıllarda Matrahtan İndirim Konusu Yapılacak İstisna ve İndirim Tutarları ile Geçmiş Yıl Zararlarının Artırılan Matrahlardan İndirilememesi……………………………………………………………………………………………………… 1498 3.4- Zarar Devri Halinde Zararlı Yılla İlgili Defter ve Belgelerin Muhafaza ve İbraz Zamanaşımı 1499 59- DÖNEM NET KARI (ZARARI)……………………………………………… 1499 590- DÖNEM NET KARI………………………………………………………….. 1500 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1500 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1500 591- DÖNEM NET ZARARI(-)…………………………………………………… 1500 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1500

YEDİNCİ BÖLÜM

GELİR TABLOSU HESAPLARI İŞLEMLERİ   6- GELİR TABLOSU HESAPLARI………………………………………………. 1503 60- BRÜT SATIŞLAR………………………………………………………………. 1505 600- YURT İÇİ SATIŞLAR……………………………………………………….. 1506 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1506 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1507 601- YURTDIŞI SATIŞLAR ……………………………………………………… 1508 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1508 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1508 602- DİĞER GELİRLER…………………………………………………………… 1509 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1509 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1510 61- SATIŞ İNDİRİMLERİ(-)………………………………………………………. 1511 610- SATIŞTAN İADELER(-)…………………………………………………….. 1511 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1511 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1512 611- SATIŞ İSKONTOLARI(-)…………………………………………………… 1513 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1513 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1513 2.1- Satıcı İşletme Kayıtları………………………………………………………………………………………. 1514 2.2- Alıcı işletme kayıtları…………………………………………………………………………………………. 1514 612- DİĞER İNDİRİMLER(-)…………………………………………………….. 1515 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1515 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1515 62- SATIŞLARIN MALİYETİ…………………………………………………….. 1516 620- SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ……………………………………. 1519 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1519 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1519 621- SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ………………………………… 1520 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1520 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1520 622- SATILAN HİZMET MALİYETİ …………………………………………… 1522 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1522 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1522 623- DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ ………………………………………… 1524 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1524 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1524 63- FAALİYET GİDERLERİ(-)…………………………………………………… 1525 1- GENEL AÇIKLAMA…………………………………………………………………………………………… 1525 2- KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER………………………………………………………. 1527 3- TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER………………………………… 1528 3.1- GVK’nın 40. Maddesinde Yer Alan Giderler…………………………………………………………. 1529 3.1.1- Genel Giderler (GVK md. 40/1)…………………………………………………………………….. 1529 3.1.1.1- Üretim Birimleriyle İlgili Olmayan İdari Personel ve Diğer Personele Ödenen Ücretler              1530 3.1.1.2- Isıtma, Aydınlatma, Su ve Telefon Giderleri………………………………………………. 1530 3.1.1.3- İşyerleri İçin Ödenen Kira Bedelleri…………………………………………………………… 1530 3.1.1.4- Alet, Edevat ve Makinelere İlişkin Kira Giderleri………………………………………… 1530 3.1.1.5- Taşıt Araçlarının Kira Giderleri………………………………………………………………….. 1531 3.1.1.6- Temsil ve Ağırlama Giderleri…………………………………………………………………….. 1531 3.1.1.7- Sigorta Giderleri……………………………………………………………………………………….. 1532 3.1.1.8- Finansal Kiralama Giderleri………………………………………………………………………. 1532 3.1.1.9- Reklam Giderleri………………………………………………………………………………………. 1532 3.1.1.10- İlan ve Duyurular……………………………………………………………………………………. 1533 3.1.1.11- Mesleki Dernek ve Birliklere, Giderlere Katılma Payı Adı Altında Yapılan Ödemeler 1533 3.1.1.12- Yurt Dışı Büro Giderleri…………………………………………………………………………… 1534 3.1.1.13- Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri…………………………………………………………… 1534 3.1.1.14- Numuneler……………………………………………………………………………………………… 1534 3.1.2- Sosyal Giderler (GVK md. 40/2)……………………………………………………………………. 1535 3.1.2.1- Hizmet Erbabına Verilen Yemek Bedelleri…………………………………………………. 1535 3.1.2.2- İlaç ve Tedavi Giderleri……………………………………………………………………………… 1536 3.1.2.3- Sigorta Primleri ve Emekli Aidatı………………………………………………………………. 1536 3.1.2.4- Giyim Giderleri…………………………………………………………………………………………. 1537 3.1.3- Zarar Ziyan ve Tazminatlar (GVK md 40/3)…………………………………………………… 1537 3.1.4- Seyahat ve İkamet Giderleri (GVK Md. 40/4)…………………………………………………. 1539 3.1.5- Taşıt Giderleri (GVK md. 40/5)……………………………………………………………………… 1541 3.1.6- Ayni Vergi, Resim ve Harçlar (GVK md. 40/6)……………………………………………….. 1542 3.1.7- Amortismanlar (GVK md. 40/7)……………………………………………………………………. 1542 3.1.8- İşveren Tarafından Ödenen Sendika Aidatları (GVK md. 40/8)……………………… 1542 3.1.9- Bireysel Emeklilik Sistemi İçin İşverenlerce Ödenen Katkı Payları………………… 1542 3.1.10- Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Gıda Maddelerinin Maliyet Bedeli ……………………………………………………………………………………………………………………………. 1543 3.2- KVK’nın 8. Maddesinde Yer Alan Giderler……………………………………………………………. 1546 3.2.1- Menkul Kıymet İhraç Giderleri (Md. 8/1-a)……………………………………………………. 1546 3.2.2- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri (Md. 8/1-b)……………………………………………….. 1546 3.2.3- Genel Kurul Toplantıları, Birleşme, Devir, Bölünme, Fesih ve Tasfiye Giderleri (Md. 8/1-c)         1547 3.2.4- Sigorta Teknik İhtiyatları (Md. 8/1-e) …………………………………………………………… 1547 3.2.4.1- Muallak Hasarlara Mahsus Tazminat Karşılıkları……………………………………….. 1547 3.2.4.2- Kazanılmamış Prim Karşılıkları…………………………………………………………………. 1548 3.2.4.3- Riyazi İhtiyatlar………………………………………………………………………………………… 1548 3.2.4.4- Deprem Hasar Karşılıkları…………………………………………………………………………. 1548 3.2.5- Katılım Bankalarınca Katılma Hesabı Karşılığında Ödenen Kar Payları (Md. 8/1-d) 1549 3.2.6- Eshamlı Komandit Şirketlerde Komandite Ortağın Kar Payı (Md. 8/1-ç)……….. 1549 3.2.7- Kurum Çalışanlarına Ödenen Kar Payı İkramiyeleri (Temettü İkramiyesi)…….. 1549 3.3- Götürü Gider Uygulaması (GVK md. 40/1)…………………………………………………………… 1550 3.3.1- Götürü Gider Kaydedilebilecek Mükellefler………………………………………………….. 1550 3.3.2- Götürü Gider Hesaplanmasına Esas Olacak Hasılat…………………………………….. 1550 3.3.3- Götürü Gider Kaydedilecek Azami Tutar……………………………………………………… 1552 3.3.4- Götürü Giderin Muhasebeleştirilmesi………………………………………………………….. 1552 3.4- Diğer İndirimler………………………………………………………………………………………………… 1553 3.4.1- Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payları………………………………………. 1554 3.4.2- Eğitim ve Sağlık Harcamaları………………………………………………………………………. 1554 3.4.3- Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunan Özürlülerin Sakatlık İndirimleri………….. 1555 4- KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER………………………………………………………. 1555 4.1- GVK Md. 41’de Yer Alan Giderler……………………………………………………………………….. 1555 4.1.1- Teşebbüs Sahibi ile Eşinin ve Çocuklarının İşletmeden Çektikleri Paralar veya Aynen Aldıkları Sair Değerler (GVK Md. 41/1)             1555 4.1.2- Teşebbüs Sahibinin Kendisine, Eşine, Küçük Çocuklarına İşletmeden Ödenen Aylıklar, Ücretler, İkramiyeler, Komisyonlar ve Tazminatlar (GVK Md. 41/2)……………………………………………………………………………………………………… 1556 4.1.3- Teşebbüs Sahibinin İşletmeye Koyduğu Sermaye İçin Yürütülecek Faizler (GVK Md. 41/3)        1557 4.1.4- Teşebbüs Sahibinin, Eşinin ve Küçük Çocuklarının İşletmede Cari Hesap veya Diğer Şekillerdeki Alacakları Üzerinden Yürütülecek Faizler (GVK Md. 41/4)……………………………………………………………………………………………………… 1557 4.1.5- İlişkili Kişilerle Yapılan İşlemlerde Emsallere Uygunluk İlkesine Göre İşletme Aleyhine Oluşan Farklar    1557 4.1.6- Her Türlü Para Cezaları ve Vergi Cezaları ile Teşebbüs Sahibinin Suçlarından Doğan Cezalar (GKV Md. 41/6)        1558 4.1.6.1- Gecikme Faizi…………………………………………………………………………………………… 1559 4.1.6.2- Gecikme Zammı……………………………………………………………………………………….. 1559 4.1.6.3- Tecil Faizi…………………………………………………………………………………………………. 1560 4.1.7- Her Türlü Alkol ve Alkollü İçkiler ile Tütün ve Tütün Mamullerine Ait İlan ve Reklam Giderlerinin Bakanlar Kurulunca Belirlenecek Oranı Gider Yazılamaz (GVK md. 41/7) …………………………………………………………………………… 1560 4.1.8- Bazı Deniz ve Hava Taşıtlarının Gider ve Amortismanları (GVK md. 41/8)…….. 1560 4.1.9- Basın Yoluyla İşlenen Fiillere İlişkin Ödenen Tazminatlar (GVK Md. 41/10)…… 1561 4.2- KVK Md. 11’de Yer Alan Giderler……………………………………………………………………….. 1561 4.2.1- Öz Sermaye Üzerinden Ödenen veya Hesaplanan Faizler (Md. 11/1-a)………….. 1561 4.2.2- Örtülü Sermaye Üzerinden Ödenen veya Hesaplanan Faizler, Kur Farkları ve Benzeri Giderler (Md. 11/1-b)            1561 4.2.3- Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Olarak Dağıtılan Kazançlar (Md. 11/1-c) 1563 4.2.4- Yedek Akçeler (Md. 11/1-ç)………………………………………………………………………….. 1564 4.2.5- Kurumlar Vergisi, Her Türlü Para ve Vergi Cezalar ile Zam ve Faizler (Md. 11/1-d) 1565 4.2.6- Menkul Kıymetlerin İtibarî Değerlerinin Altında İhracından Doğan Zararlar İle Bunlara İlişkin Komisyonlar ve Benzeri Giderler (Md. 11/1-e)……………………………………………………………………………………………………………………………. 1565 4.2.7- İşletmenin Esas Faaliyet Konusu İle İlgili Olmayan Bazı Motorlu Deniz ve Hava Taşıtlarının Gider ve Amortismanları (Md. 11/1-f)     1565 4.2.8- Kurum Ortak, Yönetici ve Çalışanlarının Suçlarından Doğan Maddi ve Manevi Zarar Tazminatları (Md. 11/1-g)      1566 4.2.9- Basın veya Radyo ve Televizyon Yayınları Yoluyla Sebebiyet Verilen Maddi ve Manevi Zarar Tazminatları (Md. 11/1-h)        1566 4.2.10- Her Türlü Alkol, Tütün ve Bunların Mamullerine Ait İlan ve Reklam Giderlerinin %50’si (Md. 11/1-ı)       1566 4.2.11- Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Verilen Kâr Payları…………………………… 1566 4.3- İndirilemeyecek Diğer Giderler…………………………………………………………………………… 1567 4.3.1- Hırsızlık ve Dolandırıcılıktan Meydana Gelen Zararlar…………………………………… 1567 4.3.2- Maliyet Bedeline Dahil Edilmesi Gereken Harcamalar………………………………….. 1568 4.3.3- VUK Hükümlerine Uygun Olmayan Reeskont Faiz Giderleri…………………………. 1568 4.3.4- Peşin Ödenen Giderler………………………………………………………………………………… 1568 4.3.5- VUK’ta Düzenlenmeyen Karşılıklar………………………………………………………………. 1569 4.3.6- Fazladan Ayrılan Amortismanlar ………………………………………………………………… 1569 4.3.7- Nedeni Bulunamayan Sayım ve Tesellüm Farkları……………………………………….. 1569 4.3.8- Motorlu Taşıtlar Vergisi………………………………………………………………………………. 1570 4.3.9- Özel İletişim Vergisi…………………………………………………………………………………….. 1570 630- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ(-)……………………….. 1571 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1571 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1571 3- AR-GE İNDİRİMİ ………………………………………………………………………………………………. 1572 3.1- Genel Olarak ………………………………………………………………………………………………….. 1572 3.2- AR-GE İndiriminin Hesaplanması ve Uygulanması ……………………………………………….. 1573 3.2.1- AR-GE Faaliyeti ………………………………………………………………………………………….. 1573 3.2.2- AR-GE Harcamaları …………………………………………………………………………………….. 1574 3.2.3- İndirimin Hesaplanması ve Uygulanması ……………………………………………………. 1577 3.3- Mükelleflerden İstenecek Belgeler ……………………………………………………………………… 1577 3.3.1- Ar-Ge Projesi İle İlgili Olarak İstenecek Belgeler ………………………………………….. 1577 3.3.2- Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu …………………………………………………………… 1578 3.4- 5746 Sayılı Kanunla Yapılan Ar-Ge Teşvikleri………………………………………………………. 1579 3.5- AR-GE İndiriminde Tercih ve Genel Değerlendirme………………………………………………. 1580 3.6- Uygulama Örneği ……………………………………………………………………………………………. 1581 631- PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ(-)…………………. 1584 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIMI…………………………………………………………………….. 1584 2- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1585 2.1- Hediye Çekleri…………………………………………………………………………………………………. 1585 2.1.1- Karşılığı Ödenmeksizin Çıkarılan Hediye Çekleri………………………………………….. 1585 2.1.2- Karşılığı Ödenerek Çıkarılan Hediye Çekleri…………………………………………………. 1587 2.1.3- Hediye Çeklerinin Kaybolması…………………………………………………………………….. 1590 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1591 632- GENEL YÖNETİM GİDERLERİ(-)……………………………………….. 1592 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIMI…………………………………………………………………….. 1592 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1593 3- KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLERE TOPLU BAKIŞ……………………………… 1593 3.1- GVK’ya Göre Kazançtan İndirilmesi Kabul Edilmeyen Giderler………………………………… 1593 3.2- KVK’ya Göre Kazançtan İndirilmesi Kabul Edilmeyen Giderler………………………………… 1595 3.3- VUK Hükümlerine Göre Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler    ………………………………. 1596 4- İŞLETMEDE ÖDENEN VERGİLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ…………………………… 1597 4.1- Genel Esaslar………………………………………………………………………………………………….. 1597 4.2- Özel İletişim Vergisinin Muhasebeleştirilmesi………………………………………………………… 1600 4.2.1- Cep Telefonu İşletmecilerinde Muhasebe Kayıtları……………………………………… 1600 4.2.2- Cep Telefonu Satıcılarında Muhasebe Kayıtları…………………………………………… 1601 4.3.3- Cep Telefonu Kullanıcılarında Muhasebe Kayıtları………………………………………. 1602 64- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR………….. 1603 640- İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ…………………………….. 1604 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1604 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1605 3- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1605 3.1- İştirak Kazançları İstisnası…………………………………………………………………………………. 1605 3.2- Kâr Paylarının Elde Edilmesi …………………………………………………………………………….. 1605 3.2.1- Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı ………………………………………………………………… 1605 3.2.2- Limited Şirketlerde Kâr Dağıtımı ………………………………………………………………… 1606 3.2.3- Eshamlı Komandit Şirketlerde Kâr Dağıtımı………………………………………………… 1606 3.2.4- Kooperatiflerde (Gelir-Gider Farkı) Dağıtımı………………………………………………… 1607 3.2.5- İş Ortaklıklarında Kâr Dağıtımı…………………………………………………………………….. 1607 641- BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ……………….. 1608 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1608 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1608 642- FAİZ GELİRLERİ…………………………………………………………….. 1609 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1609 2- FAİZ GELİRLERİNDE ELDE ETME…………………………………………………………………….. 1609 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1613 643- KOMİSYON GELİRLERİ…………………………………………………… 1617 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1617 2- ÖZELLİK ARZEDEN HUSUSLAR………………………………………………………………………. 1617 3- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1617 644- KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR…………………………………. 1618 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1618 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1618 645- MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI……………………………………. 1621 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1621 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1622 646- KAMBİYO KARLARI……………………………………………………….. 1623 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1623 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1623 647- REESKONT FAİZ GELİRLERİ……………………………………………. 1625 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1625 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1626 648- ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI…………………………………. 1627 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1627 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1627 649- DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR…………………………………… 1628 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1628 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1628 65- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-)…… 1629 653- KOMİSYON GİDERLERİ(-)……………………………………………….. 1630 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1630 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1630 654- KARŞILIK GİDERLERİ(-)…………………………………………………. 1631 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1631 2- TEKDÜZEN HESAP PLANINDA ÖNGÖRÜLEN KARŞILIKLAR……………………………. 1631 2.1- Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı……………………………………………………….. 1631 2.2- Şüpheli Alacaklar Karşılıkları……………………………………………………………………………… 1632 2.2.1- Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı…………………………………………………………………. 1632 2.2.2- Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı…………………………………………………………………. 1632 2.3- Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı…………………………………………………………………………. 1632 2.4- Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı ………………………………………………………………………….. 1633 2.5- Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı……………………………………………….. 1633 2.6- İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı……………………………………………. 1633 2.7- Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı…………………………………. 1633 2.8- Kıdem Tazminatı Karşılığı…………………………………………………………………………………. 1634 3- VUK’DA KARŞILIKLARLA İLGİLİ DÜZENLEMELER ………………………………………….. 1634 4- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1635 655- MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI(-)…………………………….. 1636 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1636 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1636 656- KAMBİYO ZARARLARI(-)………………………………………………… 1637 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1637 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1637 657- REESKONT FAİZ GİDERLERİ(-)………………………………………… 1639 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1639 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1640 658- ENFLASYON DÜZELTMESİ ZARARLARI(-)………………………….. 1641 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1641 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1641 659- DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-)……………………………. 1642 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1642 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1642 66- FİNANSMAN GİDERLERİ(-)………………………………………………… 1644 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1644 2- FİNANSMAN GİDERLERİNİN MALİYET UNSURU OLARAK DİKKATE ALINMASI .. 1645 3- FİNANSMAN GİDERLERİNİN TİCARİ KAZANÇTAN İNDİRİLMESİ………………………. 1646 3.1- Gider Kısıtlaması …………………………………………………………………………………………….. 1646 3.1.1- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………….. 1646 3.1.2- Uygulama Esasları………………………………………………………………………………………. 1647 3.1.3- Kısıtlamaya Tabi Olacak Finansman Giderleri……………………………………………… 1650 3.1.4- Muhasebe Kayıtları …………………………………………………………………………………….. 1651 3.2- Örtülü Sermaye Üzerinden Ödenen veya Hesaplanan Finansman Giderleri……………… 1651 3.3- Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Olarak Dağıtılan Kazançlar………………………… 1653 660- KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ(-)………………………….. 1655 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1655 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1655 661- UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ(-)…………………………. 1662 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1662 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1662 67- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR………………………………………… 1663 671- ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI…………………………………. 1664 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANIMI…………………………………………………………………….. 1664 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1665 679- DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR…………………………….. 1665 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1665 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1666 68- DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR…………………………… 1668 680- ÇALIŞILMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLAR(-)………………….. 1669 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1669 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1669 681- ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI(-)………………………….. 1670 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1670 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1670 689- DİĞER OLAĞAN DIŞI GİDER VE ZARARLAR………………………… 1672 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1672 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1673 69- DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI……………………………………….. 1675 690- DÖNEM KARI VEYA ZARARI…………………………………………….. 1676 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI ………………………………………………………………….. 1676 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1676 691- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI(-)          1680 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1680 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1681 692- DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI……………………………………… 1683 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1683 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1683 697- YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI … 1685 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1685 2- MUHASEBE KAYITLARI …………………………………………………………………………………… 1686 698- ENFLASYON DÜZELTME HESABI ……………………………………… 1688 1- HESABIN İÇERİĞİ VE KULLANILIŞI…………………………………………………………………… 1688 1.1- 31.12.2003 Tarihli Bilançonun Düzeltilmesinde Kullanım ……………………………………….. 1688 1.2- VUK’un Mükerrer 298. Maddesine Göre Yapılacak Düzeltmede Kullanım ……………….. 1688 2- MUHASEBE KAYITLARI……………………………………………………………………………………. 1689

SEKİZİNCİ BÖLÜM

MALİYET HESAPLARI İŞLEMLERİ   7- MALİYET HESAPLARI………………………………………………………… 1693 7A SEÇENEĞİ………………………………………………………………………… 1698 1- GİDER TÜRÜ AYIRIMI……………………………………………………………………………………….. 1698 2- 7A SEÇENEĞİ MALİYET HESAPLARININ İŞLEYİŞİ…………………………………………….. 1699 2.1- Fiili Maliyet Yöntemi …………………………………………………………………………………………. 1700 2.2- Standart (Önceden Belirlenmiş) Maliyet Yöntemi………………………………………………….. 1702 3- GİDER DAĞITIM TABLOSU……………………………………………………………………………….. 1706 70- MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI……………………. 1707 700- Maliyet Muhasebesi Bağlantı Hesabı …………………………………………………………………. 1707 701- Maliyet Muhasebesi Yansıtma Hesabı………………………………………………………………… 1707 71- DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ…………………….. 1710 72- DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ……………………………………………… 1710 73- GENEL ÜRETİM GİDERLERİ ………………………………………………. 1711 74- HİZMET ÜRETİM MALİYETİ………………………………………………. 1712 75- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ…………………………….. 1713 76- PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ……………………….. 1713 77- GENEL YÖNETİM GİDERLERİ…………………………………………….. 1714 78- FİNANSMAN GİDERLERİ……………………………………………………. 1715 7B- SEÇENEĞİ……………………………………………………………………….. 1716 1- GİDER YERİ AYIRIMI…………………………………………………………………………………………. 1716 2- HESAPLARIN İŞLEYİŞİ……………………………………………………………………………………… 1718 3- GİDER DAĞITIM TABLOSU……………………………………………………………………………….. 1720 4- BÜYÜK DEFTER HESAPLARI ………………………………………………………………………….. 1720 4.1-İlk Madde Malzeme Gideri Hesabı (790)………………………………………………………………. 1720 4.2- İşçi Ücret ve Giderleri Hesabı (791)……………………………………………………………………. 1721 4.3- Memur Ücret ve Giderleri (792)…………………………………………………………………………. 1722 4.4- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Hesabı (793)………………………………………….. 1723 4.5- Çeşitli Giderler Hesabı (794)……………………………………………………………………………… 1723 4.6- Vergi Resim ve Harçlar Hesabı (795)…………………………………………………………………. 1724 4.7- Amortismanlar ve Tükenme Payları (796)……………………………………………………………. 1725 4.8- Finansman Giderleri (797)………………………………………………………………………………… 1726 4.9- Gider Çeşitleri Yansıtma Hesabı (798)………………………………………………………………… 1727 4.10- Üretim Maliyet Hesabı (799)……………………………………………………………………………. 1728   YARARLANILAN KAYNAKLAR…………………………………………………… 1731  

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ve-muhasebe-uygulamalari-2-cilt.html/feed 0 Çalışma Hayatında Bildirimler, Sorumluluklar ve Yaptırımları https://www.muhasebekitaplari.com/calisma-hayatinda-bildirimler-sorumluluklar-ve-yaptirimlari.html https://www.muhasebekitaplari.com/calisma-hayatinda-bildirimler-sorumluluklar-ve-yaptirimlari.html#comments Thu, 14 May 2015 11:24:11 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1265
Birinci Bölüm
Sosyal Güvenlik Alanında Sorumluluklar, Bildirimler Ve Yaptırımları
1-İşyeri Bildirgesi Ve İşyerinin Tescili İle Bu Kapsamda İdari Para Cezaları
2-Sigortalı İşe Giriş Bildirimi Ve Yaptırımı
İkinci Bölüm
İş Sağlığı Ve Güvenliği Alanında Sorumluluklar, Bildirimler Ve Yaptırımları
1-İşverenin Genel Yükümlülükleri Ve Yaptırımı
2-İş Güvenliği Uzmanı Veya İşyeri Hekimi Görevlendirilmesi İle Diğer İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetleri Ve Yaptırımı
Üçüncü Bölüm
Çalışma Hayatında (İş Kanunu) Bildirimler, Sorumluluklar Ve Yaptırımları
1-İş Hayatında Eşit Davranma İlkesi Ve Yaptırımı
2-İş İlişkisinde Geçici İş İlişkisi Kurulması Ve Yaptırımı
ı

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM
SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA SORUMLULUKLAR, BİLDİRİMLER VE YAPTIRIMLARI
1- İŞYERİ BİLDİRGESİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ İLE BU KAPSAMDA İDARİ PARA CEZALARI        15
1-1- İŞYERİ BİLDİRGESİNİN VERİLMESİ…………………………………… 16
1-2- RUHSAT VERMEYE YETKİLİ MERCİLERCE VERİLEN RUHSATLAR SONUCU İŞYERİ TESCİLİ          20
1-3- İŞYERİ BİLDİRGESİ İLE BİRLİKTE VERİLECEK DİĞER BELGELER    21
1-4- BELİRLİ YERDE YAPILMAYAN VE BELİRLİ BİR MERKEZDEN SEVK VE İDARE EDİLEN İŞLERİN TESCİLİ…………………………………………………………………………….. 22
1-5- İŞVEREN TARAFINDAN İŞYERİ BİLDİRGESİNİN VERİLMEMİŞ OLMASI HÂLİNDE TESPİT VEYA RESMÎ BELGELERE İSTİNADEN RE’SEN TESCİL……………………………….. 22
1-6- DEVİR, NAKİL VEYA İNTİKAL HALİNDE İŞYERİNİN BİLDİRİMİ VE TESCİLİ     23
1-7- İŞYERİ BİLDİRGESİNE BAĞLI İDARİ PARA CEZALARI………….. 24
2- SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ VE YAPTIRIMI………………………. 25
2-1- 4/1-a SİGORTALILARININ İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ…………………….. 25
2-2- 4/1-b SİGORTALILARININ İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ…………………….. 27
2-3- 4/1-c SİGORTALILARININ İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ…………………….. 28
2-4- ÇIRAK, STAJYER VE MESLEKİ ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ     28
2-5- SİGORTALILARIN RE’SEN TESCİLİ …………………………………… 28
2-6- 506 SAYILI KANUN’UN GEÇİCİ 20. MADDESİ KAPSAMINDAKİ SANDIKLARCA YAPILACAK İŞE BAŞLAMA BİLDİRİMİ…………………………………………………………… 29
2-7- KURUM VE KURULUŞLARIN SİGORTA TESCİL BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ    29
2-8- İŞE GİRİŞ BİLDİRİMİ İLE İLGİLİ İDARİ PARA CEZALARI…………… 30
3- PRİM VE HİZMET BELGELERİNİN VERİLMESİ…………………………. 31
3-1- 4/1-a SİGORTALILARININ AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNİN DÜZENLEMESİ VE VERİLMESİ      33
3-1-1- 4/1-a Sigortalılarının Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Verilme Süresi           33
3-2- 4/1-b SİGORTALILARININ PRİME ESAS KAZANÇLARININ BEYANI 36
3-3- 4/1-c SİGORTALILARININ AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNİN DÜZENLEMESİ VE VERİLMESİ      37
3-3-1- 4/1-c Sigortalılarının Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Verilme Süresi         38
3-4- MEMURLARIN FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMINA İLİŞKİN PRİM BELGELERİNİN GÖNDERİLMESİ        39
3-4-1- İlk Defa 4/1-c Sigortalısı Olanların Aylık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesinin Verilmesi………………………………………………………………………………….. 40
3-4-2- Emekli Sandığı İştirakçiliği Bulunan 4/1-c Sigortalılarının Aylık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesinin Verilmesi……………………………………………… 42
3-5- PRİM BELGELERİ İLE İLGİLİ İDARİ PARA CEZALARI……………. 43
4- SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİNİN BİLDİRİMİ VE YAPTIRIMLARI 44
4-1- 4/1-a SİGORTALILARININ SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ    45
4-2- 4/1-b SİGORTALILARININ SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ    45
4-3- 4/1-c SİGORTALILARININ SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ    48
4-4- ÇIRAK, STAJYER VE MESLEKİ ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN İŞTEN AYRILMALARININ BİLDİRİMİ………………………………………………………………………….. 48
4-5- 506 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 20. MADDESİ KAPSAMINDAKİ SANDIKLARCA YAPILACAK İŞTEN AYRILMALARIN BİLDİRİMİ…………………………………………………….. 49
4-6- İŞTEN AYRILMANIN BİLDİRİMİ İLE İLGİLİ İDARİ PARA CEZALARI 49
5- VAZİFE MALULLÜĞÜ VE BİLDİRİMİ İLE BU KAPSAMDA İDARİ PARA CEZASI    50
6- ASGARİ İŞÇİLİK VE İSTENİLEN BİLGİ VE BELGELERİN ZAMANINDA VERİLMEMESİ    55
7- İHALE İŞLERİNİN BİLDİRİMİ………………………………………………….. 79
8- YAPI RUHSATI VE DİĞER TÜM RUHSAT VEYA RUHSAT NİTELİĞİ TAŞIYAN İŞLEMLERİN BİLDİRİMİ    84
9- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN DENETİM VE KONTROLÜNDE SORUMLULUKLAR VE YAPTIRIMLARI……………………………………………………………………………………………. 85
9-1- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN DENETİM VE KONTROLLE GÖREVLİ MEMURLARININ İŞİNİ YAPMASINA ENGEL OLAN, CEBİR VE TEHDİT KULLANANLARA UYGULANACAK YAPTIRIMLAR           86
10- BANKALAR VE KAMU KURUMLARININ SİGORTALILIK KONTROLÜ İLE KURUM VE KURULUŞLARIN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NA BİLGİ VE BELGE VERME ZORUNLULUĞU VE YAPTIRIMI        87
10-1- KURUMDAN GELİR VE AYLIK ALANLARA ÖDEME YAPAN BANKALARIN İŞLEMLERİ       88
10-2- KURUMDAN GELİR VE AYLIK ALANLAR HARİCİNDE DİĞER BANKACILIK İŞ VE İŞLEMLERİ         89
10-3- ADALET BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………. 89
10-4- AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ          89
10-5- BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ           90
10-6- ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ       90
10-7- ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ.. 91
10-8- EKONOMİ BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………. 91
10-9- GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…….. 91
10-10- GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ         92
10-11- GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ.. 94
10-12- İÇİŞLERİ BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………….. 94
10-13- KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ….. 98
10-14- MALİYE BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………… 98
10-15- MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………… 100
10-16- MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……. 101
10-17- SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………….. 101
10-18- ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI’NIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ           103
10-19- BAĞIMSIZ SPOR FEDERASYONLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 104
10-20- BANKA SANDIKLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………. 104
10-21- BASIN İLAN KURUMU’NUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………. 105
10-22- BORSA İSTANBUL’UN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………….. 105
10-23- KAMU İHALE KURUMU’NUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………….. 105
10-24- TÜRKİYE ESNAF VE SANATKÂRLARI KONFEDERASYONU’NUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ    105
10-25- TÜRKİYE SEYAHAT ACENTELERİ BİRLİĞİ’NİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ         106
10-26- TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ’NÜN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…….. 106
10-27- YÜKSEKÖĞRETİM KURULU’NUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…… 106
10-28- KAMU KURUMLARININ ORTAK YÜKÜMLÜLÜKLERİ………. 106
10-29- BİLGİ VE BELGELERİN GÖNDERİLME PERİYODU, İSTEME YÖNTEMLERİ         107
10-30- SİGORTALILIK KONTROLÜ İLE BİLGİ VE BELGE VERME ZORUNLULUĞU KAPSAMINDA İDARİ PARA CEZALARI……………………………………………………………. 109
11- KISMİ SÜRELİ ÇALIŞAN ŞOFÖR VE SANATÇILARIN (5510 SAYILI KANUNUN EK 6. MADDESİ) SİGORTALILIĞI VE YAPTIRIMLARI…………………………………………. 110
11-1- TİCARİ TAKSİ, DOLMUŞ VE BENZERİ NİTELİKTEKİ ŞEHİR İÇİ TOPLU TAŞIMA ARAÇLARINDA KISMİ SÜRELİ ÇALIŞAN SİGORTALILAR………………………………. 111
11-2- KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NCA BELİRLENECEK ALANLARDA KISMİ SÜRELİ OLARAK ÇALIŞANLAR………………………………………………………………….. 113
11-3- KISMİ SÜRELİ ÇALIŞAN ŞOFÖR VE SANATÇILARIN (5510 SAYILI KANUNUN EK 6. MADDESİ) BİLDİRİMİNE İLİŞKİN YAPTIRIMLARI…………………………………….. 117
12- ÜCRET TEDİYE BORDROSUNUN DÜZENLENMESİ İBRAZI VE YAPTIRIMI         117
12-1- ÜCRET TEDİYE BORDROSUNUN DÜZENLENMESİ İLE İLGİLİ YAPTIRIM    119
13- İŞYERİ DEFTER, KAYIT VE BELGELERİNİN İBRAZI VE YAPTIRIMI 119
13-1- İŞYERİ DEFTER, KAYIT VE BELGELERİNİN İBRAZINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜĞÜN YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMI………………………………………….. 121
14- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİŞİLERİN BİLDİRİMLERİ VE YAPTIRIMLARI……………………………………………………………………. 122
14-1- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİŞİLER         123
14-2- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİŞİLER İLE İLGİLİ BİLDİRİMLERİN YAPTIRIMLARI…………………………………………… 124
15- İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ BİLDİRİMİ İLE SORUMLULUKLAR       125
15-1- İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA SORUMLULUKLAR 127
15-2- İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI İLE HASTALIK BAKIMINDAN İŞVERENİN VE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN SORUMLULUKLARI……………………………………………. 128
15-3- SİGORTALININ KENDİSİNDEN KAYNAKLANAN SEBEPLERLE TEDAVİ SÜRESİNİN UZAMASI, İŞ GÖREMEZLİĞİNİN ARTMASI………………………………………………. 129
15-4- SÜRESİNDE BİLDİRİLMEYEN SİGORTALILIKTAN DOĞAN SORUMLULUK  129
16- 5510 SAYILI KANUN GEREĞİNCE UYGULANAN İDARİ PARA CEZALARINDA ERKEN ÖDEME İNDİRİMİ, İTİRAZ, DAVA VE ZAMANAŞIMI……………………………………………… 130
17- MEMURLARIN HİZMET BİLGİLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HİZMET TAKİP PROGRAMINA (HİTAP) GİRİLMESİ VE YAPTIRIMI………………………………………….. 136
17-1- MEMURLARIN HİZMET BİLGİLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HİZMET TAKİP PROGRAMINA (HİTAP) SÜRESİNDE GİRİLMEMESİNDE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI 139
18- EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN BİLDİRİMİ VE YAPTIRIMI.. 144
18-1- EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI………………………………….. 157
İKİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA SORUMLULUKLAR, BİLDİRİMLER VE YAPTIRIMLARI
1- İŞVERENİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMI……………. 159
1-1- İŞVERENİN GENEL YÜKÜMLÜLÜĞÜ KAPSAMINDA UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI  160
2- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI VEYA İŞYERİ HEKİMİ GÖREVLENDİRİLMESİ İLE DİĞER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ VE YAPTIRIMI…………………………………… 161
2-1- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI VEYA İŞYERİ HEKİMİ GÖREVLENDİRİLMESİ İLE DİĞER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ KAPSAMINDA UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………………………………………………………………………… 163
3- İŞYERİ HEKİMLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ BAĞIMSIZ ÇALIŞMALARI İLE İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ KURULMASI VE YAPTIRIMI…………………………… 164
3-1- İŞYERİ HEKİMLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ BAĞIMSIZ ÇALIŞMALARI İLE İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ KURULMASI YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN YERİNE GETİRİLMEMESİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR VE İDARİ PARA CEZASI…………………………………. 166
4- RİSK DEĞERLENDİRMESİ, KONTROL, ÖLÇÜM VE ARAŞTIRMA YAPILMASI YÜKÜMLÜLÜĞÜ İLE YAPTIRIMI……………………………………………………………………………. 168
4-1- RİSK VE RİSK DEĞERLENDİRMESİ……………………………….. 168
4-2- RİSK DEĞERLENDİRMESİ AŞAMALARI………………………….. 169
4-2-1- Tehlikelerin Tanımlanması……………………………………. 170
4-2-2- Risklerin Belirlenmesi ve Analizi……………………………. 172
4-2-3- Risk Kontrol Adımları…………………………………………… 172
4-2-4- Risk Değerlendirmesinde Dokümantasyon………………. 173
4-2-5- Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi…………………….. 173
4-3- RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPMAYAN VEYA YAPTIRMAYAN VE KONTROL, ÖLÇÜM VE ARAŞTIRMA YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………………………………………………………………………… 174
5- İŞVERENLERİN ACİL DURUM PLANLARI, YANGINLA MÜCADELE VE İLK YARDIM TEDBİRLERİNİN ALINMASINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMI…………………. 175
5-1- ACİL DURUM PLANLARI, YANGINLA MÜCADELE VE İLK YARDIM TEDBİRLERİNİN ALINMASINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI……………………………………………………………………………………… 175
6- İŞYERİNDE MEYDANA GELEN CİDDİ, YAKIN VE ÖNLENEMEYEN TEHLİKE DURUMUNDA İŞVERENİN TAHLİYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMI………………………………….. 176
6-1- TAHLİYE YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………………………………………………………………………… 177
7- İŞVERENLERİN İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ KAYIT VE BİLDİRİMİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ İLE YAPTIRIMI …………………………………………………………………………… 178
7-1- İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ KAYIT VE BİLDİRİMİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI  179
8- İŞVERENLERİN ÇALIŞANLARININ SAĞLIK GÖZETİMİNE TABİ TUTULMALARINI SAĞLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMI……………………………………………….. 180
8-1- ÇALIŞANLARININ SAĞLIK GÖZETİMİNE TABİ TUTULMALARINI SAĞLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI     182
9- İŞVERENİN BİLGİLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMI……. 182
9-1- BİLGİLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………………………………………………………………………… 183
10- İŞVERENLERİN ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI   184
10-1- EĞİTİM PROGRAMLARININ HAZIRLANMASI…………………… 187
10-2- EĞİTİM SÜRELERİ VE KONULARI………………………………… 187
10-3- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI………………………………….. 188
11- İŞVERENİN ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI……………………………………. 189
11-1- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………………………………………………………………………………….. 191
12- İŞVERENLERİN ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ GÖREVLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI…………………………………………………………………….. 192
12-1- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ………. 193
12-2- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİNİN NİTELİKLERİ………………………….. 193
12-3- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ SAYISININ BELİRLENMESİ……………. 194
12-4- ÇALIŞAN TEMSİLCİLERİNİN SEÇİLME VEYA ATANMA KOŞULLARI           194
12-5- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİNİN YETKİ VE YÜKÜMLÜLÜĞÜ……….. 196
12-6- SEÇİM İŞLEMLERİNİN KAYDI……………………………………… 196
12-7- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİNİN EĞİTİMİ…………………………………. 197
12-8- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ GÖREVLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI… 197
13- İŞVERENLERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU OLUŞTURMASI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI……………………………………………………………….. 198
13-1- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU OLUŞTURMASI İLE İLGİLİ İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………………………………………………………………….. 198
13-2- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NUN KURULACAĞI DİĞER İŞYERLERİ           199
13-3- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NUN OLUŞUMU……….. 199
13-4- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NUN ASİL VE YEDEK ÜYELERİNİN EĞİTİMİ   200
13-5- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NUN GÖREV VE YETKİLERİ  201
13-6- İŞVERENİN VEYA İŞVEREN VEKİLİNİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NA İLİŞKİN GENEL YÜKÜMLÜLÜĞÜ………………………………………………………………. 202
13-7- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU’NUN YÜKÜMLÜLÜĞÜ.. 202
13-8- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜĞÜ           202
13-9- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI…………….. 203
14- İŞHANI, İŞ MERKEZİ, ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ VEYA SANAYİ SİTELERİNİN YÖNETİMLERİNİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KOORDİNASYONU İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMI…………………………………………………………………………………………. 204
14-1- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KOORDİNASYONU YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN İŞHANI, İŞ MERKEZİ, ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ VEYA SANAYİ SİTELERİNİN YÖNETİMLERİNE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI………………………………….. 205
15- İŞVERENLERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN TEFTİŞ, İNCELEME VE ARAŞTIRILMASINDA YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI………. 206
15-1- TEFTİŞTE İŞ MÜFETTİŞLERİNİN SORUMLULUĞU……………. 207
15-2- TEFTİŞTE İŞÇİLERİN SORUMLULUĞU…………………………… 207
15-3- TEFTİŞTE ZABITANIN SORUMLULUĞU………………………….. 207
15-4- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN TEFTİŞ, İNCELEME VE ARAŞTIRILMASINDA YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR    207
15-4-1- Teftiş İle İlgili İş Kanunu’na Göre Yaptırımlar…………. 207
15-4-2- Teftiş İle İlgili İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda Yaptırımlar         208
16- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ ÇERÇEVESİNDE İŞİN DURDURULMASI VE YAPTIRIMLARI…………………………………………………………………………………………. 209
16-1- İŞİN DURDURULMASI KAPSAMINDA YÜKÜMLÜLÜKLERE UYMAYAN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI VE DİĞER YAPTIRIMLAR………………………………. 212
17- İŞVERENLERİN GÜVENLİK RAPORU VEYA BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE YAPTIRIMLARI……………………………………. 212
17-1- GÜVENLİK RAPORU VEYA BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENLERE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI……………………………………………………………………………………. 213
18- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ YÖNETMELİKLER VE BU YÖNETMELİKLERLE BELİRLENEN YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYENLERE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR…………………………………………………………….. 231
18-1- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ YÖNETMELİKLER    233
18-2- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLERDE BELİRTİLEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZASI. 235
19- ÖLÜMLÜ İŞ KAZASI SEBEBİYLE KAMU İHALELERİNDEN YASAKLAMA          235
20- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ İDARİ PARA CEZALARI VE UYGULANMASINA İLİŞKİN DÜZENLEME……………………………………………………………………….. 236
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇALIŞMA HAYATINDA (İŞ KANUNU) BİLDİRİMLER, SORUMLULUKLAR VE YAPTIRIMLARI
1- İŞ HAYATINDA EŞİT DAVRANMA İLKESİ VE YAPTIRIMI…………… 241
2- İŞ İLİŞKİSİNDE GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ KURULMASI VE YAPTIRIMI… 243
3- İŞ SÖZLEŞMELERİNDE ŞEKİL ŞARTI, YAZILI OLMAYAN İŞ SÖZLEŞMESİ, ÇALIŞMA KOŞULLARINA İLİŞKİN BELGE VE YAPTIRIMI………………………………………………… 245
4- ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA VE YAPTIRIMI……………………………… 247
5- ÇALIŞMA BELGESİ DÜZENLENMESİ, VERİLMESİ VE YAPTIRIMI 249
6- İŞYERİNDEN TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA VE YAPTIRIMI…………………. 253
7- İŞYERLERİNDE ENGELLİ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU VE YAPTIRIMI      254
8- ÜCRET ÖDEMELERİNİN SÜRESİ İÇİNDE YAPILMAMASI VE BANKAYA ÖDENMEMESİ HALİNDE YAPTIRIM…………………………………………………………………………….. 260
9- ÜCRET HESAP PUSULASI VERİLMEMESİNİN YAPTIRIMI…………. 261
10- İŞÇİYE ÜCRET KESME CEZASI UYGULANMASI VE YAPTIRIMI.. 262
11- ÜCRETLERDE ASGARİ ÜCRET SINIRI VE YAPTIRIMI…………….. 264
12- FAZLA ÇALIŞMA VE BU KAPSAMDA ÜCRET ÖDENMESİ VEYA İZİN KULLANILMASI VE YAPTIRIMI…………………………………………………………………………………………. 266
13- YÜZDE USULÜ İLE ÜCRET ÖDENEN İŞYERLERİNDE HESAP PUSULASI GENEL TOPLAMINI GÖSTERİR BELGE DÜZENLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMI… 270
14- YILLIK ÜCRETLİ İZİN HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK VE YAPTIRIMI 272
15- ÇALIŞMA SÜRELERİ, UYGULAMA ESASLARI VE BUNLARA AYKIRILIK DURUMUNDA YAPTIRIM…………………………………………………………………………………………. 278
16- ÇALIŞTIRMA YAŞI VE ÇOCUKLARI ÇALIŞTIRMA YASAĞI VE YAPTIRIMI        282
17- YERALTI VE SU ALTINDA ÇALIŞMA YASAĞI VE YAPTIRIMI….. 292
18- GECE ÇALIŞTIRMA YASAĞI VE YAPTIRIMI…………………………. 292
19- ANALIK HALİNDE ÇALIŞMA, SÜT İZNİ VE YAPTIRIMI……………. 294
20- İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI DÜZENLENMESİ VE YAPTIRIMI………….. 296
21- HAFTALIK İŞ GÜNLERİNE BÖLÜNEMEYEN ÇALIŞMA SÜRELERİ VE YAPTIRIMI         298
22- POSTALAR HALİNDE İŞÇİ ÇALIŞTIRILARAK YÜRÜTÜLEN İŞLERDE ÖZEL USUL VE ESASLAR VE YAPTIRIMI………………………………………………………………………….. 302
23- İŞ VE İŞÇİ BULMA FAALİYETLERİNİN İZİN ALINMADAN YAPILMASI VE YAPTIRIMI   304
24- İŞ HAYATININ DENETİM VE TEFTİŞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRI FİİLLER VE YAPTIRIM…………………………………………………………………………………………. 307
EKLER (TABLOLAR)…………………………………………………………… 311
YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………… 325
]]> https://www.muhasebekitaplari.com/calisma-hayatinda-bildirimler-sorumluluklar-ve-yaptirimlari.html/feed 0 Kurum Matrahının Tespitinde Giderler https://www.muhasebekitaplari.com/kurum-matrahinin-tespitinde-giderler.html https://www.muhasebekitaplari.com/kurum-matrahinin-tespitinde-giderler.html#comments Wed, 15 Apr 2015 06:40:14 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1249 - Kurumlar Vergisi Matrah Tespitinde Temel Esaslar
 - Kurumlar Vergisi Mükellefleri
 - Kurumlar Vergisinde Mükellefiyet Şekilleri
 - Kurum Kazancının Tesbitinde İndirilebilecek Giderler
 - Kurum Kazancının Tespitinde İndirilemeyecek Giderler (Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler)
 - Giderlerin Tevsiki (Belgelendirilmesi) Ve Muhasebeleştirilmesi

 ı

İÇİNDEKİLER

I- GİRİŞ…………………………………………………………………………………………………………………… 17
II- KURUMLAR VERGİSİ MATRAH TESPİTİNDE TEMEL ESASLAR……………………. 18
A- MATRAH TESPİTİNDE, GELİR VERGİSİ KANUNUNDA YER ALAN, TİCARİ KAZANÇLARA DAİR ESASLAR GEÇERLİDİR………….. 18
B- VERGİLENDİRME DÖNEMİ HESAP DÖNEMİDİR …………………………………….. 20
C-. KAZANCIN TESPİTİNDE TAHAKKUK VE DÖNEMSELLİK İLKELERİ ESAS ALINIR             21
1- . Dönemsellik İlkesinin Tahakkuk Esasına Göre Önceliği…………………… 27
D- ZİRAİ FAALİYETTEN DOĞAN KAZANÇ TESPİTİ İLE DAR MÜKELLEFLERDE GENEL ESASTAN AYRILINMAKTADIR…………………. 28
III- KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ…………………………………………………………. 28
A- SERMAYE ŞİRKETLERİ……………………………………………………………………………… 29
1- . Anonim, Limited ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler 29
2- . Fonlar …………………………………………………………………………………………………… 29
a- . Sermaye Piyasası Kurulunun Düzenleme ve Denetimine Tabi Fonlar   29
b- . Yabancı Fonlar ………………………………………………………………………………. 30
B- KOOPERATİFLER………………………………………………………………………………………. 31
1- . Kooperatiflerin Kurumlar Vergisinden Muafiyet Şartları…………………… 33
a- . Muafiyet Şartları Konusunda 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda Özellikli Durumlar            36
b-.. Kooperatiflerde Risturn İstisnası…………………………………………………. 37
C- İKTİSADİ KAMU KURULUŞLARI ……………………………………………………………….. 39
a- . Devlete, İl Özel İdarelerine, Belediyelere, Diğer Kamu İdarelerine ve Kuruluşlarına Ait veya Bağlı Olan Ticarî, Sınaî ve Ziraî İşletmeler……………. 42
b-… Yabancı Devletlere, Yabancı Kamu İdare ve Kuruluşlarına Ait veya Bağlı Olan Ticarî, Sınaî ve Ziraî İşletmeler………. 43
D- DERNEK VEYA VAKIFLARA AİT İKTİSADİ İŞLETMELER………………………….. 43
1- . Bakanlar Kurulunca Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması………………… 48
a- . Vergi Muafiyetinin Şartları…………………………………………………………….. 48
aa-  Faaliyet Konusu ………………………………………………………………………. 49
ab- Faaliyet Süresi …………………………………………………………………………. 49
ac- Defter Tutma …………………………………………………………………………….. 49
ad- Mal Varlığı ve Yıllık Gelir ………………………………………………………….. 50
ae- Gelirin Harcanma Şekli ……………………………………………………………. 52
af- İlgili Kuruluşların Görüşünün Alınması ……………………………………… 53
ag- Maliye Bakanlığı Merkezi Denetim Elemanlarınca Yapılacak İnceleme              54
b- . Muafiyet Kapsamına Giren Vakıflara Tanınan Vergisel Avantajlar 54
2- . Kamu Menfaatine Çalışan Dernekler…………………………………………………. 56
a- . Aranan Şartlar……………………………………………………………………………….. 57
b- . Kamu Menfaatine Derneklere Tanınan Vergisel Ayrıcalıklar……… 58
E- İŞ ORTAKLIKLARI………………………………………………………………………………………. 58
1- . Tanımı ve Kapsamı……………………………………………………………………………… 58
2- . Unsurları ……………………………………………………………………………………………… 59
3- . İşin Bitiminde Ortaya Çıkan Zararların Durumu………………………………… 60
IV- KURUM KAZANCININ TESBİTİNDE İNDİRİLEBİLECEK GİDERLER     61
A- GENEL GİDERLER…………………………………………………………………………………….. 61
1- . Genel İdare Giderleri Örnekleri…………………………………………………………… 62
a- . Üretim Üniteleri Haricinde Çalışan Personelin Ücreti ………………… 62
b- . Finansman Giderleri ……………………………………………………………………… 66
c- . Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri …………………………………………. 68
d- . Kira Giderleri………………………………………………………………………………….. 69
e- . Finansal Kiralama Giderleri…………………………………………………………… 70
ea- Tanımlar……………………………………………………………………………………. 70
eb- Değerleme ve Amortisman Uygulaması…………………………………… 74
i- .. Kiralayana ilişkin hükümler…………………………………………….. 74
ii- . Kiracıya İlişkin Hükümler………………………………………………… 75
ec- Finansal Kiralama İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi………………. 76
g- . Aydınlatma-Isıtma, Su, Telefon, Kırtasiye vb. Giderler ………………. 78
h- . Temsil ve Ağırlama Giderleri………………………………………………………… 79
ı- .. Sigorta Giderleri ……………………………………………………………………………. 80
j- .. Meslek Örgütlerine Katılım Giderleri ……………………………………………. 80
k- . Danışmanlık Ücretleri …………………………………………………………………… 80
B- GÖTÜRÜ GİDER…………………………………………………………………………………………. 80
1- . Uygulamadan Yararlanabilecek Olan Mükellefler……………………………… 81
2- . Götürü Gider Kaydedilebilecek Azami Tutar……………………………………… 81
3- . Götürü Gider Uygulamasında Hasılat…………………………………………………. 82
a- . İhracat Şekilleri ve İhracat Hasılatı………………………………………………. 82
aa- Ön İzne Bağlı İhracat ………………………………………………………………… 82
ab- Kayda Bağlı İhracat ………………………………………………………………….. 82
ac- Kredili İhracat ……………………………………………………………………………. 83
ad- Konsinye İhracat ………………………………………………………………………. 83
ae- Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım ve İhracat …………………………… 84
af- İthal Edilmiş Malın İhracı ……………………………………………………………. 85
ag- Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat ……………………………………….. 85
ah- Diğer İhracat Şekilleri ………………………………………………………………. 85
aı- İhracat Hasılatı……………………………………………………………………………. 85
b- . Yurt Dışı Taşımacılık Hasılatı………………………………………………………… 87
c- . Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarma, Montaj ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Hasılat 88
4- . Transit Ticarette Götürü Gider Uygulaması……………………………………….. 89
5- . Götürü Olarak Hesaplanan Giderlerin Muhasebeleştirilmesi…………… 91
C- SOSYAL GİDERLER ………………………………………………………………………………….. 92
1- . İaşe Giderleri……………………………………………………………………………………….. 93
a- . Hizmet Erbabına Yemek Verilmesi Suretiyle Sağlanan Menfaat… 94
aa- Hizmet Erbabına İşyerinde veya İşyerinin Müştemilatında Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatler…….. 94
ab- İşverenlerce İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Hizmet Erbabına Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatler…… 96
ac- Yemek Bedellerinde Katma Değer Vergisi Uygulaması…………… 97
ad- Yemek Bedellerinin Sosyal Sigortalar Kanunu Karşısındaki Durumu  99
ae- Geçici Görevli Personele Verilen Yemek Bedeli………………………. 99
b- . Hizmet Erbabına Nakit veya Erzak Verilmesi Suretiyle Sağlanan Menfaatler     99
2- . İbate (Barınma) Giderleri…………………………………………………………………… 100
3- . Tedavi ve İlaç Giderleri……………………………………………………………………… 101
4- . Sigorta Primleri ve Emekli Aidatı……………………………………………………… 102
5- . Demirbaş Niteliğindeki Giyim Giderleri……………………………………………. 103
D- ZARAR ZİYAN VE TAZMİNATLAR…………………………………………………………….. 103
1- . Gider Kaydı İçin Aranan Şartlar………………………………………………………… 104
a- . Zarar, Ziyan ve Tazminatın İşle İlgili Olması……………………………….. 104
b- . Zarar, Ziyan ve Tazminatın Mukavelename, İlam veya Kanun Emrine Dayanması            104
c- . Zarar, Ziyan ve Tazminatın İşletme Sahibinin Şahsi Kusurundan Doğmaması    106
d- . Zarar, Ziyan ve Tazminatın Ödenmiş Olması……………………………… 106
2- . Konuya İlişkin Özellik Arzeden Hususlar…………………………………………. 106
a- . Mahkeme Kararına İstinaden İş Akdine Son Verilen İşçiye Yapılan Ödemeler    108
E- SEYAHAT GİDERLERİ……………………………………………………………………………… 110
F- . TAŞIT GİDERLERİ ……………………………………………………………………………………. 111
G- AYNİ VERGİ, RESİM VE HARÇLAR …………………………………………………………. 113
H- AMORTİSMANLAR ………………………………………………………………………………….. 115
1- . Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Sigorta Tazminatı……………… 118
I- .. İŞVEREN SENDİKALARINA ÖDENEN AİDATLAR ………………………………….. 121
İ- .. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNE ÖDENEN KATKI PAYLARI ………………. 121
J- . FAKİRLERE YARDIM AMACIYLA GIDA BANKACILIĞI FAALİYETİNDE BULUNAN DERNEK VE VAKIFLARA YAPILACAK BAĞIŞLAR……… 122
K- MENKUL KIYMET İHRAÇ GİDERLERİ …………………………………………………….. 127
L- . KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ …………………………………………….. 128
M- GENEL KURUL TOPLANTI GİDERLERİ, BİRLEŞME, DEVİR, BÖLÜNME, FESİH VE TASFİYE GİDERLERİ   129
N- SERMAYESİ PAYLARA BÖLÜNMÜŞ KOMANDİT ŞİRKETLERDE KOMANDİTE ORTAĞIN KÂR PAYI             130
O- KATILIM BANKALARINCA KATILMA HESABI KARŞILIĞINDA ÖDENEN KÂR PAYLARI     130
Ö- SİGORTA TEKNİK KARŞILIKLARI…………………………………………………………….. 130
1- . Muallak Hasar ve Tazminat Karşılıkları ………………………………………….. 131
2- . Kazanılmamış Prim Karşılıkları………………………………………………………… 131
3- . Hayat Sigortalarında Matematik Karşılıklar ……………………………………. 133
4- . Deprem Hasar Karşılıkları………………………………………………………………… 133
5- . Ayrılan Sigorta Teknik Karşılıklarının Ertesi Bilanço Döneminde Aynen Kâra Nakledilmesi                 135
P- HOLDİNG ŞİRKETLERİN GENEL İDARE GİDERLERİNİN BAĞLI ŞİRKETLERE DAĞITIMI  135
R- KURUMLARIN ZARAR MAHSUBU…………………………………………………………… 136
1- . 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme…….. 137
2- . Geçmiş Yıl Zararları…………………………………………………………………………… 138
3- . Devir ve Bölünme Durumunda Zarar Mahsubu………………………………. 138
a- . Öz Sermaye Tutarı……………………………………………………………………….. 139
b- . Devir ve Bölünme Halinde Zarar Mahsubu Yapılabilmesinin Şartları     139
c- . Devir ve Bölünme Halinde Zarar Mahsubunun Sırası ve Mahsup Edilemeyen Zarar Tutarları       140
4- . Yurt Dışı Zararların Mahsubu……………………………………………………………. 140
a- . Yurt Dışı Zararların Tevsiki…………………………………………………………. 141
b- . Denetim Yaptırma Zorunluluğu…………………………………………………… 141
c- . Yurt Dışında Zarar Mahsubu……………………………………………………….. 142
d- . Geçmiş Yıl Faaliyet Sonuçları……………………………………………………… 143
e- . Faaliyet Sonuçlarının Genel Sonuç Hesaplarına İntikal Ettirilme Zamanı              143
S- ARAŞTIRMA GELİŞTİRME (AR-GE) HARCAMALARININ % 40’I …………….. 144
1- . Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) Harcamalarına Vergi Ertelemesine Yönelik Eski Uygulama    147
2- . 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) Harcamaları Teşviği             148
a- . Tanımlar……………………………………………………………………………………….. 149
b- . Ar-Ge Faaliyetleri…………………………………………………………………………. 150
c- . Ar-Ge Sayılmayan Faaliyetler…………………………………………………….. 151
d- . Ar-Ge Faaliyetinin Sınırı………………………………………………………………. 151
e- . Ar-Ge Harcamaları………………………………………………………………………. 152
f- .. Ar-Ge Harcamalarının Kayıtlarda İzlenmesi………………………………. 153
g- . Ar-Ge İndiriminin Uygulanması…………………………………………………… 154
h- . Aktifleştirilen Kıymetlerin Devri ………………………………………………… 155
ı- .. Diğer Hususlar…………………………………………………………………………….. 155
ıa- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler ………………………………… 155
ıb- Mükelleflerden İstenecek Belgeler ve Diğer Hususlar…………….. 155
i-… Ar-Ge Projesi İle İlgili Olarak İstenecek Belgeler ………… 156
ii- . Projenin Ar-Ge Projesi Olarak Değerlendirilmemesinin Sonuçları            156
iii- Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu …………………………… 157
iv- Diğer Kurumlardan Sağlanan Ar-Ge Destekleri…………… 158
v- . Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde ve Serbest Bölgelerde Yapılan Ar-Ge Harcamaları        158
T- . SPONSORLUK HARCAMALARI………………………………………………………………. 159
1- . Kapsam……………………………………………………………………………………………… 161
2- . Sponsorluk Alanları…………………………………………………………………………… 162
3- . Sponsorluk Esasları………………………………………………………………………….. 163
4- . Sponsorluk Sözleşmesi…………………………………………………………………….. 164
5- . Sponsorlara Verilebilecek Haklar ve Sponsorlukla İlgili Kısıtlamalar 165
6- . Ayniyat İşlemleri ve Sponsorların Koordinasyonu…………………………… 165
7- . Sponsorluk ve Reklam Alınmasında Uyulacak Hususlar……………….. 165
8- . 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ve Kurumlar Vergisi Tebliğinde Sponsorluk Harcamaları 166
U- BAĞIŞ VE YARDIMLAR…………………………………………………………………………….. 169
1- . Kurum Kazancının %5’i ile Sınırlı Bağış ve Yardımlar…………………….. 169
2- . Eğitim ve Sağlık Tesislerine İlişkin Bağış ve Yardımlar………………….. 170
a- . Kapsam………………………………………………………………………………………… 171
b- . Kapsama Dahil Olan Bağış ve Yardımlar ………………………………….. 171
c- . Kapsam Dışında Kalan Bağış ve Yardımlar ……………………………… 171
d- . Bağış ve Yardımın Belgelendirilmesi…………………………………………. 172
3- . Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardımlar…………………………………… 172
4- . Doğal Afetlere İlişkin Bağış ve Yardımlar………………………………………… 174
5- . Diğer Kanunlar Uyarınca Yapılabilecek Bağışlar……………………………. 174
Ü- GİDER YAZILABİLEN KATMA DEĞER VERGİLERİ …………………………………. 174
1- . Gider Yazılabilen Katma Değer Vergisi Örnekleri…………………………… 175
a- . Binek Otomobillere Ait Katma Değer Vergisi…………………………….. 175
b- . Zayi Olan Emtiaya İlişkin Katma Değer Vergisi…………………………. 176
c- . Promosyon Ürünlerine İlişkin Katma Değer Vergisi…………………. 177
d- . İşverenler Tarafından; İşyerinde veya İşyerinin Müştemilatında, Hizmet Erbabına Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin Katma Değer Vergisi…………………… 179
e- . Takvim Yılının Aşılması Dolayısıyla İndirilemeyen Katma Değer Vergisi              180
f- .. 1 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde Verilen Örnekler     181
g- . Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin Alımlarına İlişkin Katma Değer Vergisi            181
h- . Bankaların Katma Değer Vergisi Yüklenimleri………………………….. 181
i- .. Vergi Barışı Kanunu Çerçevesinde Kayıtlara İntikal Ettirilen Makine, Teçhizat ve Demirbaşlara Ait Katma Değer Vergisi……………………………………………………………….. 182
j- .. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Uygun Yapılmayan Devir ve Birleşme Halinde Devredilen veya Birleşilen Kurumun Sonraki Döneme Devreden Katma Değer Vergisi……. 183
k- . Diğer İstisna İşlemlere İlişkin Katma Değer Vergileri……………….. 184
V- ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI…………………………………………………………………. 184
1- . Yasal Düzenleme………………………………………………………………………………. 185
2- . Şüpheli Alacak Karşılığı Ayırabilmenin Şartları……………………………….. 186
a- . Alacağın Ticari ve Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İle İlgili Olması       186
b- . Alacağın Dava veya İcra Safhasında Bulunması ya da Yapılan Protestoya veya Yazı ile Bir Defadan Fazla İstenilmesine Rağmen Ödenmemiş Küçük Alacaklar Olması….. 187
c- . Alacağın Teminatlı Olmaması……………………………………………………… 188
d- . Bilanço Esasına Göre Defter Tutulması…………………………………….. 190
e- . Karşılık, Alacağın Şüpheli Hale Geldiği Dönemde Ayrılmalıdır…. 191
3- . Şüpheli Alacak Karşılığı Ayırabilmenin Yöntemi ve Muhasebeleştirilmesi  191
4- . Şüpheli Alacaklarda Özellikli Durumlar……………………………………………. 192
a- . Kamu Alacaklarının Şüpheli Alacak Durumu…………………………….. 192
b- . Aciz Vesikasına Bağlanan Alacaklar…………………………………………. 193
c- . Tahsil Edilemeyen Katma Değer Vergisi İçin Karşılık Ayrılabilmesi 194
d- . Avansların Şüpheli Alacak Karşısındaki Durumu……………………… 195
Y- . DEĞERSİZ ALACAKLAR………………………………………………………………………….. 196
1- . Yasal Düzenleme………………………………………………………………………………. 197
2- . Değersiz Alacak Yoluyla Gider Yazabilmenin Koşulları………………….. 198
a- . Alacağın Ticari ve Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İle İlgili Olması       198
b- . Alacağın Tahsil İmkansızlığına Dair Yargı Kararının Olması…….. 199
c- . Alacağın Tahsil İmkansızlığına Dair Kanaat Verici Bir Vesikanın Olması              199
3- . Avansların Değersiz Alacak Durumu……………………………………………….. 201
4- . Değersiz Alacakların Muhasebeleştirilmesi……………………………………. 201
Z- . ALACAK SENETLERİ REESKONTU………………………………………………………… 201
1- . Yasal Düzenleme………………………………………………………………………………. 203
2- . Reeskont İşleminin Genel Esasları………………………………………………….. 204
a- . Alacak veya Borcun İşletme ile İlgili Olması Gerekir………………… 204
b- . Alacak veya Borç Senede Bağlı Olmalıdır…………………………………. 204
c- . Senet Belirli Bir Vade İçermeli ve Değerleme Gününde Senedin Vadesi Henüz Gelmemiş Olmalıdır          205
d- . Alacak veya Borç Senedi Değerleme Günü İtibariyle İşletmenin Bilançosunda Yer Almalıdır       205
3-.. Reeskont Hesaplaması…………………………………………………………………….. 205
4- Katma Değer Vergisi Dahil Senetlerde Reeskont Uygulaması ………. 207
ZA- MALLARDA DÜŞÜK BEDELLE DEĞERLEME……………………………………….. 211
1- . Maliyet Bedeline Göre Satış Bedeli Düşen Mallarda Değerleme……. 211
2- . Kıymeti Düşen Mallarda Değerleme………………………………………………… 212
ZB- KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİNDE DİĞER İNDİRİM LER SATIRI. 213
1- . Temettü İkramiyesi……………………………………………………………………………. 213
2- . Alınan Çeklerle İlgili Olarak Bir Önceki Dönem Ayrılan Reeskont….. 218
V- KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER (KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER)        219
A- ÖZSERMAYE ÜZERİNDEN ÖDENEN VEYA HESAPLANAN FAİZLER……. 220
B- ÖRTÜLÜ SERMAYE ÜZERİNDEN ÖDENEN VEYA HESAPLANAN FAİZ, KUR FARKLARI VE BENZERİ GİDERLER   221
1- . Örtülü Sermayenin Tanımı ve Borç/Öz Sermaye Oranı…………………… 221
a- . Ortak…………………………………………………………………………………………….. 224
b- . Ortakla İlişkili Kişi………………………………………………………………………… 224
c- . Borcun Doğrudan veya Dolaylı Olarak Temin Edilmesi……………. 228
d- . Borcun İşletmede Kullanılması Gereği………………………………………. 229
e- . Borcun Öz Sermayenin Üç Katını Aşması…………………………………. 229
f- .. Örtülü Sermaye Tutarı…………………………………………………………………. 231
2- . Örtülü Sermaye Sayılmayacak Borçlanmalar…………………………………. 232
a- . Gayrinakdi Teminatlar Karşılığında Üçüncü Kişilerden Yapılan Borçlanmalar   232
b- . Banka ve Finans Kurumlarından Temin Edilerek Kullandırılan Borçlar 232
c- . Bankalar Tarafından Yapılan Borçlanmalar…………….. 233
d- . Finansal Kiralama Şirketleri, Finansman ve Faktoring Şirketleri İle İpotek Finansman Kuruluşlarının Bankalardan Yaptıkları Borçlanmalar ……………………………………….. 233
3- . Örtülü Sermaye Uygulamasında Kur Farkı Gelirlerinin Durumu ……. 234
4- . Örtülü Sermaye Üzerinden Yapılan Ödemeler veya Hesaplanan Tutarların Kâr Payı Sayılması ve Yapılacak Düzeltme İşlemleri …………….. 234
a- . Borç Verenin Tam Mükellef Kurum Olması……………………………….. 234
b- . Borç Verenin Dar Mükellef Kurum, Gerçek Kişi, Vergiye Tabi Olmayan veya Vergiden Muaf Herhangi Bir Kişi Olması……………………… 235
5- . Örtülü Sermayenin Hesaplanması …………………………………………………… 236
6- . 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Örtülü Sermaye……………. 241
a- . Örtülü Sermayenin Unsurları…………………………………………………………. 241
aa- Borçlanmanın Kurumla Aralarında Vasıtalı, Vasıtasız Bir Şirket Münasebeti veya Devamlı ve Sıkı Bir İktisadi Münasebet Bulunan Kişilerden Yapılması……….. 241
ab- Borcun Kurumda Devamlı Olarak Kullanılması………………………. 243
ac- Borç Alınan Meblağla Kurumun Özsermayesi Arasındaki Nispetin Emsali Kurumlarınkine Nazaran Bariz Bir Fazlalık Göstermesi……………… 244
ad- Döviz Olarak Borç Verilen Örtülü Sermayede Kur Farklarının Durumu                246
C- TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ OLARAK DAĞITILAN KAZANÇLAR   249
1- . İlişkili Kişi Kavramı ve Emsallere Uygunluk İlkesi………………………….. 250
2- . Emsaline Uygun Fiyat veya Bedelin Tespitinde Uygulanacak Yöntemler     250
3- . Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Dağıtılan Örtülü Kazanç Tutarlarının Kâr Payı Sayılması ve Yapılacak Düzeltme İşlemleri ……………….. 252
4- . 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Örtülü Kazanç Dağıtımı.. 252
a- . Örtülü Kazanç Dağıtımında Sermaye Şirketi Kavramı……………… 253
b- . Kanunen Kabul Edilmeyen Gider Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı 254
c- . Örtülü Sermaye ve Örtülü Kazanç Müesseselerinin Çakışması Dolayısıyla Karşılaşılan Problem              257
d- . 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Düzenlenen Örtülü Sermaye ve Örtülü Kazanç Üzerine Değerlendirmemiz……………… 259
D- YEDEK AKÇELER ……………………………………………………………………………………. 260
E- HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİ İLE HER TÜRLÜ PARA CEZALARI İLE VERGİ CEZALARI VE GECİKME ZAMLARI………………………… 261
F- . MENKUL KIYMETLERİN İTİBARİ DEĞERİNİN ALTINDA SATIŞINDAN DOĞAN ZARARLAR İLE ÖDENEN KOMİSYONLAR……………… 261
G- İŞLETMENİN ESAS FAALİYET KONUSU İLE İLGİLİ OLMAYAN DENİZ VE HAVA TAŞITLARININ GİDERLERİ VE AMORTİSMANLARI…………….. 262
H- KURUMUN KENDİSİNİN, ORTAKLARININ, YÖNETİCİLERİNİN VE ÇALIŞANLARININ SUÇLARINDAN DOĞAN TAZMİNAT GİDERLERİ……….. 262
I- .. BASIN YOLUYLA İŞLENEN FİİLLERDEN DOLAYI ÖDENEN TAZMİNATLAR 263
J- . ALKOL VE TÜTÜN REKLAM VE İLAN GİDERLERİNİN KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDER KISMI % 0 OLARAK BELİRLENMİŞTİR ………………… 263
K- KURUMLARIN YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİNE VERİLEN TEMETTÜ İKRAMİYELERİ                263
L- . TEVSİK EDİLEMEYEN GİDERLER…………………………………………………………… 264
M- KURUMLAR VERGİSİNDEN İSTİSNA EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN GİDERLERİN İNDİRİMİ KABUL OLUNMAZ     264
N- DAR MÜKELLEF KURUMLARIN AYRICA İNDİREMEYECEKLERİ GİDERLER 264
O- KAZANCIN ELDE EDİLMESİ VE İDAME ETTİRİLMESİ İLE İLGİLİ OLMAYAN GİDERLER   265
VI- . GİDERLERİN TEVSİKİ (BELGELENDİRİLMESİ) VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ     266
A- GİDERLERİN BELGELENDİRİLMESİNDE GENEL ESASLAR…………………. 266
B- FATURA VE FATURA YERİNE GEÇEN VESİKALAR……………………………….. 269
1- . Fatura ………………………………………………………………………………………………… 269
2- . Fatura Yerine Geçen Vesikalar………………………………………………………… 271
a- . Perakende Satış Vesikaları…………………………………………………………. 271
b- . Gider Pusulası……………………………………………………………………………… 272
c- . Müstahsil Makbuzu………………………………………………………………………. 272
C- DEFTER TUTMA ZORUNLULUĞU DEFTERLERİN TASDİKİ VE İBRAZI … 273
1- . Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin Tutacakları Defterler………………….. 274
2- . Defterlerin Tasdiki…………………………………………………………………………….. 274
3- . Defter ve Belgelerin İbraz Mecburiyeti…………………………………………….. 275
D- 8.000.YTL’Yİ AŞAN TAHSİLAT VE ÖDEMELERİN BANKA, BENZERİ FİNANS KURUMLARI VEYA POSTA İDARELERİNCE DÜZENLENEN BELGELERLE TEVSİK ETMELERİ ZORUNLUDUR          278
1- . Tevsik Zorunluluğuna Uyma Zorunluluğu Olan Mükellefler…………….. 279
2- . 8.000 YTL’yi Aşan Tahsilat ve Ödemeler Tevsik Zorunluluğu Kapsamındadır            279
3- . Tevsik Zorunluluğu Kapsamında Tahsilat ve Ödemelerin Yapılabileceği Aracı Kurumlar      280
4- . Tevsik Zorunluluğu Kapsamı Dışında Kalan Tahsilat ve Ödemeler.. 281
5- . Dikkat Edilmesi Gerekli Hususlar…………………………………………………….. 282
a- . Vadeli Satışlarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar……………….. 282
b- . Cari Hesap Kullanılmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 283
6- . Ceza Uygulaması………………………………………………………………………………. 283
KAYNAKÇA…………………………………………………………………………………………………………. 287
]]> https://www.muhasebekitaplari.com/kurum-matrahinin-tespitinde-giderler.html/feed 0 Kurumsal Performansı Arttırmak İçin İç Denetim, İç Kontrol Ve Risk Yönetimi https://www.muhasebekitaplari.com/kurumsal-performansi-arttirmak-icin-ic-denetim-ic-kontrol-ve-risk-yonetimi.html https://www.muhasebekitaplari.com/kurumsal-performansi-arttirmak-icin-ic-denetim-ic-kontrol-ve-risk-yonetimi.html#comments Wed, 04 Mar 2015 15:05:31 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1120 BÖLÜM 1

YÖNETİM, ORGANİZASYON, STRATEJİ VE KRİZLER

TÜRKİYE’DE YÖNETİM KALİTESİ NEDEN DÜŞÜK, NASIL ARTIRILIR?

BÖLÜM 2

İÇ DENETİM

ŞİRKETİNİZDE ÖZ ELEŞTİRİYİ KİM YAPIYOR?

BÖLÜM 3

İÇ KONTROL

İÇ KONTROL NEDİR, NE DEĞİLDİR? İÇ KONTROL SİSTEMİ NASIL OLUŞTURULUR?

BÖLÜM 4

RİSK YÖNETİMİ

GÜNLÜK HAYATIN PROFESYONEL RİSK YÖNETİCİLERİ

 

İÇİNDEKİLER

 

BÖLÜM 1

YÖNETİM, ORGANİZASYON, STRATEJİ VE KRİZLER

 

3 TÜRKİYE’DE YÖNETİM KALİTESİ NEDEN DÜŞÜK, NASIL ARTIRILIR?…………… 21

3 TÜRKİYE’DE YÖNETİM ETKİNLİĞİNİ ÖZÜMÜZE DÖNEREK NASIL ARTIRIRIZ? 26

3 KURUMSAL DEĞİŞİM NEDİR? NASIL YÖNETİLİR?………………………………………….. 29

3 ŞİRKETİNİZİN KARLILIĞINI ARTIRMAK İÇİN 5 UYGULANABİLİR ÖNERİ…………. 35

3 AİLE ŞİRKETLERİNE KURUMSALLAŞMA İLE İLGİLİ TAVSİYELER………………….. 38

3 YERİNDE SAYAN ŞİRKET VE KURUMLAR……………………………………………………….. 40

3 1900’LERİN BAŞINDAN GÜNÜMÜZE YÖNETİM MODEL VE ARAÇLARI…………. 43

3 AÇIK YÖNETİM (OPEN BOOK MANAGEMENT) YENİ ÇAĞIN YÖNETİM MUCİZESİ OLABİLİR Mİ?……… 46

3 EKONOMİK KRİZLER, NEDENLERİ VE AŞAMALARI………………………………………… 50

3 ŞİRKETLER EKONOMİK KRİZLERE KARŞI NELER YAPMALI? (1)…………………… 55

3 ŞİRKETLER EKONOMİK KRİZLERE KARŞI NELER YAPMALI? (2)…………………… 60

3 MOTİVASYONUMUZ DÜŞTÜĞÜNDE NE YAPMALIYIZ?…………………………………… 66

3 BİLGİNİN LANETİ……………………………………………………………………………………………….. 68

 

BÖLÜM 2

İÇ DENETİM

 

3 ŞİRKETİNİZDE ÖZ ELEŞTİRİYİ KİM YAPIYOR?………………………………………………….. 70

3 İÇ DENETİM NEDİR?…………………………………………………………………………………………. 76

3 İÇ DENETİMİN ÖNEMİ……………………………………………………………………………………….. 80

3 İÇ DENETİME GERÇEKTEN İHTİYAÇ VAR……………………………………………………….. 82

3 ÖZEL SEKTÖRDE İÇ DENETİM NE İFADE EDİYOR?……………………………………….. 85

3 ŞİRKET SAHİBİYİM, İÇ DENETİM BANA FAYDA SAĞLAR MI?…………………………… 90

3 DEĞER KATAN DENETİM…………………………………………………………………………………. 92

3 İÇ DENETİM NEDEN FARKLI VE DEĞER KATAN BİR HİZMET?………………………. 95

3 İÇ DENETİM NE DEĞİLDİR?……………………………………………………………………………… 97

3 İŞE NEREDEN BAŞLAMALI: İÇ DENETİM, İÇ KONTROL VEYA RİSK YÖNETİMİ? 99

3 ŞİRKETLERDE İÇ DENETİM FAALİYETİ NASIL OLUŞTURULUR? – 1……………. 103

3 ŞİRKETLERDE İÇ DENETİM FAALİYETİ NASIL OLUŞTURULUR? – 2……………. 107

3 ŞİRKETLERDE İÇ DENETİM FAALİYETİ NASIL OLUŞTURULUR? – 3……………. 110

3 ŞİRKETLERDE İÇ DENETİM FAALİYETİ NASIL OLUŞTURULUR? – 4……………. 113

3 ŞİRKETLERDE İÇ DENETİM FAALİYETİ NASIL OLUŞTURULUR? – 5……………. 116

3 İÇ DENETİM DEPARTMANI OLUŞTURURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER….. 118

3 ŞİRKETİMİZE NASIL BİR İÇ DENETİM YÖNETİCİSİ SEÇMELİYİZ?………………… 121

3 İÇ DENETİM FAALİYETİNİN PERFORMANSINI ÖLÇMEK……………………………….. 124

3 İÇ DENETÇİLER KURUMLARINDA/ŞİRKETLERİNDE SORUMLU OLDUKLARI YÖNETİCİLERE KENDİLERİNİ NASIL TANITMALI?……….. 127

3 İÇ DENETİM FAALİYETİNİZ ETKİN Mİ? – KİDDM İÇ DENETİM DEĞERLENDİRME MODELİ ……………..130

3 DENETLENENLER İLE SAĞLIKLI İLİŞKİLER KURMAK………………………………….. 134

3 İYİ İÇ DENETİM RAPORU NASIL YAZILIR?……………………………………………………… 137

3 İÇ DENETİM RAPORLARI NE KADAR CİDDİYE ALINIYOR?…………………………… 140

3 İÇ DENETİM FAALİYETLERİNDE İÇ DENETÇİLERİN DİKKAT ETMELERİ GEREKEN 5 KONU ……………142

3 İÇ DENETİME İLİŞKİN KAFA KARIŞTIRAN 6 KONU VE BUNLARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER …….145

3 ÖZEL SEKTÖRDE İÇ DENETİM FARKINDALIĞINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME   …………………………..152

3 DENETİM KOMİTESİ VE İÇ DENETİM ETKİNLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ……………. 155

3 İÇ DENETİMDE TAKIM ÇALIŞMASININ ÖNEMİ……………………………………………….. 157

3 İYİ BİR DİNLEYİCİ OLMAK İÇ DENETÇİ AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİDİR?….. 158

3 İÇ DENETÇİLER DANIŞMANLIK GÖREVLERİNE ÖNEM VERMELİ……………….. 160

3 BİR İÇ DENETÇİ MESLEK HAYATI BOYUNCA HANGİ EĞİTİMLERİ ALMALI?….162

3 İÇ DENETİMİN AYİNESİ…………………………………………………………………………………… 166

3 DÜNYADA İÇ DENETİM NEREYE GİDİYOR?………………………………………………….. 169

3 KURUMSAL BAZI VAKALAR IŞIĞINDA RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL SORUNLARINA ÇÖZÜM ARAYIŞI: İÇ DENETİM…………174

3 İÇ DENETİM SİSTEMİ KURMAMANIN MALİYETİ BÜYÜK OLABİLİR………………… 178

3 HAVAYOLU ŞİRKETLERİ VE İÇ DENETİM………………………………………………………. 180

3 KEY ÖDEMELERİ VAKASI VE İÇ DENETİM……………………………………………………… 183

3 SAĞLIK SEKTÖRÜ VE İÇ DENETİM………………………………………………………………… 186

3 KONAKLAMA İŞLETMELERİ VE İÇ DENETİM İHTİYACI………………………………….. 189

3 FİNANSAL KURULUŞLAR, İÇ DENETİM VE BAZI SORUNLAR………………………. 192

3 BANKACILIKTA SUİSTİMALLER NEDEN BİTMİYOR?…………………………………….. 194

3 İŞ İŞTEN GEÇTİKTEN SONRA ANCAK ZARAR EDİLİR!…………………………………. 197

3 2008 KRİZİNDE İFLAS EDEN FİNANSAL KURULUŞLARDA İÇ DENETİM YOK MUYDU? …… 200

3 EKONOMİK SUÇLAR VE İÇ DENETİM……………………………………………………………. 203

3 ŞİRKETİNİZDE HİLE, SUİSTİMAL VEYA YOLSUZLUK GERÇEKLEŞİYOR OLABİLİR Mİ? ……  206

3 ÜLKEMİZDE İÇ DENETİM, İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ FAALİYETLERİ NEDEN SAHİPSİZ? ….. 208

3 KAMU İDARELERİNDE İÇ KONTROL SİSTEMİ OLUŞTURMA FAALİYETLERİNDE İÇ DENETÇİLERİN ÜSTLENEBİLECEKLERİ ROL VE SORUMLULUKLAR……. 210

3 İÇ KONTROLÜN YASAL ÇERÇEVESİ………………………………………………………………. 211

3 İÇ KONTROL İLE İLGİLİ OLARAK İDARELERİMİZDE MEVCUT DURUM…………. 213

3 KAMU İDARELERİNDE İÇ DENETİMİN YASAL ÇERÇEVESİ VE DANIŞMANLIK ROLÜ ………….. 216

3 İÇ DENETİMİN DANIŞMANLIK ROLÜ VE GELİŞİMİ………………………………………….. 218

3 İÇ DENETÇİLERİN ÜSTLENEBİLECEĞİ DANIŞMANLIK ROLLERİ, KAPSAMLARI VE BEKLENEN YETKİNLİKLER……… 221

3 SONUÇ VE ÖNERİLER……………………………………………………………………………………. 225

3 İÇ DENETÇİLİK MESLEĞİNİN GELECEĞİ………………………………………………………. 226

 

BÖLÜM 3

İÇ KONTROL

 

3 İÇ KONTROL NEDİR, NE DEĞİLDİR? İÇ KONTROL SİSTEMİ NASIL OLUŞTURULUR?              229

3 İÇ KONTROL İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER………………………………………………………. 236

3 İÇ KONTROLÜN ÖZÜ NEDİR?………………………………………………………………………… 244

3 İÇ KONTROL NEDEN ÖNEMLİDİR?………………………………………………………………… 246

3 KURUMSAL VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASINDA YENİ BİR ARAÇ: İÇ KONTROL.. 249

3 İÇ KONTROL SİSTEMİ OLUŞTURMAYA YÖNELİK ETKİLİ KURUMSAL STRATEJİLER ……………….. 257

3 KAMU İDARELERİNDE ETKİN İÇ KONTROL SİSTEMLERİ OLUŞTURMAK İÇİN BİR YOL HARİTASI ÖNERİSİ      273

3 KAMU İDARELERİNDE İÇ KONTROL SİSTEMİ OLUŞTURMADA KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ….. 276

3 İÇ KONTROL SİSTEMİNİZ FAYDA SAĞLIYOR MU?………………………………………… 279

3 BİR DALGINLIK 300 MİLYON AVRO’YA MAL OLDU………………………………………… 281

3 İÇ KONTROL İLE İLGİLİ BİR VAKA İNCELEMESİ……………………………………………. 283

3 ÖSYM’ DE YAŞANAN KURUMSAL SORUNLARDAN İÇ KONTROL ADINA ALINABİLECEK DERSLER… 287

3 ÖSYM’ DE İÇ KONTROL ZAFİYETLERİ VE BAZI SORULAR……………………………. 289

3 ÜNİVERSİTELERDE İÇ KONTROLÜN ÖNEMİ………………………………………………… 294

3 İÇ KONTROL, RİSK YÖNETİMİ VE İÇ DENETİM FAALİYETLERİNDE KULLANILAN ENTEGRE YAZILIM ÇÖZÜMLERİ……….. 296

3 KİT’LERDE İÇ DENETİM VE İÇ KONTROL………………………………………………………. 299

3 KİT’LER İÇİN EN UYGUN İÇ KONTROL MODELİ HANGİSİ?…………………………… 302

 

BÖLÜM 4

RİSK YÖNETİMİ

 

3 GÜNLÜK HAYATIN PROFESYONEL RİSK YÖNETİCİLERİ……………………………… 315

3 ŞİRKETLERDE RİSKLERİN ERKEN TEŞHİSİ VE YÖNETİMİ…………………………… 317

3 RİSK YÖNETİMİNE NEREDEN BAŞLANMALI?………………………………………………… 326

3 RİSK YÖNETİMİ PLANI NASIL OLUŞTURULUR?……………………………………………. 329

3 ŞİRKETİNİZİN RİSK ZEKASINI NASIL ÖLÇERSİNİZ?……………………………………… 335

3 GELECEK 5 YILDA ŞİRKETLERİN DİKKAT ETMELERİ GEREKEN EN ÖNEMLİ 10 RİSK ….. 337

3 KURUMSAL RİSK YÖNETİMİNİN ULUSLARARASI FİNANSMANA ETKİSİ……….. 339

3 ORMANLARDA YANGIN RİSKİNİ NEDEN İYİ YÖNETEMİYORUZ?…………………… 340

3 İTİBAR RİSKİ NASIL YÖNETİLMELİ?………………………………………………………………… 341

3 KUR RİSKİ………………………………………………………………………………………………………… 345

3 SOCIETE GENERALE OLAYINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME………………………….. 348

3 DEPREM RİSKİNİ NASIL YÖNETİYORUZ?………………………………………………………. 351

3 SEÇİM SİSTEMİMİZDEKİ RİSKLER VE DAHA ETKİN SEÇİM BİR YÖNETİMİ İÇİN ÖNERİLER …………. 354

3 BAĞIMSIZ DENETÇİLER ŞİRKETLERİN RİSK YÖNETİM FAALİYETLERİNİ NASIL DENETLER? ……. 357

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/kurumsal-performansi-arttirmak-icin-ic-denetim-ic-kontrol-ve-risk-yonetimi.html/feed 0 Türkiye Denetim Standartlarına Göre Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi ve Raporlanması https://www.muhasebekitaplari.com/turkiye-denetim-standartlarina-gore-finansal-tablolarin-bagimsiz-denetimi-ve-raporlanmasi.html https://www.muhasebekitaplari.com/turkiye-denetim-standartlarina-gore-finansal-tablolarin-bagimsiz-denetimi-ve-raporlanmasi.html#comments Fri, 19 Sep 2014 20:14:27 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1016 Türkiye Denetim Standartlarına Göre Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi ve Raporlanması, Prof. Dr. Necdet Sağlam, SMMM Mehmet Yolcu tarafından yazılmıştır. Temel bilgileri sunmakla kalmayıp, okuyucularımızın sürekli başvurabileceği bir kaynak olan Türkiye Denetim Standartlarına Göre Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi ve Raporlanması kitabı uygulamalara da yer vererek konu ile ilgili bütünüyle inceleme yapıp sizlerin beğenisine sunulmaktadır. Sitemizden Türkiye Denetim Standartlarına Göre Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi ve Raporlanması, kitabını ücretsiz kargo imkanı ile temin edebilirsiniz.

 

Günümüz dünyası, birçok bakımdan hızlı dönüşümler yaşamaktadır. Türkiye Denetim Standartlarına Göre Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi ve Raporlanması gerek teknolojide, gerek ekonomide ve gerekse sosyal yapılarda izlediğimiz bu değişiklikler, doğal olarak ülkemizi de derinden etkilemektedir. Teknolojinin yarattığı inanılmaz olanaklar; dünya ticaretinin çok sayıda ve çok farklı noktadan birbirleriyle bağlantı kurmasını, bu bağlantıların yeni bağlantıları yaratmasını ve bir ilişkiler ağı oluşturarak hızla tüm dünyayı kapsamakta ve sonuç olarak ticaret ve finans hareketlerinin karmaşıklaşmasını yaratmaktadır.

Küreselleşen dünyada uluslararası iş birliğinin gelişmesiyle, işletmelerin denetlenmiş finansal tablolara sahip olmasının önemi artmıştır. Ülkemizde kurumsallaşma faaliyetlerini tamamlayan şirketler dışındaki işletmelerimiz, finansal tabloların denetlenmesini, sadece vergisel bir zorunluluk olarak görmekte hâlbuki sağlıklı bir finansal yapıya kavuşmanın, sağlıklı yatırım ve finansal kararları almanın, doğru ve güvenilir bilgilere dayandığını ve bunun yolunun da, finansal tabloların denetlenmesiyle ilgili olduğu iyi bilinmelidir. İşletmelerimiz de bu konuda eğitilmelidir.

Günümüzde işletme sahipleri ile yöneticiler yönetsel anlamda ayrılmışlardır. İşletme sahipleri işletmelerini, profesyonel yöneticilere bırakarak, işletmelerinde yürütülen faaliyetleri ve yöneticileri kontrol etmek, yolsuzluklara karşı işletme ve varlıklarını korumak amacıyla, bağımsız uzmanlara denetim yaptırmaya Türkiye denetim standartlarına göre finansal tabloların bağımsız denetimi ve raporlanmasıyla başlamışlardır.

Ülkemiz işletmelerinin ekonomik olarak büyümesi ve gelişmesi ile bu işletmelerin dünya’ ya açılmalarını sağlamıştır. İşletmelerin büyüyüp gelişmeleri ve dışa açılmaları sonucu şirketlerimize ortak olacak yatırımcıların,  yapmış oldukları veya yapmayı planladıkları yatırımlarda ana ölçüt, elde etmiş oldukları bilgilerin güvenilirliğidir. Karar alıcılar, şirketler tarafından açıklanan finansal bilgilerin, verilecek karar için yeterli derecede güvenilir olup olmadığını araştırırken, çeşitli yöntemler uygulamakta ise de, açıklanan finansal bilgilerin güvenilir olup olmadığının araştırılmasında başvurulan genel bir yöntem, bu bilgilerin bağımsız bir kişi tarafından denetlenerek doğrulanmasıdır. Bütünlüğü, doğruluğu ve tarafsızlığı denetlenip doğrulanmış bilgi, artık karar işlemi için güvenilir bilgi olarak kabul edilmektedir.

Gelişen sermaye piyasaları, bilgi kullanıcılarının değişen bilgi ihtiyaçları, yabancı yatırımcıların artması ve uluslararası boyutta ortaya çıkan ve ülke ekonomilerini olumsuz etkileyen skandallar (Enron, Worldcom gibi) bağımsız denetim çalışmalarının güvenilirliğinin artırılması olgusunun boyutlarını değiştirmektedir.

2000’li yılların başından itibaren Dünya genelinde yaşanan büyük ölçekli finansal skandallar, düzenleyici kurumların ve uluslararası nitelikteki meslek kuruluşlarının harekete geçmesine yol açmış, muhasebe denetimine ilişkin var olan kurallar yeniden ele alınmış ve muhasebe denetiminin kalitesini yükseltmeye yönelik, denetçi bağımsızlığını artırmaya yönelik yeni kurallar ve kurumların (Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu) oluşturulmasına neden olmuştur.

Sarbanes Oxley Yasası (SOA) ve AB 8. Yönergesi denetim mesleğine yeni açılımlar getirmektedir: ABD’de 2002 yılında yayınlanan SOA’nın etkileri ve AB’de de büyük çaplı finansal skandallarla (Parmalat, Ahold gibi) karşılaşılması sonucu AB’de bağımsız denetimle ilgili düzenlemeleri gözden geçirme çalışmalarını hızlandırmıştır.

AB’de bu amaçla 1996 yılında ‘Green Paper’ adı verilen raporun hazırlanması ile başlayan ve denetim mesleği için kamu politikalarının geliştirilmesine yönelik bir sürecin sonucunda “AB Şirketler Hukuku 8. Yönergesi” 17.05.2006 tarihinde kabul edilmiştir. 8. Yönerge ile SOA’nın benzerlik taşıyan bazı yönleri bulunmaktadır.

Her iki düzenlemede; finansal skandallardan sonra sermaye piyasalarında kaybolan güvenin yeniden oluşturulması ve denetim yetkisine sahip bağımsız bir “gözetim birimi” oluşturulması amaçlanmaktadır.

Bu çalışmada bütün yönleriyle bağımsız denetim uygulamalı bir şekilde ele alınmış ve uygulamacılara bir rehber oluşturulmaya çalışılmıştır.

Çalışmanın denetçilere ve denetim mesleğinin gelişmesine katkı sağlaması dileğimizle,

Prof. Dr.Necdet SAĞLAM

Sorumlu Denetçi SMMM Mehmet YOLCU

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

DENETİM KAVRAMI VE GELİŞİMİ

 

1. DÜNYA’DA BAĞIMSIZ DENETİMİN GELİŞİMİ

2. TÜRKİYE’DE DENETİMİN TARİHİ GELİŞİMİ

3. TÜRKİYE’DE BAĞIMSIZ DENETİMİNİN GEREKLİLİĞİ VE YARARLARI.

4. DENETİM UYGULAMASINDA GELİŞMELER

4.1. Klasik Denetimin Temel Özellikleri.

4.2. Riske Yönelik Denetimin Temel Özellikleri

4.3. Denetimde Muhasebe Standartlarının Önemi

4.4. Muhasebe Denetiminin Önemi

 

İKİNCİ BÖLÜM

MUHASEBE DENETİMİNİN TANIMI VE UNSURLARI

 

1. MUHASEBE DENETİMİNİN TANIMI

1.1. Muhasebe Denetiminin Konusu Olan Çalışmalar, Bir Birim ya da Dönem İçin Yapılır

1.2. Denetlenen Bilgilerle, Önceden Belirlenmiş Olan Ölçütler Karşılaştırılır.

1.3. Denetlenecek Konu İle İlgili Kanıtların Toplanması ve Değerlendirilmesi.

1.4. Denetim Çalışmaları Alanında Uzman, Tarafsız ve Deneyimli Kişiler Tarafından Yapılması

1.5. Denetim Çalışması Sonucunun Rapor Halinde Sunulması

1.6. Denetim Anlamında Kullanılan Kavramlar

2. DENETİMİN AMACI VE KAPSAMI.

2.1. Finansal Tabloların Denetiminin Amaçları

2.2. Finansal Tabloların Denetiminin Kapsamı

3. DENETİMİN KONUSU

4. DENETİMİN UNSURLARI

5. FİNANSAL TABLOLARIN DENETİMİNİ GEREKTİREN NEDENLER.

5.1. Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminin Amaçları.

5.2. Finansal Tablolardan Yararlanan Çıkar Gruplarının Artması.

5.3. Düzenlenmiş Olan Finansal Tabloların Güvenilir Olmama İhtimali

5.4. Güvenilir Bilgi İhtiyacı

6. DENETİMİN YARARLARI

6.1. İşletmeye Sağladığı Yararlar .

6.2. Kamuya Sağladığı Yararlar .

6.3. Denetimin Devlete Sağladığı Yararlar.

7. DENETİM TÜRLERİ

7.1. Denetimin Konusuna ve Amacına Göre Sınıflandırılması

7.2. Yapılış Zamanına Göre Denetim Türleri

7.3. Denetçinin Statüsüne Göre Denetim Türleri

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TÜRKİYE’DE BAĞIMSIZ DENETİM MEVZUATI

 

1. BAĞIMSIZ DENETİME İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER .

1.1. 6012 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Düzenlemeleri

1.2. 660 Sayılı KHK ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Düzenlemeleri

1.3. 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Düzenlemeleri

1.4. 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu Düzenlemeleri.

2. BAĞIMSIZ DENETÇİLERİN YETKİLENDİRİLMESİ.

2.1. Bağımsız Denetçilerin Yetkilendirilmesi.

2.2. Uygulamalı Mesleki Eğitim

2.3. Denetçilik Sınavı.

2.4. Sorumlu Denetçi Olabilme Şartları

3. BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞLARININ YETKİLENDİRİLMESİ

3.1. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Tarafından Yetkilendirilmesi

3.2. Sermaye Piyasası Kurulu Tarafından Yetkilendirilmesi

3.3. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Tarafından Yetkilendirilmesi

3.4. Bağımsız Denetim Resmi Siciline Kayıt ve İlan.

3.5. Sicil Bilgileri

4. BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞLARININ VE DENETÇİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ.

4.1. Bağımsız Denetçi ve Sorumlulukları.

4.2. Mesleki Etik İlkelere Uyum

4.3. Denetim Raporu Düzenleme ve Görüş Bildirme Yükümlülüğü

4.4. Denetimlerde Kalite ve Güvenilirliğin Sağlanması.

4.5. Kalite Kontrol Sistemi Oluşturma

4.6. Mesleki Sorumluluk Sigortası Yaptırma Yükümlülüğü

4.7. Bildirimler

4.8. Saklama ve İbraz Yükümlülüğü.

4.9. Şeffaflık Raporunun Hazırlanması ve Duyurulması

4.10. Türk Ticaret Kanunu’ndan Kaynaklanan Yükümlülükler

4.11. Denetimlerde Sorumluluk.

4.12. Mücbir Sebepler

5. BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞLARI VE DENETÇİLERİN DENETİMİ VE İDARİ YAPTIRIMLAR

5.1. Kurumun Yapacağı İnceleme ve Denetimler.

5.2. İdari Yaptırımlar

5.3. Uyarı

5.4. Faaliyet İznini Askıya Alma

5.5. Faaliyet İzninin İptali

5.6. İdari Yaptırımlarla İlgili Diğer Hükümler

6. BAĞIMSIZ DENETİME TABİ İŞLETMELER.

6.1. Hiçbir Ölçüt Olmadan Denetime Tabi Anonim Şirketler ve Kooperatifler ile Üst Birlikleri

6.2. Genel Ölçüt İle Denetime Tabi Sermaye Şirketleri

6.3. Özel Duruları Nedeniyle Denetime Tabi Sermaye Şirketleri.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETİM SÜREÇLERİ MÜŞTERİNİN SEÇİMİ VE İŞİN KABUL EDİLMESİ

 

1. MÜŞTERİ TEKLİF TALEBİ

1.1. Önceki Denetçiyle Görüşme

1.2. Müşterinin Teklif Talebinin Değerlendirilmesi .

2. MÜŞTERİ KABUL

2.1. Müşteri Kabulü

2.1.1. Yeni Müşteri Kabulü ve Tanıma Unsurları.

2.1.2. Mevcut Müşteriyle Denetimin Devam Ettirilmesi

2.2. Denetim Kuruluşu Etik Hükümlerine Uyum ve Makul Güvence .

2.3. Denetim Kuruluşu Tarafından Belirlenen Etik İlkelerin Uygulanması .

2.4. İnsan Kaynakları.

2.5. Denetim Ekibi .

2.6. Denetim Ekiplerinin Belirlenmesi ve Görevlendirilmesi

2.7. Ekip Çalışmasında Görev, Yetki ve Sorumluluk Dağılımı

2.8. Gözetim ve Koordinasyon

2.9. Denetim Ekibinin Deneyim Yeterlilik ve Sürekli Eğitimleri.

2.10. Finansal Tablo ve Yıllık Rapor Hazırlanma ve Bildiriminde Sorumluluk

2.11. Müşteri Kabul Risk Analizi

3. BAĞIMSIZ DENETİM SÖZLEŞMESİ.

3.1. Bağımsız Denetim Sözleşmesi Öncesinde Dikkat Edilecek Hususlar.

3.2. Bağımsız Denetim Sözleşmesinin Şekli ve İçeriği

3.3. Bağımsız Denetim Sözleşmesine Eklenebilecek Hususlar.

3.4. Topluluğa Bağlı Birimlerin Denetiminde Denetim Sözleşmesi

3.5. Sınırlı (inceleme) Bağımsız Denetim Sözleşmesi.

3.6. Bağımsız Denetim Sözleşmesinin Yürürlüğü.

3.7. Denetim Sözleşmesi İmzalandıktan Sonra Ortaya Çıkan Sorunlar

3.8. Bağımsız Denetim Sözleşmesinin Sona Erdirilmesi.

3.9. Ücret Tarifesi.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

DENETİMİN PLANLANMASI

 

1. BAĞIMSIZ DENETİMİN PLANLANMASINDAN ÖNCE UYULACAK ESASLAR.

2. İLK BAĞIMSIZ DENETİMDE DİKKATE ALINACAK HUSUSLAR

3. MÜŞTERİ HAKKINDA BİLGİ TOPLAMA.

3.1. Müşteri İşletmeyi Tanıma.

3.2. Müşteri ve İçinde Bulunduğu Sektör Hakkında Bilgi Toplama.

3.3. İşletmenin Tabi Olduğu Yasal Düzenlemeler ve Finansal Raporlamaya İlişkin Bilgi Toplama

3.4. İşletmenin Faaliyet Koşullarının ve Çevresiyle Olan İlişkilerini Tanıma

3.5. İşletmenin Amaçları, Stratejileri ve İlgili Faaliyet Riskleri.

3.6. İşletmenin Finansal Performansının Ölçülmesi ve Gözden Geçirilmesi

3.7. İşletmenin İç Kontrol Sistemini Tanıma

3.8. İlişkili Tarafların Tespiti

3.9. Müşterinin Dürüstlüğü.

4. DENETİMİN ÖN ŞARTLARI.

4.1. Finansal Raporlama Çerçevesinin Kabul Edilebilir Olup Olmadığının Belirlenmesi.

4.2. Yönetimin Sorumlulukları Üzerinde Mutabakata Varılması.

4.3. Denetim Sözleşmesinin Kabulünden Önce Denetimin Kapsamının Sınırlandırılması

4.4. Denetim Sözleşmesinin Kabulünü Etkileyen Diğer Faktörler

4.5. Denetim Riskinin Değerlendirilmesi

5. DENETİM ÇALIŞMALARINI BÖLÜMLEME

6. GENEL BAĞIMSIZ DENETİM STRATEJİSİ

6.1. Denetim Stratejisi Oluşturulurken Dikkate Alınacak Hususlar

6.2. Bağımsız Denetim Çalışmasının Kapsamı.

6.3. Dışarıdan Hizmet Alımlarına İlişkin Dış Denetçi Çalışmalarının Kullanılması.

7. ÖNCEKİ BAĞIMSIZ DENETİM RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

7.1. Önceki Denetimde Uygulanan Bağımsız Denetim Kanıtlarının Değerlendirilmesi.

7.2. Önceki Denetimlerde Elde Edilmiş Olan Bağımsız Denetim Kontrollerinin Kullanılabilmesi

7.3. Bilgi Teknolojilerinin Bağımsız Denetim Teknikleri Üzerindeki Etkisi

7.4. Ara Dönemde Elde Edilen Denetim Kanıtlarının Kullanılması.

8. İÇ KONTROL SİSTEMİ HAKKINDA BİLGİ EDİNME VE KONTROL RİSKİNİ DEĞERLEME

8.1. İç Denetim Biriminin Sorgulanması.

8.2. İç Denetim Biriminin Değerlendirilmesi

8.3. İç Denetim Biriminin Yeterliği

8.4. İç Denetim Biriminin Çalışmalarının Kullanılamayacağı Durumlar

8.5. Kullanılabilecek İç denetim Çalışmasının Niteliği ve Kapsamının Belirlenmesi

8.6. İç Denetçi Çalışmalarının Kullanılması.

9. İÇ KONTROL SİSTEMİ HAKKINDA BİLGİ EDİNME

9.1. İç Kontrol Sisteminin Amaçları .

9.2. İşletmenin İç Kontrol Sisteminin Tanıma Yöntemleri.

9.3. İşletme Kontrol Sisteminin Unsurları.

9.4. Kontrol Testleri

9.5. İç Kontrol Sistemini Değerlendirme.

9.5.4. İç Kontrol Sistemini Belgelendirme (Çalışma Kâğıtları).

10. RİSK DEĞERLENDİRMESİ.

10.1. Finansal Tablo Düzeyinde Önemli Yanlışlık Risklerinin Değerlendirilmesi

10.2. Yönetim Beyanı Düzeyinde Önemli Yanlışlık Risklerinin Değerlendirilmesi

10.3. Önemli Risklerin Belirlenmesi

10.4. İşletmenin Risk Değerlendirme Süreci

10.5. Maddi Doğrulama Tekniklerinin Tek Başına Yeterli ve Uygun Denetim Kanıtı Sağlamadığı Riskler

10.6. Analitik Risk Değerlendirme Teknikleri

11. ÖNEMLİLİK DÜZEYİNİ BELİRLEME

11.1. Önemlilik Seviyesinin Tespit Edilmesi.

11.2. Önemliliğin Uygulanması.

11.3. Önemlilik Seviyesiyle İlgili Çalışmalarını Belgelendirilmesi.

12. DENETİM RİSK DÜZEYİNİ BELİRLEME.

12.1. Denetim Riski Düzeyini Belirleme.

13. BAĞIMSIZ DENETİM TEKNİKLERİ

13.1. Temel Bağımsız Denetim Teknikleri.

13.2. Ek Bağımsız Denetim Teknikleri.

14. DENETİM HEDEFLERİNİN BELİRLEMESİ

14.1. Yönetim Beyanlarının Kullanılması

14.2. Bağımsız Denetim Hedefinin Belirlenmesi.

15. DENETİM PROGRAMI TASLAĞININ YAZILMASI

15.1. Denetim Programının Hazırlanması

15.2. Denetim Programının Hazırlanması Sürecinde Sorumlu Denetçinin Yapması Gereken Temel Çalışmalar

15.3. Denetim Planı Hazırlamanın Yararları.

16. DENETİM SÜRESİ VE ZAMANINI BELİRLEME

16.1. Bağımsız Denetimin Planlanması.

16.2. Denetim Planının Geliştirilmesi.

16.3. Denetim Planının Belgelendirilmesi

16.4. Denetim Takvimi.

17. DENETİM EKİBİNİN GÖREVLENDİRİLMESİ VE GÖZETİMİ .

17.1. İşgücü Planlaması ve Gözetim

17.2. Kaynakların Yapısı ve Zamanlaması.

17.3. Bağımsız Denetim Ekibinin Belirlenmesi ve Göreve Başlaması

17.4. Bağımsız Denetim Ekibinin Seçimi ve Görev Dağılımı.

17.5. Görev Tebliği.

17.6. Ön Çalışma.

17.7. Raporlama Amaçları, Bağımsız Denetimin Zamanlaması ve Gerekli Olan İletişim

17.8. İletişimin Zamanlaması ve Şekli.

17.9. Denetimde Dışarıdan Uzman İhtiyacının Değerlendirilmesi.

 

ALTINCI BÖLÜM

DENETİM FAALİYETİNİN YÜRÜTÜLMESİ

 

1. BAĞIMSIZ DENETİM YÖNTEMLERİ.

1.1. Önemlilik Yaklaşımı.

1.2. İşlem Döngüsü Yaklaşımı

1.3. Sistem Temelli Yaklaşım.

1.4. Doğrudan İnceleme Yaklaşımı.

1.5. Risk Temelli Yaklaşım.

2. KAYIT VE BELGELER ÜZERİNDE YAPILACAK İNCELEMELER.

2.1. Mali Nitelik Taşımayan Belge ve Kayıtların İncelenmesi.

2.2. Mali Nitelikli Belge ve Kayıtların İncelenmesi

3. DENETİM KANITLARI, TÜRLERİ VE KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİ.

3.1. Bağımsız Denetim Kanıtları.

3.2. Kanıt Toplama Teknikleri.

3.3. Kanıt Türleri ve Özellikleri.

3.4. Elde Edilen Bağımsız Denetim Kanıtlarının Yeterlilik ve Uygunluğunun Değerlendirilmesi

3.5. Denetim Kanıtlarının Belgelendirilmesi.

3.6. Kanıt Toplama Tekniklerinde Örnekleme Yöntemleri

3.7. Stoklar İle İlgili Denetim Kanıtları

3.8. Muhasebe Hataları ve Muhasebe Hileleri

3.9. Denetim Ekibinin Bilgilendirilmesi

3.10. İlişkili Taraf İncelemeleri

3.11. Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar.

3.12. İşletmenin Sürekliliği

3.13. Şarta Bağlı Olaylar.

3.14. Muhasebe Tahminleri.

3.15. Makul Değer Hesaplamaları.

4. BİLANÇO HESAPLARININ DENETİMİ.

4.1. Bilanço Ve Gelir Tablosu Kalemlerinin Denetiminde Kullanılan Testler.

4.2. Bilanço Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.3. Finansal Varlıklar ve Finansal Yatırımlar Hesap Kalemlerinin Denetimi

4.4. Alacaklar (Ticari ve Diğer Alacaklar) Hesap Kalemlerinin Denetimi

4.5. Stoklar Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.6. Avans Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.7. Yıllara Yaygın İnşaat, Onarım ve Hakediş İşlemleri Hesaplarının Denetimi.

4.8. Diğer Dönen/Duran Varlıklar Hesap Kalemlerinin Denetimi

4.9. Maddi Duran Varlıklar Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.10. Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Kalemlerinin Denetimi

4.11. Özel Tükenmeye Tabi Duran Varlıklar Hesap Kalemlerinin Denetimi

4.12. Mali Borçlar Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.13. Ticari ve Diğer Borçlar Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.14. Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülüklerin Denetimi.

4.15. Kısa ve Uzun Vadeli Borç ve Gider Karşılıkları ve Diğer Yabancı Kaynak Hesaplarının Denetimi

4.16. Ertelenen Vergi Hesap Kalemlerinin Denetimi.

4.17. Öz Kaynak Hesaplarının Denetimi.

5. GELİR TABLOSU HESAPLARININ DENETİMİ.

5.1. Maliyet ve Dönem Giderleri Hesaplarına Uygulanacak Uygunluk Testleri.

5.2. Satışlar ve Diğer Gelirler Hesaplarının Analizi ve İncelenmesi.

5.3. Maliyet ve Dönem Giderleri Hesaplarına Uygulanacak Uygunluk Testleri.

5.4. Dönem Gider Hesaplarının Analizi ve İncelenmesi .

6. TMS – TFRS SINIFLANDIRMA DEĞERLENDİRME VE DÖNÜŞÜM İNCELEMESİ

6.1 Varlık Kalemlerinin İncelenmesi.

6.2 Kaynak Kalemlerinin İncelenmesi

6.3 Özkaynak Kalemlerinin İncelenmesi

6.4 Kâr veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu Kalemlerinin İncelenmesi

6.5 Durdurulan Faaliyetler Dönem Kâr/Zararı .

6.6 Ertelenen Vergi Hesap Kalemlerinin Denetimi

6.7 Finansal Tablolarda Asgari Olarak Yer Alması Gereken Diğer Kalemler

6.7. TMS/TFRS Dönüşüm Kontrolü

 

YEDİNCİ BÖLÜM

TOPLULUK FİNANSAL TABLOLARININ BAĞIMSIZ DENETİMİ

(TOPLULUĞA BAĞLI BİRİM DENETÇİLERİNİN ÇALIŞMALARI DÂHİL)

 

1. DENETİM SÖZLEŞMESİNİN KABULÜ VE DEVAM ETTİRİLMESİ.

1.1. Yeni Denetim Sözleşmesinin Kabulünde Topluluk Denetim Ekibinin Topluluğa Bağlı İşletmeyi Tanıması

2. DENETİMİN ŞARTLARI.

2.1. Genel Denetim Stratejisi ve Denetim Planı.

2.2. Topluluğa Bağlı Birimler İçin Topluluk Yönetimi Tarafından Yayımlanan Talimatlar.

3. TOPLULUK BAĞIMSIZ DENETÇİSİNİN TOPLULUĞA BAĞLI DİĞER İŞLETMELERİN BAĞIMSIZ DENETÇİLERİNİN ÇALIŞMALARINDAN YARARLANMASI .

3.1. Topluluğa Bağlı Önemli Birimler.

3.2. Topluluğa Bağlı Önemli Olmayan Birimler.

3.3. Ana Bağımsız Denetçi ile Diğer Bağımsız Denetçinin Görevleri ve İzlenecek Teknikler

3.4. Ana Bağımsız Denetçinin İzleyeceği Yöntemler

3.5. Bağımsız Denetçiler Arasında İşbirliği ve Raporlama .

4. HİLELİ FİNANSAL TABLOLAR.

4.1. Finansal Tablolarındaki Önemli Yanlışlık Risklerinin Topluluk Denetim Ekibi Üyeleri ve Topluluğa Bağlı Birim Denetçileri Arasında Müzakere Edilmesi

5. ÖNEMLİLİK BELİRLEME

5.1. Bir Bütün Olarak Finansal Tablolarının Önemliliğinin Belirlenmesi

5.2. Performans Önemliliğinin Belirlenmesi

5.3. Önemli Yanlışlık Risklerine Karşı Yapılacak İşler.

5.4. Risk Değerlendirmesi.

5.5. Topluluk Finansal Tablolarındaki Önemli Yanlışlık Riskleri ve Müteakip Denetim Teknikleri

5.6. Topluluğa Bağlı Birimlerin Finansal Bilgilerine İlişkin Yapılacak Çalışma Türünün Belirlenmesi

5.7. Topluluğa Bağlı Birim Denetçisinin Çalışmalarına Katılım

5.8. Topluluk Denetim Ekibinin Yeterli ve Uygun Denetim Kanıtı Toplaması

5.9. Topluluk Birim Denetçisi, Topluluk Yönetimi ve Topluluk Üst Yönetimiyle Kurulacak İletişim

5.10. Belgelendirme.

6. KONSOLİDASYON SÜRECİ.

6.1. Topluluk Denetim Ekibinin Konsolidasyon Süreciyle Edindiği Bilgilere Örnekler.

6.2. Konsolidasyon Düzeltmeleri ve Yeniden Sınıflandırma

6.3. Topluluk ve Bağlı Birimlerin Finansal Tablolarının Aynı Muhasebe Politikalarına Göre Hazırlanmamış Olması

6.4. Bilânço Tarihinden Sonraki Olaylar.

 


SEKİZİNCİ BÖLÜM

BAĞIMSIZ DENETİM ÇALIŞMALARININ BELGELENDİRİLMESİ

 

1. ÇALIŞMA DOSYASI VE ÇALIŞMA KÂĞITLARI

1.1. Çalışma Kâğıtları ve Denetim Dosyasının Hazırlanması.

1.2. Çalışma Kâğıtları Türleri

1.3. Denetim Çalışmalarının Belgelendirilmesi

1.4. Çalışma Kâğıtlarının Sınıflandırılması.

1.5. Çalışma Kâğıtları ve Dosyalarının Saklanması

1.6. Çalışma Kâğıtlarının Yeniden Düzenlenmesi

1.7. Çalışma Kâğıtlarının Nihai Denetim Dosyalarında Birleştirilmesi İşleminin Tamamlanması

1.8. Çalışma Kâğıtlarının Gizliliği.

1.9. Çalışma Kâğıtlarının Güvenli Ortamda Saklanması, Erişilebilirliği ve Geri Kullanılabilirliği

1.10. Çalışma Kâğıtlarının Saklama Süresi.

1.11. Çalışma Kâğıtlarının Mülkiyeti

2. ÇALIŞMA KÂĞIDINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLERLE İLGİLİ ÖRNEKLERİ

2.1. İşletmenin Faaliyet Koşullarını ve Çevresiyle Olan İlişkilerini Kavramasına İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler

2.2. Denetim Tekniklerinin Belirlenmesi ve Belgelendirilmesine İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler .

2.3. İşletme Yönetimi/Denetim Komiteleriyle Kurulacak İletişimin Belgelendirilmesine İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler

2.4. Gerçeğe Uygun Değer Ölçümleri İletişimin Belgelendirilmesine İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler .

2.5. Belirli Finansal Tablo Kalemlerinin Raporlanmasında, Şirket Yönetiminin Yapabileceği Muhtemel Hata ve Hileler Olup Olmadığının Belgelendirilmesine İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler

2.6. Şirketin Faaliyetlerine İlişkin Değerlendirmelerin Belgelendirilmesine İlişkin Çalışma Kâğıtlarında Bulunması Gereken Bilgilere Örnekler

 

DOKUZUNCU BÖLÜM

DENETİM ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI VE KALİTE KONTROL

 

1. DENETİM ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI.

1.1. Denetim Programının Yeniden Gözden Geçirilmesi

1.2. Bilânço Tarihinden Sonraki Önemli Olayların Gözden Geçirilmesi

1.3. Analitik Testler Yapılması

1.4. Müşteri İşletmeden Beyan (Genel Teyit) Mektubu Alınması

1.5. Beyan Mektubu Örneği

2. DENETİM SONUÇLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

2.1. Toplanan Kanıtları Değerlendirme ve Görüş Oluşturma

2.2. Önemlilik Düzeylerinin ve Denetim Riskinin Son Değerlendirmesini Yapma

2.3. Çalışma Mizanının Gözden Geçirilmesi.

2.4. Çalışma Kâğıtlarının Gözden Geçirilmesi.

2.5. Müşteriyi Bilgilendirme

3- KALİTE KONTROL ÇALIŞMALARI

3.1. Denetim Kuruluşunda Kalite Kontrol Sistemleri Oluşturması .

3.2. Kalite Kontrol Sistemlerinin Uygulanmasında Denetim Kuruluşu ve Denetim Ekiplerinin Görevleri

3.3. Bağımsız Denetim Kuruluşu Bünyesinde Kalite Kontrol Sistemi Kurulması Sorumlulukları

3.4. Denetim Kuruluşunun Kalite Kontrol Sisteminin Yürütülmesinden Sorumlu Olan Kişi veya Kişilerin Görevlendirilmesi

3.5. Kalite Kontrol Sisteminin Unsurları.

3.6. Denetimin Kalitesine Yönelik Gözden Geçirme.

3.7. Denetimin Kalitesine Yönelik Gözden Geçirmenin Belgelendirilmesi

3.8. Denetim Kuruluşunun Kalite Kontrol Politika ve Sistemlerinin İzlenmesi

3.9. Kalite Kontrol Sisteminin Belgelendirilmesi.

 

ONUNCU BÖLÜM

DENETİM GÖRÜŞÜ VE RAPOR

 

1. DENETİM RAPORU .

1.1. Önemli Yanlışlıkların Niteliği.

1.2. Seçilen Muhasebe Politikalarının Uygunluğu .

1.3. Seçilen Muhasebe Politikalarının Uygulanması

1.4. Finansal Tablo Açıklamalarının Uygunluğu ve Yeterliği

1.5. Finansal Tablolara İlişkin Görüşün Oluşturulması

1.6. Karşılaştırmalı Finansal Tablolara Ait Bilgilerin Raporlanması.

1.7. Önceki Dönem Finansal Tablolarındaki Yanlışlıklar

1.8. Önceki Dönem Finansal Tablolarının Denetlenmemiş Olması .

1.9. Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla İletişim .

1.10. Denetlenmiş Diğer Bilgi ve Belgeler

1.11. Bağımsız Denetim Raporunun Unsurları

1.12. Bağımsız Denetim Raporunun Teslimi

1.13. Bağımsız Denetim Raporunun İlgili Kurumlara Bildirilmesi

1.14. Bağımsız Denetim Raporunun Genel Kurulda Görüşülmesi

1.15. Bağımsız Denetimin Geçerliliği.

1.16. Bağımsız Denetim Raporunun Saklanması ve İlanı.

1.17. Örnek Denetçi Raporları

 

ONBİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETİM KURULU YILLIK FAALİYET RAPORU

 

1. YÖNETİM KURULU YILLIK FAALİYET RAPORUNUN DENETİMİ

1.1. Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanması

1.2. Yıllık Faaliyet Raporlarının Temel Özellikleri.

1.3. Yıllık Faaliyet Raporunun İçeriği

1.4. Yıllık Faaliyet Raporunun Sunumu

1.5. Yıllık Faaliyet Raporunun İlanı.

1.6. Yıllık Faaliyet Raporunda Yer Alan Bilgilerin Denetlenmesi

 

ONİKİNCİ BÖLÜM

FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZ TEKNİKLERİ

 

1. FİNANSAL ANALİZ TÜRLERİ.

1.1. Yönetim Analizleri .

1.2. Kredi Analizleri

1.3. Yatırım Analizleri .

1.4. Statik Analiz .

1.5. Dinamik Analiz .

1.6. Dış Analiz .

1.7. İç Analiz

2. FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİNDE KULLANILAN TEKNİKLER.

2.1. Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

2.2. Yüzde Yöntemi İle Analiz (Dikey Analiz)

2.3. Eğilim Yüzdeleri Yöntemi İle Analiz (Trend Analizi)

2.4. Oranlar Yöntemi İle Analiz (Rasyo Analizi)

3. FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR.

3.1. İşletme İçi Finansal Oranlar

3.2. İşletme Dışı Verilere Dayanılarak Hesaplanan Finansal Oranlar .

3.3. Sektör Finansal Oranları (Standart Oranlar)

4. ORANLARIN SINIFLANDIRILMASI

4.1. Likidite Durumunun Analizinde Kullanılan Oranlar.

4.2. Finansal Yapı Oranları .

4.3. Faaliyet (Varlık Kullanım) Oranları .

4.4. Karlılık Oranları.

4.5. Kar İle Özkaynaklar Üzerindeki Karlılık Oranları.

4.6. Ortaklara Kar Payı Belirlenmesinde Kullanılan Oranlar

4.7. Finansal Yükümlülüklerin Karşılanmasında Yeterli Gelirin Elde Edilip Edilmediğinin Belirlenmesinde Kullanılan Oranlar

4.8. Kar ile İşgücünün Verimliliği Arasındaki İlişkiyi Belirleyen Oranlar.

 

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM

PERFORMANS DENETİMİ

 

1. PERFORMANS DENETİMİNİN AMACI

2. PERFORMANS ÖLÇME UNSURLARI.

2.1. Etkenlik .

2.2. Verimlilik ve Verim Girdilerinden Yararlanma

2.3. Ekonomiklik .

2.4. Kalite .

2.5. Çevre

2.6. Eşitlik.

2.7. Yenilik .

2.8. Kârlılık ve Bütçeye Uygunluk

3. PERFORMANSIN ÖLÇÜLMESİ

3.1. Performans Ölçüm Sistemlerinin Amacı

3.2. Performans Ölçüm Sistemleri.

3.3. Performans Ölçüm ve Denetiminin Yararları

4. PERFORMANS GÖSTERGELERİ VE DENETİMİ

4.1. Finansal Göstergeler

4.2. Teknik Göstergeler.

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

 

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/turkiye-denetim-standartlarina-gore-finansal-tablolarin-bagimsiz-denetimi-ve-raporlanmasi.html/feed 0 Açıklamalı ve Uygulamalı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-katma-deger-vergisi-kdv-kanunu.html https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-katma-deger-vergisi-kdv-kanunu.html#comments Mon, 14 Jul 2014 08:11:22 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=974 Açıklamalı ve Uygulamalı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu Kitabı, YMM Nuri Değer tarafından titiz çalışmalar sonunda yazılmış değerli bir eserdir.Vergiyi Doğuran Olay,Verginin Tarhı Ve Ödenmesi, Usul Hükümleri,Çeşitli Hükümler gibi konu başlıkları yer alan Açıklamalı ve Uygulamalı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu Kitabında çok  daha fazla konu başlıkları ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Açıklamalı ve Uygulamalı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu Kitabının sizlere faydalı olmasını umuyoruz.

  • Katma Değer Vergisinin Tanıtılması
  • Mükellefiyet
  • Verginin Konusu
  • Mükellef Ve Vergi Sorumlusu
  • Vergiyi Doğuran Olay
  • İstisnalar
  • İhracat İstisnası
  • Taşımacılık İstisnası
  • Matrah, Nispet Ve İndirim
  • Verginin Tarhı Ve Ödenmesi
  • Vergilendirme Usulleri
  • Verginin Tarhı Ve Ödenmesi
  • Usul Hükümleri
  • Çeşitli Hükümler

ı

ÖNSÖZ

1984 Yılı Sonbaharında Gelirler Genel Müdürlüğü’nde KDV Kanunu Tasarısını hazırlama çalışmaları başlatıldığında, KDV Şubesi ve Tasarının yasalaşması ile birlikte yürürlükten kaldırılan 8 adet verginin de uygulamasından sorumlu Daire Başkanıydım.
1988 Yılında Gelirler Genel Müdürlüğünden ayrılıncaya kadar kesintisiz söz konusu 8 adet vergi yanında KDV’nin de yürütülmesi ile görevliydim Dolaysıyla KDV Kanun Tasarısının hazırlanmasından ve bundan sonraki 3.5 yıl boyunca KDV ile ilgili olarak hazırlanan bütün kanun değişiklikleri BK Kararları, Genel Tebliğler ve özelgelerin hazırlanmasında ve bu kapsama oluşturulan komisyonlarda fiilen çalıştım.
KDV Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte, bu verginin pürüzsüz bir uygulanması ve Türkiye’ye tavsiye edildiği gibi, “başarısızlığa uğrayıp yoldan dönülmemesi için, uygulamayı bir yıl erteleyin” diyenleri haklı uygulamak için KDV ekibi olarak çok gayret sarf ettik. Ancak KDV uy daha ilk yıllarından itibaren olumlu neticeler alınmaya başlanınca yorgunluğumuz mutluluğa dönüştü.
KDV e görevli olmasam bile doğal olarak hiçbir zaman bu vergi ile ilişkim kesilmedi KDV konusunda yapılan değişiklikleri yakından izledim ve bu bağlamda çok sayıda araştırmalar yaptım ve makaleler yazdım.
Bu yayın KDV konusundaki birikimlerimi meslektaşlarımla paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır. KDV bir bütün olarak ele alınmıştır. Özellikli konulara veya belli ilkelerin doğruluğu veya yanlışlığı araştınlmamıştır. Damga Vergisinde yer alan tabirle bir hususu ispat veya belli edilme gibi bir amaç güdülmemiştir.
Bu çalışma ile yapılmak istenen şey, Katma Değer Vergisinin mantığını ve işleyişine hakim olan prensipleri kapsamında uygulamayı objektif olarak ortaya

 

BEŞİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ

Bilgiye ulaşmanın bedava ve kolay olduğu bir ortamda, mevzuata ilişkin konularda kitap yayınlamak bir hayli zordur. Bu nedenle beşinci baskıya ulaşmış bu çalışma için değerli okuyucularıma ne kadar teşekkür etsem azdır.

1 Ocak 1985 tarihinden itibaren uygulanmakta olan KDV mevzuatında;

56 ayrı Kanun ile değişiklik,

91 adet Bakanlar Kurulu Kararı,

123 adet KDV Genel Tebliği (1 Mayıs 2014 tarihinden itibaren KDV Genel Uygulama Tebliğinde birleştirilmiştir.),

66 adet KDV Sirküleri,

Çeşitli konularda verilmiş binlerce görüş ve

Yüzlerce Danıştay kararı bulunmaktadır.

Kitapta bütün bu mevzuata, ancak Kanun ve Kararnameler dışında kalan konulara kısaltılarak yer verilebilmiştir.

Çalışmalarımda genel olarak Gelir İdaresi Başkanlığı, defterdarlık ve vergi dairesi başkanlıklarının internet siteleri ile Yaklaşım Dergileri ve yayınlarından . ar arlandım.

Kitabın yayına hazırlanmasında, beni teşvik eden ve destek veren, başta :aklaşım Yayıncılığının yöneticileri değerli dostlarım Sn. Prof. Dr. Şükrü KIZILOT ve Ekrem SARISU olmak üzere, Elvan BAL ve Yaklaşım * ayıncılığının tüm çalışanlarına teşekkür ederim.

Çalışmalarımda bana her türlü özveriyi gösteren

Eşim Hamdiye DEĞER ve çocuklarım Prof. Dr. N. Sadık, Sedat ve Sinan’a ayrıca teşekkür ederim.

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ………………………………………………………………………………………….. 3

İÇİNDEKİLER…………………………………………………………………………………………………………….. 7

KISALTMALAR………………………………………………………………………………………………………… 84

KATMA DEĞER VERGİSİNİN TANITILMASI

 

A- AVRUPA BİRLİĞİNDE KDV………………………………………………………………………………. 85

B- KATMA DEĞER VERGİSİNİN TANIMLANMASI…………………………………………………… 86

C- KATMA DEĞER VERGİSİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ…………………………………………… 86

D- KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ HAKKINDA AÇIKLAMALAR……………………………. 93

1-.. KDV Genel Uygulama Tebliği İle Bazı Konularda İlk Defa Yapılan Düzenlemeler  93

2-.. Birden Fazla Vergilendirme Dönemine Yayılarak Verilen Hizmetlerde Vergiyi Doğuran Olay              94

3-.. Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı Yol İle Yapılan İhracat Teslimleri………….. 94

4-.. İhracat Teslimlerine İlişkin Olarak Düzenlenen Fatura İle Gümrük Beyannamesi Arasında Uyumsuzluk Olması Hali    94

5-.. Bavul Ticareti (11/1-a)…………………………………………………………………………….. 94

6-.. Hizmet İhracı…………………………………………………………………………………………… 94

 7-. İncelemesiz Ve Teminat Aranılmadan Yerine Getirilecek Nakden İade Tutarları    94

 8-. İade Hakkı Doğuran İşlemlerde Beyan ve İade…………………………………………. 95

9-.. Tecil-Terkin Uygulamasından Yararlanacak Satıcılar……………………………….. 95

10- İhraç Kaydıyla Teslimlerinin Mükellef Grupları İtibariyle Daraltılması……….. 95

11- DİİB Uygulaması…………………………………………………………………………………….. 95

12- Proje Uygulaması Öngörülen İstisna Düzenlemeleri………………………………… 96

13- Petrol Arama faaliyetleri İstisnası (13/c)………………………………………………….. 96

14- YTB İstisnası (13/d)………………………………………………………………………………… 96

15–…………………………………………………………………………………… Taşımacılık İstisnası     97

16- Sadece VİR İle Yerine Getirilecek Nakden İade Talepleri…………………………… 97

17- Verginin Fatura ve Benzeri Belgelerde Gösterilme Usulü………………………… 98

18- İndirimli Teminat Uygulaması Sistemi (İTUS)………………………………………….. 98

19- Hızlandırılmış İade Sistemi (HİS)……………………………………………………………… 98

20- Defter ve Belgelerin Zayi Olması (Yangın, Su Baskını, Çalınma Gibi) Durumunda İade      99

21- Özel Esaslar……………………………………………………………………………………………. 99

22- Geçiş Hükümleri (KOD’dan Çıkış)……………………………………………………………. 99

E-.. KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNE GEÇİŞ HÜKÜMLERİ……………………………….. 99

….

BİRİNCİ KISIM

MÜKELLEFİYET

 

BİRİNCİ BÖLÜM

VERGİNİN KONUSU

 

VERGİNİN KONUSUNU TEŞKİL EDEN İŞLEMLER (Madde-1)…………………………………… 101

I- KATMA DEĞER VERGİSİNİN KONUSU ………………………………………………………………… 102

A- GENEL OLARAK KATMA DEĞER VERGİSİNİN KONUSU………………………………….. 102

B- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU’NUN KONUSU…………………………………………… 103

II- KDV’NİN KONUSUNU TEŞKİL EDEN İŞLEMLERİN ÖZELLİKLERİ………………………… 103

A-.. KDV’NİN KONUSUNU İŞLEMLER TEŞKİL EDER…………………………………………….. 104

B-.. FAALİYETTE BULUNANLARIN DURUMU………………………………………………………. 104

C-. İŞLEMLER TÜRKİYE’DE YAPILMALIDIR………………………………………………………… 105

1-.. Mal Teslimlerinin Türkiye’de Yapılması…………………………………………………. 106

2-.. Hizmetin Türkiye’de Yapılması………………………………………………………………. 106

3-.. Türkiye’de Yapılmış Sayılan ve Sayılmayan İşlemler………………………………. 107

D- İŞLEMLER DEVAMLI OLARAK YAPILMALIDIR…………………………………………………. 108

III- TİCARİ, SINAİ, ZİRAİ FAALİYET VE SERBEST MESLEK FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER           109

A-. TİCARİ VE SINAİ FAALİYETLER……………………………………………………………………. 109

B- SERBEST MESLEK FAALİYETİ………………………………………………………………………. 110

1-.. Serbest Meslek Faaliyetinin Tanımı……………………………………………………….. 110

2-.. Serbest Meslek Faaliyetinin Sürekli veya Arızi Olarak Yapılması…………….. 110

3-.. Serbest Meslek Erbabına Yapılan Ödemelerde GV ve KDV……………………… 111

D- TİCARİ, SİNAİ ZİRAİ FAALİYETLER İLE SERBEST MESLEK FAALİYETİNİN ARIZI OLARAK YAPILMASI        112

IV- HER TÜRLÜ MAL VE HİZMET İTHALATI……………………………………………………………. 113

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………… 113

B- İTHALATIN TANIMI……………………………………………………………………………………….. 113

C- İTHALATI VERGİLENDİRMENİN ZORUNLULUĞU…………………………………………… 113

D- MUTEMET ELİYLE İTHALAT………………………………………………………………………….. 114

V- DİĞER FAALİYETLERDEN DOĞAN TESLİM VE HİZMETLER……………………………….. 114

A- POSTA, TELEFON, TELGRAF, TELEKS VE BUNLARA BENZER HİZMETLER İLE RADYO VE TELEVİZYON HİZMETLERİ           115

B- HER TÜRLÜ ŞANS VE TALİH OYUNLARININ TERTİPLENMESİ VE OYNANMASI. 115

C- PROFESYONEL SANATÇILARIN YER ALDIĞI GÖSTERİLER VE KONSERLER İLE PROFESYONEL SPORCULARIN KATILDIĞI SPORTİF FAALİYETLER, MAÇLAR, YARIŞLAR VE YARIŞMALAR TERTİPLENMESİ 116

D- MÜZAYEDE MAHALLERİNDE VE GÜMRÜK DEPOLARINDA YAPILAN SATIŞLAR 117

1-.. Müzayede Mahallerinde Yapılan Teslimler Vergiye Tabidir ……………………. 118

2-.. İcra Dairelerinde Yapılan Satışlar KDV’ye Tabidir…………………………………… 123

3-.. Gümrük Depolarında Yapılan Satışlar……………………………………………………. 127

E- BORU HATTI İLE HAM PETROL, GAZ VE BUNLARIN ÜRÜNLERİNİN TAŞINMASI 127

F- GVK’NIN 70. MADDESİNDE BELİRTİLEN MAL VE HAKLARIN KİRALANMASI İŞLEMLERİ 127

1-.. Gayrimenkullerin Kiraya Verilmesi…………………………………………………………. 129

2-.. Hakların Kiraya Verilmesi………………………………………………………………………. 129

3-.. İktisadi İşletmelere Dahil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması………….. 130

4-.. İktisadi İşletmeye Dahil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralama İşlemlerinin KDV’ye Tabi Olduğu Haller            130

5-.. Kiralanan Gayrimenkullerin Kiraya Verilmesi İşlemi……………………………….. 134

6-.. Gayrimenkulün Ayni Sermaye Olarak Konulmasında KDV…………………….. 136

7-.. İntifa Hakkı Ödemesinin KDV Açısından Durumu………………………………….. 136

8-.. Fabrikanın Bir Tesisinin İşletme Hakkının Kira Bedeli Karşılığı Olarak Üretim Payı Almak Suretiyle Yüklenici Firmaya Devredilmesi…………………………………………………………………………………………. 137

G- KAMU KURUM VE KURULUŞLARI DERNEK VE VAKIFLAR……………………………… 137

1-.. KDV Genel Uygulama Tebliği İle Yapılan Düzenlemeler…………………………. 138

2-.. Orduevleri, Askeri Gazinolar İle Kantinlerin ve Kamu Kurumlarına Ait Sosyal Tesislerin KDV Karşısındaki Durumu    139

3-.. Üniversiteler Tarafından İşletilen Spor Tesisleri, Konukevleri, Kantinleri ve Kafeteryaların KDV Karşısındaki Durumu…………………………………………………………………………………………………………….. 139

4-.. Okul Kooperatiflerinde ve Kantinlerinde Öğrenci ve Öğretmenlere Yapılan Satışlarda KDV Uygulaması        141

5-.. Bakanlıklara Ait Sosyal Tesislerin KDV Karşısındaki Durumu………………… 142

6-.. Belediyelerde KDV Uygulaması…………………………………………………………….. 142

7-.. Kamu Kurumları ve Mesleki Kuruluşlarında KDV Uygulamaları……………… 148

8-.. Dernek ve Vakıfların Faaliyetlerinde KDV………………………………………………. 149

9-.. Siyasi Partilerin KDV Karşısındaki Durumu……………………………………………. 154

10- Çevre ve Orman Bakanlığı Tarafından Milli Parklara Giriş Karşılığında Tahsil Edilen Ücretler            154

11- Muhtarlığa Ait Minibüs İle Yolcu Taşıma İşinde KDV……………………………… 155

12- Askeri Kışlada Gerçekleştirilen Kuaförlük Faaliyeti……………………………….. 155

H- İSTEĞE BAĞLI MÜKELLEFİYET YOLU İLE VERGİLENDİRİLECEK TESLİM VE HİZMETLER            155

VI-. KATMA DEĞER VERGİSİNE TABİ OLMAYAN İŞLEMLER…………………………………… 156

A- TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞMEYEN İŞLEMLER…………………………………………………. 156

1-.. Türkiye’de Yapılmayan Teslimler…………………………………………………………… 156

2-.. Türkiye’de Yapılmayan Hizmetler………………………………………………………….. 157

B- AVANSLAR…………………………………………………………………………………………………… 160

C- MASRAF AKTARIMI………………………………………………………………………………………. 160

1-.. Firmalar Arasında Gerçekleştirilen Masraf Aktarımı……………………………….. 161

2-.. Grup Şirketleri Arasında Masraf Aktarımı………………………………………………. 162

3-.. Yurt Dışından Temin Edilen Kredilerin Grup Şirketlerine Kullandırılan Kısmına İlişkin Faiz, Komisyon, Kur Farkı vb. Giderlerin Yansıtılması İşlemi………………………………………………………………… 163

4-.. Dar Mükelleflere Masraf Aktarımında KDV Uygulaması………………………….. 164

5-.. Kaza Yapan Sigortalı Taşıt Aracının Tamirinde Masraf Aktarımı…………….. 164

6-.. Teminat Mektubu Komisyon Bedellerinin Bayilerce Şirkete Yansıtılması. 166

7-.. Tevkifata Tabi İşlemlerde Masraf Aktarımı…………………………………………….. 167

8-.. Damga Vergisi Aktarımı………………………………………………………………………… 169

9-.. Taşeronlara Yemek Bedeli Aktarılması………………………………………………….. 170

10- Araç Kiralayanlara (Trafik Cezaları ve Diğer Ceza ve Gecikme Zamları) Nedeniyle Düzenlenen Yansıtma Faturalarında KDV…………………………………………………………………………………………………………….. 171

11- Şirket Merkezinde Yapılan Genel Giderlerden Yurtdışı İnşaat ve Onarım İşlerine Yansıtılan Giderler İçin KDV Hesaplanıp Hesaplanmayacağı……………………………………………………………………………….. 171

12- Yurtdışı Konaklama Bedellerinin Yansıtılması……………………………………….. 172

13- Mal Alımından Vazgeçme Neticesinde Ödenen Cezanın ve Yapılan Masrafların Yansıtılmasında KDV             172

D- TAZMİNATLAR……………………………………………………………………………………………… 173

1-.. Tazminatlar Katma Değer Vergisine Tabi Değildir………………………………….. 173

2-.. Tazminatlar Konusunda 60.No.lu Sirküde Yer Alan Açıklamalar…………….. 173

3-.. Sözleşmenin Feshinden Doğan Tazminat……………………………………………… 174

4-.. Hizmet Akdine Dayalı Tazminatta KDV………………………………………………….. 175    

E- GARANTİ KAPSAMINDA YAPILAN İŞLEMLER…………………………………………………. 175

1-.. Garanti Kapsamında Yapılan Teslim ve Hizmetler KDV’ye Tabi Değildir…. 175

2-.. Garanti Kapsamında Yurt Dışına Yapılan Masraf Aktarımları………………….. 176

3-.. Garanti Süresi İçerisinde Yetkili Servislerin Ana Bayiye Yaptıkları Teslim ve Hizmetleri Fatura Etmeleri Hali  176

F- SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN YERİNE GETİRİLEMEMESİ………………………………… 177

1-.. Sözleşmeden Cayma Sonucunda Ortaya Çıkan Cayma Bedelleri…………… 177

2-.. Sözleşmenin Feshinden Doğan Cezai Şartlar………………………………………… 177

3-.. Nefaset Bedelleri…………………………………………………………………………………… 178

4-.. İşin Zamanında Bitirilememesi Nedeniyle Ödenen Gecikme Zamları……… 178

5-.. Temerrüt Faizinin KDV Kanunu karşısındaki Durumu……………………………. 178

G- ÜCRETLER………………………………………………………………………………………………….. 179

Ğ- EMİNATLAR VE DEPOZİTOLAR…………………………………………………………………….. 179

1-.. Depozitolar…………………………………………………………………………………………… 179

2-.. Teminatlar…………………………………………………………………………………………….. 179

H- MESLEKİ TEŞEKKÜLLERE ÖDENEN AİDATLAR……………………………………………… 179

İ-.. TRAFO DEVIRLERI ………………………………………………………………………………………. 180

J-. YAP-İŞLET-DEVRET MODELI ÇERÇEVESINDE KURULAN, BELIRLI BIR SÜRE İŞLETILEN TESISLERIN İLGILI KURUMA DEVRI……………………………………………………………………………………………………………………. 180

1-.. İşletme Süresi Sonunda Tesis Devri……………………………………………………… 180

2-.. Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yapılan İşe İlişkin Hasılat Payı Aktarımında KDV    180

K- DAHİLİ İŞLEMLERDE KDV UYGULAMASI……………………………………………………….. 181

L-. KOSGEB’İN SAĞLADIĞI DESTEKLER……………………………………………………………… 181

M- REAKTİF ENERJİ BEDELLERİNİN TAHSİLİNDE KDV ……………………………………… 182

N- ELEKTRONİK ORTAMDA ÖDEME ARACI OLARAK KULLANILAN ÖN ÖDEMELİ KARTLARIN TESLİMLERİNDE KDV UYGULAMASI…………………………………………………………………………………………………………………… 182

VIII- KATMA DEĞER VERGİSİNDE ÖZELLİK TAŞIYAN KONULAR……………………………. 182

A- ÖZEL SÜRÜCÜ KURSLARINDA KDV UYGULAMASI………………………………………… 182

1-.. Özel Sürücü Kurslarında Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi………. 182

2-.. Özel Sürücü Kurs Bedelinin Taksitle Ödenmesi…………………………………….. 183

3-.. Özel Sürücü Kurslarının Özel Şahıslardan Taşıt Kiralaması İşlemi………….. 184

B- SPONSORLUK HARCAMALARINDA KDV UYGULAMASI………………………………….. 185

1-.. Sponsorluk Harcamalarının KV Karşısındaki Durumu……………………………. 185

2-.. Sponsorluk Harcamalarının KDV Karşısındaki Durumu…………………………. 185

3-.. Sonuç…………………………………………………………………………………………………… 187

C- KAMULAŞTIRMA İŞLEMLERİNDE KDV UYGULAMASI……………………………………… 187

1-.. Kamulaştırma İşlemleri…………………………………………………………………………. 187

2-.. Tezyid-i Bedel Davası İşlemleri……………………………………………………………… 188

3-.. Aktifteki Gayrimenkulün Kamulaştırılması KDV’ye Tabidir…………………….. 189

D-. SMS YOLUYLA TOPLANAN YARDIMLARDA KDV…………………………………………… 189

E-.. AVUKATLIK HİZMETLERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU…………………………. 190

1-.. Mahkemelerce Hükmolunan Avukatlık Ücretleri…………………………………….. 193

2-.. Alacaklı Taraf Avukatına ödenen Vekalet Ücretlerinin Belgelendirilmesi.. 193

3-.. İcra Dairelerince Avukatlara Ödenen Vekalet Ücretleri……………………………. 194

4-.. Karşı Taraf Avukatına Ödenen Avukatlık Ücretleri…………………………………. 194

5-.. Zorunlu Avukatlık Hizmetlerinin KDV Karşısındaki Durumu………………….. 195

6-.. Yurt Dışındaki Müşteriye Verilen Avukatlık Hizmeti……………………………….. 196

7-.. Avukatların Müvekkillerinden Aldığı Yol, Konaklama, vb..Masraflar……….. 196

F-.. ADİ ORTAKLIKLARDA VERGİLEME………………………………………………………………. 197

1-.. Adi Ortaklığın Tanımı……………………………………………………………………………. 198

2-.. Adi Ortaklğın Kuruluşu ………………………………………………………………………… 198

3-.. Adi Ortaklıkların Mükellefiyet Durumu…………………………………………………… 198

4-.. Adi Ortaklıklarda Hisse Devrinin KDV Karşısındaki Durumu………………….. 199

5-.. Adi Ortaklığın Feshi Nedeniyle Devreden KDV’nin Kullanımı…………………. 201

6-.. Kollektif ve Adi Komandit Şirketlerde Hisse Devri ………………………………… 202

7-.. Ferdi İşletmeye Üçüncü Bir Şahsın Ortak Olarak Alınmasında KDV……….. 202

8-.. Faaliyeti Bırakan Adi Ortaklığın Henüz Satmadığı Konutlar Nedeniyle Yüklenip İndirim Yoluyla Gideremediği KDV’nin İadesi…………………………………………………………………………………………………………….. 203

G-. PROFESYONEL FUTBOL FAALİYETLERİNDE KDV………………………………………… 203

1-.. Spor Kulüpleri ……………………………………………………………………………………… 203

2-.. Türkiye Futbol Federasyonu…………………………………………………………………. 205

3-.. Spor Genel Müdürlüğü………………………………………………………………………….. 206

4-.. Defter Tutma ve Belge Düzenleme………………………………………………………… 206

5-.. İndirim………………………………………………………………………………………………….. 206

6-.. Federasyonun Dergi Çıkarması, Reklam Alması……………………………………. 207

H-. KOMİSYONCULAR TARAFINDAN İFA EDİLEN HİZMETLER……………………………. 207

İ-… DEVRE MÜLK VE DEVRE TATİL HAKKI SATIŞLARI……………………………………….. 207

J-.. ŞİRKETİN ORTAKLARINA BORÇ PARA VERMESİ………………………………………….. 209

1-.. Şirketin Ortaklarına Borç Para Kullandırmak Suretiyle Elde Ettiği Faiz Gelirinin KDV Karşısındaki Durumu   210

2-.. Holding Şirketleri Tarafından Yurt İçi ve Yurt Dışı Bankalardan Sağlanan Kredinin Bağlı Şirketlere Kullandırılması     213

3-.. Grup Şirketinden Temin Edilen Kredi Faizinin Vergisel Durumu……………. 214

4-.. Temin Edilen Kredilerin Ayni Şartlarda İhracatına Aracılık Edilen İmalatçılara Kullandırılması          215

5-.. Ortaklarla İlişkili Kişilerden Borç Alınması…………………………………………….. 216

6-.. Ortaklara Verilen Borcun Faizi Dolayısıyla Örtülü Kazanç İle İlgili Tarhiyatın Kaldırılması Halinde KDV İle İlgili Tarhiyat Konusu Kalmamaktadır………………………………………………………………………… 216

7-.. Ortaklara Borç Para Verilmesi İşleminde KDV Matrahı……………………………. 217

8-.. Ortağa Borç Para Verilmesi Nedeniyle Ortaya Çıkan Kur Farkları……………. 217

9-.. Yurtdışındaki Grup Şirketine Kredi Kullandırılması……………………………….. 217

K-.. ÖZEL İNŞAATLARDA KDV……………………………………………………………………………. 217

L-.. İRTİBAT BÜROLARININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU…………………………………. 219

M-. ESERLERİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU…………………………………………………… 220

1-.. Eserlerin Gelir Vergisi Karşısındaki Durumu………………………………………….. 220

2-.. Serbest Meslek Faaliyetinin Devamlı Olarak Yapılması…………………………… 223

3-.. Telif Kazançlarında KDV Uygulaması…………………………………………………….. 223

4-.. Telif Kazançları İle İlgili Özellikli Durumlar……………………………………………… 225

N-. YEDDİEMİNLİK ÜCRETİNDE KDV UYGULAMASI ………………………………………….. 231

1-.. Genel Olarak…………………………………………………………………………………………. 231

2-.. Yeddiemin Tarafından Alınan Bedellerin Ücret Sayılması Halı……………….. 232

3-.. Yeddiemin Tarafından Alınan Bedellerin Ticari Kazanç Sayılması Halı…… 233

4-.. Yediemin Olarak Alınan Ücretin KDV’ne Tabi Tutulması………………………… 233

O-. FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KDV UYGULAMALARI………………………… 233

1-.. Finansal Kiralama İşlemleri KDV’ye Tabidir…………………………………………… 234

2-.. Yurt Dışından Gerçekleştirilen Finansal Kiralama İşlemleri……………………. 234

3-.. Finansal Kiralama Sözleşmesi Sonunda Malın İz Bedelle Kiracıya Devri… 235

4-.. Konut Finansmanı Kanunu Kapsamında Kullandırılan Konut Kredilerinde Finansal Kiralamalarda KDV Uygulamaları…………………………………………………………………………………………………………….. 235

5-.. Finansal Kiralama İşlemlerinde Bedelin Peşin Ödenmesi………………………. 236

P-.. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI VE ÖRTÜLÜ SERMAYE 236

1- . Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımının Koşulları….. 236

2-.. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımında KDV………… 237

3-.. İlişkili Kuruma Verilen ve Başlangıçta Örtülü Sermaye Niteliğinde Olduğu Belli Olan Vade Farkları İçin Fatura Düzenlenip Düzenlenmeyeceği, KDV Hesaplanıp Hesaplanmayacağı, İndirim Konusu Yapılıp Yapılamayacağı 241

4-.. Örtülü Sermaye Sayılan Borçlanmalar Üzerinden Hesaplanan Faizler…….. 241

IX-. ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV UYGULAMASI………………………………… 242

A-.. GENEL BİLGİ……………………………………………………………………………………………….. 242

B-.. ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNİN HUKUKİ MAHİYETİ…………………. 243

1-.. Doktrindeki Görüşler…………………………………………………………………………….. 243

2-.. Gelir İdaresinin Uygulaması………………………………………………………………….. 245

3-.. Danıştay’ın Görüşü……………………………………………………………………………….. 248

4-.. Yargıtay’ın Görüşü………………………………………………………………………………… 251

5-.. Kişisel Görüşümüz……………………………………………………………………………….. 252

6-.. Öneriler…………………………………………………………………………………………………. 255

C-. KAT KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV UYGULAMASI…………………………………. 255

1-.. Arsa Sahibi Tarafından Arsa Teslimi……………………………………………………… 255

2-.. Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi…………….. 262

D-. ARSA KARŞILIĞINDA KAT TESLİMİNDE ÖZELLİKLİ KONULAR………………………. 263

1- Arsa Payı Karşılığı İnşaat Faaliyeti GVK’nın 42. Maddesi Kapsamında Birden Fazla Yıla Sirayet Eden İnşaat Taahhüt İşi Sayılmaz………………………………………………………………………………………………………………. 263

2- Müteahhide Kalan Bağımsız Bölümlerin Maliyetinin Hesaplanması………… 264

3- Kat Karşılığı İnşaat Yapılması Nedeniyle Yüklenilen Vergilerin İndirimi ….. 266

4- Yapı Kullanma İzin Tarihinin Fatura Düzenleme Tarihinden Sonra Olması Halinde KDV İadesi          267

5- Kat Karşılığı Arsalarda Belge Düzeni………………………………………………………. 268

6- Arsa Payı Kat İnşaatı Hesabının Bir Örnekle Açıklanması………………………… 268

7- Hasılat Paylaşımı Sözleşmesi Kapsamında Yapılan İnşaat İşlerinin, “Arsa Karşılığı İnşaat” İşi Olarak Değerlendirileceği………………………………………………………………………………………………………………. 269

8- Kat Karşılığı İnşaatta Taşarona İş Karşılığında Daire Verilmesi……………….. 271

9- Kat Karşılığı İnşaat İşinde Arsa Sahibi Adına Yapılan Ödemelerin ve Yüklenilen KDV’lerin İndirim Konusu Yapılamayacağı………………………………………………………………………………………………………………. 272

10- Kat Karşılığı İnşaat İşinde KV, KDV ve Belge Düzeni …………………………….. 272

11- Natamam İnşaat Devrinde KDV Oranı……………………………………………………. 274

TESLİM (Madde 2)………………………………………………………………………………………………….. 274

A-.. GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………….. 274

1-.. Malların Teslimi…………………………………………………………………………………….. 275

2-.. Zincirleme Akitler………………………………………………………………………………….. 276

3-.. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma ve Benzeri Dağıtımlar……………………………………….. 276

4-.. Döküntü ve Tali Maddelerin Teslimi………………………………………………………. 276

5-.. Trampa İki Ayrı Teslim Hükmündedir……………………………………………………. 276

B-.. KAP VE AMBALAJ MADDELERİNDE KDV UYGULAMASI…………………………………. 277

1-.. Kap veya Ambalajların Geri Verilmesinin Mutad Olduğu Haller………………. 279

2-.. Kap veya Ambalajların Geri Verilmesinin Mutad Olmadığı Haller …………… 279

3-.. Ambalajlı Olarak İhraç Edilen Mallarda Durum ………………………………………. 279

4-.. Ambalajlara İlişkin Depozitolar …………………………………………………………….. 279

C-. MALLARIN ÖDÜNÇ VERİLMESİ İŞLEMLERİ…………………………………………………… 281

D-. KAPIDAN SATIŞLARDA KDV UYGULAMASI ………………………………………………….. 281

TESLİM SAYILAN HALLER (Madde-3)……………………………………………………………………. 281

A-.. GENEL AÇIKLAMALAR…………………………………………………………………………………. 282

1- Vergiye Tabi Malların Vergiye Tabi İşlemler Dışındaki Amaçlarla İşletmeden Çekilmesi        282

2- Vergiye Tabi Malların, Teslimi Vergiden İstisna Olan Malların Üretiminde Kullanılması        282

3- Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Yapılan Satışlarda Zilyetliğin Devri…………….. 283

B-.. TESLİM SAYILAN HALLER……………………………………………………………………………. 284

1-.. Personele Sağlanan Menfaatler…………………………………………………………………… 284

2-.. Promosyon Ürünleri Numune ve Eşantiyonlarda KDV………………………………… 285

3-.. Müşterilere Çekilişle Verilen Hediyelerde KDV…………………………………………….. 285

4-.. Mahkeme Kararıyla Ayrılan Eşe Bırakılan Ticari Emtiada KDV……………………… 285

HİZMET (Madde-4)…………………………………………………………………………………………………. 286

HİZMET SAYILAN HALLER (Madde-5)……………………………………………………………………. 287

A-.. VERGİYE TABİ HİZMETTEN KARŞILIKSIZ YARARLANILMASI………………………… 287

1-.. Katma Değer Vergisi Kanunu Bakımından…………………………………………….. 287

2-.. Vergi Usul Kanunu’ndaki Hükümler………………………………………………………. 287

3-.. Kiralanan Meskenlerde Personelin Kalması Hali……………………………………. 287

B-.. OTELLERDE TANITIM AMACIYLA BEDELSİZ KONAKLAMA HİZMETİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU    288

İŞLEMLERİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI (Madde-6)…………………………………………………… 290

A-.. İŞLEMLERİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI………………………………………………………….. 290

1-.. Mal Teslimlerinin Türkiye’de Yapılması ………………………………………………… 290

2-.. Hizmetin Türkiye’de Yapılması………………………………………………………………. 290

3-.. Hizmetten Türkiye’de Faydalanılması……………………………………………………. 291

B-.. TÜRKİYE’DE YAPILIP YAPILMADIĞI TARTIŞMALI İŞLEMLER…………………………. 291

1-.. Yurt Dışından Sağlanan Hizmetler…………………………………………………………. 291

2-.. Yurt Dışında Vergilendirilmiş Hizmet Alımı……………………………………………. 293

3-.. Yurt Dışına Düzenlenen Turlar………………………………………………………………. 293

4-.. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Türkiye’de Verilen Aracılık Hizmetleri……. 294

5-.. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Ödenen Komisyonlar……………………………. 295

6-.. İnternet Ortamında İthal ve İhraç Edilen Hizmetler…………………………………. 296

7-.. Yurt Dışında Yayın Yapan Televizyonlara Verilen Reklamlar…………………… 300

8-.. Türkiye’de Düzenlenen Yarışlar Üzerine Yurtdışında Kurulu Bahis Düzenleyen Kuruluşların Bayileri Aracılığı İle Müşterek Bahis Kabul Edilmesi……………………………………………………………………………. 300

9-.. Yurtdışındaki Acentaya Verilen Hizmetler……………………………………………… 300

10- İthal Edilecek Malın Yurda Sokulmadan Önce Türkiye’deki Yabancı Sermayeli Bir Firmaya Devri     301

11- Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşleri…………………………………………………………… 301

12- Yabancı Sermayeli Şirkete Yurt Dışında Mukim Grup Firmaları Tarafından Genel Yönetim Ve Ücret Gideri Adı Altında Ödenen Tutarlar……………………………………………………………………………………. 302

13- Yurt Dışındaki Müşteriye Verilen Hizmetler……………………………………………. 302

14- Yurt Dışına Ödenen Kira Bedeli Yurt Dışı Uçak Biletleri Komisyonu………. 303

15- Kullanılan Program İçin Yurt Dışı Firmadan Alınan Eğitim Desteği Nedeniyle Yapılan Ödemelerin Vergisel Durumu   303

C-. İŞ MAKİNELERİ VE TAŞITLARIN YURT DIŞINA KİRALANMASI……………………….. 303

1-.. İş Makinelerinin Yurt Dışına Gönderilmesi…………………………………………….. 304

2-.. İş Makinelerinin Yurtdışına Kiraya Verilmesinin KDV Uygulaması………….. 304

3-.. Danıştay’ın Görüşü……………………………………………………………………………….. 305

ULUSLAR ARASI TAŞIMA İŞLERİ (Madde-7)………………………………………………………….. 306

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU

 

MÜKELLEF (Madde-8)……………………………………………………………………………………………. 307

I-… KDV MÜKELLEFİ OLANLAR…………………………………………………………………………….. 308

A-.. KANUNLA MÜKELLEF OLARAK TAYİN EDİLENLER……………………………………….. 308

B- KDV GENEL TEBLİĞLERİ İLE MÜKELLEFİYET KONUSU AÇIKLIĞA KAVUŞTURULAN KİŞİ VE KONULAR     309

1-.. Genel Bütçeli İdarelerin KDV Mükellefiyeti…………………………………………….. 309

2-.. Adi Ortaklıklarda Mükellefiyet……………………………………………………………….. 309

3-.. Serbest Bölgelerde KDV Mükellefiyeti ………………………………………………….. 309

4-.. İcra Yoluyla Yapılan Satışlarda KDV Mükellefi……………………………………….. 309

5-.. Konut Yapı Kooperatiflerinin KDV Mükellefiyeti……………………………………. 310

II-.. YETKİLİ MÜESSESELERİN KDV MÜKELLEFİYETİ……………………………………………… 310

III-. FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN VERGİLERİN BEYANI VE İADESİ…………………………… 311

A-.. FAZLA VE YERSİZ VERGİ UYGULAMA HALLERİ…………………………………………… 311

1-.. Vergiye Tabi Bir İşlemin Söz Konusu Olmaması Hali……………………………… 311

2-.. Mükellef Olmayanlar Tarafından KDV’nin Tahsil Edilmesi Hali………………. 311

3-.. Fazla veya Yersiz Vergi Uygulayanlar…………………………………………………….. 311

4-.. Katma Değer Vergisinin Noksan Alınması Hali………………………………………. 312

B-.. FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN İADESİ……………………………………………….. 312

C-. FAZLA VE YERSİZ VERGİ ÖDENEN DİĞER KONULAR…………………………………… 314

1-.. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun Kapsamındaki Satışlar………… 314

2-.. Vergide Muaf Esnaf veya Basit Usule Tabi Mükellefler Tarafından Yersiz Alınan Vergilerin Beyanı ve İndirimi              315

3-.. ÖTV Kanunu’nun (8/1) Maddesi Kapsamında Teslim Edilen Malların ÖTV’si Üzerinden Hesaplanan KDV’nin Düzeltilmesi …………………………………………………………………………………………………………….. 316

4-.. KDV Genel Uygulama Tebliği İle Yapılan Açıklamalar…………………………….. 318

5-.. İstisna Kapsamındaki İşlemler İçin KDV Ödenmesi……………………………….. 318

VERGİ SORUMLUSU (Madde-9)……………………………………………………………………………… 318

I-… GENEL AÇIKLAMALAR……………………………………………………………………………………. 319

II-.. KDV’DE VERGİ SORUMLULUĞU UYGULAMASI………………………………………………… 319

A-.. VERGİ SORUMLULUĞU HAKKINDA GENEL BİLGİ…………………………………………. 319

B-.. VERGİ SORUMLULUĞU UYGULAMASININ AMACI VE ŞARTLARI…………………… 320

C-. İŞLEMLERİN TEVKİFAT KAPSAMINA ALINMASI…………………………………………….. 321

III-. KDV’DE TEVKİFAT UYGULAMASI…………………………………………………………………….. 322

A-.. KDV TEVKİFATININ NİTELİĞİ……………………………………………………………………….. 322

B-.. BEYAN………………………………………………………………………………………………………… 323

1-.. Genel Bütçeli Kuruluşların Beyanı………………………………………………………… 323

2-.. KDV Mükellefiyeti Bulunmayan Bankaların Sorumluluk Beyanı…………….. 324

3-.. Hakedişli İşlerde Tevkifat Uygulaması…………………………………………………… 324

C-. İNDİRİM………………………………………………………………………………………………………. 324

1-.. Ödemenin Yapılmaması İndirim, Mahsup ve İade İşlemlerinin Yapılmasına Engel Teşkil Etmez       325

2-.. Tevkif Edilen Verginin İkmalen veya Re’sen Tarh Edilmesi Halinde Verginin İndirimi         326

3-.. Sorumluluk Beyanının Pişmanlıkla Yapılması Halinde Vergi İndirimi……… 326

IV-. KATMA DEĞER VERGİSİNDE SORUMLULUK KAPSAMINA ALINAN İŞLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI       326

A- TAM TEVKİFAT UYGULAMASI……………………………………………………………………….. 326

B- KISMİ TEVKİFAT UYGULAMASI……………………………………………………………………… 327

V-.. TEVKİFATA TABİ TUTULAN İŞLEMLER……………………………………………………………. 327

A-.. İKAMETGÂHI, İŞYERİ, KANUNİ VE İŞ MERKEZİ TÜRKİYEDE BULUNMAYANLAR TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER               327

1-.. Dar Mükellefler Tarafından Gerçekleştirilen Teslim ve Hizmetlerde Tevkifat Uygulamasının Şartları                328

2-.. Dar Mükelleflere İlişkin Özellikli Konular………………………………………………… 328

B-.. SERBEST MESLEK FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER 337

1-.. Genel Olarak…………………………………………………………………………………………. 337

2-.. Yurtdışından Satın Alınan Eserlerin Telif Hakkı Bedelinin Ödenmesi…….. 340

3-.. Eserlerin Yurtdışında Satılması……………………………………………………………… 341

C-. KİRALAMA İŞLEMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI……………………………… 341

1-.. Sigorta Şirketinden Otomobil Kiralanması İşleminde Sorumluluk ………… 342

2-.. Sigorta Acenteliği Tarafında Gayrimenkul Kiralamasında Tevkifat ……….. 343

3-.. Gayrimenkul Kiralama Faaliyetinde Tevkifat………………………………………….. 343

4-.. Kiralama İşlemlerindeki Sorumluluk Uygulamasının Değerlendirilmesi…. 344

5-.. Basit Usule Tabi Mükellefin Okul Aile Birliğinden Kantin Kiralaması……… 344

D-. REKLAM VERME İŞLEMLERİNDE SORUMLULUK …………………………………………. 345

1-.. Apartman Dış Cephesine Reklam Verilmesi İşleminde Tevkifat……………… 346

VI-. KISMİ TEVKİFAT UYGULAMASI………………………………………………………………………… 346

A-.. KISMİ TEVKİFATIN MAHİYETİ………………………………………………………………………. 346

B-.. KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK HİZMETLER……………………………………………… 347

C-. KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK TESLİMLER………………………………………………. 348

D-. KISMİ TEVKİFAT UYGULAYACAK ALICILAR………………………………………………….. 348

1-.. Kısmı Tevkifat Uygulayacak Alıcılar………………………………………………………. 348

2-.. Belediyeler……………………………………………………………………………………………. 349

3-.. Tevkifat Kapsamındaki Kurumların Birbirlerine Karşı Yaptıkları Hizmetlerde Sorumluluk Uygulaması            352

4-.. Tevkifat Yapmakla Sorumlu Tutulmayan Kuruluşlara Yapılan Hizmetler… 352

5-.. Sosyal Güvenlik Kurumuna Verilen Sağlık Hizmeti………………………………… 352

6-.. Eğitim Hizmetleri (Kişisel Gelişim, Hızlı Okuma, Etkili İletişim vb.)…………. 352

7-.. İşyeri Hekimliği Hizmetinde KDV Tevkifatı…………………………………………….. 353

VII- KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK HİZMETLER………………………………………………… 354

A-.. YAPIM İŞLERİ İLE BU İŞLERLE BİRLİKTE İFA EDİLEN MÜHENDİSLİK-MİMARLIK, ETÜT-PROJE HİZMETLERİ (2/10, BA)         354

1-.. Yapım İşlerinin Kapsamı……………………………………………………………………….. 354

2-.. İşin Taşeronlara Devrinde KDV Tevkifatı Uygulaması……………………………. 357

3-.. Tevkifata Tabi Olmayan İşler…………………………………………………………………. 360

4-.. Kamu Kurumlarına Yapılan Yapım İşlerinde KDV Tevkifatı…………………….. 361

5-.. Özel Üniversiteye İnşaat İşi Yapılmasında KDV Tevkifatı……………………….. 362

B-.. ETÜT, PLAN-PROJE, DANIŞMANLIK, DENETİM VE BENZERİ HİZMETLER (9/10 –BA)   362

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 362

2-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 363

3-.. Proje Çizim Hizmetlerinde Tevkifat Uygulaması…………………………………….. 363

4-.. Sayısal Kadastral Harita Çizim İşlerinde Tevkifat Uygulaması………………… 363

5-.. İmar Uygulama, Her Ölçekte İmar Planı Hizmetleri…………………………………. 364

6-.. Ekspertiz Hizmetinde KDV Tevkifatı ……………………………………………………… 364

7-.. Bayındırlık İl Müdürlüğüne Ait Binanın Deprem Analiz İşinin KDV Tevkifatına Tabi Olup Olmadığı                 364

8-.. Verilen Mimari Proje Hizmetinde KDV Tevkifatı……………………………………… 365

9-.. Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri, SMMM Ve YMM Ücretleri…………………… 365

10- Zorunlu Görevlendirmelerde Ödenen Müdafilik Ücretinde KDV……………… 366

C-. MAKİNE, TEÇHİZAT VE TAŞITLARA AİT TADİL, BAKIM VE ONARIM HİZMETLERİ (5/10 – BA)      367

1-.. KD Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………….. 367

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 367

3-.. Bilgisayar Yazılımları Bakım Hizmetleri …………………………………………………. 368

4-.. Damperin Araçlara Eklenmesi İşlemi Tevkifata Tabidir………………………….. 368

5-.. Bakım Hizmeti Verilmeksizin Yedek Parça Teslimlerinde Tevkifat………….. 368

6-.. Boya, Raspa ve Usturmaca Hizmetlerinin İfasında Tevkifat Oranı………….. 368

7-.. Belediyelerin Araçlarına Yapılan Bakım ve Onarım Hizmetleri………………… 369

D-. YEMEK SERVİS VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ (5/10 – BA)………………………. 369

1-Kapsam…………………………………………………………………………………………………… 369

E-.. İŞ GÜCÜ TEMİN HİZMETLERİ (9/10 – BA+M)………………………………………………… 371

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 371

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 371

3-.. 60 No.lu Sirküler İle Yapılan Açıklamalar……………………………………………….. 372

4-.. Değerlendirme ……………………………………………………………………………………… 373

5-.. Örnekler………………………………………………………………………………………………… 373

6-.. Fason Demir İmalinde İşçi İstihdamında KDV Tevkifatı…………………………. 381

7-.. İşgücü Temini Kapsamında İstihdam Edilen Personel Dolayısıyla Masraf Aktarımında KDV Tevkifat Uygulaması       381

8-.. Taşaronlar Tarafından Yapılan İşlemlerde Tevkifat Uygulaması…………….. 381

9-.. Yükleme, Boşaltma, Tasnif, Tahmil, Tahliye İşlemleri……………………………. 382

10- Manken, Fuar Hostesi ve Oyuncu İstihdamı …………………………………………. 382

11- Ev ve İşyeri Temizlik İşleri……………………………………………………………………… 382

12- Özel Güvenlik Hizmetleri ………………………………………………………………………. 383

13- Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alımında Tevkifat…………………………………… 383

14- Deniz Tankerinin Personeli İle Birlikte Kiraya Verilmesi…………………………. 384

15- İşgücü Hizmet Alım İşinde KDV Tevkifatı………………………………………………. 385

16- Özel Sağlık Hizmeti Faaliyetinde Bulunan Şirketin, Başka Bir Sağlık Kuruluşuna Hizmet Vermesi   386

F-.. YAPI DENETİM HİZMETLERİ………………………………………………………………………… 386

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 386

2-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 387

3-.. Yapı Denetim Hizmetleri Bedelinin Müteahhit Tarafından Ödenmesi……… 387

G-. FASON OLARAK YAPTIRILAN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİ ÇANTA VE AYAKKABI DİKİM İŞLERİ VE BU İŞLERE ARACILIK HİZMETLERİ (5/10-BA+M)……………………………………………………………………………. 388

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 388

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 388

3-.. Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri…………………………………………………….. 389

4-.. Fason İşçiliğin Kapsamı……………………………………………………………………….. 390

5-.. Terzilerin Yapmakta Olduğu Pantolon ve Etek Boyunun Kısaltılması, Ütülenmesi, Düğme Dikilmesi, Fermuar Değişimi Gibi İşlemler…………………………………………………………………………………………………. 391

6-.. İşlenmiş Mahlıç Pamuk Teslimlerinin KDV Tevkifatı………………………………. 392

7-.. İplik Büküm İşlem Bedelinde KDV Tevkifatı…………………………………………… 392

8-.. Nihai Tüketicilere Yapılan Kesim ve Dikiş Hizmetlerinde Tevkifat………….. 393

Ğ-. TURİSTİK MAĞAZALARA VERİLEN MÜŞTERİ BULMA / GÖTÜRME HİZMETLERİ (9/10 – M)         393

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 393

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 393

3-.. Turizm Seyahat Acentelerine Ödenen Komisyon Ücretlerine KDV Tevkifatı Yapılıp Yapılmayacağı 394

4-.. Mağazalar Alış Veriş İçin Turist Kafilesi Götüren Rehber ve Benzerlerine Ödenen Komisyon Bedeli Üzerinden Tevkifat Uygulaması…………………………………………………………………………………………… 394

H-. SPOR KULÜPLERİNİN YAYIN, REKLÂM VE İSİM HAKKI GELİRLERİNE KONU İŞLEMLERİ (9/10 – BA+M)    394

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 394

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 394

I-… TEMİZLİK, ÇEVRE VE BAHÇE BAKIM HİZMETLERİ (7/10 – BA+M)………………….. 396

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 396

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 396

3-.. Temizlik Hizmetlerinin Taşeron Firmalara Yaptırılması Hali……………………. 397

4-.. Aile Hekimlerine Verilecek Temizlik Hizmetinde KDV Tevkifatı ………………. 397

5-.. Malzemesiz Olarak Verilen Temizlik Hizmetinde KDV Tevkifatı ………………. 397

İ-… SERVİS TAŞIMACILIĞI HİZMETİ (5/10 – BA+M)……………………………………………… 398

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 398

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 398

3-.. Şoförlü Araç Kiralama Hizmetinde KDV Tevkifatı ………………………………….. 399

4-.. Araç Kiralama Hizmeti Alımında Tevkifat ……………………………………………… 400

5-.. Servis Taşımacılığını Üstlenen Firmaya Verilen Servis Taşımacılığı……….. 400

6-.. Turizm Taşımacılığı Faaliyetinin Taşaronlara Yaptırılması……………………… 401

J-.. HER TÜRLÜ BASKI VE BASIM HİZMETLERİ (5/10 – BA)…………………………………. 402

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 402

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 402

3-.. Hologramların Baskı Basım İşinde Tevkifat Uygulaması……………………….. 403

4-.. Baskı Basım hizmetinde KDV Tevkifatı………………………………………………….. 403

K-.. KAMUYA YAPILAN DİĞER HİZMETLER (5/10 –(5018)…………………………………….. 403

1-.. Genel Olarak…………………………………………………………………………………………. 403

2-.. Basın İlan Hizmetleri……………………………………………………………………………… 404

3-.. Şirket Adına Kayıtlı Bulunan Ve Ticari Amaçlı Deponun Kiraya Verilmesinde KDV Stopajı Uygulanıp Uygulanmayacağı…………………………………………………………………………………………………………….. 405

4-.. 5018 Sayılı Kanuna Ekli Cetveller Kapsamındaki İdare, Kurum ve Kuruluşlara İfa Edilen Sağlık Hizmetleri     405

5-.. Kültür ve Turizm Bakanlığı Destekli Projeler Gerçekleştiren Organizasyon Firmasının Vergilendirilmesi        406

VII- KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK TESLİMLER…………………………………………………. 406

A-.. KÜLÇE METAL TESLİMLERİ (7/10 – BA+M)…………………………………………………… 406

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 406

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 407

3-.. Hurda Metalden Elde Edilen Külçelerin Tesliminde Tevkifat………………….. 407

B-.. BAKIR, ÇİNKO, ALÜMİNYUM VE KURŞUN ÜRÜNLERİNİN TESLİMİ (7/10 – BA+M) 408

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 408

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 408

3-.. Bakır, Alüminyum Çinko ve Kurşun Ürünlerinde Tevkifat Uygulaması….. 409

4-.. İthalatçıları Tarafından Yapılan Bakır Mamulü Teslimleri……………………….. 409

5-.. Alüminyum Profilin İhracı Ve Yurt İçi Tesliminde KDV Tevkifatı…………….. 409

6-.. Alüminyum Profil ve Levha Teslimlerinde Tevkifat Uygulaması…………….. 410

7-.. Kablo Teslimleri …………………………………………………………………………………… 411

8-.. Bakır ve Alüminyum Alaşımlı Kaynak Tel Teslimi………………………………….. 411

9-.. Bakır Şerit Alımının KDV Tevkifatına Tabi Olup Olmadığı………………………. 411

10- Külçe Kurşundan İmal Edilen Saçma ve Tek Kurşun Mamulü Teslimlerinde Tevkifat         412

C-. HURDA VE ATIK TESLİMİ…………………………………………………………………………….. 412

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 412

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 412

3-.. İstisnadan Vazgeçen Mükelleflerin Hurda Metal Teslimleri…………………….. 413

4-.. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Tevkifat ……………………………………………….. 414

D-. METAL, PLASTİK, LASTİK, KAUÇUK, KÂĞIT CAM HURDA VE ATIKLARINDAN ELDE EDİLEN HAMMADDE TESLİMİ (9/10-BA+M)…………………………………………………………………………………………………………………… 414

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 414

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 415

3-.. Plastik Granül Teslimi…………………………………………………………………………… 415

4-.. Akrilik, ABS VE Sert Olastiğin Sertleştirilmesi……………………………………….. 415

5-.. Plastik Bidon, Varil, Tank Benzeri Kapların Hurda Sayılıp Sayılmayacağı.. 415

6-.. Hurda Alım Satımında İstisnalı Alınanları İstisnalı, KDV’li Alınanları İse KDV’li Teslim Etmenin Mümkün Olup Olmayacağı…………………………………………………………………………………………………………….. 416

7-.. Fabrikalardan Atık Toplanması İşleminde Tevkifat………………………………… 417

E-.. PAMUK, TİFTİK, YÜN VE YAPAĞI İLE HAM POST VE DERİ TESLİMLERİ (9/10- BA+M)   417

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 417

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 418

F-.. AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ TESLİMİ (9/10-BA+M)……………………………………… 418

1-.. Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı……………………………………… 418

2-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 418

3-.. Plywood ve Kontrplak Kalıp Malzemesi Satışının KDV Tevkifatı…………….. 419

4-.. Masif Panel Tesliminde KDV Tevkifatı…………………………………………………… 419

5-.. İlk Maadde Niteliğindki Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimleri……………………. 420

6-.. Ağaç ve Orman Ürünlerinde Tevkifat…………………………………………………….. 420

VIII-KISMİ TEVKİFAT UYGULAMASIYDA ORTAK HUSUSLAR…………………………………. 420

A-.. TEVKİFAT UYGULAMASINDA ALT SINIR………………………………………………………. 420

B-.. BELGE DÜZENİ…………………………………………………………………………………………… 421

C-. BEYANNAMENİN DÜZENLENMESİ………………………………………………………………. 423

1-.. Alıcıların Beyanı……………………………………………………………………………………. 423

2-.. Satıcıların Beyanı………………………………………………………………………………….. 424

IX-. DÜZELTME İŞLEMLERİ…………………………………………………………………………………….. 425

A-.. MAL İADELERİ…………………………………………………………………………………………….. 425

B-.. MATRAHTA DEĞİŞİKLİK………………………………………………………………………………. 426

C-. FAZLA VEYA YERSİZ TEVKİF EDİLEN VERGİLERİN İADESİ…………………………… 427

D-. TEVKİFAT KAPSAMINA GİREN İŞLEMLERDE ORTAYA ÇIKAN FİYAT, KUR VE VADE FARKLARI İLE İSKONTOLAR  428

1-.. Fiyat Farkları ………………………………………………………………………………………… 428

2-.. Vade ve Kur Farkları …………………………………………………………………………….. 429

3-.. Yıl Sonu İskontolarında KDV Tevkifatı…………………………………………………… 430

E-.. FATURANIN BİR SONRAKİ DÖNEMDE DÜZENLENMESİ HALİNDE KDV TEVKİFATI 431

X-.. TEVKİFATA TABİ İŞLEMLERDE KDV İADESİ…………………………………………………….. 431

A-.. GENEL AÇIKLAMALAR…………………………………………………………………………………. 431

1-.. Özelgeler………………………………………………………………………………………………. 433

2-.. İade Taleplerinin Yerine Getirileceği Tarih……………………………………………… 434

B-.. MAHSUBEN İADE TALEPLERİ………………………………………………………………………. 435

C-. NAKDEN İADE TALEPLERİ…………………………………………………………………………… 437

1-.. Teminat ve/veya VİR İle Yerine Getirilecek Nakden İade Talepleri…………… 437

2-.. VİR veya YMM Raporu İle Yerine Getirilecek İade Talepleri…………………….. 438

D-. İADE UYGULAMASI İLE İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR…………………………………………. 438

1-.. Kısmı Tevkifat İadesinde İhracata Ait İade Usulleri Uygulanır………………… 440

2-.. Mükellef Daha Sonraki Dönemlerde İade Talebinde Bulunabilir…………….. 440

3-.. Tevkifat ve İndirimli Orandan Kaynaklanan KDV İadelerinin Bir Arada Bulunması              440

4-.. Mahsuptan Sonra Kalan Alacağın Nakden İadesi Talebi………………………… 441

5-.. İade Talepi Vergilendirme Dönemleri İtibariyle Yapılır……………………………. 441

6-.. YMM Raporu İşlem Türleri İtibariyle Düzenlenmelidir…………………………….. 441

7-.. YMM Raporu Talep Edilecek Azami Tutar………………………………………………. 442

8-.. Tevkifata Tabi Hizmetlerin Bir Arada Yapılması……………………………………… 442

XI-. BİLDİRİM ZORUNLULUĞU VE MÜTESELSİL SORUMLULUK……………………………… 442

A-.. BİLDİRİM ZORUNLULUĞU…………………………………………………………………………… 442

B-.. MÜTESELSİL SORUMLULUK……………………………………………………………………….. 443

1-.. Belgesiz Mal Bulundurulması Halinde Müteselsil Sorumluluk……………….. 443

2-.. Belgesiz Mal İddiasında Süre Verilme Zorunluluğu……………………………….. 444

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

VERGİYİ DOĞURAN OLAY

 

VERGİYİ DOĞURAN OLAYIN MEYDANA GELMESİ (Madde-10)………………………………… 445

A-.. KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN AÇIKLAMALAR……………………… 446

B-.. UYGULAMAYA İLİŞKİN ÖZELGELER ……………………………………………………………. 447

1-.. Malın Tesliminden veya Hizmetin Yapılmasından Önce Fatura veya Benzeri Belgelerin Verilmesi Halinde KDV İadesi 447

2-.. Kısım Kısım Mal Teslimi veya Hizmetin Yapılması Hali ………………………….. 448

3-.. Komisyoncular Vasıtasıyla veya Konsinasyon Suretiyle Yapılan Satışlar 448

4-.. Su, Elektrik, Gaz, Isıtma, Soğutma vb. Enerji Dağıtım ve Kullanımları…….. 449

5-.. İthalatta Vergiyi Doğuran Olay………………………………………………………………. 450

C-. VERGİYİ DOĞURAN OLAYDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………… 451

1- Serbest Meslek Faaliyetlerinde Vergiyi Doğuran Olay……………………………… 451

2-.. Kiraya Verme İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay ………………………………….. 452

3-.. Noterde Araç Satışında Vergiyi Doğuran Olay……………………………………….. 455

4-.. İnşaat Taahhüt İşlerinde Hakediş Düzenlenmesi ………………………………….. 455

5-.. Ayın Son Günlerinde Yapılan Teslimler ………………………………………………… 457

6-.. Eğitim ve Kurs Hizmetleri……………………………………………………………………… 457

7-.. Gayrimenkul Teslimlerinde Vergiyi Doğuran Olay………………………………….. 458

8-.. İnşaat Devam Etmekte İken Yapılan Satışlar………………………………………….. 459

9-.. Kat İrtifakı Suretiyle Yapılan Satışlar…………………………………………………….. 461

10- Dövize Endeksli İhalelerde Vergiyi Doğran Olay ve Kur………………………….. 461

11- Konaklama Hizmetlerinde Vergiyi Doğuran Olay …………………………………… 461

12- Müşteri Kabul Şartına Bağlı Satışlar ……………………………………………………… 461

13- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay……………………………… 462

14- Birden Fazla Vergilendirme Döneminde Verilen Hizmetler……………………… 462

 

İKİNCİ KISIM

İSTİSNALAR

 

BİRİNCİ BÖLÜM

İHRACAT İSTİSNASI

 

MAL VE HİZMET İHRACATI (Madde-11)………………………………………………………………….. 463

I- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………. 464

A- MAL VE HİZMET İHRACATI……………………………………………………………………………. 466

B- SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLERE YAPILAN FASON HİZMETLER……….. 466

C- TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYEN YOLCULARA TESLİMLER…………………………….. 466

D- İHRAÇ EDİLMEK ŞARTIYLA İMALATÇILAR TARAFINDAN İHRACATÇILARA TESLİM EDİLEN MALLAR        466

II- GÜMRÜK BEYANNAMELİ MAL İHRACATI İSTİSNASI …………………………………………. 467

A- GÜMRÜK BEYANNAMELİ MAL İHRACI…………………………………………………………… 467

1-.. İstisnanın Kapsamı ve Beyanı……………………………………………………………….. 467

2-.. İstisnanın Tevsiki………………………………………………………………………………….. 469

3-.. İhraç Edilen Mallar İçin Yüklenilen Vergilerin İndirimi…………………………….. 469

B- İHRAÇ EDİLEN MALLARA AİT ALIŞ FATURALARININ FİİLİ İHRAÇ TARİHİNDEN SONRAKİ BİR TARİHİ TAŞIMASI HALİ            470

C- MALLARIN YURT DIŞINA POSTA VEYA HIZLI KARGO YOLUYLA GÖNDERİLMESİ 471

D- MAL İHRACATINDA ÖZELLİKLİ KONULAR……………………………………………………… 472

1-.. Malların Satıcının İşyerinden Gümrük İdaresine Taşıtılması…………………… 472

2-.. Yurt Dışında Faaliyet Gösteren Firmanın Siparişi Üzerine İmalat İşlemi Türkiye’de Gerçekleştirilen Ürünlerin Türkiye’deki Firmaya Sevk Edilmesi………………………………………………………………………….. 472

 3-. Geçici İhracat Yoluyla Yurt Dışına Çıkartılan Malların Orada Satılması……. 473

4-.. İnşaat, Tesisat Ve Montaj İşi Olan Müteahhitlerin Yurt Dışındaki Şubelerine Gönderecekleri Mallar 474

5-.. İhraç Edilen Ürünlerin Üretiminde Kullanılmak Üzere İmal Edilen, Model Kalıpların Teslimi              475

6-.. İhraç Edilen Mala İlişkin Navlun Sigorta Ve Vade Farkı Gibi Ödemelerin Daha Sonra Alıcıya Yansıtılması       475

E- İHRAÇ EDİLEN MALLARIN GERİ GELMESİ…………………………………………………….. 476

G- İADE…………………………………………………………………………………………………………….. 477

1- Mahsuben İade……………………………………………………………………………………….. 477

2- Nakden İade……………………………………………………………………………………………. 477

III-. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYEN TAŞIMACILAR İLE FUAR, SERGİ, PANAYIR KATILIMCILARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA……………………………………………………………………………………………………………. 477

1-.. İstisnanın Kapsamı……………………………………………………………………………….. 477

2-.. İade ……………………………………………………………………………………………………… 478

3-.. İade Talebinde Aranılacak Belgeler……………………………………………………….. 478

4-.. İade Uygulaması…………………………………………………………………………………… 479

5-.. Karşılıklı Olma Şartının Yerine Getirilmesi……………………………………………… 479

6-.. Fuar Münasebetiyle Yurt Dışına Mal Gönderilmesi İhracat Sayılır…………… 480

7-.. Yurt Dışında Düzenlenen Fuarlara Katılan Mükelleflerin Fuar Süresince Yaptıkları Harcamalara İlişkin KDV’nin İadesi…………………………………………………………………………………………………………….. 481

8-.. Yurt Dışı Fuar Ve Sergilere Katılım İçin Çıkarılan Malların Satılması……….. 481

IV-. YABANCI SİNEMA YAPIMCILARINA TANINAN İSTİSNA……………………………………. 481

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 482

2-.. Asgari Tutar………………………………………………………………………………………….. 482

3-.. İade İçin Başvurulacak Vergi Dairesi……………………………………………………… 482

4-.. İade Talebi……………………………………………………………………………………………. 482

V-.. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE ÖZEL FATURA İLE YAPILAN SATIŞLAR (BAVUL TİCARETİ)            483

1-.. İstisna Belgesi………………………………………………………………………………………. 483

2-.. İstisnanın Şartları………………………………………………………………………………….. 484

3-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 484

4-.. İade ……………………………………………………………………………………………………… 484

5-.. Eski Uygulamaya Göre İstisna Uygulaması …………………………………………… 485

VI-. YOLCU BERABERİ EŞYA (TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE KDV HESAPLANARAK YAPILAN SATIŞLAR)         491

1-.. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar…………………………………………………………….. 491

2-.. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar…………………………………….. 491

3-.. İstisna Kapsamına Giren Mallar…………………………………………………………….. 492

4-.. İstisna Kapsamında Satış Yapılabilecek Asgari Tutar……………………………. 492

5-.. Satıcıların Uyacakları Esaslar………………………………………………………………… 492

6-.. Alıcıların Uyacakları Esaslar………………………………………………………………….. 493

7-.. Verginin Alıcıya İade Edilmesi……………………………………………………………….. 493

8-.. Aracı Firmalara Yetki Belgesinin Verilmesi…………………………………………….. 494

9-.. Belge Düzeni………………………………………………………………………………………… 495

10- Alıcıya İade Yapılması…………………………………………………………………………… 497

11- Satıcının Yükümlülükleri……………………………………………………………………….. 498

12- İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 498

13- İstisnanın Tevsiki………………………………………………………………………………….. 499

14- İade………………………………………………………………………………………………………. 499

VI-. ROAMİNG HİZMETLERİ…………………………………………………………………………………….. 500

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 500

2-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 501

3-.. İstisnanın Tevsiki………………………………………………………………………………….. 501

4-.. İade………………………………………………………………………………………………………. 501

5-.. Yurt Dışındaki Müşteriye Verilen Roaming Hizmeti………………………………… 501

VII- İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMLERDE TECİL-TERKİN SİSTEMİ……………………………….. 502

A- GENEL BİLGİLER………………………………………………………………………………………….. 502

1- Tecil-Terkin Sisteminin İhdası………………………………………………………………… 504

2- Tecil-Terkin Uygulaması Bir İstisna Değildir……………………………………………. 504

3- Tecil-Terkine Konu Olabilecek Mal Çeşidi ve Miktarında Herhangi Bir Sınırlama Söz konusu Değildir              504

4- İhracatçıların Bu Kapsamdaki Alışları İçin İndirim ve İade Hakları Bulunmamaktadır            504

5- Tecil-Terkin Kapsamındaki Teslimler Beyannamede Gösterilmelidir……….. 504

6- İhracat Gerçekleştikten Sonra Tecil Edilen Vergi Terkin Olunur……………….. 505

7- Tecil-Terkin Uygulaması İhtiyarıdır…………………………………………………………. 505

8- Tecil-Terkin Sisteminin İşleyişi……………………………………………………………….. 505

9- İmalatçılar Tarafından Yapılan Teslimin Mahiyeti ve Uygulaması…………….. 506

B- KAPSAMI……………………………………………………………………………………………………… 506

C- TECİL-TERKİN UYGULANACAK TESLİMLER………………………………………………….. 507

D- TECİL-TERKİN UYGULAMSINDAN YARARLNACAK SATICILAR………………………. 507

1-.. KDV Uygulama Genel Tebliği Yürürlüğe Girmden Önce İmalatçı Tanımı… 508

2-.. Sanayi veya Ticaret Odası İle Esnaf ve Sanatkar Derneklerine Kayıtlı Olup, Sanayi Sicil Belgesi Olanlardan Bizzat Üretim Yapanlar……………………………………………………………………………………………….. 509

3-.. Yukarıda Belirtilen Şartları Taşıyan İmalatçılardan, Bizzat Ürettiği Mallar Yanında Kendi Üretmediği Malları da Satanlar…………………………………………………………………………………………………………….. 509

4-.. İmalatçıların İhraç Edilen Nihai Ürünün İmalat Safhalarının Bir Bölümünü Fason Ücreti Ödeyerek Başka Firmalara Yaptırmaları………………………………………………………………………………………….. 509

5-.. İmalatçıların Kapasite Yetersizliği Nedeniyle Üretim Konusu Malların Bir Bölümünü, Fason Ücreti Ödeyerek Başka Firmalara Yaptırmaları………………………………………………………………………………………….. 510

6-.. Sanayi Sicil Belgesi Almak İçin Başvuran Ancak Henüz Sanayi Sicil Belgesi Verilmemiş Olanlar     510

7-.. Kapasite Raporunun Geçerlilik Süresinin Dolduğu Tarihten Sonra Yapılan İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil Terkin Uygulaması…………………………………………………………………………………………………………….. 511

8-.. İmalatçı Olmayanlar Tarafından İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerde Tecil Edilen Vergi Terkin Edilmez           511

9-.. İmalatçı Olmayan Mükellefler Tarafından İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malları İhraç Edenler İhracat İstisnasından Yararlanır…………………………………………………………………………………………………………….. 512

10- KDV’nin Tecil-Terkin Uygulaması Kapsamında İhraç Kayıtlı Mal Teslim Edebilecek Olan Mükellefler              512

E- UYGULAMA KAPSAMINA GİREN MALLAR………………………………………………………. 514

1-.. Tecil – Terkin İşlemi İhraç Edilen Nihai Ürünün İmalatçısına Uygulanır….. 515

2-.. Tecil-Terkin Uygulamasından İmal Edilmiş Mallar Yararlanabilir……………. 515

3-.. İmalatçı Tarafından İhracatçı Firmaya Verilen İşçilik Hizmeti………………….. 516

4-.. İmal Edilmeyip, Satın Alınan Malların Satışı İşleminin KDV Kanununun 11/1-c Kapsamında Değerlendirilemeyeceği  516

5-.. Tecil –Terkin Kapsamında alınan Malların Konsinye İhracatı…………………. 516

6-.. İhraç Kaydıyla teslim Edilen Malların Aynen İhraç Edilmesi………………….. 517

7-.. İhraç Kayıtlı Alınan Malların Aynen İhraç Edilmemesi …………………………… 517

8-.. İstisna Kapsamında Satın Alınan Mallara Ait Ambalaj Malzemelerinin Tecil- Terkin Kapsamında Alınması Mümkündür…………………………………………………………………………………………………………….. 518

9-.. Süs Bitkilerinin İhraç Kaydıyla Teslimlerinde Tecil–Terkin…………………….. 519

F- TECİL EDİLECEK VERGİNİN HESABI VE TERKİNİ…………………………………………… 519

G- İHRACAT İÇİN EK SÜRE VERİLMESİ……………………………………………………………… 522

1-.. KDV Genel Uygulama Tebliğinin Yürürlüğe Girmesinden Önce Ek Süre Verilmesine İlişkin Uygulama           523

2-.. İhracatın Mücbir Sebepler Dolayısıyla 3 Ayda Gerçekleştirilememesi…….. 524

3-.. Mücbir Sebep Hali Kapsamındaki İllerdeki Mükelleflerden Mal Alıp İhraç Eden Mükelleflere KDV İadesi         525

H- İHRACATIN GERÇEKLEŞMEMESİ HALİ………………………………………………………….. 525

I-.. İMALATÇI LEHİNE MATRAHTA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİK……………………….. 527

İ-.. İMALATÇI ALEYHİNE MATRAHTA DEĞİŞİKLİK……………………………………………….. 528

J-. BEDELSİZ İHRACATTA TECİL-TERKİN UYGULAMASI…………………………………….. 529

K- İHRAÇ KAYDIYLA TESLİM EDİLEREK İHRAÇ EDİLEN MALLARIN GERİ GELMESİ 530

L-. İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMİN BEYANI……………………………………………………………… 531

M-. İADE…………………………………………………………………………………………………………… 533

1-.. İmalatçılara Tecil-Terkin Kapsamında KDV İadesi………………………………….. 533

2-.. İndirimli Oranda Vergiye Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimlerde İade Edilecek Vergilerin Hesabı 534

3-.. İhraç Kaydıyla Teslimlerde Tecil Edilemeyen Verginin İadesi…………………. 535

N- İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMLERDE ÖZELLİKLİ KONULAR…………………………………. 536

1-.. İhracata Konu Malların Zayi Olması ………………………………………………………. 536

2-.. Kiraya Verilen Fabrikada Kiraya Veren Tarafından Üretilen Malların İhraç Kayıtlı Olarak Teslim Edilemeyeceği             537

3-.. İhraç Kaydıyla Teslimlerde İhtiyarilik ve Müteselsil Sorumluluk ……………. 537

4-.. Sektörel Dış Ticaret Şirketlerine Teslimlerde Tecil- Terkin Zorunludur…… 537

5-.. İhraç Kayıtlı Teslimlerde Gümrük Beyannamesinde Yer Alması Gereken İmalatçı Bilgileri                 538

6-.. Gümrük Beyannamesine İlişkin Bilgileri İhtiva Eden Liste Gümrük Beyannamesi Yerine Kabul Edilir             539

7-.. İmalatçı Faturasının İhracatçı Faturasından Sonra Düzenlenmesi…………. 540

8-.. İmalatçıya Kesilen Reklamasyon Faturasında KDV……………………………….. 542

9-.. İhraç Kayıtlı Teslim Alınan Mala İlişkin KDV’nin İmalatçı Firmaya Ödenmesi Halinde Ödenen KDV’nin Kayıtlara Alınması…………………………………………………………………………………………………………….. 543

10- İhracatın Süresinde Gerçekleştirilmemesi Halinde Uygulanacak Ceza……. 543

VII- DAHİLDE İŞLEME VE GEÇİCİ KABUL REJİMLERİ KAPSAMINDA İHRAÇ EDİLECEK MALLARIN ÜRETİMİNDE KULLANILAN GİRDİLERİN TEMİNİNDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI…………………………………….. 544

A- KAPSAM………………………………………………………………………………………………………. 544

B- UYGULAMADAN YARARLANACAK MÜKELLEFLER ……………………………………….. 545

C- DİR KAPSAMINDA TESLİMDE BULUNABİLECEK SATICILAR ………………………….. 545

D- UYGULAMA KAPSAMINDA TESLİM EDİLEBİLECEK MALLAR…………………………… 546

E- TECİL-TERKİN UYGULAMASI………………………………………………………………………… 547

F- İHRACATIN BELGEDE ÖNGÖRÜLEN SÜRE VE ŞARTLARA UYGUN OLARAK YAPILMAMASI         548

G- SATICILARIN KDV BEYANI……………………………………………………………………………. 549

H- İADE…………………………………………………………………………………………………………….. 549

1-.. Mahsuben İade……………………………………………………………………………………… 549

2-.. Nakden İade………………………………………………………………………………………….. 550

İ-.. UYGULAMAYA İLİŞKİN ÖZELGELER………………………………………………………………. 550

1-.. Tecil Edilen Verginin Terkini…………………………………………………………………. 550

2-.. DİİB Kapsamında İhraç Kayıtlı Teslimlerle İlgili KDV İade Talebi……………. 550

3- . İmalatta Kullanılan Hammaddenin İthalatı…………………………………………….. 552

4-.. İhraç Edilen Araçların Üretiminde Kullanılan Eşdeğer Eşya Kapsamında Girdilere İlişkin Yüklenilen KDV nin İadesi   553

5-.. İhracatın Süresinde Gerçekleşmemesi Halinde Ek Süre Talebi………………. 554

6-.. İade Hakkının İndirim Yoluyla Giderilmesi……………………………………………… 554

7-.. Hariçte İşleme İzin Belgesi Kapsamında İhraç Edilecek Malın KDV Kanunun 11/1-c maddesi Kapsamında Alımının Yapılıp Yapılamayacağı…………………………………………………………………………………….. 555

İHRACAT TESLİMİ VE YURT DIŞINDAKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN HİZMETLER (Madde-12)           556

I-… İHRACAT İSTİSNASININ UYGULAMA ŞARTALARI……………………………………………. 557

A- MAL İHRACATI İSTİSNASININ UYGULAMASININ ŞARTLARI……………………………. 557

1- Teslim Yurt Dışındaki Bir Müşteriye Yapılmalıdır…………………………………….. 557

2- Teslim Serbest Bölgelere Yapılmalıdır…………………………………………………….. 558

3- Teslim Konusu Mal Yetkili Gümrük Antreposuna Konulmalıdır………………. 558

4- Teslim Konusu Mal Bir Dış Ülkeye Vasıl Olmalıdır…………………………………… 559

5- Malın Yurt Dışındaki Alıcı Adına Hareket Edenlere Teslimi………………………. 560

B- HİZMET İHRACATI İSTİSNASI UYGULAMASI………………………………………………….. 560

1- KDV Uygulama Genel Tebliğ İle Yapılan Düzenlemeler……………………………. 561

2- İstisnanın Tevsiki ve Beyanı…………………………………………………………………… 563

3- İade………………………………………………………………………………………………………… 564

4- …………………………………………… 60 No.lu KDV Sirküleri İle Yapılan Düzenlemeler     564

5- ………………………………………………………………. Hizmet İhracatı İstisnasının Şartları     565

6- KDV Kanunu’nun 13/f Maddesi Kapsamında Yüklenici Firmaya Teslimde Bulunacak Firmaya Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna Uygulaması…………………………………………………………………………………. 567

II-.. HİZMET İHRACATI KONUSUNDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR………………………………… 568

A- SEYAHAT ACENTALARINDA KDV UYGULAMASI……………………………………………. 568

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………… 568

2- Yurtdışına Yatak Ve Uçak Bileti Temini …………………………………………………… 569

B- DAR MÜKELLEFLERE VERİLEN MÜMESSİLLİK, DANIŞMANLIK VE ACENTALIK HİZMETLERİ       569

1- Yurt Dışındaki Mukim Firmaya Verilen Yatırım Danışmanlığı Hizmeti……….. 570

2- Yurtdışındaki Firmaya Verilen Aracılık Hizmeti ……………………………………….. 570

3- Yurt Dışında Mukim Şirkete Verilen Danışmanlık ve Destek Hizmetlerinde Vergileme ve Belge Düzeni             572

4- İthalat Konusu Mallar İçin Yurt Dışındaki Firmalara Verilen Hizmetler……… 573

C- SERBEST BÖLGELERDE KDV UYGULAMALARI……………………………………………… 574

1- Serbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetlerde İstisna….. 574

2- İstisnanın Beyanı……………………………………………………………………………………. 575

3- İstisnanın Tevsiki……………………………………………………………………………………. 575

4- İade………………………………………………………………………………………………………… 576

5- Serbest Bölgedeki Firmalara Verilen Gümrük Müşavirliği Hizmeti……………. 576

6- Serbest Bölgeye Yapılan Teslimler………………………………………………………….. 576

7- Serbest Bölgeye Yapılan Hizmet İhracı……………………………………………………. 577

8- Serbest Bölgelerdeki Alıcılara Teslimde İhracat İstisnası Uygulamasında “Serbest Bölge İşlem Formu” Tevsik Edici Belge Olarak Kullanılabilir…………………………………………………………………………………………… 579

9- Firmanın Serbest Bölgede Bulunan Şubesi Tarafından Yurt Dışına Verilen Ar-Ge Mühendislik Hizmetleri       580

D- YABANCI FİRMALARA YURT DIŞINDA VERİLEN HİZMETLER…………………………. 580

1- Yurtdışındaki Firmaya Kimyevi Ürün Formülü Satışı……………………………….. 581

2- Yurt Dışında Yerleşik Firmaya İnternet Üzerinden Verilen Hizmetler………… 581

3- Yurt Dışında Mukim Kuruluşlara Müşteri Bulma Şeklinde Verilen Aracılık Hizmetleri            581

4- Yabancı Firma Adına Yapılan Gözetim Hizmetleri …………………………………… 582

E- SATIN ALINAN MOTORSUZ UÇAĞIN İHRAÇ EDİLMEDEN ÖNCE PARÇALARA AYRILARAK PAKETLENMESİ HİZMETİ             582

F- YURT DIŞINDAKİ SATIŞLARA ARACILIK EDEN FİRMALARA ÖDENEN KOMİSYON BEDELLERİ    583

G- YURT DIŞINDAKİ FİRMALARA VERİLEN REKLAM HİZMETİ…………………………….. 583

H- YURT DIŞINA SATILAN MARKANIN TÜRKİYE’DE KULLANIL MAYA DEVAM EDİLMESİ    583

İ-.. FİRMA YETKİLİLERİNİN YURT DIŞINA GÖTÜRÜLMESİ…………………………………… 583

J-. YURTDIŞINDA YAPILAN e-KİTAP SATIŞI……………………………………………………….. 584

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA İSTİSNA (1) (Madde-13)…………………………………………………………………………………………………………….. 585

I- .. DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TAŞIMA ARAÇLARININ TESLİMİ, İMAL VE İNŞASI İLE TADİLİ, BAKIMI VE ONARIMINDA İMAL VE İNŞASINA İLİŞKİN İSTİSNA………………………………………………………………………………. 587

A- ARAÇ VE TESİSLERİN TESLİMİNE İLİŞKİN İSTİSNA……………………………………….. 587

1-.. Araçların İcra Yoluyla Satın Alınmasında İstisna Uygulaması………………… 591

2- . Araçların Tesliminde İstisna Uygulanacak Mükellefler…………………………… 591

3- . Gümrükçü Komisyonu, Yükleme, Dahili Nakliye ve Boşaltma Hizmetleri.. 592

4- . Araçların İmal ve İnşasında Kullanılacak Malların İthali………………………….. 593

5-.. 13/a Kapsamında Alınan Malzemelerin Stoklardan Daha Sonra Başka Araçta Kullanımı    593

6-.. Mutfak Malzemesi, Kamara Malzemesi, Kimyasal Malzeme Teslimi………… 594

7-.. Hava Yolu Taşıma Araçlarının Finansal Kiralama Yöntemi İle Yurtdışından Kiralanması ve İthali İşlemleri İstisnaya Dahil Değildir…………………………………………………………………………………………………. 594

8-.. Çeşitli Araç ve Malzeme Teslimleri………………………………………………………… 595

9-.. AIS Klas BCS Cihazı Teslimi………………………………………………………………….. 602

10- Gemi İmalatında Çalışan İşçilerin Giysileri…………………………………………….. 602

11- Can Filikası, Kurtarma Botu, Banyo Kabini, Tuvalet Kabini İmali…………… 603

12- Jeneratör ve Marin Klima Teslimleri………………………………………………………. 603

13- Katamaran Omurga Tipli Gemi Alımında KDV İstisnası………………………….. 604

14- Teslimden Sonra İstisna Uygulaması……………………………………………………. 604

15- Demiryolu Taşıma Araçlarının Satın Alınması ve Tamiri Hizmetleri………… 604

16- Yurt Dışından Uçak Ana Motoru Kiralanması………………………………………… 605

17- Yabancı Bandıralı Gemilere Türkiye’de Garanti Kapsamında Verilen Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetlerinde KDV         606

B- ARAÇ VE TESİSLERİN TADİL, ONARIM VE BAKIM HİZMETLERİ……………………… 606

1-.. İstisna Hükmünden Yararlanacak Mükellefler………………………………………… 609

2-.. Araçların Tadil, Bakım ve Onarımı Sırasında Kullanılacak Malzemeler ve Hizmet İfaları       609

3-.. Gemilerin Tadil, Bakım ve Onarımı Sırasında Ödenen Yer İşgali ve Tersane Hizmet Bedeli                610

4-.. Yabancı Ülkede Faaliyet Gösteren Firmanın Gemilerine Verilen Bakım Onarım İşlerinin İhracat istisnası ve KDV İstisnasına Girip Girmediği……………………………………………………………………………………………… 610

5-.. Gemilere Yapılan Malzeme Teslimleri ve Teknik Hizmetler……………………… 611

6-.. Satın Alınan Yüzer Havuz Bakım ve Onarımı İle İlgili Alımlar………………….. 612

7-.. Uçuş Eğitimi ve Hava Taksi Hizmetleri Veren Firma Tarafından Kiralanan veya İşletilen Hava Taşıma Araçlarının Tadil, Bakım ve Onarımı…………………………………………………………………………………………………. 613

C- FAALİYETLERİ İSTİSNA KAPSAMINDAKİ ARAÇ VE TESİSLERİN KİRALANMASI VEYA ÇEŞİTLİ ŞEKİLLERDE İŞLETİLMESİ OLAN MÜKELLEFLERE BU ARAÇLARIN İMAL VE İNŞASI İLE İLGİLİ YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER   613

1-.. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Bizzat İmal veya İnşa Edenler……. 614

2-.. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Vererek İmal veya İnşa Ettirenler 615

3-.. İstisna Kapsamındaki Araç ve Tesisleri Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler            617

4-.. Özelgeler………………………………………………………………………………………………. 618

5- . Faaliyetleri Deniz Taşıma Araçları ile Yüzer Tesis ve Araçların İmal ve İnşası Olanlara Bu Araçların İmal ve İnşası ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetlere Yönelik İstisna……………………………………………………… 619

6- . İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 620

D- ………………………………………………………………………………………………………………….. İADE     621

1- . Araç ve Tesislerin Tesliminde……………………………………………………………….. 621

2- . Araç ve Tesislerin Tadil, Onarım ve Bakım Hizmetlerinde………………………. 622

3- . Araç ve Tesislerin İmal ve İnşasıyla İlgili Teslim ve Hizmetlerde…………….. 622

E- MÜTESELSİL SORUMLULUK…………………………………………………………………………. 624

III- LİMAN VE HAVA MEYDANLARINDA YAPILAN HİZMETLER………………………………. 625

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN DÜZENLEMELER………………………………. 626

1- . Kapsam………………………………………………………………………………………………… 626

2- . İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 627

3- . Beyan…………………………………………………………………………………………………… 628

4- . İade………………………………………………………………………………………………………. 629

B- KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNDEN ÖNCEKİ UYGULAMA…………………………. 629

1- . İstisnanın Kapsamı……………………………………………………………………………….. 629

2-.. Araçlara Akaryakıt, Su, Kumanya ve Benzeri Malzeme Teslimleri…………… 632

3- . İstisna Kapsamına Giren İşlemlere İlişkin Bedellerin Acentalar veya Tali Acentalar Vasıtasıyla Ödenmesi     633

4- . Gemi veya Yük Sahibine Verilen Sigortalama ve Güvenlik Hizmetleri……… 635

5- . Yurt Dışındaki Armatörlere Türkiye’deki Acentesi Tarafından Ödenen Navlun ve Demoraj Faturalarının KDV Beyannamesinde Gösterilmesi…………………………………………………………………………………………. 635

6- . Deniz Taşıtlarına Akaryakıt Taşınma İşi KDV’ye Tabidir…………………………. 636

7- . Transit, Gümrük Antreposu, Geçici Depo, Gümrük Sahası, Serbest Bölge Rejimlerinin Uygulandıkları Mal ve Hizmetlerde İstisna Uygulanması………………………………………………………………………………………… 636

8- . Havalimanında Yolcular Adına Alınan Müsaadeli Silah Taşıma Hizmeti…. 637

9- . Fümigasyon Hizmetinde KDV……………………………………………………………….. 637

10- …………………………. Hizmet Bedelleri Üzerinden Sağlanan Komisyonlarda KDV     638

11- Deniz Limanlarında ve Gümrük Antrepolarında Verilen Mal Tahliye, Miktar ve Kalite Kontrol Hizmetleri         638

12- Hava Meydanlarında Verilen Yolcu Servis Hizmetleri……………………………… 638

13- Uluslararası Taşımacılık Yapan Gemi İçin Gemi İşletimi, Gemi Personelinin Sevk ve İdaresi ve Gemi Tekniği Kapsamında Verilen Hizmetler………………………………………………………………………………………………. 639

14- Araçlara Liman ve Hava Meydanlarında Verilen Gözetim Hizmetleri……….. 639

15- Havaalanlarında Yer Hizmetleri Veren Firmalara Uçak, Yolcu ve Yüke İlişkin Verilen Hizmetler          640

16-Gemilere Verilen Kılavuzluk Hizmeti……………………………………………………….. 640

17- Yabancı Bayraklı Gemilere Kumanya Tesliminde Bulunan Şirkete Verilen Deniz Nakliyesi (Motor) Hizmetinin KDV’Den İstisna Olup Olmadığı………………………………………………………………………………………. 640

18- Dış Hatlar Yolcu Salonunda Verilen Hizmetler……………………………………….. 641

19- Rıhtıma Gelen Yabancı Bayraklı Gemilere Verilen Hizmetler…………………… 641

IV- PETROL ARAMA FAALİYETLERİ………………………………………………………………………. 642

A- ……………………………………………………… PETROL ARAMA FAALİYETLERİNDE İSTİSNA     642

1- . Kapsam………………………………………………………………………………………………… 642

2- . İstisnanın Uygulanması………………………………………………………………………… 643

3-.. Petrol Arama Platformuna Verilen Hizmetler………………………………………….. 644

B- BORU HATTIYLA TAŞIMACILIK YAPANLARA BU HATLARIN İNŞA VE MODERNİZASYONUNA İLİŞKİN YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERE İLİŞKİN İSTİSNA……………………………………………………………………………………………. 644

1- . Kapsam………………………………………………………………………………………………… 644

2- . İstisnanın Uygulanması………………………………………………………………………… 645

3- . Beyan…………………………………………………………………………………………………… 646

4- . İade………………………………………………………………………………………………………. 647

5- . Müteselsil Sorumluluk………………………………………………………………………….. 647

V- . ALTIN, GÜMÜŞ VE PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME VE ZENGİNLEŞTİRME FAALİYETLERİNDE İSTİSNA            647

A- KAPSAM………………………………………………………………………………………………………. 648

B- ……………………………………………………………………………….. İSTİSNANIN UYGULANMASI     648

C- BEYAN…………………………………………………………………………………………………………. 650

D- ………………………………………………………………………………………………………………….. İADE     650

1-.. Mahsuben İade……………………………………………………………………………………… 650

2- . Nakden İade………………………………………………………………………………………….. 650

VI- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA MAKİNE VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNDE İSTİSNA         650

1- . Kapsam………………………………………………………………………………………………… 651

2- . İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 653

3-.. Finansal Kiralama Yoluyla Makine-Teçhizat Alımlarında Uygulama……….. 654

4-.. Bildirim Zorunluluğu…………………………………………………………………………….. 655

5- . Yatırımın Usulüne Uygun Olarak Gerçekleşmemesi……………………………….. 655

6- . İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 655

7- . İade………………………………………………………………………………………………………. 656

B- …………………………………………………. KDV GENEL TEBLİĞİNDEN ÖNCEKİ UYGULAMA     656

1- . YTB Sahibi Mükelleflere Makine- Teçhizat Teslimlerinde KDV İstisnası Uygulamasının Şartları        656

2-.. Makine ve Teçhizatın Kapsamı……………………………………………………………… 657

3-.. YTB Eki Listelerde Makine ve Teçhizatın Tek Tek Gösterilmeyip Set, Ünite veya Sistem Olarak Belirtilmesi Hali           657

4- . Yatırımın Gerçekleşmemesi Nedeniyle Müeyyide Uygulanması……………… 658

5- . KDV Mükellefi Olmayan Teşvik Belgesi Sahibi Mükelleflere Yapılan Makine-Teçhizat Teslimlerine İlişkin İstisna          659

6- . Vergi Dairelerince İstisna Belgesinin Verilmesi……………………………………… 659

7- . YTB Kapsamında Alınan Malların Belge Sahibi Başka Mükellefe Devri…… 660

8- . YTB Kapsamında Satın Alınan Malların İade Edilmesi……………………………. 661

9- . YTB Kapsamındaki Makine ve Teçhizat Teslimleri İçin KDV İstenmesi…… 662

10- YTB Kapsamında Satın Alınan Makine ve Teçhizatın Belge Kapsamı Dışındaki İşlerde de Kullanılması         662

11- Yatırım Teşvik Belgesinde Yer Alan Makine ve Teçhizatın Belge Eki Listedeki Yazılı Tutarlardan Daha Ucuz Alınması…………………………………………………………………………………………………………….. 663

12- YTB Alınmadan Önce KDV Ödenerek Satın Alınan Makine ve Teçhizata İlişkin Ödenen KDV’nin İadesi          664

13- YTB Kapsamında Olmadığı Halde, YTB Sahibi Alıcıya Yapılan Makine ve Teçhizat Teslimleri Nedeniyle Ziyaa Uğratılan KDV…………………………………………………………………………………………………………….. 664

14- ………………………………….. YTB Kapsamındaki Fabrika Binası İnşaatının Yapımı     665

15- …………………………………………… YTB Kapsamında Fiyat Farkı Faturasında KDV     665

16- YTB Kapsamında Teslimden Önce Fatura Düzenlenmesi………………………. 665

17- Yatırım Teşvik Belgesine İstinaden İthal Edilen Makinelerin Yıllara Sari İnşaat İşi Kapsamında Değerlendirilip Değerlendirilmeyeceği………………………………………………………………………….. 666

18- Üniversitenin Öğrencilerine Pratik Eğitim İçin Kurduğu Tıp Fakültesine Gerekli Makine Ve Ekipmanın YTB Kapsamında Tedarik Edip Edemeyeceği………………………………………………………………………………… 666

19- ………………………… YTB Kapsamında Belediyelerce İş Makinesi Satın Alınması     667

20- YTB Sahibi Mükelleflerin Finansal Kiralama Yoluyla Makine ve Teçhizat Temini  667

21- …………………………………….. KDV’NİN Nakden Veya Mahsuben İadesi İle Beyanı     668

22- ……………………………………………………………………………………………………………. İade     670

C- ……………………………………………………………………….. YATIRIMLARI TEŞVİK MEVZUATI     672

1- . Teşvik Sistemi………………………………………………………………………………………. 672

2- . Genel Teşvik Destekleri…………………………………………………………………………. 672

3- . KDV İstisnası………………………………………………………………………………………… 672

4- . Büyük ve Stratejik Yatırımlarda KDV İadesi……………………………………………. 673

5- . Stratejik Yatırımlar………………………………………………………………………………… 673

VII- LİMANLARA BAĞLANTI SAĞLAYAN DEMİRYOLU HATLARIİLE LİMANLAR VE HAVA MEYDANLARININ İNŞASI, YENİLENMESİ VE GENİŞLETİLMESİNE İLİŞKİN İSTİSNA……………………………………………………………….. 673

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN DÜZENLEMELER………………………………. 674

1- . Kapsam………………………………………………………………………………………………… 674

2- . İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 675

3- . İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 676

4- . İade………………………………………………………………………………………………………. 676

5- . Müteselsil Sorumluluk Uygulaması……………………………………………………….. 677

B- KDV GENEL TEBLİĞİNDEN ÖNCEKİ UYGULAMA……………………………………………. 677

1-.. Liman ve Hava Meydanının Tanımlanması…………………………………………….. 677

2- . İdari ve Teknik Binaların Yenilenmesi İstisnaya Dahi Değildir………………… 677

3- . Kuru Kimyevi Toz Sistemli Çatı ve Tampon Monitörlü Yangın Söndürme Aracı ile 8X8 Su, Köpük ve Kuru Kimyevi Toz Sistemli Delme Nozullu Teleskopik Bom Araçlarının Teslimi İstisnaya Dahil Değildir 678

4-.. Saç Alınması ve Tesis Güvenlik Otomasyon Kurulması…………………………. 678

5-.. Yat Limanı İçin Peyzaj Uygulama Hizmeti Verilmesi……………………………….. 679

6-.. Liman İşletmesine Güvenlik X Ray Cihazı ve Kapı Dedektörü Alımı……….. 679

7- . İstisnadan Yararlanmayacak Mal ve Hizmetler……………………………………….. 679

8-.. Liman İçin Yaptırılan Deniz Taraması…………………………………………………….. 680

9-.. Liman Ve Hava Meydanlarının İnşasında Taşeronlar Tarafından Verilen Hizmetler İstisnadan Yararlanamaz 681

10- Müteahhitlere KDV İadesi……………………………………………………………………… 681

11- İstisnanın Muhatabı ……………………………………………………………………………… 682

C- YAP-İŞLET-DEVRET MODELİNDE İSTİSNA UYGULAMASI………………………………. 683

D- MÜTESELSİL SORUMLULUK UYGULAMASI…………………………………………………… 684

VIII- ULUSAL GÜVENLİK AMAÇLI TESLİM VE HİZMETLER……………………………………… 685

A- KDV UYGULAMA GENEL TEBLİĞİNDEKİ AÇIKLAMALAR…………………………………. 685

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 685

2-.. İstisnanın Uygulanması………………………………………………………………………… 686

3-.. Bildirim Zorunluluğu…………………………………………………………………………….. 688

4-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 688

5-.. İade………………………………………………………………………………………………………. 688

6-.. Müteselsil Sorumluluk………………………………………………………………………….. 689

B- ÖZELGELER…………………………………………………………………………………………………. 689

1-.. İstisna Kapsamına Giren İşlemler………………………………………………………….. 689

2-.. Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetler…… 690

3-.. Boya ve Boya Malzemelerinin Tesliminde İstisna Uygulaması……………….. 690

4-.. Denizaltı Periskoplarının Ana Çatısını Oluşturan Dış Tüpleri Teslimi……… 690

5-.. Uçak Çekme Aracı…………………………………………………………………………………. 691

IX-. BAŞBAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATINA YAPILACAK ARAÇ TESLİMLERİNDE İSTİSNA VE İADE UYGULAMASI        691

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 691

2-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 691

3-.. İade………………………………………………………………………………………………………. 692

X-.. ÜRÜN SENETLERİNİN İHTİSAS/TİCARET BORSALARI ARACILIĞIYLA İLK TESLİMİ 692

1- Kapsam………………………………………………………………………………………………….. 692

2- İade………………………………………………………………………………………………………… 692

XI-İSTİSNA UYGULAMASINDA ALT SINIR………………………………………………………………. 693

1- İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır…………………………………………… 693

2- YMM Raporuna Dayalı İadede Limitler…………………………………………………….. 694

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TAŞIMACILIK İSTİSNASI

 

TRANSİT TAŞIMACILIK (Madde-14)……………………………………………………………………….. 695

I-… KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNE GÖRE KAPSAMINDA TAŞIMACILIK İSTİSNASININ UYGULANMASI    695

A- TRANSİT VE TÜRKİYE İLE YABANCI ÜLKELER ARASINDA YAPILAN TAŞIMACILIK İŞLERİNDE İSTİSNA     696

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 696

2-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 697

3-.. İade………………………………………………………………………………………………………. 697

B- İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİ……………………………… 699

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 699

2-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 700

3-.. İade………………………………………………………………………………………………………. 700

II-.. KDV UYGULAMA TEBLİĞİNİN YAYINLANMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEMDE TAŞIMACILIK İSTİSNASININ UYGULAMASI             701

A- İSTİSNA KAPSAMINA GİREN TAŞIMACILIK TÜRLERİ……………………………………… 701

B- ULUSLARARASI TAŞIMACILIĞIN TANIMI……………………………………………………….. 701

C- ULUSLAR ARASI TAŞIMACILIĞIN KAPSAMI……………………………………………………. 702

1-.. Taşıma Faaliyetinin Bir Bölümünün Diğer Taşımacılara Yaptırılması…….. 702

2-.. Türkiye’den Başlayıp Türkiye’de Biten Taşıma İşleri……………………………… 703

3-.. Taşıyıcılara Araç Temini Faaliyeti………………………………………………………….. 703

4-.. Araç Kiralama Hizmeti…………………………………………………………………………… 703

5-.. Gümrük Komisyoncularının Faaliyetleri………………………………………………… 703

6-.. Uluslar Arası Taşımacılığa Ait Bilet Satış Komisyonları…………………………. 703

7-.. Uluslar Arası Taşımacılık Komisyon Bedelleri……………………………………….. 704

8-.. Seyahat Acentalarına Uygulanan Teşvik Primleri…………………………………… 704

9-.. Taşıma Bedelinin Döviz Olarak Getirilmesi Şart Değildir………………………… 705

10- Organizasyon ve Aracılık Faaliyetleri…………………………………………………….. 705

11- Transit Taşımacılık Kapsamındaki İşlemlere İskonto Uygulanması……….. 706

12- Akaryakıt Fiyat Artışılarının Yansıtılması……………………………………………….. 706

13- Başkasına Ait Arabalarla Yapılan Uluslararası Taşımacılık İşleminde Kendi Arabaları İçin Yüklenilen KDV İade Konusu Yapılamaz……………………………………………………………………………………………… 706

14- Uluslararası Taşımacılık Faaliyetine İlişkin Olarak Elde Edilen Ordino, Konşimento, Navlun ATR Belgeleri Gelirlerinde KDV İstisnası………………………………………………………………………………………………… 706

D- SERBEST BÖLGELERE YAPILAN TAŞIMA İŞLERİ…………………………………………… 707

E- İSTİSNADAN YARARLANACAK MÜKELLEFLER………………………………………………. 708

F- KDV’NİN KONUSUNA GİRMEYEN ULUSLAR ARASI TAŞIMACILIK FAALİYETLERİ 708

1-.. Tamamı Yurt Dışında Yapılan Taşıma Faaliyetlerinde KDV Uygulaması…. 708

2-.. Hac Taşımacılığının KDV Karşısındaki Durumu…………………………………….. 708

3-.. Yabancı Bir Firmaya Yurt Dışında Yapılan Gemi Kiralama İşlemi……………. 709

G- DEMURAJ ÖDEMELERİ…………………………………………………………………………………. 709

H- ULUSLARARASI TAŞIMACILIK DOLAYISIYLA YÜKLENİLİP İNDİRİLEMEYEN KDV’NİN İADESİ        710

1-.. İstisnanın Tevsiki………………………………………………………………………………….. 710

2-.. Konteyner Taşımacılığı…………………………………………………………………………. 713

3-.. Deniz Taşımacılığı…………………………………………………………………………………. 713

4-.. Hava Taşımacılığı………………………………………………………………………………….. 713

5-.. Uluslar Arası Nakliye Hizmeti Kapsamında Ordino ve Konşimento Hizmetlerinin Katma Değer Vergisine Tabi Olup Olmadığı…………………………………………………………………………………………………………….. 715

6-.. Uluslararası Taşımacılıkta Kullanılan Belgelere İlişkin Ortak Hükümler….. 715

7-.. 61 No.lu KDV Sirküleri İle Yapılan Düzenlemeler……………………………………. 717

B- ULUSLAR ARASI TAŞIMACILIKTA BEYAN VE İADE TALEBİ…………………………….. 719

1-.. İade Kapsamına Giren Harcamalar………………………………………………………… 719

2-.. Uluslar arası Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılan Araçların Alımında Yüklenilen KDV’den İade Hesabına Pay Verilmesi…………………………………………………………………………………………………………….. 719

3-.. Uluslar Arası Taşımacılık İşinde Kullanılan Kiralık Araçlara İlişkin İade Edilecek KDV Miktarının Hesaplanması            721

4-.. İade Kapsamına Giren ve Girmeyen İşlemlerin Bir Arada Yapılması……….. 721

5-.. Uluslar arası Taşımacılık Hizmete Ait KDV’nin İadesinin Şartları……………. 722

6-.. Katma Değer Vergisinin İadesi………………………………………………………………. 722

7-.. KDV İadesinde İbraz Edilecek Belgeler………………………………………………….. 723

V-.. İHRACAT MALI TAŞIYAN ARAÇLARIN TÜKETTİKLERİ MOTORİNİN KDV’DEN İSTİSNA EDİLMESİNİN USUL VE ESASLARI    724

1-.. Bakanlar Kurulu’nca Belirlenen Sınır Kapıları………………………………………… 724

2-.. Tanımlar……………………………………………………………………………………………….. 724

3-.. Standart Yakıt Deposu Hacmi……………………………………………………………….. 725

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

DİPLOMATİK İSTİSNALAR

 

Madde 15……………………………………………………………………………………………………………….. 726

I-… DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARA YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA     726

A-.. KAPSAM……………………………………………………………………………………………………… 726

B-.. İSTİSNANIN BEYANI …………………………………………………………………………………… 727

C… -İADE………………………………………………………………………………………………………….. 727

1- Mahsuben İade……………………………………………………………………………………….. 727

2- Nakden İade……………………………………………………………………………………………. 728

D-. ÖZELGELER……………………………………………………………………………………………….. 728

 1-. Mülkiyeti Konsolosluğu Ait Olan Okul İle İlgili Bakım ve Onarım Hizmetlerinde KDV İstisnası Uygulanıp Uygulanmayacağı…………………………………………………………………………………………………………….. 728

2-.. Diplomatik İstisna Belgesine Sahip Kuruluşa Yapılacak Su Teslimleri…… 728

3-.. Fahri Konsoloslukların Durumu……………………………………………………………. 728

II-.. ULUSLARARASI KURULUŞLARA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 729

A- KAPSAM………………………………………………………………………………………………………. 729

B- . KUZEY ATLANTİK ANTLAŞMASI TEŞKİLATI MÜŞTEREK ENFRASTRÜKTÜR PROGRAMLARI GEREĞİNCE TÜRKİYE’DE YAPILACAK İNŞA VE TESİS İŞLEMLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA UYGULAMASI……………………….. 730

C- TÜRKİYE İLE ABD ARASINDA VERGİ MUAFİYETLERİ ANLAŞMASI GEREĞİNCE, ORTAK SAVUNMA AMACIYLA YAPILAN MAL VE HİZMET ALIMLARINDA İSTİSNA UYGULAMASI………………………………………………. 730

D- İSTİSNANIN BEYANI……………………………………………………………………………………… 732

E- İADE…………………………………………………………………………………………………………….. 732

1- Mahsuben İade……………………………………………………………………………………….. 732

2- Nakden İade……………………………………………………………………………………………. 732

III-. YABANCI DEVLETLERİN DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUK MENSUPLARI İLE ULUSLARARASI KURULUŞ MENSUPLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA……………………….. 732

A- KAPSAM………………………………………………………………………………………………………. 732

B- İSTİSNA UYGULAMASI …………………………………………………………………………………. 733

C- İADE…………………………………………………………………………………………………………….. 734

D- İADE YAPMAYA YETKİLİ VERGİ DAİRELERİ…………………………………………………… 736

IV-. DİPLOMATİK İSTİSNA KAPSAMINDA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDEN DOĞAN KDV’NİN YMM RAPORUNA GÖRE İADESİ………………………………………………………………………………………………………………………… 736

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

İTHALAT İSTİSNASI

 

İTHALAT İSTİSNASI (Madde-16)…………………………………………………………………………….. 727

A- KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN DÜZNELEME…………………………. 728

1- Yurtiçi Teslimleri KDV’den İstisna Olan Mal ve Hizmetler…………………………. 728

2- Gümrük Kanununa Göre Gümrük Vergisinden Muaf Veya Müstesna Olan Eşya     728

3- Bazı Gümrük Rejimlerinin Uygulandığı Mallar…………………………………………. 741

B- KDV GENEL TEBLİĞİNDEN ÖNCEKİ UYGULAMA……………………………………………. 741

1- İthalatta KDV Uygulanmayacak Haller ……………………………………………………. 741

C- TRANSİT VE GÜMRÜK ANTREPO REJİMLERİ İLE GEÇİCİ DEPOLAMA VE SERBEST BÖLGE HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI……………………………………………………………………………………………………………………. 744

1- Transit Rejimi Hükümlerinin Uygulandığı Mallar……………………………………… 744

2- Antrepo Rejimi Hükümlerinin Uygulandığı Mallar …………………………………… 745

3- Geçici Depolama Hükümlerinin Uygulandığı Mallar ………………………………… 747

D- GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARINDA KDV UYGULAMALARI……………………….. 749

1- Gümrüksüz Satış Mağazalarının Statüsü…………………………………………………. 749

2- Gümrüksüz Satış Mağazalarına Eşya Nakli………………………………………………. 749

3- Gümrüksüz Satış Mağazalarının Yurtiçinde Mal Alımı ve İthalatı………………. 750

4- Gümrüksüz Satış Mağazalarının Yer Kiralaması İşlemleri…………………………. 750

5- KDV Kanunu Bakımından……………………………………………………………………….. 750

ALTINCI BÖLÜM

SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA

DİĞER İSTİSNALAR

 

SOSYAL VE ASKERÎ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR (Madde-17)………. 751

I-… GENEL AÇIKLAMALAR……………………………………………………………………………………. 758

II-.. KÜLTÜR VE EĞİTİM AMACI TAŞIYAN İSTİSNALAR…………………………………………… 758

A-.. KÜLTÜR VE EĞİTİM AMACI TAŞIYAN İSTİSNALAR……………………………………….. 758

B-.. TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLER………………………………………………………….. 760

1-.. Tarımsal Amaçlı Kooperatiflerde KDV Uygulaması………………………………… 760

2-.. Kooperatifin Üyelerden Aldığı Süt Satışı Ve Üyelere Yem Teslimi İle Veterinerlik Hizmetinde KDV   761

3- . Kooperatifin Meyve Fidanı Anacı İthalinde KDV İstisnası………………………. 761

4- . Birliğin Canlı Hayvan Satın Alıp Bunları Üyelerine Dağıtması………………… 761

5- . Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin KV ve KDV Muafiyeti………………………… 762

6- . Tarımsal Kredi Kooperatifi Tarafından Yaptırılan Ahırların Teslimi………… 762

7-.. Kooperatifin KDV, GV, KV ve DV’nden Muaf Olup Olmadığı…………………… 763

8-.. Kooperatifin Teslim ve Hizmetlerinin KDV Açısından Durumu………………. 763

C- VAKIF ÜNİVERSİTELERİ İSTİSNADAN YARARLANAMAZ……………………………….. 764

1- . Genel Olarak…………………………………………………………………………………………. 764

2- . Vakıf Üniversitesine Bağış Yapılması…………………………………………………….. 766

D- KAMU İDARELERİNİN 5018 SAYILI KANUNDAKİ SINIFLANDIRMA İLE KARŞILAŞTIRILMASI         766

III- SOSYAL AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR…………………………………………………………….. 766

A- . BELLİ KURUM VE KURULUŞLARIN KANUNDA SAYILAN İŞLERİ YAPMAK VEYA YÖNETMEK SURETİYLE İFA ETTİKLERİ TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA………………………………………………………………………………. 767

B- . KANUNLARIN GÖSTERDİĞİ GEREK ÜZERİNE BEDELSİZ YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER       768

C- BELLİ KAMU KURUM VE KURULUŞLARINA BEDELSİZ YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA       769

1- . Hibe Yoluyla Eşya İthalinde İstisna……………………………………………………….. 769

2- . Milli Eğitim Müdürlüğüne Okul Bağışlanması………………………………………… 770

3- . Şirket Aktifindeki Binanın 30 Yıllığına Bedelsiz Olarak Kamu Kurumlarına Tahsis Edilmesi              770

D- ÖZEL OKULLAR VE ÜNİVERSİTELER TARAFINDAN BEDELSİZ OLARAK VERİLEN EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ İLE ÖĞRENCİ YURTLARI TARAFINDAN BEDELSİZ OLARAK VERİLEN YURT HİZMETLERİNDE İSTİSNA           771

1- Bedelsiz Okutulan Öğrenciler İçin Yüklenilen KDV’nin İndirimi……………….. 771

2- Öğrenci Yurtları Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Yurt Hizmeti…………….. 771

E- FAKİRLERE YARDIM AMACIYLA GIDA BANKACILIĞI FAALİYETİNDE BULUNAN DERNEK VE VAKIFLARA BAĞIŞLANAN BAZI MALLARIN TESLİMİNDE İSTİSNA………………………………………………………………………………….. 772

1- Bağışın Yapılacağı Dernek veya Vakıflar………………………………………………….. 772

2- Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği ……………………………………….. 773

3- Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge ………………………………………………….. 773

4- Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge……………………………………………….. 773

5- Kayıt Düzeni ve Beyan……………………………………………………………………………. 773

6- KDV Genel Uygulama Tebliğinden Önceki Uygulama……………………………… 774

F- YABANCI DEVLETLERİN TÜRKİYE’DEKİ DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARI İLE YABANCI HAYIR VE YARDIM ORGANİZASYONLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE………………………. 776

1- Bedelsiz Teslimin Yapılacağı Kuruluşlar…………………………………………………. 776

2- İstisna Uygulanacak Asgari Limit …………………………………………………………… 776

3- İstisnadan Yararlanacak Hayır ve Yardım Kurumlarının Statüsü………………. 777

4- İstisnadan Yararlanmak İçin İstisna Belgesi Alınmalıdır………………………….. 777

5- Yüklenilen Vergilerin İndirimi………………………………………………………………….. 777

G- KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU KAPSAMINDAKİ İŞLEMLERDE İSTİSNA UYGULAMASI         777

1- İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler ……………………………………………… 778

2- İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır ………………………………………….. 779

3- İstisna Uygulaması ………………………………………………………………………………… 779

I- KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARININ RUHSAT, İZİN, ONAY VE BENZERİ HİZMETLERİ İLE BU HİZMETLERLE İLGİLİ BASILI KAĞIT TESLİMLERİ…………………………………………………………………. 780

1- Esnaf ve Sanatkarlar Odasının Sahibi Olduğu Gayrimenkulün Bir Kısmını Kiraya Vermesi Durumunda KDV Uygulaması…………………………………………………………………………………………………………….. 781

2- Esnaf Odası Tarafından Ücret Karşılığı Verilen Ekspertiz ve Değerlendirme Hizmetlerinin Vergiye Tabi Olup Olmayacağı…………………………………………………………………………………………………………….. 781

IV- ASKERİ AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR………………………………………………………………. 781

V- DİĞER İSTİSNALAR…………………………………………………………………………………………… 782

A- VERGİDEN MUAF ESNAF, ÇİFTÇİ VE SERBEST MESLEK ERBABI…………………… 782

B- İŞLETMELERİN DEVİR VE BİRLEŞMELERİNDE İSTİSNA…………………………………. 784

1- . GV Kanunu’nun 81. Maddesi Kapsamındaki İşlemler ile KV Kanununa Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri         784

2- . Ferdi Bir İşletmenin Sahibinin Ölümü Üzerine Mirasçılara Yapılan Devir İşlemlerinde KDV İstisnası                784

3- . Ferdi İşletmelerin Sermaye Şirketlerine Devir veya Dönüşümleri……………. 786

4-.. Adi Ortaklığın Sermaye Şirketine Dönüşmesi………………………………………… 786

5- . Kolektif ve Adi Komandit Şirketlerin Nev’i Değiştirerek Bir Sermaye Şirketine Dönüştürülmesinde KDV İstisnası       788

6-.. Sermaye Şirketinin Nevi Değiştirmek Suretiyle Şahıs Şirketine Dönüşümü 789

7- . KVK’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri………………………………….. 790

C- İKTİSADİ İŞLETMEYE DAHİL OLMAYAN GAYRİMENKULLERİN KİRALANMASI…. 792

D- BSMV KAPSAMINA GİREN İŞLEMLERDE İSTİSNA …………………………………………. 795

1- . Banka ve Bankerlik İşlemleri…………………………………………………………………. 795

2- . Sigorta Aracılık İşlemleri……………………………………………………………………….. 796

3- . Reasürans İşlemleri ……………………………………………………………………………… 796

4-.. Özelgeler………………………………………………………………………………………………. 797

5-.. Faktoring Firmasının Gayrimenkullerini Kiraya Vermesi………………………… 798

6- . Yurt Dışından Temin Edilen Kredilerde KDV İstisnası……………………………. 798

7- . Bankanın Düzenlediği Kültürel Organizasyonlara İlişkin Biletlerin Aracılarca Satışı KDV’ye Tabi Tutulmaz   7999

8- . BSMV Mükellefinin Sabit Kıymet Satışı………………………………………………….. 800

9- . Sigorta Şirketlerinin Demirbaş Satışı…………………………………………………….. 800

10- Sadece BSMV Kapsamındaki İşlemleri Yapanların Satın Aldıkları Malları İadesinde ve Gerçekleşmeyen Hizmetlerde KDV Uygulaması…………………………………………………………………………………………… 801

11- ……………………………………………. Bankaya Ait Gayrimenkulün Kamulaştırılması     802

12- Sigorta Acenteleri Arasında Verilen İşler Nedeni İle Elde Edilen Komisyonların KDV ve BSMV Karşısında Durumu ve Fatura Düzeni………………………………………………………………………………………………….. 802

D- ŞANS OYUNLARIN TERTİPLENMESİ VE OYNANMASI…………………………………….. 803

E- DEĞERLİ MADENLER, KIYMETLİ TAŞLAR, DEĞERLİ KÂĞITLAR, PARA, DÖVİZ, MENKUL KIYMETLER, DAMGA PULU             804

1-.. Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimleri…….. 804

2- . Külçe Altın Teslimleri……………………………………………………………………………. 804

3- . Para ve Para Mahiyetindeki Kambiyo Senetlerinin Teslimi…………………….. 806

4- . Hisse Senedi, Tahvil, Gelir Ortaklığı ve Kar Ortaklığı Belgelerinin Teslimi. 807

F- HURDA VE ATİK PLASTİK TESLİMLERİ………………………………………………………….. 812

1- . İmalat Artıklarının Tesliminde KDV İstisnası Uygulaması………………………. 812

2- . Hurda Pil ve Hurda Akü Teslimlerinde KDV İstisnası Uygulaması………….. 812

3- . Pet Şişe ve Film İmalatı Sırasında Oluşan İmalat Artıkları………………………. 812

4- . Alıştan Sonra Hurda Olarak İade Edilen Mallarda KDV Düzeltmesi…………. 813

5- . Hurda ve Atık Plastikten Elde Edilen Ürünlerde KDV Uygulaması………….. 813

G-. ZİRAİ AMAÇLI SU TESLİMLERİ İLE ARAZİ ISLAH HİZMETLERİ………………………. 813

1- . Kooperatifin Üyelerine Zirai Amaçlı Su Teslimi……………………………………… 814

2- . Zirai Amaçlı Su Teslimlerinde KDV İstisnası………………………………………….. 815

Ğ-. SERBEST BÖLGELERDE İFA EDİLEN HİZMETLER………………………………………… 815

1- . Serbest Bölgede Yapılan İnşaat İşleri……………………………………………………. 817

2- . Serbest Bölgedeki Firmalara Verilen Mali Müşavirlik Hizmetleri……………… 818

3- . Plakalı Araçların Serbest Bölgede Kullanılması……………………………………… 819

4- . Bilgisayar Yazılım Programlarının Serbest Bölgedeki Firmalara Satışı İle Bu Programlarla İlgili Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetlerde KDV…………………………………………………………………………………… 819

5- . Serbest Bölgelerde Verilen Kurye Hizmetinde KDV İstisnası………………….. 820

6- . Serbest Bölgelere Verilen Teknik Destek Hizmetlerinde KDV İstisnası…… 820

7- . Serbest Bölgedeki Arge Faaliyetleri………………………………………………………. 820

H-. BORU HATTI İLE YAPILAN AKARYAKIT TAŞIMALARI ……………………………………. 821

I-… YAPI KOOPERATİFLERİNCE ÜYELERİNE KONUT TESLİMLERİ……………………… 822

1- . İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 822

2- . Konut Yapı Kooperatiflerince Üyelerine Konut Teslimi…………………………. 822

İ-… ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ VE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNDE ARSA VE İŞYERİ TESLİMLERİNDE İSTİSNA UYGULAMASI …………………………………………………………………………………………………………………… 822

1- . Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinin Kurulması Amacıyla Oluşturulan İktisadi İşletmelerin Arsa ve İşyeri Teslimleri……………………………………………………………………………………………… 822

2- . OSB’lerin Gayrimenkullerini Kiraya Verilmesi İşlemleri…………………………… 824

3- . OSB’nin Alt yapı Ve Çevre Düzenlemesi İşlemleri………………………………….. 825

J-.. VARLIK YÖNETİM ŞİRKETİ İŞLEMLERİNDE KDV İSTİSNASI ………………………….. 825

K-.. TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU İŞLEMLERİNDE KDV ……………………… 826

L-.. BASIN YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE VERİLEN HABER HİZMETLERİNDE KDV İSTİSNASI 827

M-. GÜMRÜKLÜ ALANLARDA VERİLEN HİZMETLER…………………………………………… 827

1- . Gümrüklü Sahalarda Yapılan Mal Teslimleri ve Hizmet İfaları…………………. 828

2- . Gümrüklü Sahalarda Verilen Terminal Hizmetleri…………………………………… 828

3- . Gümrüklü Sahalarda Verilen VİP Hizmetleri……………………………………………. 829

4- . Antrepoda Yakıt Deposu Kiralanması……………………………………………………. 830

5- . Gümrük Antreposunda Verilen Depolama Hizmetleri ……………………………. 830

6- . KDV Kanunu’nun 17/4-o Maddesi Kapsamındaki A.Ş.nin İstisnadan Vazgeçerek KDV Mükellefiyeti Tesis Ettiren AŞ.yi Devralması……………………………………………………………………………………………. 830

7- . Gümrüklü Sahalarda Konteynerlere Verilen Hizmetler……………………………. 830

8- . Antrepoda Millileşmemiş Mallara Verilen Takip Ve Gözetim Hizmetleri…… 831

N- HAZİNENİN TAŞINMAZ TESLİMİ VE KİRALAMALARI, İRTİFAK HAKKI TESİSİ İLE TOKİ’NİN ARSA VE ARAZİ TESLİMLERİ       831

1- . Hazinenin Tarafından Yapılan Taşınmaz Satışları………………………………….. 832

2- . Hazinece Yapılan İrtifak Hakkı Tesisleri ………………………………………………… 833

3- . Toplu Konut İdaresinin Arsa ve Arazi Teslimleri……………………………………. 834

4- . Otoyollarda Reklam Panolarının ve Alanlarının Kiralanması………………….. 834

5- . Hazineye Ait Taşınmaz Üzerinde Şirket Lehine Tesis Edilen Üst Hakkı ve Mütemmim Cüzlerinin İcra Müdürlüğünce Satışında KDV Uygulaması ………………………………………………………………………………….. 835

O- İKİ TAM YIL SÜREYLE SAHİP OLUNAN İŞTİRAK HİSSELERİ VE TAŞINMAZLARIN SATIŞI            835

1- . Taşınmaz Satışlarında İstisna Uygulaması…………………………………………….. 837

2- . Kurumların Aktiflerinde Yer Alan Gayrimenkullerin Satışında KDV İstisnasının Uygulanabilmesi İçin Aranan Şartlar  840

3-.. İştirak Hissesi Satışında İstisna Uygulanması……………………………………….. 848

4- . Bankalara Borçlu Olanların ve Kefillerinin Borçlarına Karşılık Yapılan Teslimlere İlişkin İstisna Uygulaması 850

5- . Vergi İndirimi………………………………………………………………………………………… 851

Ö- ENGELLİLERİN KULLANIMINA MAHSUS ARAÇ VE GEREÇLERİN TESLİMİNDE İSTİSNA              851

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………… 852

2-.. İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 852

3- . İade………………………………………………………………………………………………………. 852

4- . Özürlülere Taşıt Aracı ve Akülü Üç Tekerlekli Sandalye Teslimi……………… 853

5- . Görme Özürlülerin Kullandıkları Ortez ve Protez Cihazlarının Teslimi…… 8754

6- . Özürlülere İşitme Cihazları ve Yedek Parçalarının İthali ve Teslimi…………. 854

P- . KONUT FİNANSMANI AMACIYLA TEMİNAT GÖSTERİLEN VEYA İPOTEK KONULAN KONUTLAR TESLİMİ (MORTGAGE-TUTSAT)…………………………………………………………………………………………………………………… 855

R- LİSANSLI DEPOCULUK KAPSAMINDAKİ İŞLEMLER………………………………………. 855

1- . Kapsam ve İşleyiş…………………………………………………………………………………. 855

2- . Ürün Senetlerinin, İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi………… 857

3- . Ürün Senetlerinin İlk Tesliminden Sonraki Teslimleri…………………………….. 857

4- . Ürün Senetlerinin Ürünü Depodan Çekecek Olanlara Teslimi ve Sorumluluk Uygulaması 857

S- . FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETLERİNCE TAŞINMAZLARIN BİZZAT KİRACIDAN SATIN ALINMASI, SATAN KİŞİLERE KİRALANMASI VE KİRALAYANA SATILMASI (SAT-KİRALA-GERİ AL) İŞLEMİ………………………………. 859

Ş-.. VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİ TARAFINDAN YAPILAN DEVİR VE KİRALAMA İŞLEMLERİ         859

T-.. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONUNCA VERİLEN HİZMETLER…………………………… 860

U-. PATENTLİ VEYA FAYDALI MODEL BELGELİ BULUŞA İLİŞKİN GAYRİ MADDİ HAKLARIN KİRALANMASI, DEVRİ VEYA SATILMASI İŞLEMLERİ………………………………………………………………………………………………….. 860

 

YEDİNCİ BÖLÜM

İSTİSNADAN VAZGEÇME VE İSTİSNALARIN SINIRI

 

İSTİSNADAN VAZGEÇME (Madde-18)…………………………………………………………………….. 861

I-… GENEL AÇIKLAMALAR……………………………………………………………………………………. 861

A- İSTİSNADAN VAZGEÇMENİN NEDENLERİ…………………………………………………….. 861

B- KDV GENEL TEBLİĞİ İLE YAPILAN DÜZENLEMELER……………………………………… 862

1-.. İstisnadan Vazgeçme……………………………………………………………………………. 862

2-.. Uygulama……………………………………………………………………………………………… 862

3-.. İstisnadan Vazgeçmenin Mümkün Olmadığı Durumlar………………………….. 863

C- İSTİSNADAN VAZGEÇİLEBİLECEK İŞLEMLER………………………………………………… 863

1-.. Tam İstisna Kapsamında İstisnadan Vazgeçilebilecek İşlemler……………… 863

2-.. Kısmi İstisna Kapsamında İstisnadan Vazgeçilebilecek İşlemler …………… 864

D- İSTİSNADAN VAZGEÇİLEMEYECEK İŞLEMLER……………………………………………… 865

1-.. KDV Kanunu’nun 17. Maddesinin 1. Fıkrasında Belirtilen Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İşlemlerle Uğraşan Kuruluşlar…………………………………………………………………………………………………………….. 866

2-.. KDVK’nun 17/2. Maddesinde Belirtilen İşlemlerle Uğraşanlar………………… 866

3-.. KDVK’nun 17/3. Maddesinde Belirtilen Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar…. 866

4-.. KDV Kanunu’nun 17/4-e Maddesinde Belirtilen İşlemler………………………… 866

E- İSTİSNADAN VAZGEÇMEK İÇİN YAPILACAK İŞLEMLER ………………………………… 866

F- İSTİSNADAN VAZGEÇMEDEN KDV TAHSİLİ…………………………………………………… 866

II-.. İSTİSNADAN VAZGEÇMENİN SONUÇLARI……………………………………………………….. 867

A- MÜKELLEFİYET YÖNÜNDEN ……………………………………………………………………….. 867

B- VERGİLENDİRME USULÜ YÖNÜNDEN………………………………………………………….. 868

C- DEFTER VE BELGE DÜZENİ YÖNÜNDEN ……………………………………………………… 868

D- STOK MALLAR YÖNÜNDEN………………………………………………………………………….. 868

E- İŞLEMLERİN KAPSAMI YÖNÜNDEN………………………………………………………………. 869

F- İŞLEMLERİN SÜRESİ YÖNÜNDEN…………………………………………………………………. 869

İSTİSNALARIN SINIRI (Madde-19)………………………………………………………………………….. 870

A- İSTİSNA UYGULANMASI……………………………………………………………………………….. 871

1-.. Katma Değer Vergisinde İstisna Uygulaması…………………………………………. 871

2-.. Belediyelerin KDV Muafiyeti………………………………………………………………….. 871

3-.. KDV Kanunu Yürürlüğe Girdikten Sonra Diğer Kanunlarla Getirilen İstisnaların Durumu  872

B- ULUSLARARASI ANLAŞMLARDAKİ İSTİSNA VE MUAFİYETLER………………………. 872

C- TÜRKİYE-AB KATILIM ÖNCESİ YARDIM ARACI (IPA) ÇERÇEVE ANLAŞMASI KAPSAMINDA KDV İSTİSNASI UYGULANMASI   873

 

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM

BİRİNCİ BÖLÜM

MATRAH

 

TESLİM VE HİZMET İŞLEMLERİNDE MATRAH (Madde-20)……………………………………… 875

A- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………….. 875

1-.. Hazinece Karşılanan Prim Tutarlarının İdarece Yüklenicinin Hakedişinden Kesilmesinde KDV Matrahı          876

2-.. Yurt İçi Teslimler İle İhraç Kayıtlı Teslimlerde Oluşan Kur Farkları…………. 876

B- TARİFELİ İŞLER İLE BEDELİN BİLETLE TAHSİL EDİLMESİ……………………………… 877

1-.. Tarifeli İşlerle Bedelin Biletle Tahsil Edilmesi………………………………………… 879

2-.. KDV Dahil olarak Düzenlenen Tarifelere Göre Yapılan Teslim ve Hizmetlerde Ayrıca KDV Talep Edilmez        879

3-.. Serbest Meslek Faaliyetinde Tarife Uygulaması…………………………………….. 879

4-.. Etiketlerde Fiyatın KDV Dahil Olarak Gösterilmesi…………………………………. 880

5-.. Vergi Dahil Fiyat Uygulamasında KDV Hesaplanması……………………………. 881

İTHALATTA MATRAH (Madde-21)………………………………………………………………………….. 882

1-.. İthal Edilen Eşyanın Gümrük Vergisi Tarhına Esas Olan Kıymeti……………. 883

2-.. Gümrük Vergisinin Kıymet Esasına Göre Alınmaması……………………………. 884

3-.. Malın Gümrük Vergisinden Muaf Olması……………………………………………….. 884

4-.. İthalat Sırasında Ödenen Her Türlü Vergi, Resim, Harç ve Paylar…………… 885

5-.. Gümrük Beyannamesinin Tescil Tarihine Kadar Yapılan Diğer Giderler…. 885

6-.. Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu……………………………………………………… 886

7-.. İthal Edilerek Yurt İçinde Satılan Mallar İçin Ödenen Royalty Bedelleri…… 886

 

ULUSLARARASI YÜK VE YOLCU TAŞIMALARINDA MATRAH (Madde-22)……………… 886

ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ (Madde-23)………………………………………………………………….. 887

A- ÖZEL MATRAH ŞEKLİYLE VERGİLENDİRMENİN GEREKLİLİĞİ………………………… 888

B- ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ……………………………………………………………………………. 888

1-.. Şans Oyunları, Profesyonel Gösteriler ve Açık Artırmalar………………………. 889

2-.. Altından Mamul Eşya Teslimleri……………………………………………………………. 890

3-.. Gümüşten Mamul Eşya…………………………………………………………………………. 890

4-.. Gazete, Dergi ve Benzeri Periyodik Yayınlar…………………………………………… 891

5-.. Tütün Mamulü Teslimleri………………………………………………………………………. 891

6-.. Belediyeler Tarafından Yapılan Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı…………………… 892

7-.. Telefon Kartı ve Jeton Teslimi………………………………………………………………. 893

8-.. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Araç Plakaları ile Basılı Evrakın Teslimi               893

C- ÖZEL MATRAH UYGULAMASINDA ÖZELLİKLİ KONULAR……………………………….. 894

1-.. Kıymetli Taşları İhtiva Eden Eşya Teslimleri………………………………………….. 894

2-.. Özel Matrah Şekline Tabi Mal ve Hizmetlerin Beyanı………………………………. 894

3-.. Özel Matrah Şeklinde İndirimin Belgelendirilmesi………………………………….. 895

4-.. Özel Matrah Şekli İle Vergilendirilen Malın İadesi……………………………………. 895

5-.. Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerin Ba-Bs Bildirimlerine Dahil Edilmesi… 896

MATRAHA DAHİL OLAN UNSURLAR (Madde-24)…………………………………………………… 896

A- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………….. 896

1-.. Boş Kaplara Ait Depozitolar………………………………………………………………….. 896

2-.. Vade Farkları…………………………………………………………………………………………. 897

3-.. Kur Farkları…………………………………………………………………………………………… 898

4-.. Döviz Cinsinden Düzenlenen Senetlerin Vadesinden Önce Ciro Edilmesi veya Kırdırılması Halı      903

5-.. Satış Bedelinin Döviz Cinsinden Avans Olarak Alınması……………………….. 905

6-.. İnşaat Taahhüt İşlerinin Döviz Cinsinden Yapılması……………………………… 905

7-.. Satıcı Aleyhine Oluşan Kur Farklarında KDV…………………………………………. 907

8-.. Yıl Sonundaki Değerleme Sonucu Ortaya Çıkan Kur Farklarında KDV……. 940

9-.. Döviz Kredisi İle Alınan Hisselere Ait Kur Farkı……………………………………… 911

10- Danıştay Kararları…………………………………………………………………………………. 911

B- MATRAHA DAHİL UNSURLAR KONUSUNDA ÖNCEKİ UYGULAMA………………….. 912

1-.. Teslim Alanın Gösterdiği Yere Kadar Satıcı Tarafından Yapılan Taşıma, Yükleme ve Boşaltma Giderleri        912

2-.. Ambalaj Giderleri, Sigorta Komisyon ve Benzeri Gider Karşılıkları İle Vergi, Resim, Harç, Pay, Fon Gibi Unsurlar         913

3-.. Taksitli Satışlarda Vergi Matrahı……………………………………………………………. 913

4-.. Hak Ediş Belgeleri Üzerinden Hesaplanan Fiyat Farkı……………………………. 914

5-.. Vadesinde Ödenmeyen Su Faturalarına Uygulanan Gecikme Zamları……. 914

6-.. Atık Su Bedeli Ve Çevre Temizlik Vergisi……………………………………………….. 914    

7-.. Belediyelere Ödenen Hal Rüsumu…………………………………………………………. 915

8-.. TRT Gelirleri Kanunu’na Göre Tahsil Edilen Bandrol Ücretler………………… 915

9-.. Sim Kart (Cep Telefonu Hattı) Ruhsat Ve Kullanım Ücretleri…………………. 915

10- GSM Abonelerince Yapılacak Bağışlarda KDV……………………………………….. 916

11- GV Kesintileri Matraha Dahil Edilmez…………………………………………………….. 916

12- İcra Daireleri Tarafından Yürütülen Faizlerde KDV…………………………………. 917

13- Temerrüt Faizinde KDV…………………………………………………………………………. 917

MATRAHA DAHİL OLMAYAN UNSURLAR (Madde-25)……………………………………………. 918

I-… GENEL AÇILAMALAR………………………………………………………………………………………. 918

A- İSKONTOLAR……………………………………………………………………………………………….. 918

1-.. Faturada Gösterilemen İskontolar…………………………………………………………. 919

2-.. Yıl veya Belli Bir Dönem Sonunda ya da Belli Bir Ciro Aşıldığında Ödenen İskontolarda Durum     919

3-.. Ciro Primlerinin Ödeme Şekli………………………………………………………………… 920

4-.. Yıl Sonu Ciro Primleri……………………………………………………………………………. 921

5-.. Döneme Bağlı Olmaksızın Ödenen Ciro Primleri……………………………………. 921

6-.. Ciro Priminde Uygulanacak KDV Oranı …………………………………………………. 924

B- HESAPLANAN KDV……………………………………………………………………………………….. 922

C- ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ ………………………………………………………………………………. 922

D- YABANCI FİRMALAR TARAFINDAN ÖDENEN CİRO PRİMLERİ……………………….. 923

1-.. Yabancı Firmadan Sağlanan Ciro Priminin Vergilendirilmesi…………………. 923

2-.. KDV Matrahı………………………………………………………………………………………….. 924

3-.. Yabancı Firmanın Fiyat İndirimi…………………………………………………………….. 924

4-.. Yurt Dışındaki Firma Tarafından Düzenlenen Credit Note Adlı Belgenin Ciro ve Fiyat İndirimlerinin KDV Karşısındaki Durumu…………………………………………………………………………………………………………….. 924

E- ERKEN ÖDEME İSKONTOLARININ DURUMU…………………………………………………. 925

F- SATICI FİRMALARA TARAFINDAN AKSİYON, TEŞHİR, DERGİ, GONDOL, PALET, RAF VEYA BAYİ DESTEK PRİMİ ÖDEMELERİ……………………………………………………………………………………………………………………. 925

G- MAL TESLİMİNDEN SONRA UYGULANAN İSKONTO, CİRO VE BAZI AKTİVİTELER PRİMİ ÖDEMELERİ       926

DÖVİZ İLE YAPILAN İŞLEMLER (Madde-26)……………………………………………………………. 926

EMSAL BEDELİ VE EMSAL ÜCRETİ (Madde-27)……………………………………………………… 927

A- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………….. 928

1-.. Bedeli Belli Olmayan İşlemlerde Matrah Emsal Bedelidir……………………….. 928

2-.. Bedelin Emsaline Nazaran Düşük Olması………………………………………………. 928

3-.. Emsal Bedeli veya Emsal Ücreti VUK Hükümlerine Göre Tespit Olunur…. 929

4-.. Emsal Bedelin Tayininde Genel İdare Giderleri ve Genel Giderlerden Mamule Düşen Hissenin Bedele Katılması Mecburidir…………………………………………………………………………………………………………….. 929

5-.. Serbest Meslek Faaliyetlerinde Hizmetin Bedeli, İlgili Meslek Teşekküllerince Tespit Edilmiş Tarifede Gösterilen Ücretten Düşük Olamaz………………………………………………………………………………………………….. 929

6-.. Serbest Meslek Erbabının İskonto Uygulaması……………………………………… 930

B- EMSAL BEDELİ UYGULAMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………….. 930

1-.. Yap-İşlet-Devret Modelinde Emsal Bedel Uygulaması……………………………. 930

2-.. Finansal Kiralamada Emsal Bedeli Uygulaması…………………………………….. 931

3-.. İşi Bırakma Halinde Emsal Bedel Uygulaması……………………………………….. 931

4-.. Özel Maliyet Konusu Malların Bedelsiz Olarak Mal Sahibine Devri………….. 931

5-.. İşletmeye Dahil Kamyon Satışında Kasko Bedeli…………………………………… 932

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

ORAN

 

Madde 28……………………………………………………………………………………………………………….. 933

I- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………. 933

A- KDV YANSITILABİLİR BİR VERGİDİR……………………………………………………………… 934

B- KDV’DEN EKONOMİ VE MALİ POLİTİKA ARACI OLARAK YARARLANILABİLİR…… 934

C- KDV ORANLARI……………………………………………………………………………………………. 934

D- AVRUPA BİRLİĞİNDE UYGULANAN KDV ORANLARI………………………………………. 935

E- ORAN DEĞİŞİKLİĞİNİN SONUÇLARI………………………………………………………………. 936

F- GEÇİCİ BİR SÜRE İÇİN UYGULANAN KDV ORANLARI…………………………………….. 937

II- YÜRÜRLÜKTE OLAN KDV ORANLARI……………………………………………………………….. 937

A- GENEL VERGİ ORANI %18’E TABİ MAL VE HİZMETLER………………………………….. 940

B- % 1 ORANINDA KDV’YE TABİ MAL VE HİZMETLER…………………………………………. 940

C- % 8 ORANINDA KDV’YE TABİ MAL VE HİZMETLER………………………………………… 946

III- ORANLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER…………………………………………………………… 965

1- Genel KDV Oranı…………………………………………………………………………………….. 965

2- İndirimli Vergi Oranı………………………………………………………………………………… 965

3- Tarımsal Ürünlerin %1 Oranında Vergilemenin Amacı……………………………… 965

4- Ürünlerin Niteliğinin Değişmemesi Hali…………………………………………………… 966

5- İndirimli Vergi Nispetine Tabi Mallara İlişkin Nakliye, Depolama ve Benzeri Hizmetlerde KDV Oranı   966

IV- KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN AÇIKLAMALR…………………………. 967

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………… 967

1- Perakende Satışın Tanımı……………………………………………………………………….. 967

B-.. VADE FARKI, KUR FARKI VE MATRAHTA DEĞİŞİKLİĞE YOL AÇAN İŞLEMLERDE KDV ORANI    968

1- Vade Farkları…………………………………………………………………………………………… 968

2- Kur Farkları…………………………………………………………………………………………….. 969

3- Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya Vazgeçilmesi………. 969

C- İNDİRİMLİ ORANA TABİ MALLAR İLE GENEL ORANA TABİ MALLARIN BİRLİKTE SATILMASI HALİNDE FATURA DÜZENİ        970

V- 60 NO.LU KDV SİRKÜLERİNDE YER ALAN AÇIKLAMALARA GÖRE BAZI MAL VE HİZMETLERE UYGULANCAK KDV ORANLARI………………………………………………………………………………………………………………………… 970

VI-. BAZI MALVE HİZMETLERİN TABİ OLDUĞU KDV ORANI…………………………………… 976

A- GIDA MADDELERİNE UYGULANAN KDV ORANI…………………………………………….. 976

1-.. Zeytin Teslimleri…………………………………………………………………………………… 976

2-.. Ekmek Teslimleri…………………………………………………………………………………… 976

3-.. Yarış Atı, Canlı Hayvan ve Etleri Teslimleri…………………………………………….. 977

4-.. Don Yağı Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı………………………………………. 984

5-.. Captafer 30 Tablet Adlı Ürünün Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı…….. 984

6-.. Sarmaşık Yaprağı, Hayıt Tohumu Ve Funda Yaprağının Teslimi…………….. 984

7-.. Pirinç Kırık Pirinç, Kuru Nohut, Kuru Fasulye, Kuru Yeşil Mercimek Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı  985

7-.. Buğday, Aşurelik Buğday ve Buğday Unu Teslimlerinde KDV Oranı……… 985

9-.. Sebze Grilleri, Sebze Közlemeleri, Salamura Edilmiş Sebze Turşuları ve Yaprak Sarmaların Tesliminde Uygulanacak KDV Oranları…………………………………………………………………………………………………. 987

10- Fındık ve Fındık Mamullerinin Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı……….. 987

11- Dondurma, Meyva Suları ve Sirke Teslimlerinde KDV Oranı…………………… 991

12- Su Teslimleri…………………………………………………………………………………………. 991

13- Mısırdan Üretilen Kepek Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı……………. 991

14- Arpa Tesliminde KDV Oranı…………………………………………………………………… 992

15- Kovanlı Arı Teslimleri……………………………………………………………………………. 992

16- Çikolata, Kuruyemiş, Yaş ve Kuru Meyve vb. Gıda Ürünleri ile Oyuncakların Sepet ya da Vazo İçerisinde Birlikte Tesliminde KDV Oranı…………………………………………………………………………………………….. 992

17- Organik Tarım Ürünlerin Tesliminde KDV Oranı…………………………………….. 993

18- Sıvı Organik Gübre, Torf ve Sertifikasız Meyve Fidanlarının Teslimi……….. 993

19- Bitkisel Sıvı Ekstrakt Karışım Tesliminde KDV Oranı……………………………… 994

20- Sertifikalı Pamuk Tohumu ve Kabuğunun Tesliminde KDV Oranı………….. 995

21- Sertifikalı Meyve Fidanı Tesliminde KDV Oranı………………………………………. 996

22- Toptan Kuru Gıda Satışlarında Uygulanacak KDV Oranı………………………… 996

23- Baharat ve Baharat Yağlarına Uygulanacak KDV Oranı………………………….. 996

24- Kuş Üzümü (Korint Üzümü) Tesliminde KDV Oranı……………………………….. 997

25- Çeltikten Pirince Dönüşemeyecek Tane (Kavuz) Satışında KDV Oranı…… 998

26- Hardal, Ketencik ve Aspir Tohumunun KDV Oranı………………………………… 999

27- Dökme Çay Olarak Kullanılan Ginkgo/Mabet Ağacı Yaprağı, Ekinazeya (Echinaccea Sp /Ekinezya/Echinacea Sp), Epimedyum (Epimedium/Keşiş Ku-lağı) Bitkilerinin Teslimlerinde Uygulanması Gereken KDV Oranları               1000

29- Ihlamur ve Adaçayı Teslimlerinde KDV Oranı………………………………………. 1000

30- Susamın KDV Oranı…………………………………………………………………………….. 1000

31- Çiğit Kabuğu İle Tohum Olamayacak Kadar Küçük ve Hafif Tohumların Satışında Uygulanacak KDV Oranı 1001

B- ARAÇLARIN TESLİMİNDE ORAN UYGULANMASI…………………………………………. 1001

1-.. Binek Otomobillerinin Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı…………………. 1001

2-.. İkinci El Oto Satışında ve Başkasına Ait Binek Otomobillerinin Satışına Aracılık Edilmesi Halinde Uygulanacak KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………………… 1005

3-.. İcrada Satışı Yapılacak Olan Yandan Camlı Çift Sıra Koltuklu Kamyonetin Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı           1006

4-.. İkinci El Binek Oto Alım ve Satımında KDV Uygulaması………………………. 1006

5-.. Servis Dışı Tutulan İş Makinası ve Taşıtların Tesliminde KDV Oranı…….. 1010

6-.. Arazi Taşıtı Satışında KDV Oranı………………………………………………………….. 1011

7-.. Oto Kiralama Faaliyetinde Kullanılan Binek Otomobilinin Satışı………….. 1012

C- DENİZ VE HAVA TAŞIMA ARAÇLARNIN KİRALAMA VE TESLİMİ……………………. 1012

1-.. Deniz Taşıma Araçlarının Kiralanması…………………………………………………. 1012

2-.. Kiralanan Geminin KDV Oranı……………………………………………………………… 1013

3-.. Yatın Sezonluk Olarak Kiralanmasında KDV Oranı……………………………….. 1013

4-.. Donanımlı Uçak Kiralama Hizmetinde Uygulanacak KDV Oranı……………. 1014

5-.. Yurt Dışından Kiralanan Yangın Helikopterinin KDV ve KV’si ……………… 1014

6-.. Yakıt Tankerinin Kiralanmasında KDV Oranı………………………………………… 1014

7-.. Şişme Bot Tesliminde KDV Oranı………………………………………………………… 1014

8-.. Finansal Kiralama Yöntemi ile Yurt Dışından Uçak Kiralanması…………… 1014

D- KORUYUCU HEKİMLİK HİZMETLERİ……………………………………………………………. 1015

1-.. Hekimevinde Verilen Temel İlkyardım ve Acil Yardım Gibi Eğitim Hizmetlerinde Uygulanacak KDV Oranı      1015

2-.. Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezleri Tarafından Verilen Hizmetler….. 1016

3-.. SRC Kursu ve Psikoteknik Muayene Hizmetleri………………………………….. 10174

4-.. Kişisel Gelişim ve Danışmanlık Hizmeti……………………………………………….. 1017

5-.. Hızlı Okuma, Hafıza Teknikleri ve Kuantum Öğrenme Konularında Verilen Hizmetlerde KDV Oranı  1018

6-.. Beyin Performansını Geliştirme, Kişilik Geliştirme, Düşünsel Egszersiz ler Yaptırma, Ruhsal Sorunların Çözülmesine Yardımcı Olma Kapsamında Verilecek Eğitim Hizmetininin KDV Oranı ………………. 1018

7-.. Kişisel Gelişim ve Danışmanlık Hizmeti……………………………………………….. 1018

E- AYAKKABI, TERLİK VE ÇİZME TESLİMLERİ………………………………………………….. 1019

1-.. Ayakkabı İmalında Kösele Yerine Muadil Olarak Kullanılan Malzeme……. 1019

2-.. Plastikten Üretilen Ayakkabı Kalıbının Tesliminde KDV Oranı……………… 1020

3-.. Plastikten Mamul Ayakkabı Dış Tabanı Teslimleri………………………………… 1020

4-.. Ayakkabı Ökçesi ve Dış Tabanın KDV Oranı…………………………………………. 1020

5-.. Saraciye Ürünleri (Deri Tasma, Keten Asma, At Başı, Yular, Eğer…………. 1020

F- SAĞLIK HİZMETLERİ VE TIBBI CİHAZLAR……………………………………………………. 1021

1-.. İşitme Cihazlarının Teslimide Uygulanacak KDV Oranı………………………… 1021

2-.. İşitme Cihazları ile Aksam ve Parçalarının Teslimi,Bakım ve Onarımı……. 1022

3-.. Yatak Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı………………………………………. 1023

4-.. Çeşitli Tıbbi Cihaz ve Ürünlerin Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı…… 1024

5-.. Camdan Mamul Vakumlu Kan Alma Tüplerinin KDV Oranı…………………… 1024

6-.. Toz Maskesinin Tesliminde Uygulanacak Olan KDV Oranı…………………… 1025

7-.. Hiberbarik Oksijen Tedavi Sisteminin KDV Oranı…………………………………. 1025

8-.. Hormon Kitleri Tesliminde KDV Oranı ………………………………………………… 1025

9-.. Lazer Epilasyonu, Botox, Lazer Uygulamaları, Estetik Müdaheleler……….. 106

10- Laparoskobik Similatör Sisteminin KDV Oranı ……………………………………. 1026

11- İl Dışından Sağlık Hizmeti Almak Amacıyla Gelenlere Verilen Konaklama Hizmeti İle Sağlık Eğitimi Hizmetleri              1027

12- İşyere Hekimliği ve İş Uzmanlığı İle Temel İlk Yardım ve Eğitici Eğitimi Hizmeti Karşılığında Düzenlenecek Faturanın KDV Oranı………………………………………………………………………………………………….. 1027

13- Makine ve Mekanik Cihazlar İle Bunların Aksam ve Parçaları………………… 1027

14- Muayene Lambası ve Ameliyathane Tavan Lambasında KDV Oranı……. 1028

15- Galoş Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı………………………………………….. 1028

16- Tıbbi Cihaz, İnternet (Software) Yazılımlarının İthalatı ve Garanti Kapsamında Cihazların Yurt Dışına Gönderilmesi    1028

17- Ambulans Kiralama Hizmetinde KDV Oranı…………………………………………. 1029

18- Diş Taşı ve Aksesuarlarının KDV Oranı………………………………………………… 1029

19- İlaç Etkin Maddelerinin Üretiminde Kullanılan Hammaddelerde KDV…… 1030

20- Hastalara Verilecek Ulaşım Hizmetinde KDV Oranı……………………………….. 1030

G- HAYVAN SAĞLIĞI, YEMLERİ VE POSTLARI………………………………………………….. 1030

1-.. Sağlık Bakanlığı Tarafından Ruhsatlandırılacak Veteriner İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarların Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………… 1030

2-.. Veteriner İlaçları Ve Veteriner İlaç Hammaddelerinin İthali……………………. 1031

3-.. Suni Tohumlama Hizmeti……………………………………………………………………. 1031

4-.. Yem Katkı Maddelerinin Tesliminde KDV Oranı……………………………………. 1031

5-.. Yem Sanayinde Yan Ürün Olarak Kullanılan “Şlempe, Vinas” Olarak Adlandırılan Ürünlere Uygulanacak KDV Oranı   1032

6-.. Büyük ve Küçükbaş Hayvanların Ham Post ve Derileri………………………… 1032

7-.. Hayvan Ham Post ve Derileri……………………………………………………………….. 1032

H- İŞLETME HAKKI DEVİRLERİNE İLİŞKİN KDV ORANI……………………………………… 1033

1-.. Genel Olarak İşletme Hakkı Devrinde Uygulanacak KDV Oranı……………… 1033

2-.. Özel Halk Otobüsü İşletme Hakkına Uygulanacak KDV Oranı……………….. 1033

3-.. Şehirlerarası Terminalin İşletme Hakkının Kiralanmasında KDV Oranı….. 1033

İ- İNTERNET HİZMETLERİNE UYGULANACAK KDV ORANI……………………………….. 1034

1-.. İnternet Salonlarında Verilen Hizmetin Tabi Olduğu KDV Oranı……………. 1034

2-.. İnternet Sitesine Ödenen Üyelik Bedelinin KDV Oranı …………………………. 1034

3-.. Ders Kitaplarının İnternet Ortamında Okunması ve Satılması………………. 1034

J- ÜNİVERSİTEDE VERİLEN EĞİTİM, ÖĞRETİM, KURS, PANSİYON, DANIŞMANLIK YEMEK VE DİĞER SERVİS HİZMETLERİ       1035

1-.. Özel Okullarda Verilen Yemek Hizmetleri……………………………………………… 1035

2-.. Üniversite Kampusünde Verilen Konaklama Hizmetleri……………………….. 1035

3-.. Vakıf Üniversitesi Yurt Ücretinde KDV Oranı………………………………………… 1035

4-.. Servis Aracı Kiralamasında KDV Oranı…………………………………………………. 1036

5-.. Mesleki, Toplumsal Kaynaşma, Sosyalleşme, İnsani İlişkileri vs. Konularında Verilen Hizmetlerde Uygulanacak KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………………… 1036

6-.. İş Güvenliği Eğitimi Hizmetine Uygulanacak KDV Oranı………………………. 1036

7-.. Seminer Düzenleme İşleminde KDV Oranı……………………………………………. 1037

8-.. Kreşte Verilen Hizmetin KDV Oranı………………………………………………………. 1037

K- BİR KISIM İŞLEMLERE UYGULANCAK KDV ORANLARI…………………………………. 1037

1-.. CD Kitap Formatındaki Kitap Külliyatına Uygulanacak KDV Oranı……….. 1037

2-.. Elektronik Kitap Teslimlerine Uygulanacak KDV Oranı………………………… 1038

3-.. Eğitim Amaçlı Bilgi Kartlarının Tesliminde KDV Oranı………………………… 1038

4-.. Oyun Hamurunun Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı……………………….. 1038

5-.. Mübadele Yoluyla Satışı Yapılacak Olan Taşıt, Mal ve Malzemeler ……….. 1038

6-.. Araç Çadırı ve Tenteli Çadırın Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı……… 1038

7-.. Satılan Mal Yanında İkinci Bir Ürünün Verilmesi Halinde Oran……………… 1039

8-.. Profesyonel Site Yönetimi Hizmet İfasında KDV Oranı ………………………… 1039

9-.. Penetrasyon Asfalt Tesliminde KDV Oranı…………………………………………… 1039

10- OSB’ler Tarafından Üyelerine İşyeri Teslimlerinde KDV Oranı………………. 1040

11- Tiyatro Hizmetinde Uygulanacak KDV Oranı………………………………………… 1040

12- Esmaül Hüsna ve Sırları Kartelası, Hadis Kartelası, Ezber Küpü, Kuran-ı Kerim Ezber Kartları, Elif-Ba Kartlarının Teslimi…………………………………………………………………………………………………………… 1041

13- Sıcak Transfer Edilebilir Etiketin KDV Oranı…………………………………………. 1041

L-. TARIM ALETLERİNDE UYGULANAN KDV ORANLARI……………………………………. 1041

1-.. Tarım Sulama Ve Yağmurlama Sistemlerinin Uygulanacak KDV Oranı…. 1041

2-.. Kuş Kaçırıcı Bombanın Tesliminde KDV Oranı…………………………………….. 1042

3-.. Balya Makinesi Yedek Parçalarnın KDV Oranı………………………………………. 1042

4-.. El Çapa Traktörü, Zirai Traktör, Yem Karma ve Kırma Makinelerinin Çamurlukları ve Zirai İlaç Depolarının KDV Oranı 1042

5-.. Ağaç Budama Makinesinin KDV Oranı…………………………………………………. 1042

6-.. Tarım Makineleri Yedek Parçaları Tesliminde KDV Oranı………………………. 1043

7-.. Kepçe Montajı KDV Oranı……………………………………………………………………. 1043

8-.. Kendi Yürür Tarla Pülverizatörüne Uygulanacak KDV Oranı…………………. 1044

9-.. Damlama Sulama Borusu Ve Parçaların Tesliminde KDV Oranı …………… 1044

10- PVC Kaplı Branda Teslimi……………………………………………………………………. 1045

11- Atıksu Arıtma Hizmetinde Uygulanacak KDV Oranı……………………………… 1045

M- TÜTÜN VE HAŞHAŞ TESLİMLERİNDE KDV UYGULAMASI …………………………… 1045

1-.. Genel Olarak……………………………………………………………………………………….. 1045

2-.. Tütün Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı………………………………………….. 1046

3-.. Haşhaş Kapsülü Tesliminde KDV Oranı………………………………………………. 1046

VII- İNDİRİMLİ ORANA TABİ BAZI MAL VE HİZMETLERE İLİŞKİN KDV GENEL TEBLİĞİNDE YER ALAN AÇIKLAMALAR                1046

A- KONUT TESLİMLERİ VE İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİ………………………………………. 1046

1-.. Uygulanacak KDV Oranı………………………………………………………………………. 1046

2-.. Konut Yapı Kooperatiflerine Verilen İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran Uygulaması  1047

3-.. Net Alan……………………………………………………………………………………………… 1047

4-.. Dubleks Evin Arsası İle Satılması Halinde KDV Oranı…………………………… 1052

5-.. Konut İle Birlikte Teslim Edilen Eşyalar İle Ortak Kullanım Alanlarına Ait KDV’nin İndirimi ve İadesi              1052

6-.. Konutların Kaba İnşaat Halinde İken Satılması……………………………………. 1053

7-.. Kütük Ev Tesliminde KDV Oranı………………………………………………………….. 1053

8-.. Eşyalı ve Havuzlu Konut Satışında KDV Oranı……………………………………… 1054

9-.. Kooperatif Hissesinin Satışında KDV Oranı…………………………………………. 1055

10- Apart Otelin Konut Olarak Satılması Halinde KDV Oranı………………………. 1055

11- Tapuda Konut Olarak Gözüken Ancak İşyeri Olarak Kullanılan Gayrimenkulün Devrinde KDV Oranı               1056

12- Prefabrik Ev Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı………………………………… 1057

13- Tapuda Kargir Ev ve Tarla Vasıflı Taşınmazın İcrada Satışı………………….. 1057

14- Tapu Kaydında I ve II.Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı Şerhi Bulunan Gayrimenkullerin Teslimi         1058

15- Demonte Vaziyette Prefabrik Yapı Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı.. 1058

16- 2012/4116 Sayılı Kararnamenin Eki Karar Gereğince Konut Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı      1059

 17-…………………………… İki Adet Deposu Bulunan Meskenin Satışında KDV Oranı     1060

B- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİ………………………………………………………………… 1060

1- Sözleşme Süresi İçerisinde KDV Oranlarının Değişmesi Hali………………….. 1062

2- YTB Kapsamında Makine ve Teçhizat Alımında KDV Oranı……………………. 1063

3- Finansal Kiralama Sözleşmesinin Devrinde Uygulanacak KDV Oranı…….. 1063

4- Vergi Usul Kanunu’na Göre Yapılan Finansal Kiralama İşlemleri……………. 1064

5- Vinçlerin Finansal Kiralama Firmalarına Kiralanması…………………………….. 1065

C- TOPTANCI HALLERİNDE FAALİYET GÖSTERENLER TARAFINDAN YAPILAN TESLİMLER            1065

 1-. Toptancı Hallerinde Faaliyet Gösteren Mükelleflerin Mallarını Hal Dışında Teslim Etmeleri Halinde Uygulanacak KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………………… 1066

2-.. Merkezi Toptancı Halinde Bulunan Şirketin Şubeye Mal Teslimi………….. 1066

3-.. Toptancı Hali Dışında Bulunan Şube İşyerinden KDV Mükelleflerine Toptan Yapılacak Sebze ve Meyvenin KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………………… 1066

4-.. Hal Komisyoncularının KDV Beyanı…………………………………………………….. 1067

5-.. Toptancı Halinde Bulunan İşyeri Vasıtasıyla Temin Edilen Taze Meyve ve Sebzenin, KDV Mükelleflerine Satışında Uygulanacak KDV Oranı………………………………………………………………………. 1067

D- YİYECEK VE İÇECEK SUNULAN YERLERDE KDV ORANI……………………………… 1068

1-.. Kapsam………………………………………………………………………………………………. 1069

2-.. Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinde Yiyecek-İçecek Hizmetleri       1070 

3-.. Geceleme Hizmetleri Kapsamında Yüklenilen KDV’nin İndirim ve İadesinde Yapılan Düzenlemeler 1073

E- YEMEK ÇEKİ, KUPONU VE KARTLARININ KULLANILDIĞI YEMEK HİZMETLERİNDE ORGANİZATÖR FİRMALARIN DURUMU  1077

F- GECELEME HİZMETLERİNDE KDV ORAN UYGULAMASI………………………………. 1078

1-.. Kapsam…………………………………………………………………………………………….. 10748

2-.. Konaklama Tesislerinde Kullanılan Alkollü İçecekler Dolayısıyla Yüklenilen KDV               1081

3- Seyahat Acentelerinin Geceleme Hizmetleri İçin Verdikleri Aracılık Hizmetleri 1082

G- FASON TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİ…………………………………………………. 1084

1-.. Fason Olarak Yapılan Ayakkabı Saya Dikimi………………………………………… 1085

2-.. Hurda Makas Tozu, Çim Halı Çağlık Artığı, Çim İplik, Döküntü Jips ve Pp Elyaf vb. Tarak Altı, Döküntü ve Tekstil Hurdalarının Satışları………………………………………………………………………………………………. 1085

3-.. Makyaj Temizleme Pamuklarına Uygulanacak KDV Oranı…………………….. 1085

4-.. Stor Perde Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı ………………………………. 1085

5-.. “Vinilklorür Polimer”Den Mamül Suni Deri Teslimleri…………………………… 1086

6-.. Bez ve Benzeri Ürünlerden Üretilen Bez Bebekler………………………………… 1087

7-.. Boya Naylonu (Boya Önlüğünün) KDV Oranı………………………………………. 1087

8-.. Mobilya Ayaklarında Kullanılan Yapışkan Keçe Tesliminde KDV………….. 1087

9-.. Koltuk Döşeme Hizmetinde KDV Oranı………………………………………………… 1088

10- Giyim Eşyası Aksesuarının KDV Oranı…………………………………………………. 1088

11- Deri, Plastik, Metal, Tokalı, Tokasız ve Şeffaf Kemerin KDV Oranı………… 1088

12- Kapitone Dokumacılığının KDV Oranı İle Tevkifat Uygulaması…………….. 1088

13- Pamuk Kumaş Kırpıntısı Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı………….. 1089

14- Konfeksiyon Ve Tekstil Ürünler Üzerine Nakış ve Taş Basma İşi………….. 1089

15- Gelin Buketi, El Çiçeği vb. Teslimlerine Uygulanacak KDV Oranı…………. 1089

16- Evalı Suni Derinin KDV Oranı………………………………………………………………. 1089

17- Kordon İpinden Mamul İpli Fuların KDV Oranı…………………………………….. 1090

18- Dokumaya Elverişli Mensucattan Mamul Göğüs Pedinin Teslimi…………. 1090

19- Üstübü Telefi Tesliminde KDV Oranı…………………………………………………… 1090

20- Kağıdın Tela İle Lamine Edilmesi ve Naylona Tutkal Sürülmek Suretiyle Elde Edilen Ürünlerin KDV Oranı    1090

VIII- İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMLERDE İADE UYGULAMASI……………………………. 1091

A- İADE TUTARININ HESAPLANMASI………………………………………………………………. 1096

1-.. Yılı İçinde Talep Edilen Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması……… 1096

2-.. İzleyen Yıl İçerisinde Talep Edilen Nakden/ Mahsuben İade Tutarlarının Hesaplanması     1100

B- İADE HESABINA DAHİL EDİLEBİLECEK YÜKLENİLEN KDV……………………………. 1101

1-.. Genel Olarak……………………………………………………………………………………….. 1101

2-.. Stoklarda Yer Alan Mallar…………………………………………………………………….. 1102

3-.. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler…………………………………………………… 1103

4-.. Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler……………………………… 1104

5-.. Genel İmal ve İdare Giderleri………………………………………………………………… 1105

6-.. Reklam, Dağıtım ve Pazarlama Giderleri………………………………………………. 1105

7-.. Konut İnşasında Yapılan Harcamalar (Arsa Bedeli Dahil), Genel Yönetim Giderleri,Akaryakıt, Büro Malzemeleri, Reklam, Temizlik malzemeleri vb.)…………………………………………………………………….. 1106

8-.. Ciro Pirimi, Stant Kirası, Satış Masrafları ve Nakliye Giderleri……………….. 1108

9-.. YMM İadesi Tasdik Raporu Ücretleri……………………………………………………. 1109

10- Belgesiz Mallara Ait KDV……………………………………………………………………… 1109

11- İndirimli Oran Tabi İşlemler İçin İade Edilecek Azami KDV Tutarı…………. 1109

12- Son Hakedişten Sonra Ortaya Çıkan Harcamalara İlişkin KDV……………… 1110

13- İndirimli Orana Tabi İşlem Gerçekleştikten Sonra Bu İşlemle İlgili Olarak Ortaya Çıkan KDV’nın Durumu       1111

14- İçme Suyu Ve Atık Suların Uzaklaştırılması İle İlgili Her Türlü Harcamaların İndirim Ve İade Konusu Yapılması            1111

15- İade Edilecek Tutarın Tespitinde Dikkate Alınmayacak Vergiler…………… 1112

C-. YILI İÇERİSİNDEKİ MAHSUP TALEPLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ ……………. 1113

1-.. Genel Olarak……………………………………………………………………………………….. 1113

D- MAHSUBU TALEP EDİLEBİLECEK BORÇLAR……………………………………………….. 1119

1-.. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde Yıl İçinde Mahsuben İade Talebi………….. 1122

2-.. İş Ortaklığı Borcuna Mahsubu…………………………………………………………….. 1123

3-.. İndirimli Orana Tabi İşlemlerden Doğan KDV İade Alacağının Alt Taşe ronların SGK Borçlarına Mahsubunun Mümkün Olmadığı……………………………………………………………………………………………… 1123

4-.. Mahsupta Sıra…………………………………………………………………………………….. 1124

5-.. KDV İade Alacaklarının Temliki……………………………………………………………. 1125

E-.. İNDİRİMLİ ORANA TABİ MALLARIN İHRAÇ AMAÇLI TESLİMLERİNDE MAHSUBEN İADE              1125

F-.. MAHSUP İŞLEMİ………………………………………………………………………………………… 1126

G-. YILI İÇİNDE MAHSUP EDİLEMEYEN VERGİLERİN İADESİ……………………………. 1127

1-.. İadenin YMM Tasdik Raporu İle Nakden Talebi……………………………………. 1129

2-.. İade Talebinde Aranan Belgeler…………………………………………………………… 1129

H-. DİĞER HUSUSLAR…………………………………………………………………………………….. 1131

1-.. İndirimli Orana Tabi İşlemleriyle Birlikte Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemleri Bulunan Mükellefler   1131

2-.. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimi…………………………….. 1132

3-.. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması……………………. 1134

4-.. Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması…………………………………… 1134

5-.. İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında Meydana Gelen Değişiklikler           1135

6-.. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri………………. 1138

7-.. İthal Edilen Malın Gümrük Bedelinin Yüksek Hesaplanması Halinde İndirimle Giderilemeyen KDV’nin İadesi               1138

8-.. İndirimli Orana Tabi Konut Tesliminde KDV İadesi………………………………. 1138

İ-.. İADE TALEPLERİNİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ…………………………………. 1142

1-.. Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………… 1142

2-.. Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………………… 1142

3-.. Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi 1142

J-. AÇIKLAMALI ÖRNEK…………………………………………………………………………………… 1143

IX-. KONUT YAPI KOOPERATİFİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE İSTİSNA VEYA İNDİRİMLİ ORAN UYGULAMASI        1148

A- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN MÜKELLEFİYET DURUMU…………………….. 1148

1-.. 03.07.2009 Tarihine Kadarki Dönem…………………………………………………….. 1149

2-.. 20.07.2009 Tarihinden Sonraki Dönem………………………………………………… 1149

B- YAPI KOOPERATİFLERİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLE RİNDE İSTİSNA VEYA İNDİRİMLİ ORAN UYGULAMASININ ŞARTLARI………………………………………………………………………………………………………………….. 1151

1-.. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması    1152

2-.. İstisna Kapsamındaki İşlemlerde İndirim…………………………………………….. 1153

C- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNDE İSTİSNA VE İNDİRİMLİ ORAN UYGULANMASI 1153

1-.. Genel Olarak İstisna veya İndirimli Oran Uygulamasının Şartları………….. 1153

2-.. Başkasının Arsa Üzerine İnşaat Yapan Kooperatif İnşaat ve Taahhüt İşlerinde İndirimli Orandan Yararlanamaz           1156

3-.. Konut Yapı Kooperatifine Verilen İnşaat Taahhüt Hizmeti ve Kooperatifin Mal Alımlarında KDV Uygulaması               1156

D-. İNŞAAT YAPI RUHSATININ KOOPERATİF ADINA DÜZENLENMİŞ OLMASI VE RUHSATA KONU EDİLEN ARSANIN MÜLKİYETİNİN DE KOOPERATİFE AİT OLMASI KONUSUNDAKİ UYUŞMAZLIKLAR……………………. 1157

1-.. Gelir İdaresinin Görüşü……………………………………………………………………….. 1157

2-.. Danıştay’ın 5 No.lu KDV Sirkülerini İptal Etmesi………………………………….. 1158

3-.. 5 Sayılı KDV Sirkülerinin Danıştay Tarafından İptalinden Sonra Gelir İdaresince Yapılan Düzenlemeler          1159

4-.. 106 No.lu KDV Genel Tebliğinin Danıştayca Yürütmenin Durdurulması . 1160

5-.. Danıştay VDD Kurulu’nun Dn 4. Dairesinin 5 No.lu KDV Sirküleri İptal Eden Kararının Düzeltme ve Yürütmesini Durdurması Kararı………………………………………………………………………………………………….. 1161

6-.. Yürütmeyi Durdurma Kararının Sonuçları……………………………………………. 1162

7-.. VDDK’nun Dn 4. D. nin 5 No.lu KDV Sirküleri İptal Eden Kararının Yürütmesini Durdurması Kararından Sonra Başka Dn Kararı…………………………………………………………………………………………………………… 1164

E- İSTİSNA KAPSAMINA GİREN İŞLER……………………………………………………………… 1164

1-.. Listelerde Belirtilmeyen İnşaat Taahhüt İşleri İçin Yapılacak İşlemler…… 1167

2-.. Konut Yapı Kooperatiflerine İstisna veya İndirimli Oranda Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri Kapsamına Giren İşlemlere İlişkin Özelgeler…………………………………………………………………………………………….. 1167

3-.. İstisna veya İndirimli Oran Kapsamına Girmeyen İşlemler……………………. 1168

F- KOOPERATİFE YAPILAN TESLİM VE HİZMETDE KDV ORANI………………………… 1170

1-.. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan Teslimler……………………………………. 1170

2-.. Kooperatif Üst Birliklerine Yapılan İnşaat ve Taahhüt İşleri…………………. 1171

3-.. Kooperatiflere İnşaat Ruhsatının Süresinin Dolduğu Tarih İle Yeni Ruhsatın Alındığı Tarih Arasında Uygulanacak KDV Oranı…………………………………………………………………………………………………………… 1171

4-.. Emanet Usulü İle Kooperatiflere Yapılacak İnşaat Taahhüt İşleri…………. 1171

5-.. Yapı Ruhsatı Konut Yapı Kooperatifi Adına Olmayan İnşaatlar İçin Kooperatife Yapılan Teslimlerde ve Kooperatifin Üyelerine Konut Teslimleri…………………………………………………………………………………. 1172

6-.. Konut Yapı Kooperatifleri Tarafından Alınacak Mallarda KDV Oranı…….. 1173

7-.. Tasfiye Halindeki Kooperatife Yapılan İşlerde KDV Oranı…………………….. 1173

G- KOOPERATİFE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE İNDİRİMLİ ORAN UYGULAMASININ SÜRESİ         1174

1-.. Konut Kullanılmaya Başlanılmasına Kadar Yapılan İnşaat Taahüt İşleri. 1174

2-.. İnşaat Tamamlandıktan Sonra Yapılan İşler…………………………………………. 1174

3-.. Kooperatif Tarafından İnşa Edilen Konutların Tamamı Üyelere Teslim Edildikten Sonra Yapılan İşler            1174

4-.. Tasfiyeye Giren Kooperatife Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri…………………… 1175

5-.. Tasfiye Halindeki Kooperatifin İşletme Kooperatifine Devri…………………. 1176

H- İŞLETME KOOPERATİFLERİ VE SİTE YÖNETİMİ TARAFINDAN YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER               1176

1-.. İşletme Kooperatiflerinin KDV Karşısındaki Durumu…………………………… 1176

2-.. Site Yönetiminin KDV Karşısındaki Durumu………………………………………… 1177

3-.. İşletme Kooperatifine Dönüşen Kooperatifin Faaliyetleri İle İlgili Olarak Belge Düzeni İle KV Ve KDV Yönünden Mükellefiyeti…………………………………………………………………………………………………………… 1177

İ-.. KOOPERATİFLERİN TAŞERONLARA İŞ YAPTIRMALARI……………………………….. 1178

1-.. Müteahhidin Kooperatiflere Karşı Üstlendikleri İnşaat Taahhüt İşlerinin Bir Kısmını Taşaronlara Yaptırmaları             1178

2-.. Kooperatiflerin Emanet Usulü İle İnşaat Taahhüt İşi Yaptırmaları………… 1179

J- KOOPERATİFLERDE KDV UYGULAMALARI…………………………………………………… 1179

1-.. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri…………………….. 1179

2-.. Kooperatif Tarafından Ortaklarına Kat İrtifaklı Arsa Tapusu Verilmesinde Vergiyi Doğuran Olay ve Matrahın Tespiti  1180

K- KOOPERATİFLERİN ARSA KARŞILIĞI KONUT İNŞA ETMELERİ……………………… 1181

1-.. Yapı Kooperatiflerinin Arsa Karşılığı Konut İnşa Etmeleri……………………. 1181

2-.. Başkasına Ait Arsa Üzerine Kat Karşılığı İnşaat Yapan Kooperatifin Üyelerine ve Arsa Sahibine Teslim Edilen Konutların Maliyetinin Tespiti………………………………………………………………………………. 1183

L-. KONUT YAPI KOOPERATİFİNİN ARSASININ KAT KARŞILIĞI MÜTEAHHİDE VERİLMESİ HALİNDE VERGİLEME         1184

1-.. Kooperatif Bakımından……………………………………………………………………….. 1184

2-.. Müteahhit Bakımından………………………………………………………………………… 1184

M- KONUT YAPI KOOPERATİFİNİN KDV’YE TABİ FAALİYETLERİ……………………….. 1189

1-.. Konut Yapı Kooperatiflerinin Gayrimenkul Kiralama İşlemleri……………… 1187

2-.. Konut Yapı Kooperatifinin Lokal İşletmesi………………………………………….. 1187

3-.. Koopertifin Kiralama ve Kafeterya İşletmeciliği…………………………………… 1190

4-.. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Arsa Teslimleri……………………….. 1190

5-.. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Tesliminde Matrah………. 1192

N- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE İNŞAAT TAAHHÜT HİZMETİ İFA EDEN MÜTEAHHİTLERE KDV İADESİ               1194

1-.. İade Talebi İçin İşin Bitmesi Şart Değildir…………………………………………….. 1194

2-.. İnşaat İşlerinde İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Bünyesine Giren Vergilerden Hak Edişi Düzenlenmeyen Aylara Ait Olanlarının İadesi Yapılmaz…………………………………………………………………………………… 1194

3-.. Ortak Kullanım Alanı Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İade Hesabına Dahil Olmadığı            1195

O- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN AKTİFLERİNDE KAYITLI GAYRİMENKUL VE İŞTİRAK HİSSELERİNİN SATIŞI     1195

1-.. Tasfiyeye Giren Kooperatifin Arsa Satışı……………………………………………… 1195

2-.. Kooperatif Adına Kayıtlı Arsanın Satılması veya Trampa Edilmesi………. 1196

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İNDİRİM

 

VERGİ İNDİRİMİ (Madde-29)………………………………………………………………………………….. 1197

I- GENEL AÇIKLA MALAR……………………………………………………………………………………. 1198

A- VERGİ İNDİRİMİNİN TEMEL İŞLEVİ ……………………………………………………………… 1198

B- VERGİ İNDİRİMİ MEKANİZMASININ GENEL ÖZELLİKLERİ …………………………….. 1199

1- Vergi İndiriminden Sadece Mükellefler Yararlanabilir…………………………….. 1199

2- İndirilecek Vergi İşletme Faaliyetlerine Ait Olmalıdır………………………………. 1200

3- Mükellef Sadece KDV’yi İndirim Konusu Yapabilir…………………………………. 1200

4- Vergi İndirimi İçin Verginin Ait Olduğu Malın Satılmış Olması Şartı Aranmaz 12300

5- Vergi İndirimi İçin Yüklenilen KDV’nin Ödenmiş Olması Şartı Aranmaz….. 1200

6- Vergi İndirimi Derhal Yapılabilir…………………………………………………………….. 1200

7- Vergi İndirimi Fatura ve Benzeri Belgelere Dayalı Olarak Yapılır……………… 1200

8- Vergi İndirimi Bir Haktır…………………………………………………………………………. 1200

9- Mükellef Yüklendiği KDV’nin Tamamını İndirim Konusu Yapabilir…………. 1200

10- Vergi İndirimi Vergilendirme Dönemleri İtibariyle Yapılır ……………………… 1201

11- Vergi İndirimi Toplu Olarak Beyannamede Yapılır………………………………… 1201

12- İndirilen Vergi Maliyet Hesaplarına Dahil Edilmez………………………………… 1201

13- Vergi İndirimi Gerçek Belgelere Dayanmalıdır………………………………………. 1201

14- Belgeler Mükellef Adına Düzenlenmelidir…………………………………………….. 1201

15- İndirilecek KDV İlgili Hesapta Gösterilmelidir………………………………………. 1202

16- KDV Fatura ve Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilmelidir…………………….. 1202

17- Fatura ve Benzeri Belgeler İlgili Takvim Yılı Aşılmadan Defterlere Kaydedilmelidir             1202

18- Vergi İndiriminin Amacı Mükellef Üzerinde Yük Teşkil Etmemesidir…….. 1202

19- Vergi İndirimi İşletme İçin Yük Teşkil Etmez………………………………………… 1202

II- VERGİ İNDİRİMİ UYGULAMASI………………………………………………………………………….. 1202

A- VERGİ İNDİRİMİNE KONU OLABİLECEK İŞLEMLER ……………………………………… 1203

B- VERGİ İNDİRİMİNİN ŞARTLARI……………………………………………………………………. 1204

III- VERGİNİN İNDİRİMİNİN BELGELENDİRİLMESİ ………………………………………………… 1204

A- VERGİ İNDİRİMİNİN YAPILABİLMESİ İÇİN FATURA VE BENZERİ BELGELERDE KDV’NİN AYRICA GÖSTERİLMESİ ZORUNLULUĞU………………………………………………………………………………………………………………….. 1205

B- GERÇEĞİ YANSITMAYAN FATURALARLA KDV İNDİRİMİ………………………………. 1206

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………. 1206

2- Mükellefin Kod’a Alınması…………………………………………………………………….. 1210

C- MAHİYETİ İTİBARİYLE YANILTICI FATURA VE KDV İNDİRİMİ ……………………….. 1212

D- SATICIDAN ALIŞ FATURASININ TEMİN EDİLEMEMESİ HALİ…………………………. 1214

E- PERAKENDE SATIŞ VE YAZAR KASA FİŞLERİ……………………………………………… 1214

1- Perakende Satış Fişi İle KDV İndiriminin Yapılacağı Haller…………………….. 1214

2- Perakende Satış Fişi İle KDV İndiriminin Yapılamayacağı Haller…………….. 1216

F- İŞLETME İLGİLİ HARCAMALARA AİT FATURALARIN BAŞKASI ADINA DÜZENLENMESİ HALİNDE VERGİ İNDİRİMİ   1216

1-.. Genel Açıklama ………………………………………………………………………………….. 1216

2-.. Başkası Adına Düzenlenen Elektrik, Su ve Telefon Faturalarında Gösterilen KDV’nin İndirimi Mümkündür   1218

3-.. Apartman veya İş Hanı Yöneticileri Tarafından İş Yerlerine Aktarılan Harcamalar Nedeniyle Yüklenilen KDV İndirim Konusu Yapılamaz……………………………………………………………………………………………. 1219

4-.. Tutanağa İstinaden Vergi İndirimi Yapılamaz………………………………………. 1220

5-.. Dekont İle Ödenen KDV’nin İndirimi……………………………………………………. 1220

G- FATURANIN SÜRESİNDE DÜZENLENMEMİŞ OLMASI………………………………….. 1221

H- FATURANIN KAYBOLMASI HALİ………………………………………………………………….. 1221

İ- . SAHTE FATURA KULLANANLARIN SATIŞ FATURALARI……………………………….. 1222

IV- YÜKLENİLEN VERGİLER KANUNİ DEFTERLERE KAYDEDİLMİŞ OLMALIDIR…… 1223

A- DEFTER VE BELGELERİNİN ZAYİ OLMASI HALİ…………………………………………… 1224

1-.. Vergi İdaresinin Görüşü………………………………………………………………………. 1225

2-.. Danıştay Kararları……………………………………………………………………………….. 1228

3-.. Vergi İdaresi İle Danıştay’ın Görüşlerinin Karşılaştırılması…………………… 1233

B- BİLANÇO ESASINA GÖRE DEFTER TUTMASI GEREKİRKEN İŞLETME HESABI DEFTERİNİN TUTULMASI HALİNDE KDV İNDİRİMİ………………………………………………………………………………………………………………….. 1234

C- TASDİK İŞLEMİ YAPILMAYAN DEFTERLERE KAYIT YAPILMASI HALİ…………….. 1234

D- KAYITLARIN DEFTER YERİNE BİLGİSAYARDA YAPILMASI ………………………….. 1236

E- BİLGİSAYAR DİSKETİNE DAYALI VERGİ İNDİRİMİ…………………………………………. 1237

F- MÜTEHARRİK YAPRAKLI DEFTER KULLANILMASI……………………………………….. 1238

V- VERGİ İNDİRİMİ KONUSUNDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………….. 1238

A- VERGİ İNDİRİMİ İÇİN BEYANNAME VERME ZORUNLULUĞU………………………… 1238

1- Genel Olarak Beyanname Verilmesi……………………………………………………….. 1238

2- Beyannamenin İmzasız Verilmesi Halinde Vergi İndirimi………………………… 1240

B- SORUMLU SIFATIYLA KESİLEN KDV’NİN İNDİRİMİ……………………………………….. 1240

1- Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilen Verginin İndirimi………………………………….. 1240

2- Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilen Verginin Ödenmemesi Halinde İndirim…. 1241

3- VİR’na İstinaden Sorumlu Sıfatıyla Ödenen Verginin İndirimi………………… 1241

4- Sorumlu Sıfatıyla Sonraki Yılda Ödenen KDV………………………………………… 1242

5- Sorumlu Hakkında İkmalen ve Re’sen Tarh Edilen Vergilerin İndirimi……. 1242

C- ÖZEL HESAP DÖNEMİ TAYİN OLUNAN MÜKELLEFLER………………………………… 1243

1- Katma Değer Vergisinde İndirim …………………………………………………………… 1243

2- Özel Hesap Dönemi Tabi Mükelleflerce İndirim Hakkının Kullanılması…… 1243

3- Özel Hesap Dönemi Tayin Olunan Mükelleflerce İndirimli Orana Tabi İşlemler Nedeniyle Yüklenilip İndirim Yolu İle Giderilemeyen KDV’nin İadesi……………………………………………………………….. 1243

D- GELECEK YILLARA AİT PEŞİN ÖDENEN GİDERLER İÇİN ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİMİ   1244

E- İTHALDE ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİM USULÜ……………………………………………….. 1244

F- VERGİLENDİRME USULÜ DEĞİŞİKLİĞİNDE KDV İNDİRİMİ …………………………… 1245

1- Basit Usulden Gerçek Usule Geçen Mükellefin KDV İndirimi………………….. 1245

2- İstisnadan Vazgeçen Mükelleflerin KDV İndirimi……………………………………. 1246

G- MÜKELLEFİYET TESİSİNDEN ÖNCE SATIN ALINAN MAL VE HİZMETLER DOLAYISIYLA YÜKLENİLEN KDV’NİN İNDİRİMİ       1247

H- İŞYERİ NAKİLLERİNDE KDV İNDİRİMİ………………………………………………………….. 1248

I- İŞİ TERK EDEN MÜKELLEFLERİN İNDİREMEDİKLERİ KDV…………………………….. 1248

1- Dar Mükelleflerin İşi Terk Etmesi…………………………………………………………… 1248

2- Tasfiyeye Giren Adi Ortaklığın İndirilemeyen KDV’nin Durumu……………… 1249

İ-.. BİRLEŞME, DEVİR VE BÖLÜNMELERDE DEVREDEN KDV……………………………. 1250

1- Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Devir ve Birleşmeler…………………………. 1250

2- Ferdi İşletmelerin Sermaye Şirketleri İle Birleşmesi ve Dönüşümü…………. 1251

J-. HATALI HESAPLANMIŞ KDV’NİN İNDİRİMİ……………………………………………………. 1252

1- KDV’nin Fazla Hesaplanması………………………………………………………………… 1252

2- KDV’nin Eksik Hesaplanması………………………………………………………………… 1252

K- BİR KISMI KONUT BİR KISMI İŞYERİ OLARAK KULLANILAN GAYRİMENKULÜN ALIMINDA YÜKLENİLEN KDV’NİN İNDİRİMİ    1252

L- BELEDİYELER TARAFINDAN İHALE YOLUYLA YAPILAN SATIŞLAR İÇİN HESAPLANAN KDV’DEN İNDİRİM YAPILAMAZ           1253

M- ALKOLLÜ İÇKİLERİN ALIMINDA YÜKLENİLEN KDV’NİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILAMAYACAĞI        1253

N- SERBEST MESLEK ERBABININ KDV İNDİRİMİ……………………………………………… 1254

1- Serbest Meslek Erbabının İşyeri Olarak Kullanılan Gayrimenkulün Alımında Ödenen KDV’nin İndirimi             1254

2- Serbest Meslek Erbabının Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Kullanılacak Araçlara İlişkin Giderlerin İndirim Konusu Yapılıp Yapılmayacağı………………………………………………………………………………………. 1255

3- Serbest Meslek Erbabının Dış Giyim Harcamalarının Vergisel Boyutu……. 1256

O- UZLAŞILAN DÖNEMDE ÖDENECEK VERGİNİN HEM DE SONRAKİ DÖNEME DEVREDEN KDV’NİN ÇIKMASI MÜMKÜN DEĞİL………………………………………………………………………………………………………………….. 1256

Ö- ŞEHİRİÇİ ULAŞIMDA KULLANILAN KENTKART DOLUM BEDELLERİNDE KDV İNDİRİMİ                1257

P- TAKDİR KOMİSYONU KARARI İLE KDV İNDİRİMİNİN REDDİ………………………….. 1257

VI- İNDİRİM HAKKININ KULLANIM SÜRESİ…………………………………………………………… 1258

A- VERGİYİ DOĞURAN OLAYIN AYSONLARINDA MEYDANE GELMESİ HALİNDE VERGİ İNDİRİMİ     1258

1- Satıcı Bakımından…………………………………………………………………………………. 1259

2- Alıcı Bakımından…………………………………………………………………………………… 1259

B- VERGİ İNDİRİMİ İÇİN TAKVİM YILI AŞILMAMALIDIR………………………………………. 1259

C- İLGİLİ TAKVİM YILINDAN SONRAKİ DÖNEMDE GELEN FATURALARDAKİ KDV’NİN İNDİRİMİ        1259

D- TAKVİM YILI AŞTIKTAN SONRA DÜZENLENEN FATURALAR………………………… 1260

E- ÖNCEKİ YILA AİT FATURADA KAYITLI KDV’NİN İNDİRİMİ……………………………… 1261

F- ARALIK AYINDA TÜKETİLEN ELEKTRİK, SU VE TELEFON İÇİN İZLEYEN YILDA DÜZENLENEN FATURALARDAKİ KDV’NİN İNDİRİMİ ………………………………………………………………………………………………………………….. 1262

G- VERGİLENDİRME USULÜ DEĞİŞİKLİĞİNDE VERGİ İNDİRİMİ ……………………….. 1262

H- İNDİRİM ZAMANI………………………………………………………………………………………… 1262

İ- DAVA KONUSU EDİLEN FATURANIN DAVA SONUCUNDA DEFTERE KAYDI İLE İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI ………………………………………………………………………………………………………………….. 1263

J- İHRAÇ KAYDIYLA TESLİM EDİLEN İHRACATIN SÜRESİNDE GERÇEKLEŞMEMESİ HALİNDE VERGİ İNDİRİMİ ZAMANI             1264

K- 6111 SAYILI KANUN KAPSAMINDA ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİMİ…………………….. 1264

VII- MB TARAFINDAN VERGİ İNDİRİMİ BELİRLENEN İŞLEMLER…………………………… 1265

A- PROMOSYON ÜRÜNLERİ, HEDİYELER, NUMUNE VE EŞANTİYONLAR İÇİN YÜKLENİLEN KDV’NİN İNDİRİMİ            1265

1- Promosyon Ürünleri……………………………………………………………………………… 1265

2- Eşantiyon veya Numune Mallar Verilmesi……………………………………………… 1267

3- Satışı Yapılan Ürünlere Yönelik Talebin Arttırılması Amacıyla Düzenlenen Kampanyalarda Tüketicilere Verilen Mal ve Hizmetlere İlişkin KDV…………………………………………………………………………… 1270

4- Firmaların Müşterilerine Alışveriş Kartı veya Satılan Ürünün Yanında Promosyon Olarak Verilen Ön Ödemeli Hazır Kart Vermeleri………………………………………………………………………………………………. 1270

5- Çekiliş Yapılmak Suretiyle Binek Otomobili Hediye Edilmesi…………………. 1271

6- Promosyon Ürünü Dağıtan Bir Başka Şirketin Satış Elemanlarına Yemek Çeki ve Telefon Kartlarının Verilmesi             1272

7- Kitapla Birlikte Ücretsiz Olarak Verilen Aynı Kitabın CD’si Üzerinden KDV Hesaplanıp Hesaplanmayacağı      1273

8- Araç Satışının Yanında Promosyon Olarak Hizmet Paketi Verilmesi Halinde, Hizmet Paketinin KVK ve KDV Açısından Değerlendirilmesi………………………………………………………………………………….. 1273

9- Spor Kulüplerinin Promosyon Olarak Konaklama Hizmeti Vermesi……….. 1274

10- Hediye Çeklerinin Verilmesi…………………………………………………………………. 1274

11- Satışları ve Tahsilatları Artırmak Amacıyla Bedelsiz Olarak Yurt İçi Müşterilerine Binek Otomobili Verilmesi 1275

B- SPOR KULÜPLERİ İKTİSADİ İŞLETMESİNİN VERGİ İNDİRİMİ………………………… 1275

VIII- İNDİRİLEMEYEN VERGİLER İÇİN YAPILACAK İŞLEMLER………………………………. 1276

A- İNDİRİLEBİLİR VERGİNİN HESAPLANAN VERGİDEN FAZLA OLMASI HALİ…….. 1276

B- VERGİ ORANI İNDİRİLEN TESLİM VE HİZMETLER DOLAYISIYLA İNDİRİLEMEYEN KDV İADE EDİLİR          1276

C- GAZETE VE DERGİ YAYINCILIĞI YAPANLARA KDV İADESİ…………………………… 1277

D- İTHALİ GERÇEKLEŞTİRİLEN MALLARA GÜMRÜKÇE EMSAL BEDELİ ÜZERİNDEN HESAPLANAN KDV’NİN İNDİRİMİ VEYA İADESİ………………………………………………………………………………………………………………….. 1277

E- BEDELSİZ OLARAK TESLİMİ GERÇEKLEŞEN TESLİM HİZMETLERİN İNDİRİM KONUSU YAPILABİLECEKTİR            1280

F- İSTİSNA KAPSAMINDA YAPILAN HURDA METAL SATIŞINDA, HURDA METALİN ALIMI SIRASINDA ÖDENEN KDV’NİN İNDİRİMİ………………………………………………………………………………………………………………….. 1280

İNDİRİLEMEYECEK KATMA DEĞER VERGİSİ (Madde 30)……………………………………… 1281

I- GENEL AÇIKLAMALAR…………………………………………………………………………………….. 1282

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİNDE YAPILAN AÇIKLAMALAR………………………………… 1282

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………….. 1282

2- İmalat Artıklarının Tesliminde KDV Uygulaması…………………………………….. 1283

3- Sigorta Aracılarında KDV İndirimi………………………………………………………….. 1283

B- İNDİRİLEMEYEN VE GİDER KAYDEDİLEBİLEN KDV………………………………………. 1284

C- VERGİYE TABİ OLMAYAN İŞLEMLERLE İLGİLİ VERGİLER…………………………….. 1284

1- Genel Olarak Vergiye Tabi Olmayan İşlemler………………………………………….. 1284

2- Hurda Olarak İade Edilen Gazete Teslimleri……………………………………………. 1286

3- Serbest Bölgeden Yapılacak İhracat İçin Yüklenilen Verginin İndirimi……. 1286

4- İstisna Edilmiş İşlemlere İlişkin Olarak Yüklenilen KDV………………………….. 1287

5- Vergiye Tabi Olan Ve Olmayan İşlemlerin Bir Arada Yapılması……………….. 1288

D- BİNEK OTOMOBİLLERİNİN İKTİSABINDA KDV İNDİRİMİ………………………………… 1288

1- Binek Otomobilinin Tanımı…………………………………………………………………… 1288

2-.. Binek Otomobili Tesliminde Uygulanacak KDV Oranı………………………….. 1290

3-.. Binek Otomobillerinin Alımında Yüklenilen KDV’nin İndirimi………………. 1290

4-.. Faaliyetleri Binek Otomobillerinin Kiralanması veya İşletmesi Olan Mükelleflerde Durum 1291

5-.. Binek Otomobillerinin Finansal Kiralama Yoluyla Kiralanması Halinde Kira Bedelleri Dolayısıyla Yüklenilen KDV’nin İndirim Konusu Yapılamaz………………………………………………………………………………. 1292

6-.. Fiat Doblo Combi Marka Taşıt Binek Otomobili Sayılır………………………… 1293

7-.. Volkswagen Marka Caddy Kombi Binek Otomobili Sayılır……………………. 1293

8-.. Renault Marka Trafik G Confort Kamyonet Binek Otomobili Sayılır……… 1294

9-.. Serbest Meslek Erbabı İktisap Ettiği Binek Otomobile İlişkin Olarak Yüklendikleri KDV’yi İndirim Konusu Yapamazlar…………………………………………………………………………………………………………… 1294

10- Jeep Alımı Nedeniyle Yüklenilen Vergiler İndirim Konusu Yapılamaz…… 1295

11- Bankaların İkinci El Araç Satması………………………………………………………… 1295

12- İkinci El Binek Otomobili Ticareti İle Uğraşanların Yüklendikleri KDV’nin İndirimine İlişkin Danıştay Kararı   1296

13- Oto Kiralama Faaliyetiyle İştigal Eden Şirketin Araç Alım-Satımının KV, KDV ve ÖTV Yönünden Değerlendirilmesi ve Vergi Mükellefi Olmayan Kişilerden İkinci El Araç Alımında KDV Oranı ve Belge Düzeni              1296

E- KDV’Sİ İNDİRİM KONUSU YAPILABİLEN TAŞITLAR………………………………………. 1297

1- Binek Otomobillerin Giderlerine Ait KDV’nin İndirimi ……………………………. 1298

2- Binek Otomobiline Dönüştürülen Taşıtlar…………………………………………….. 1298

3- ÖTV Kanunu Bakımından Taşıtın GTİP Numarasının Değiştirilmesi………. 1298

4- Taşıtın GTİP Numarasının Değiştirilmesinin KDV Bakımından Önemi……. 1299

5- Binek Otomobili Sınıfına Dahil Edilen Araçlar……………………………………….. 1300

II-.. ZAYİ OLAN MALLARLA İLGİLİ VERGİLER………………………………………………………. 1300

A- MALLARIN YANGIN, DEPREM VEYA SEL FELAKETİ DOLAYISIYLA ZAYİ OLMASI 1301

1- Defter ve Belgeleri Tabii Afet Nedeniyle Zayi Olanların Yapacağı İşlemler 1302

2- Vergi İndirim ve İadesi…………………………………………………………………………… 1302

3- KDV Matrahının Tespiti…………………………………………………………………………. 1302

B- ZAYİ OLMA KONUSUNDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR………………………………………… 1302

1- Yangın Sonucu Zayi Olan Emtiada KDV Uygulaması…………………………….. 1303

2- Malların Kısmen veya Tamamen Zayi Olması Hali………………………………….. 1304

3- Takdir Komisyonu Gözetiminde İmha Edilen Mallar Zayi Olan Mallar Kapsamında Değerlendirilmemektedir   1307

4- Modaya Bağlı Değer Kayıpları……………………………………………………………….. 1308

5-.. Çalınma, Hırsızlık Dolayısıyla Malların Zayi Olması………………………………. 1308

6-.. Zayi Olan Malların Sigortalı Olması………………………………………………………. 1310

7-.. Kullanım Süresi Geçen veya Kullanılamayacak Hale Gelen Mallara İlişkin Yüklenilen KDV’nin İndirimi           1310

8-.. Zayi Olan Mallarda KDV Düzeltilmesi…………………………………………………… 1313

9-.. Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar………………………………………………….. 1314

10- Hatalı Dikim, Renk Farklılığı, Leke ve Benzeri Nedenlerle ya da Şirket Politikası Gereği Satışı Mümkün Olmayan Tekstil Ürünlerinin Satın Alınması Dolayısıyla Yüklenilen KDV’nin İndirimi Mümkündür                1315

11- Son Kullanma Tarihi Yaklaşmış Malların İade Edilmesi………………………… 1316

12- 113 Seri No.lu KDV Genel Tebliğin Yürütmenin Durdurulması Talebinin Danıştay Tarafından Reddi              1316

III-. KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLERLE İLGİLİ KDV………………………………. 1317

IV-. ÖZELLİKLİ DURUMLAR………………………………………………………………………………….. 1319

A- İNDİRİLEN KDV’NİN SONRADAN İNDİRİLMEYECEK KDV’YE DÖNÜŞMESİ DURUMUNDA YAPILACAK İŞLEMLER      1319

B- BAŞLANGIÇTA İNDİRİM KONUSU YAPILMASI MÜMKÜN OLMAYAN KDV……….. 1320

AMORTİSMANA TABİ İKTİSADÎ KIYMETLERE AİT İNDİRİM (Madde 31)…………………. 1320

İSTİSNA EDİLMİŞ İŞLEMLERDE İNDİRİM (Madde 32)…………………………………………….. 1321

I- TAM İSTİSNA KAPSAMINA GİREN İŞLEMLER……………………………………………………. 1322

A- TAM İSTİSNA UYGULAMASI………………………………………………………………………… 1322

B- İMALATÇILARDAN İHRAÇ KAYITLI OLARAK TEMİN EDİLEN MALLARI İHRAÇ EDEN İHRACATÇILARA KDV İADESİ  1323

C- ENGELLİLERİN KULLANIMINA MAHSUS ARAÇ VE GEREÇLERİN TESLİMİNDE İADE UYGULAMASI            1324

II- İADE EDİLECEK KDV’NİN HESAPLANMASI………………………………………………………. 1325

A- GENEL OLARAK………………………………………………………………………………………….. 1325

1- İade Hakkı Doğuran İşlemler…………………………………………………………………. 1325

2- İadenin Söz Konusu Olabilmesi İçin Aranan Şartlar………………………………. 1325

B- İADE EDİLECEK VERGİNİN HESAPLANMASI………………………………………………… 1325

1- İade Hesabında Dikkate Alınacak Harcamalar………………………………………… 1325

2- Mükellefin Faaliyetine Göre İade Edilecek Verginin Hesaplanması…………. 1326

3- Önceki Dönemde Devreden KDV’nin Bulunmaması Halinde İade………….. 1327

4- İhracat Olmayan Dönemlerde KDV İadesi………………………………………………. 1328

C- TURİZM, ACENTA, REHBER VE BENZERLERİNE ÖDENEN KOMİSYONLAR DOLAYISIYLA YÜKLENİLEN KDV TUTARLARININ İHRACAT İSTİSNASI KAPSAMINDA İADESİ………………………………………………………………….. 1329

D- İHRACAT TARİHİNDEN SONRA ORTAYA ÇIKAN KDV YÜKLENİMLERİNİN İADESİ 1331

1- İhraç Edilen Mallarla İlgili Olarak Beyandan Sonra Mümessile Ödenen Komisyonlara Ait KDV’nin İadesi         1331

2- İhraç Tarihinden Sonra Ortaya Çıkan KDV Yüklenimleri…………………………. 1332

E- TASFİYE HALİNDEKİ ŞİRKETE KDV İADESİ YAPILABİLİR………………………………. 1333

F- İHRAÇ EDİLEN MALLARIN BÜNYESİNE GİREN TEVKİFATA TABİ FASON HİZMET ALIMLARI NEDENİYLE YÜKLENİLEN VERGİLERDEN PAY VERİLMESİ………………………………………………………………………………………….. 1333

G- HİZMET İHRACINDA YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN İADESİ……………………………….. 1334

H- İADE TALEPLERİNDE BAZI BELGELERİN ELEKTRONİK ORTAMDA GÖNDERİLMESİ….. 1134

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

KDV İADESİNDE ORTAK HUSUSLAR

 

I-… İADE TUTARININ HESABI VE İADEYE DAYANAK İŞLEM VE BELGELER………….. 1337

A- KAPSAM…………………………………………………………………………………………………….. 1337

B- İŞLEMİN BÜNYESİNE GİREN VERGİNİN HESABINA DAHİL EDİLEBİLECEK UNSURLAR 1338

1- Yüklenilen KDV’nin Hesaplanmasında Göz Önünde Bulundurulacak Harcamalar 1338

2- İade Hakkı Doğuran İşlemle İlgili Talep Edilecek KDV Tutarı………………….. 1338

C- ……………………………………………………………………………….. ATİK’DE İADE UYGULAMASI     1338

1-.. ATİK Dolayısıyla Yüklenilen Verginin İndirim ve İadesi………………………… 1339

2-.. İhracat İçin Hesaplanacak İade Tutarına ATİK İçin Pay verilmesi …………. 1339

3-.. İhraç Kayıtlı Teslimlerde ATİK İçin Pay Verilmesi…………………………………. 1340

4-.. ATİK’ler Dolayısıyla İade Edilecek KDV’nin Hesaplanması…………………… 1341

5-.. ATİK Dolayısıyla Yüklenilen KDV’nin İade Edilebileceği Mükellefler…….. 1342

6-.. Kısmı İstisna Kapsamındaki İşlemlerde Kullanılan ATİK Dolayısıyla Yüklenilen KDV İndirilemez ve İade Hesaplarına Dahil Edilemez……………………………………………………………………………………………… 1344

7-.. Finansal Kiralama Yoluyla Alınan İş Makinesinin Yurt Dışına İhraç Edilmesi Durumunda İade Talebi             1344

8-.. Özel Maliyet Bedelinde KDV’nin İndirimi ve İadesi……………………………….. 1344

9-.. İşletmede İnşa Ve imal Edilen ATİK’ler Dolayısıyla Yüklenilen KDV……… 1345

10- İşletme Hakkı Bedeli Devredilen ATİK’lerde KDV İndirimi…………………….. 1347

11- ATİK’e Ait Verginin İade Usulü……………………………………………………………. 1348

12- ATİK’ler Dolayısıyla İade Edilecek KDV’nin Hesaplanmasında Genel Oran Esas Alınır        1348

D-. YMM KDV İADESİ TASDİK RAPORU HAZIRLANMASI HİZMETİNE AİT KDV……. 1348

E-.. DİİB SAHİBİ MÜKELLEFİN İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMİNDE İADE…………………… 1349

1- Genel Bilgi……………………………………………………………………………………………. 1349

2- Eş Değer Eşya Uygulaması……………………………………………………………………. 1349    

II-.. VİR VE TEMİNAT ARANMAKSIZIN İADE………………………………………………………….. 1350

A- MAHSUP YOLUYLA İADE…………………………………………………………………………….. 1350

B- MAHSUP EDİLEBİLECEK BORÇLAR…………………………………………………………….. 1351

1- Vergi Dairelerince Takip Edilen Amme Alacaklarına Mahsup…………………. 1351

2- İthalde Alınan Vergilere Mahsup……………………………………………………………. 1351

3- SGK Prim Borçlarına Mahsup………………………………………………………………… 1351

B- MAHSUBEN İADE TALEBİ …………………………………………………………………………… 1354

C- MAHSUP SONRASI ALACAĞIN NAKDEN İADESİ…………………………………………… 1354

D- KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ YÜRÜRLÜĞE GİRMEDEN ÖNCEKİ UYGULAMA 1355

1- Mahsup Talebinin Yerine Getirilmesinde Süre……………………………………….. 1355

2- Sonraki Dönemlerde Muaccel Hale Gelecek Vergi Borçlarına Mahsubunun Talep Edilmesi 1355

3- Vergi Dairelerince Mahsup İşleminin Geç Sonuçlandırılması Gecikme Zammı Uygulanmasını Gerektirmez      1356

4- KDV İade Alacağı Üzerine Konulan Hacizler…………………………………………… 1356

III-. MB’NCA BELİRLENEN SINIRI AŞMAYAN NAKDEN İADELER………………………….. 1359

IV-. YMM KDV İADESİ TASDİK RAPORUNA DAYALI NAKDEN İADELER………………… 1360

1- Süresinde YMM’lerle Tam Tasdik Sözleşmesinin Yapılmış Olması Hali…… 1361

2- Süresinde YMM’lerle Tam tasdik Sözleşmesinin Yapılmamış Olması Hali. 1361

3- YMM’lerin Yapacakları Karşıt İnceleme………………………………………………….. 1361

4- YMM Tasdik Raporu İle İade Alamayacak Mükellefler…………………………….. 1365

V-.. TEMİNAT KARŞILIĞI İADE…………………………………………………………………………….. 12365

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………….. 1365

2- Teminat Türleri …………………………………………………………………………………….. 1366

3- Teminat Miktarları ………………………………………………………………………………… 1366

4- Teminat Mektuplarının İadesi………………………………………………………………… 1366

5- Teminat Mektuplarının Teyidi……………………………………………………………….. 1366

VI-. VERGİ İNCELEME RAPORU İLE İADE……………………………………………………………… 1367

VII- İADE TALEBİNDE ARANAN BELGELER………………………………………………………….. 1368

1- İade Talep Dilekçesi………………………………………………………………………………. 1368

2- İade Hakkı Doğuran İşlemin Beyan Edildiği Döneme Ait İndirilecek KDV Listesi   1369

3- İade Hakkı Doğuran İşleme Ait Yüklenilen KDV Listesi………………………….. 1370

4- İadesi Talep Edilen KDV Hesaplama Tablosu………………………………………… 1371

5- Satış Faturaları Listesi………………………………………………………………………….. 1371

 

ALTINCI BÖLÜM

 

I-… İNDİRİMLİ TEMİNAT UYGULAMASI SİSTEMİ (İTUS)…………………………………………. 1372

A- İTUS SERTİFİKASI KAPSAMINA GİREN MÜKELLEFLER………………………………… 1372

1- Genel Şartlar…………………………………………………………………………………………. 1372

2- Özel Şartlar……………………………………………………………………………………………. 1373

B- İTUS SERTİFİKASI UYGULAMASINA GÖRE İADE TALEPLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ               1374

C- İTUS SERTİFİKASININ İPTAL EDİLMESİ……………………………………………………….. 1375

D- İNDİRİMLİ TEMİNAT UYGULAMASI………………………………………………………………. 1376

II-.. HIZLANDIRILMIŞ İADE SİSTEMİ (HİS)……………………………………………………………… 1377

A- HİS UYGULAMASI KAPSAMINA GİRECEK MÜKELLEFLER…………………………….. 1377

B- HİS UYGULAMASINA GÖRE İADE TALEPLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ……….. 1378

C- HİS SERTİFİKASININ İPTAL EDİLMESİ…………………………………………………………. 1379

III-. DİĞER HUSUSLAR…………………………………………………………………………………………. 1380

A- İADE HAKKININ İNDİRİM YOLUYLA KULLANILMASI………………………………………. 1380

1- İade Alacağının İndirim Yoluyla Giderileceği Dönem……………………………… 1381

2- İade Hakkını İndirimle Gidermek İsteyen Mükelleflerin Daha Sonra İade Talep Etmeleri       1381

B- DEFTER VE BELGELERİN ZAYİ OLMASI (YANGIN, SU BASKINI, ÇALINMA GİBİ) DURUMUNDA İADE         1381

C- KAMUYA AİT KURULUŞLARA İADE……………………………………………………………… 1382

D- İSTİSNA KAPSAMINDA YAPILAN TESLİM VE/VEYA HİZMETİN MATRAHININ DEĞİŞMESİ VE DÜZELTME İŞLEMLERİ               1382

E- İSTİSNA KAPSAMINDAKİ İŞLEMİN GERÇEKLEŞTİĞİ DÖNEMDEN SONRA ORTAYA ÇIKAN ÖDEMELER      1383

F-İADE TALEPLERİNDE, SADECE LİSTESİ GÖNDERİLEN BELGELERE İLİŞKİN SAKLAMA VE İBRAZ YÜKÜMLÜLÜĞÜ   1383

G- YOKLAMA VE DEĞERLENDİRME…………………………………………………………………. 1383

H- KDV İADELERİNDE ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………………………. 1385

1- KDV İadelerinde Göz Önünde Tutulacak Hususlar…………………………………. 1385

2- İhracat Teslimlerinden Doğan Verginin Talep Zamanı…………………………… 1386

3- İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerden Doğan İadenin Talep Zamanı………… 1387

4- Hizmet İhracında DAB’ın İbrazi Gereklidir………………………………………………. 1387

5- Mal İhracatında DAB Belgesinin İbrazi Şart Değildir………………………………. 1388

6- Başkalarına Ait Kota Haklarını Kullanarak Yapılan İhracatlarda İade ve Mahsup İşlemleri    1388

7- Mücbir Sebep Kapsamındaki Yerlerdeki Mükelleflerden Mal Alıp İhraç Eden Mükelleflere KDV İadesi               1389

8- Kısmı İstisna Kapsamındaki Malların İhracinde İade……………………………… 1390

III-. ÖZEL ESASLAR……………………………………………………………………………………………… 1390

A-ORTAK HÜKÜMLER……………………………………………………………………………………… 1390

1- Amaç……………………………………………………………………………………………………. 1390

2- Belge Kavramı………………………………………………………………………………………. 1391

3- Özel Esaslara Tabi Mükellefler……………………………………………………………….. 1391

4- Özel Esaslara Tabi Olmayan Mükellefler………………………………………………… 1392

5- Olumlu Rapor……………………………………………………………………………………….. 1392

6- Olumsuz Rapor…………………………………………………………………………………….. 1393

7- Genel Esaslar………………………………………………………………………………………… 1394

B- SAHTE BELGE DÜZENLEMEK AMACIYLA MÜKELLEFİYET TESİS ETTİRİLMESİ 1394

1- Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler……………. 1394

2- Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenlere Mal Teslime ve Hizmet İfasında Bulunanlar                1395

C- SAHTE BELGE DÜZENLEYEN VEYA KULLANANLAR…………………………………….. 1396

1- Sahte Belge Kavramı…………………………………………………………………………….. 1396

2- Haklarında Sahte Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar………………………… 1396

3- ………………………………… Haklarında Sahte Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar     1397

4- Haklarında Sahte Belge Kullanma Raporu Bulunanlar…………………………… 1397

5- Haklarında Sahte Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar……………………………. 1399

D- MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEYEN VEYA KULLANANLAR 1399

1- Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kavramı………………………………………… 1399

2- Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar   1400

3- Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar    1400

4- Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanlar….. 1401

5- Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Tespiti Bulunanlar 1401

E- İŞLEMLERİN GERÇEKLİĞİNİ İSPAT……………………………………………………………… 1402

F- HAKLARINDA OLUMSUZ RAPOR BULUNAN MÜKELLEFLERİN İADE TALEPLERİ 103

1- Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanların İade Talepleri       1403

2- Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunanlar      1403

G- HAKLARINDA SAHTE BELGE VEYA MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEME VEYA KULLANMA TESPİTİ BULUNAN MÜKELLEFLERİN İADE TALEPLERİ …………………………………………………………….. 1406

1- Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenlediği Konusunda Tespit Bulunanlar              1406

2- Haklarında Sahte Belge veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullandığı Konusunda Tespit Bulunanlar 1408

H- İADEYE ESAS DİĞER BELGELERİN SAHTE VEYA MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI OLMASI                1408

I- DİĞER TESPİTLER……………………………………………………………………………………….. 1408

1- Adresinde Bulunamama……………………………………………………………………….. 1408

2- Defter ve Belge İbraz Etmeme……………………………………………………………….. 1408

3- Beyanname Vermeme…………………………………………………………………………… 1096

4- İhtiyati Tahakkuk veya İhtiyati Haciz Uygulanan Mükellefler………………….. 1410

İ-.. ÖZEL ESASLARA TABİ MÜKELLEFLERİN KANUNİ TEMSİLCİLERİ, ORTAKLARI, ORTAK OLDUKLARI VEYA BUNLARIN KURDUKLARI VEYA ORTAĞI OLDUKLARI MÜKELLEFLER İLE KANUNİ TEMSİLCİSİ OLDUKLARI MÜKELLEFLER              1410

J-DOĞRUDAN MAL VEYA HİZMET TEMİN ETTİKLERİ MÜKELLEFLER HAKKINDA OLUMSUZ RAPOR VEYA TESPİT BULUNANLAR………………………………………………………………………………………………………………….. 1410

K- GEÇİŞ HÜKÜMLERİ…………………………………………………………………………………….. 1412

VI-. MÜTESELSİL SORUMLULUK………………………………………………………………………….. 1415

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN AÇIKLAMALAR…………………………………. 1415

1- İşleme Doğrudan Taraf Olanlar……………………………………………………………… 1416

2- İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlar……………………………………………………….. 1417

3- Uygulama……………………………………………………………………………………………… 1417

B- KDV UYGULAMA TEBLİĞİNDEN ÖNCEKİ DÜZENLEMELER…………………………… 1418

1- Müteselsil Sorumluluğun KDV’de Uygulanmasının Koşulları………………… 1418

2- KDV Genel Tebliğleri İle Yapılan Düzenlemeler………………………………………. 1420

3- Müteselsil Sorumluluğu Ortadan Kaldıran Haller…………………………………… 1420

4- Alıcı İle Satıcı Arasında Bir Muvazaa veya Çıkar İlişkisinin Bulunması Halinde Müteselsil Sorumluluk              1424

5- Alışlarında Tevkifat Uygulayan Mükelleflerin Mal Aldıkları Mükellefler Hakkında SMİYB Kullanma Raporu veya Tespiti Bulunması Hali……………………………………………………………………………………… 1425

6- Satıcının Beyan Ettiği Halde Ödemediği Vergiden Alıcının Sorumluluğu.. 1425

KISMİ VERGİ İNDİRİMİ (Madde-33)………………………………………………………………………… 1426

I-… GENEL AÇIKLAMALAR …………………………………………………………………………………. 1426

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN DÜZENLEMELER…………………………….. 1427

1- Bağış Amacıyla Yapılan İnşaatlarda Durum………………………………………….. 1427

2- Diğer Hallerde Kısmi Vergi İndirimi Uygulaması…………………………………….. 1428

B- GENEL OLARAK İNDİRİM HAKKI TANINAN İŞLEMLER…………………………………… 1428

C- KISMI İSTİSNA KAPSAMINDA BULUNAN İŞLEMLERE AİT KDV İNDİRİMİ UYGULAMASI  1428

1- Kısmı İstisna Kapsamında Olup Vergi İndirimi Hakkı Tanınan İşlemler….. 1429

2- İndirim Hakkı Tanınmayan İşlemler……………………………………………………….. 1429

II-.. KISMI VERGİ İNDİRİMİNİN HESAPLANMASI…………………………………………………….. 1430

1- Teslimleri İstisna Kapsamına Girmeyen Mükelleflerde Durum……………….. 1430

2- Bütün Teslimleri Kısmı İstisna Kapsamına Giren Mükelleflerde Durum…. 1430

3- İndirim Hakkı Tanınan ve Tanınmayan İşlemleri Bir Arada Yapılması…….. 1431

4- İndirim Hakkı Tanınan İşlemlerle Tanınmayan İşlemler Ayırımının Doğrudan Yapılabildiği Hallerde Kısmı Vergi İndirimi…………………………………………………………………………………………………………….. 1433

5- Ayırımın Doğrudan Yapılamadığı Hallerde Kısmı Vergi İndirimi……………… 1433

6- Satış İşlemlerinde Kısmı Vergi İndirimi Uygulaması………………………………. 1433

7- İnşaat İşlemlerinde Kısmı Vergi İndirimi Uygulaması…………………………….. 1436

8- Müşterek Genel Giderler ve ATİK’lere Ait Yüklenilen Vergilerde Kısmı Vergi İndirimi            1437

9- İndirilen KDV’nin Kısmı İstisna Kapsamındaki İşlemlere İsabet Eden Kısmının Düzeltilmesi              1437

İNDİRİMİN BELGELENDİRİLMESİ (Madde-34)……………………………………………………….. 1438

A- KDV GENEL TEBLİĞİ İLE YAPILAN AÇIKLAMALAR………………………………………… 1438

1- Fatura ve Benzeri Belge………………………………………………………………………… 1439

2- Liste ve Etiketlerde Fiyatların KDV Dâhil Olarak Gösterilmesi………………… 1440

3- Verginin Fatura ve Benzeri Belgelerde Gösterilme Usulü………………………. 1441

4- Verginin Hesaplanması ………………………………………………………………………… 1442

5- Verginin İndirimi…………………………………………………………………………………… 1443

6- İndirimin Zamanı…………………………………………………………………………………… 1443

7- Faturanın Biçimsel Kurallara Uygun Olması İndirim İçin Yeterli Değil……. 1444

8- Özel Okulların Keseceği Faturalar………………………………………………………….. 1445

B- FATURA BENZERİ BELGELERE DAYALI VERGİ İNDİRİMİ……………………………… 1445

C- VERGİ İNDİRİMİNDE KULLANILAN DİĞER BELGELER………………………………….. 1448

1- Sevk İrsaliyelerine Dayanılarak KDV İndirimi………………………………………….. 1448

2- Hak Ediş Belgesine İstinaden KDV İndirimi Yapılamaz…………………………… 1449

3- İcra Yoluyla Satışlarda KDV’nin Belgelendirilmesi…………………………………. 1449

4- Sorumlu Sıfatıyla Ödenen KDV’nin Belgelendirilmesi……………………………. 1449

D- FATURA VE BENZERİ BELGELER İLE GÜMRÜK MAKBUZUNUN KANUNİ DEFTERLERE KAYIT EDİLMESİ                 1450

MATRAH VE İNDİRİM MİKTARLARININ DEĞİŞMESİ (Madde-35)……………………………. 1450

A- KDV UYGULAMA TEBLİĞİ İLE YAPILAN AÇIKLAMALAR…………………………………. 1451

1- ……………………………………………………………………………………………. Genel Açıklama     1451

2- Sadece BSMV Kapsamındaki İşlemleri Yapanların Satın Aldıkları Malları İadesinde ve Gerçekleşmeyen Hizmetlerde KDV Uygulaması…………………………………………………………………………………………… 1451

B- MATRAH VE İNDİRİM MİKTARLARININ DEĞİŞMESİ………………………………………. 1452

1- Matrah ve İndirim Miktarında Değişiklik Nedenleri…………………………………. 1452

2- Matrah Ve İndirim Miktarlarının Değişmesi Halinde Yapılması Gereken İşlemler     1452

3- Düzeltmenin Yapılacağı Dönem…………………………………………………………….. 1452

4- Matrah ve İndirim Miktarındaki Değişiklikler İle İlgili Düzenlemeler………… 1453

C- SATICILARIN FİYAT İNİIRİMİ……………………………………………………………………….. 1454

1-Yurt İçi Satıcının Fiyat İndirimi……………………………………………………………….. 1454

2-Yurt Dışı Satıcının Fiyat İndirimi…………………………………………………………….. 1454

3-Yurt Dışında Yerleşik Grup Şirketi Tarafından Düzenlenen Alacak Notu “Credit Note” Belgesinde KV Ve KDV Uygulaması…………………………………………………………………………………………………………….. 1456

4- Credit Note’un Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu İlişkisi…………………… 1457

5- Türk Firmaları Credit Note Düzenleyebilir……………………………………………… 1458

6- İhracatçı Tarafından Yapılan Fiyat İndirimi……………………………………………. 1459

D- MALLARIN İADE EDİLMESİ………………………………………………………………………….. 1460

1- Tüketicilerin Satın Aldıkları Malları İade Etmesi……………………………………… 1460

2- Tevkifata Tabi Mallarin Iade Edilmesi…………………………………………………….. 1461

3- Dış Ticaret İşlemlerinde Malların İade Edilmesi……………………………………… 1461

4- İstisna Kapsamındaki Malların İadesi…………………………………………………….. 1462

E-MATRAH VE İNDİRİM MİKTARINDAKİ DEĞİŞİKLİKLERE İLİŞKİN ÖZELLİKLİ DURUMLAR                1462

1- Tevkifata Tabi Mallarda Matrahta Değişiklik…………………………………………… 1462

2- Hizmet İfalarında İade Faturası……………………………………………………………… 1463

3- Özel Sigortalara Yapılan Hizmetler İçin Kesilen Faturaların İadesi………….. 1464

4- Eksik Talep Edilen KDV’nin İadesi…………………………………………………………. 1465

5- Düzeltme İşlemleri………………………………………………………………………………… 1465

YETKİ (Madde-36)………………………………………………………………………………………………… 1465

A- BAKANLAR KURULU’NUN 2007/13033 SAYILI KARARI………………………………….. 1466

B- 2008/13234 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI………………………………………….. 1466

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

VERGİLENDİRME USULLERİ

 

GERÇEK USULDE VERGİLENDİRME (Madde-37)………………………………………………….. 1467

GÖTÜRÜ USULDE VERGİLENDİRME (Madde-38)………………………………………………….. 1468

 

İKİNCİ BÖLÜM

VERGİLENDİRME DÖNEMİ VE BEYAN ESASI

 

VERGİLENDİRME DÖNEMİ (Madde 39)………………………………………………………………….. 1469

A- AYLIK VERGİLENDİRME DÖNEMİNE TABİ OLANLAR…………………………………….. 1471

1- Gerçek Usule Tabi Mükelleflerin Vergilendirme Dönemi………………………… 1471

2- Vergi Kesintisi Yapmakla Sorumlu Tutulanların Vergilendirme Dönemi…. 1471

3- Gerçek Usulde Vergiye Tabi Olan ve Servis Taşımacılığı Yapan Mükelleflerin Aylık Dönemler Halinde Beyanda Bulunmaları Gerektiği……………………………………………………………………………………………….. 1471

B- ÜÇ AYLIK VERGİLENDİRME DÖNEMİNE TABİ MÜKELLEFLER………………………. 1472

1- Taşımacılık İstisnasında Beyan Dönemi………………………………………………… 1472

2- Konut Yapı Kooperatiflerinin Mükellefiyet Tesisi ve Beyan Dönemi………. 1473

3- Vergiden İstisna Edilen Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin Yanlışlıkla Tahsil Ettikleri Verginin Beyan Dönemi  1474

4- İstisnadan Vazgeçen Basit Usule Tabi Mükelleflerin Beyan Dönemi………. 1474

5- Yangında Zayi Olan Mallara Ait Yüklenilen KDV’nin Beyan Dönemi……….. 1475

C- BEYAN DÖNEMİ KONUSUNDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR………………………………… 1475

1- İthalat, Transit ve Dar Mükellefler Tarafından Yapılan Uluslararası Taşımacılıkta Beyan Dönemi       1475

2- Fatura Düzenleme Süresi Beyan Dönemini Etkilemez……………………………. 1475

3- Kira Gelirlerinin Tahsil ve Beyan Dönemi………………………………………………. 1476

4- Ticari Mal ve Hak Kiralarına Ait KDV’nin Beyanı…………………………………….. 1476

5- Franchise Hakkı İle İlgili Olarak Beyan Dönemi……………………………………… 1477

BEYAN ESASI (Madde-40)……………………………………………………………………………………. 1477

1- Genel Olarak Beyan………………………………………………………………………………. 1479

2- Vergi Sorumlularının Beyanı…………………………………………………………………. 1479

3- Vergiye Tabi İşlemin Bulunmaması Halinde Beyan……………………………….. 1479

4- Faaliyetin Geçici Olarak Durdurulması Halinde Beyan…………………………… 1480

5- İthalatta Beyan……………………………………………………………………………………… 1480

6- Genel Bütçeli İdarelerin Beyanı……………………………………………………………… 1480

7- Genel Bütçeli İdareler Dışında Kalan İdarelerin Beyanı………………………….. 1481

8- Faaliyetleri Sadece Kısmı İstisna Kapsamında Bulunan Mükelleflerin Beyanname Verme Mecburiyetleri Bulunmamaktadır…………………………………………………………………………………………………………….. 1481

9- Satışı Yapılan Ürünlerle İlgili Olarak Alınan Sipariş veya Mal Teslimlerine Ait Ödemelerin Kredi Kartı İle Yapılması Durumunda Beyan……………………………………………………………………………….. 1482

10- Özel Hesap Dönemine Tabi Kurumların KDV Beyanı……………………………. 1482

11- İhraç Kayıtlı Teslimlerin Beyanı…………………………………………………………… 1483

B- BEYANNAMENİN ELEKTRONİK ORTAMINDA GÖNDERİLMESİ………………………. 1484

C- BEYAN ESASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………………………… 1484

1- Arızi Hallerde Beyanname Verilmesi………………………………………………………. 1484

2- Şahıs Şirketlerince Verilecek Beyannameler………………………………………….. 1484

3- Basit Usulde Vergilendirilen Adi Ortaklıklar…………………………………………… 1485

4- İcra Yoluyla Yapılan Satışlarda KDV’nin Beyanı…………………………………….. 1485

BEYANNAME VERME ZAMANI (Madde 41)……………………………………………………………. 1485

A- GENEL OLARAK BEYANNAME VERME ZAMANI……………………………………………. 1487

B- AYLIK VE ÜÇ AYLIK VERGİLENDİRME DÖNEMİNE TABİ MÜKELLEFLERİN BEYAN ZAMANI          1487

C- VERGİ SORUMLULARININ BEYANNAME VERME ZAMANI…………………………….. 1487

D- İTHALATTA KDV BEYANI…………………………………………………………………………….. 1487

E- İCRA YOLUYLA YAPILAN SATIŞTA VERGİNİN BEYAN SÜRESİ………………………. 1488

F- DÜZELTME BEYANI…………………………………………………………………………………….. 1488

BEYANNAMELERİN ŞEKİL VE MUHTEVASI (Madde 42)………………………………………… 1488

A- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………… 1489

B- GÜMRÜK İDARELERİNE VERİLEN BEYANNAMELER…………………………………….. 1489

1- Gümrükte Beyan Şekilleri……………………………………………………………………… 1489

2- Gümrükte Beyanname Çeşitleri…………………………………………………………….. 1489

3- Beyannameye Eklenecek Belgeler…………………………………………………………. 1489

4- Özet Beyan Verilmesi…………………………………………………………………………….. 1490

5- Beyanın Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılması……………………… 1490

6- Beyanname Yerine Ticari ve İdari Belge Düzenlenmesi………………………….. 1490

7- Beyanname Yerine Kabul Edilecek Belgeler………………………………………….. 1490

C- 1- NO.LU KDV BEYANNAMESİ HAKKINDA BİLGİLER…………………………………….. 1491

D- KREDİ KARTI İLE TAHSİL EDİLEN TESLİM VE HİZMET BEDELİNİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ          1497

1- Öğrenci Servis Ücretinin Kredi Kartıyla Peşin Tahsil Edilmesi……………….. 1498

2- Kredi Kartı İle Yapılan Taksit Ödemelerinin Beyannamede Gösterilmesi… 1498

3- Kredi Kartı İle Satışı Yapılan Malın Tesliminden Önce Avans Alınması Halinde KDV Beyannamesinde Nasıl Gösterileceği…………………………………………………………………………………………………………….. 1499

4- Eczaneler Tarafından Katkı Paylarının Kredi Kartı İle Tahsil Edilmesi…….. 1499

E- POS CİHAZI İLE YAPILAN TAHSİLATLAR……………………………………………………… 1499

F- ELEKTRONİK TAHSİLÂT SİSTEMİ KAPSAMINDA ŞİRKET ADINA KAYITLI POS CİHAZI KULLANILARAK BAYİLERİN YAPTIKLARI SATIŞLARA İLİŞKİN TAHSİLÂTLARIN BAYİ TARAFINDAN BEYANI…………………. 1500

G- POS CİHAZLARI TAHSİS EDİLEN BAYİLERCE YAPILAN SATIŞLARIN KDV BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLİP GÖSTERİLMEYECEĞİ………………………………………………………………………………………………………………….. 1500

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TARH İŞLEMLERİ

 

TARH YERİ (Madde-43)………………………………………………………………………………………… 1502

1- İşyeri Esasına Göre Tarh Yeri………………………………………………………………… 1503

2- Mükellefin Birden Fazla Vergi Dairesi Bölgesinde İş Yeri Bulunması……… 1503

3- Gayrimenkul Teslimlerinde Tarh Yeri…………………………………………………….. 1504

4- İthalatta Tarh Yeri…………………………………………………………………………………. 1504

5- Maliye Bakanlığı Tarafından Yapılan Düzenlemeler……………………………….. 1504

6- Müteselsil Sorumlulukta Tarh Yeri………………………………………………………… 1505

TARHİYATIN MUHATABI (Madde-44)……………………………………………………………………. 1505

GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………… 1506

1- Adi Ortaklıklarda Tarhiyatın Muhatabı…………………………………………………… 1506

2- Dar Mükelleflerde Tarhiyatın Muhatabı………………………………………………….. 1507

3- İthalatta Tarhiyatın Muhatabı………………………………………………………………… 1507

TARH ZAMANI (Madde-45)…………………………………………………………………………………… 1507

GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………… 1507

1- Beyannamenin Elden Verilmesi…………………………………………………………….. 1508

2- Beyannameni Posta İle Gönderilmesi……………………………………………………. 1508

3- Beyannamenin Elektronik Ortamda Gönderilmesi…………………………………. 1508

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

VERGİNİN ÖDENMESİ

 

VERGİNİN ÖDENMESİ (Madde-46)………………………………………………………………………… 1509

A- BEYANNAMELİ MÜKELLEFİYETTE ÖDEME SÜRESİ……………………………………… 1510

1- Aylık Vergilendirme Dönemine Tabi Mükelleflerin Vergi Ödeme Zamanı… 1510

2- Üç Aylık Vergilendirme Dönemi Usulüne Tabi Mükellefler……………………… 1510

B- VERGİ SORUMLULUĞUNDA ÖDEME SÜRESİ………………………………………………. 1511

C- İTHALATTA ÖDEME SÜRESİ……………………………………………………………………….. 1511

D- GÜMRÜK VERGİSİNE TABİ OLMAYAN İTHALAT İLE YABANCILARIN TAŞIMAYA AİT VERGİLERİN ÖDEME SÜRESİ  1511

E- BEYANNAME VERİLMEYEN HALLERDE ÖDEME SÜRESİ………………………………. 1511

F- MALİYE BAKANLIĞI’NCA YAPILAN DÜZENLEMELER…………………………………….. 1512

1- Genel Bütçeli İdareler Tarafından Hesaplanan KDV’nin Ödeme Süresi…… 1512

2- Müzayede Mahallinde Yapılan Satışlarda KDV’nin Ödeme Süresi…………… 1512

3- İcra Yoluyla Yapılan Satışlarda KDV’nin Ödeme Süresi………………………….. 1513

4- İstisnadan Vaz Geçen Mükelleflerin Ödeme Süresi………………………………… 1513

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

GÜMRÜK İDARELERİNCE ALINAN KATMA DEĞER VERGİSİNE İLİŞKİN HÜKÜML

 

GÜMRÜK MAKBUZU (Madde-47)………………………………………………………………………….. 1514

DÜZELTME İŞLEMLERİ (Madde-48)……………………………………………………………………… 1514

A- İTHALATTA HİÇ VEYA EKSİK ALINMIŞ KDV’NİN TAKİBİ…………………………………. 1515

1- Eksik Alınan Vergilerde Sorumluluk………………………………………………………. 1515

2- Hiç Alınmamış Veya Eksik Alınmış KDV’nin Takibinde Zamanaşımı………. 1516

3- Hiç Alınmayan Veya Eksik Ödenen KDV’nin Ödenmesi………………………….. 1516

4- İthalatta Eksik Ödenen ya da Hiç Ödenmeyen Eşyanın Tesliminden Sonra Tarh Edilen KDV’nin İndirimi         1516

B- GÜMRÜKTE FAZLA ÖDENEN KDV’NİN GERİ İSTENMESİ………………………………. 1517

TEMİNATLI İŞLEMLER (Madde-49)……………………………………………………………………….. 1518

A- GÜMRÜK KANUNU KAPSAMINDA KATMA DEĞER VERGİSİNİN TEMİNATA BAĞLANMASI             1518

1-.. Gümrük Kanunu Uyarınca Teminatlı İşlemler………………………………………. 1519

2-.. Teminata Tabi Eşyanın KDV’den İstisna Edilmiş Olması Hali……………….. 1519

3-.. Teminat Aranmayacak İşlemler …………………………………………………………… 1520

4-.. Teminatlı İşlem Zorunlu Değildir…………………………………………………………. 1520

B- İTHALATTA KDV’NİN TEMİNATA BAĞLADIĞI İŞLEMLER……………………………….. 1520

C- TEMİNAT OLARAK KABUL OLUNACAK DEĞERLER………………………………………. 1520

MUHATAP (Madde 50)………………………………………………………………………………………….. 1521

1-.. Gümrükte Tarh Edilen Katma Değer Vergisinin Muhatabı……………………. 1521

2-.. Gümrüklerde Tarh Edilen Vergiye İtiraz……………………………………………….. 1522

3-.. İdari Başvuru Yolları …………………………………………………………………………… 1522

4- Yargıya Başvuru Hakları………………………………………………………………………… 1522

MATRAH FARKLARINA UYGULANACAK İŞLEMLER (Madde 51)………………………….. 1523

1-.. Gümrüklerde Düşük Beyan Dolayısıyla Cezalı KDV Tarhiyatı……………….. 1523

2-.. Gümrük Kanunu’nun Ceza Hükümleri…………………………………………………. 1523

3-.. KDV Kaybında Bağlı Olarak Ceza Uygulanması……………………………………. 1524

MAKTU VERGİ (Madde 52)……………………………………………………………………………………. 1525

1-.. Sınır Ticareti Kapsamında Yapılan İthalatta Maktu Tarife Uygulaması….. 1525

2-.. Bakanlar Kurulu Kararıyla Tek ve Maktu Tarife Uygulanan Mallar………… 1525

 

BEŞİNCİ KISIM

USUL HÜKÜMLERİ

 

FATURA VE BENZERİ VESİKA DÜZENLENMESİ (Madde-53)…………………………………. 1527

1- Ödeme Kaydedici Cihazlar Tarafından Verilen Satış Fişleri……………………. 1527

KAYIT DÜZENİ (Madde-54)…………………………………………………………………………………… 1528

VERGİ TEMİNATI (Madde-55)……………………………………………………………………………….. 1529

 

ALTINCI KISIM

ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

ASGARİ RANDIMAN ORANLARI VE BİRİM SATIŞ BEDELLERİ (Madde-56)……………. 1531

A- ASGARİ RANDIMAN ORANLARI…………………………………………………………………… 1531

B- ASGARİ BİRİM SATIŞ BEDELLERİ………………………………………………………………… 1531

VERGİNİN ETİKETTE GÖSTERİLME MECBURİYETİ (Madde-57)…………………………….. 1531

1-.. Verginin Ayrıca Gösterilmesi Zorunluluğu…………………………………………… 1532

VERGİNİN GİDER KAYDEDİLEMEYECEĞİ (Madde-58)…………………………………………… 1533

1- İndirilebilir KDV Gider Yazılamaz …………………………………………………………… 1533

2- İndirilebilir KDV’nin Gider Yazılması Kanun Değişikliği İle Mümkündür…. 1533

3- İndirilebilir KDV’nin Gider Olarak Kaydedilmesi Mükellefin Lehine Değildir 1534

4- İndirilebilir KDV Gibi Hesaplanan KDV’de Gider Yazılamaz…………………….. 1534

5- Gider Olarak Yazılabilecek KDV……………………………………………………………… 1534

KANUNLARIN UYGULAMA ALANI (Madde-59)……………………………………………………… 1534

EK VERGİ (Madde-60)…………………………………………………………………………………………… 1534

 

BİRİNCİ BÖLÜM

KALDIRILAN HÜKÜMLER

 

KALDIRILAN HÜKÜMLER (Madde-61)………………………………………………………………….. 1535

 

İKİNCİ BÖLÜM

GEÇİŞ HÜKÜMLERİ

 

Geçici Madde 8…………………………………………………………………………………………………….. 1536

Geçici Madde 9…………………………………………………………………………………………………….. 1536

Geçici Madde 10…………………………………………………………………………………………………… 1536

Geçici Madde 11…………………………………………………………………………………………………… 1536

Geçici Madde 12…………………………………………………………………………………………………… 1536

ÖZELLEŞTİRME KANUNU KAPSAMINDAKİ TESLİMLER ……………………………………… 1537

Geçici Madde 13…………………………………………………………………………………………………… 1537

Geçici Madde 14…………………………………………………………………………………………………… 1537

Geçici Madde 15…………………………………………………………………………………………………… 1537

Geçici Madde 16…………………………………………………………………………………………………… 1538

Geçici Madde 17…………………………………………………………………………………………………… 1538

Geçici Madde 18…………………………………………………………………………………………………… 1538

TEŞVİK BELGESİ SAHİBİ MÜKELLEFLERE YAPILAN MAKİNE-TEÇHİZAT TESLİMLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA     1538

Geçici Madde 19…………………………………………………………………………………………………… 1538

Geçici Madde 20…………………………………………………………………………………………………… 1538

TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE KDV İSTİSNASI…………………………………… 1540

1- İstisnanın Kapsamı……………………………………………………………………………….. 1541

2- İstisnanın Mahiyeti……………………………………………………………………………….. 1542

3- Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Faaliyette Bulunanlara Yönelik İstisna.. 1543

4- Teslimi Gerçekleştirilen Malın İadesinde KDV………………………………………… 1546

5- Ar-Ge Harcamalarında İstisna Uygulaması…………………………………………….. 1546

Geçici Madde 21…………………………………………………………………………………………………… 1547

Geçici Madde 22…………………………………………………………………………………………………… 1548

Geçici Madde 23…………………………………………………………………………………………………… 1548

1- İstisnanın Kapsamı……………………………………………………………………………….. 1549

2- İstisnanın Uygulanması………………………………………………………………………… 1549

3- İndirim………………………………………………………………………………………………….. 1551

Geçici Madde 24…………………………………………………………………………………………………… 1551

Geçici Madde 25…………………………………………………………………………………………………… 1551

Geçici Madde 26…………………………………………………………………………………………………… 1552

1- Kapsam………………………………………………………………………………………………… 1552

2- İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 1553

3- Beyan…………………………………………………………………………………………………… 1553

4- İade………………………………………………………………………………………………………. 1553

A- İSTANBUL SİSMİK RİSKİN AZALTILMASI VE ACİL DURUM HAZIRLIK PROJESİ (İSMEP) KAPSAMINDA YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA……………………………………………………………………………… 1554

1- Kapsam………………………………………………………………………………………………… 1554

2- İstisna Uygulaması……………………………………………………………………………….. 1555

3- İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 1555

4- İade………………………………………………………………………………………………………. 1555

5- Nakden İade………………………………………………………………………………………….. 1556

Geçici Madde 27…………………………………………………………………………………………………… 1556

Geçici Madde 28…………………………………………………………………………………………………… 1556

Geçici Madde 29…………………………………………………………………………………………………… 1557

A- 3996 SAYILI KANUNA GÖRE YAP-İŞLET-DEVRET VEYA 3359 SAYILI KANUN İLE 652 SAYILI KARARNAMEYE GÖRE KİRALAMA KARŞILIĞI YAPTIRILAN PROJELERDE KDV İSTİSNASI…………………………………. 1558

1- Kapsam………………………………………………………………………………………………… 1558

2- İstisnanın Uygulanması………………………………………………………………………… 1559

3- Beyan…………………………………………………………………………………………………… 1561

4- İade………………………………………………………………………………………………………. 1561

5- Müteselsil Sorumluluk………………………………………………………………………….. 1561

B- BÜYÜK VE STRATEJİK YATIRIMLARA İLİŞKİN İSTİSNA…………………………………. 1562

Geçici Madde 30…………………………………………………………………………………………………… 1562

1- Kapsam………………………………………………………………………………………………… 1562

2- İstisnanın Uygulaması………………………………………………………………………….. 1562

3- İstisnanın Beyanı………………………………………………………………………………….. 1563

4- İade………………………………………………………………………………………………………. 1563

Geçici Madde 31…………………………………………………………………………………………………… 1563

A- BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİNE TAŞINMAZ VE İŞTİRAK HİSSESİ DEVRİ           1564

Geçici Madde 32…………………………………………………………………………………………………… 1564

B- ŞEHİR İÇİ ULAŞIM SİSTEMLERİ VE BUNLARA İLİŞKİN TESİSLERİN DEVİR VE TESLİMLERİ         1564

YÜRÜRLÜK (Madde 62)……………………………………………………………………………………….. 1564

YÜRÜTME (Madde 63)………………………………………………………………………………………….. 1564

KAYNAKÇA………………………………………………………………………………………………………………..

 

İÇİNDEKİLER

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-katma-deger-vergisi-kdv-kanunu.html/feed 0 İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi (Mevzuat ve Asgari İşçilik) https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html#comments Fri, 20 Jun 2014 07:20:52 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebecv.com/wordpress/?p=328 Prof. Dr. Şükrü Kızılot’un İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı Kitabı, yeni baskısını yapmış olmakta. Kızılot’un 1613 sayfalık İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı yedi bölümden oluşmaktadır.Birinci Bölüm, Genel Açıklamalar; İkinci Bölüm, Yıllara Yaygın İnşaat Ve Onarma İşleri; Üçüncü Bölüm, Özel İnşaat İşleri;Dördüncü Bölüm, Yurt Dışı İnşaat Ve Onarım İşleri; Beşinci Bölüm, İnşaat İşleriyle İlgili Ortak Açıklamalar; Altıncı Bölüm, İnşaat Muhasebesi; Yedinci Bölüm, Asgari İşçilik Bildirimi konuları detaylı şekilde açıklanmaktadır. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı, yeni baskısını sitemizden ücretsiz kargo imkanı ile satın alabilirsiniz. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı, mevzuat etraflıca anlatmıştır. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı,  sayesinde konuyla ilgili daha detaylı bir donanım ve bilgi sahibi olarak bu alanda kafanızda soru işaretlerine yer kalmadan detaylı bilgi sahibi olacaksınız.

ı

KİTAP TANITIMI

* GENEL AÇIKLAMALAR
* İNŞAAT KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ
* YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ
* ÖZEL İNŞAAT İŞLERİ
* YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ
* İNŞAAT İŞLERİYLE İLGİLİ ORTAK AÇIKLAMALAR
* İNŞAAT MUHASEBESİ
* ASGARİ İŞÇİLİK BİLDİRİMİ

ÖNSÖZ

Daha önceki basımları olağanüstü bir ilgi görerek kısa zamanda tükenen bu kitabın elinizde bulunan onyedinci basımı, yıllar süren bir çalışma sonucu, tamamıyla yeniden gözden geçirilerek yeniden yazılmıştır.
Türkiye’de, giderek artan nüfus ve kentleşme sonucu, inşaat sektörünün büyük önem kazandığı kuşkusuzdur. İnşaat işleri ya taahhüt şeklinde resmi kuruluşlara ve kooperatiflere karşı üstlenilerek ya da özel inşaat olarak yapılmaktadır. Özel inşaatlar; daire, kat ve dükkan olarak satılma amacına yönelik olabileceği gibi, kişisel kullanım veya kiraya vermek amacıyla da yapılmış olabilir.
“İnşaat Muhasebesi, Vergilendirilmesi ve Mevzuatı ve Asgari İşçilik” isimli bu kitap yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, inşaat kavramı hakkında genel bilgiler verildikten sonra, ikinci bölümde yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri, üçüncü bölümde özel inşaat işleri, dördüncü bölümde de son yıllarda önemli gelişmeler kaydeden yurt dışı inşaat ve onarım işleri, ilgili mevzuata da yer verilmek suretiyle açıklanmıştır. Kitabın beşinci bölümünde inşaat işleri ile ilgili ortak açıklamalara yer verilmiş olup, altıncı bölümde, inşaat muhasebesi; hesap planları, özellik taşıyan hesapların işleyişi ve örnek monografilere yer verilmek suretiyle açıklanmıştır. Kitabın yedinci bölümünde ise asgari işçilik konusuna yer verilmiştir.
Hacim itibariyle birinci basımın üç katma ulaşan bu kitap, içerik yönünden de, oldukça geniş bir kesime hitap edecek konuları kapsamaktadır. İnşaat faaliyetleri, ekonomik kalkınmanın önemli itici güçlerinden biridir. Bu nedenle de, bu sektörün ekonomideki gelişme ve değişmeleri, sık sık ekonominin güncel konuları arasında yer almaktadır. Bu basımda da, hem vergilendirme ve muhasebe, hem de mevzuat yönlerinden, önceki basımlarda yer alamayan konulara, uygulama örnekleriyle birlikte yer verilmiştir.

Bu kitabın, elinizde bulunan şeklini alması kuşkusuz yalnızca yazan tarafından gerçekleştirilmemiştir. Hazırlanması, dizgisi, finansmanı, ciltlenmesi, dağıtımı vs. oldukça geniş bir organizasyonu ve yoğun çalışmayı gerektirmektedir. Bu konuda, haklı bir başarıya ulaşmış olan Yaklaşım Yayınlarından büyük destek gördüm, herkese çok teşekür ederim.
İnşaat konusunun, çeşitli yönleriyle ele alınarak açıklanmaya çalışıldığı bu kitabın çeşitli eksikliklerinin bulunabileceği kuşkusuzdur.
Bazı sorunları ve konuları sınırlı bir şekilde ortaya koymaktan öte hiçbir iddiası olmayan bu eserin, tüm ilgililere yararlı olması içten dileğimdir. Hiç değilse bir sonraki basımda giderilebilmesi için, görülen eksiklik ve kusurların tamamlanması amacıyla yazı ile uyarı ve katkıda bulunacaklara ve karşılaştıkları sorunları yazacaklara teşekkürü şimdiden borç bilirim.

 

İÇİNDEKİLER

 

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL AÇIKLAMALAR

 

 

I- İNŞAAT KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………… 57

A- İNŞAAT VE İMALAT KAVRAMI…………………………………………………………………………….. 57

B- İNŞAATIN ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………………………….. 58

1- Menkul İnşaat………………………………………………………………………………………………………. 58

2- Menkul Olmayan (Taşınmaz) İnşaat…………………………………………………………………… 58

C- VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN İNŞAATLAR ………………………………………………………. 59

1- Özel İnşaatlar………………………………………………………………………………………………………. 59

2- Taahhüt Şeklindeki İnşaatlar …………………………………………………………………………….. 59

II- İNŞAAT VE ONARIM İŞİNİN YAPIM USULLERİ ………………………………………………….. 61

A- EMANET USULÜ…………………………………………………………………………………………………. 61

B- İHALE USULÜ……………………………………………………………………………………………………… 62

1- Açık İhale Usulü…………………………………………………………………………………………………… 62

2- Belli İstekliler Arasında İhale Usulü ………………………………………………………………….. 62

3- Pazarlık Usulü …………………………………………………………………………………………………….. 63

III- İNŞAAT TAAHHÜTLERİNDE İZLENEN SÜREÇ ………………………………………………… 65

A- PROJE HAZIRLIĞI ……………………………………………………………………………………………….. 65

B- YAKLAŞIK MALİYETİN BELİRLENMESİ ……………………………………………………………… 66

C- İHALENİN DUYURULMASI………………………………………………………………………………….. 67

D- YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE İDARELERİN UYMASI GEREKEN KURALLAR….. 67

E- İSTENECEK BELGELER……………………………………………………………………………………… 68

IV- FİYAT SAPTAMA ŞEKİLLERİ……………………………………………………………………………… 71

A- BİRİM FİYAT USULÜ……………………………………………………………………………………………. 71

B- MALİYET + KÂR USULÜ ……………………………………………………………………………………… 72

C- GÖTÜRÜ FİYAT USULÜ ……………………………………………………………………………………… 72

V- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE TEMİNAT ……………………………………………………..  73

A- TEMİNAT OLARAK KABUL EDİLECEK DEĞERLER ………………………………………….. 73

B- GEÇİCİ TEMİNAT…………………………………………………………………………………………………. 73

C- KESİN TEMİNAT …………………………………………………………………………………………………. 73

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ

 

I- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE ÖZEL VERGİLEME………………………………………… 77

A- TANIMI  ……………………………………………………………………………………………………………….. 77

B- ÖZEL VERGİLEME SİSTEMİ KAPSAMINDA YER ALAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ               77

1- Faaliyet Konusunun İnşaat ve Onarma İşi Olması……………………………………………. 78

2- İşin Taahhüde Bağlı Olarak Yapılması ………………………………………………………………. 78

3- İnşaat ve Onarma İşinin Yıllara Yaygın Olması ………………………………………………… 80

C- GEMİ VE HÜCUMBOT YAPIMININ DURUMU……………………………………………………… 81

D- DEKAPAJ İŞLERİNİN DURUMU………………………………………………………………………….. 81

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 81

2- Dekapaj Faaliyetlerine İlişkin İşlerden Bazıları…………………………………………………. 82

a) İrtibat Yolları………………………………………………………………………………………………………… 82

b) Çalışma Sahası Yolları ………………………………………………………………………………………. 83

c) Geçici Tesisler ……………………………………………………………………………………………………. 83

d) Su Kanalı ve Set İnşası ………………………………………………………………………………………. 83

3- Dekapaj İşinin Yıllara Yaygın İnşaat İşi Olup Olmadığı……………………………………… 83

E- İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ VE YILLARA YAYGIN İNŞAAT ONARIM İŞLERİNE İLİŞKİN BAZI ÖZELLİKLİ DANIŞTAY KARARLARI VE ÖZELGELER (MUKTEZALAR)………………………………………………………………………………….. 84

II- TAAHHÜT ŞEKLİNDEKİ İNŞAATLARDA İŞE BAŞLAMA TARİHİ……………………… 121

III- ORTAK (MÜŞTEREK) GENEL GİDERLERİN VE AMORTİSMANLARIN DAĞITIMI 123

A- ORTAK (MÜŞTEREK) GENEL GİDERLERİN DAĞITIMI…………………………………….  123

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 123

a) Genel Giderlerin Oluşum Nedeni ve Kapsamı ……………………………………………….. 123

b) Ortak Genel Gider Dağıtımının Esasları ………………………………………………………….. 123

c) Ortak Genel Gider Dağıtımında Öngörülen Amaç ………………………………………….. 124

d) GVK’nın 43. Maddesinde Sözü Edilen “Diğer İşler” Kavramı ………………………… 125

2- Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşinin Birlikte Yapılması ………………………………. 126

3- İnşaat ve Onarma İşlerinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması …………………………… 127

4- Ortak Genel Giderlerin Dağıtımında Harcamalarda Yalnızca Ödenen Kısmın mı Yoksa Borçlanılan Tutarın da mı Esas Alınacağı……………………………………………………………………………………………………………………………….. 128

B- ORTAK (MÜŞTEREK) AMORTİSMANLARIN DAĞITIMI……………………………………… 130

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 130

a) Birinci Görüş …………………………………………………………………………………………………….. 130

b) İkinci Görüş  …………………………………………………………………………………………………….. 132

2- Makine ve Taşıma Araçlarının, Çeşitli İnşaat Firmalarınca Ortaklaşa (Müştereken) Kullanılması     133

3- Yıl İçinde İnşaat Firmasının Aktifine Giren Makine, Tesisat ve Ulaştırma Vasıtalarının Amortismanlarının İnşaatlara Dağıtımı ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 134

4- Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşi İle Bu Kapsamda Olmayan İşlerin de Bulunması Halinde İş Makinelerinin Amortismanlarının Dağıtımı………………………………………………………………………………………………………………….. 135

IV- GEÇİCİ KABULDEN SONRA YAPILAN GİDERLER VE ALINAN İSTİHKAKLAR 137

V- YILLARA YAYGIN İNŞAATLARDA ZAMANAŞIMI……………………………………………… 143

A- TANIMI ………………………………………………………………………………………………………………. 143

B- ZAMANAŞIMI SÜRESİ ………………………………………………………………………………………. 143

C- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE ZAMANAŞIMI ……………….. 144

VI- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ……………………………………… 146

A- İNŞAAT FİRMALARINA YAPILAN ÖDEMELERDE VERGİ KESİNTİSİ……………….. 146

1- Genel Olarak Vergi Kesintisi …………………………………………………………………………… 146

2- Hesaben Ödeme  ……………………………………………………………………………………………… 147

3- Avanslarda Vergi Kesintisi ……………………………………………………………………………… 148

4- Sözleşmesine Göre Yıllara Yaygın Olmayan İnşaatın İzleyen Yıla Taşması Durumunda Vergi Kesintisi          149

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 149

b) Maliye Bakanlığı Tebliği …………………………………………………………………………………… 154

5- Kur Farklarına Stopaj Uygulaması…………………………………………………………………… 155

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 155

b) Kur Farklarına Stopaj Uygulanıp Uygulanmayacağı ……………………………………… 157

6- Bölümler Halinde Taahhüt Edilen ve Birden Fazla Yıla Taşmayan İnşaatlarda Stopaj           158

7- Başladığı Yıl İçinde Tamamlanması Öngörülen İnşaat ve Onarım İşinin Birbirinin Devamı Niteliğinde Olmasında Vergi Kesintisi……………………………………………………………………………………………………………………………….. 160

8- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarma İşleri Tek Bir Sözleşme İle Taahhüt Edilmiş Olsa da Her Bir İş İçin Ayrı Ayrı Teslim Tarihi Düzenlenmesi Halinde Vergi Kesintisi Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Ne Zaman Düzenleneceği Hususu  160

9- Yargı Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………………. 161

B- TAŞERONLARA YAPTIRILAN İŞLERDE VERGİ KESİNTİSİ ……………………………… 183

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 183

2- Taşeronlara Yapılan Ödemelerde Vergi Kesintisi ………………………………………….. 184

a) Taşerona Yaptırılan İşin Yıllara Yaygın Olmaması …………………………………………. 184

b) Taşerona Yaptırılan İşin Yıllara Yaygın Olması……………………………………………….. 185

3- Malzemenin Müteahhit Tarafından Sağlanıp İşçiliğin Taşeronlara Yaptırıldığı Durumlarda Vergi Kesintisi     186

4- Müteahhitlerin Taşeronlara Yaptıkları Ödemelerden Vergi Kesintisi Yapmamalarının Yaptırımı        187

5- Danıştay Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………… 187

C- İŞİN DEVREDİLDİĞİ DURUMLARDA VERGİ KESİNTİSİ…………………………………… 194

D- SÜRESİ BİR YILDAN AZ OLAN FAKAT GELECEK YILA SARKAN İNŞAATLARDA VERGİ KESİNTİSİ     197

E- YURT DIŞINDA YAPTIRILAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ  199

F- GECEKONDU ÖNLEME BÖLGELERİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ KAPSAMINDA İDAREYE KARŞI KONUT İNŞAATI ÜSTLENEN MÜTEAHHİTLERE ÖDENEN İSTİHKAKLARDA VERGİ KESİNTİSİ ….. 201

G- OKUL İNŞAATI İÇİN ÖDENEN İSTİHKAKLARDAN VERGİ KESİNTİSİ …………….. 202

H- MALİYET + KÂR USULÜNE GÖRE YAPILAN ÖDEMELER ÜZERİNDEN VERGİ KESİNTİSİ       203

I- İSTİHKAK FİYAT FARKLARI VE VERGİ KESİNTİSİ …………………………………………….. 205

İ- GEMİ VE HÜCUMBOT YAPIMINDA VERGİ KESİNTİSİ ………………………………………. 205

J- OLAĞANÜSTÜ HAL BÖLGE VALİLİĞİNİN YAPTIRDIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE STOPAJ                206

K- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİNDE HAK EDİŞ BEDELİ ÜZERİNDEN YAPILACAK TEVKİFATTAN, YÜKLENİCİYE ÖDENEN AVANS ÖDEMESİNDEN YAPILAN KESİNTİNİN DÜŞÜRÜLÜP DÜŞÜRÜLMEYECEĞİ…….. 206

L- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİNİN FESH EDİLMESİ HALİNDE FESH TARİHİNDEN SONRA YAPILACAK ÖDEMELERDEN TEVKİFAT YAPILIP YAPILMAYACAĞI……………………………………………………………………………………… 207

M- ÇELİK BETON KALIP İMALATININ YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİ OLUP OLMADIĞI 209

N- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİ İLE BİRLİKTE YEMEK HİZMETİ VERİLMESİ HALİNDE TEVKİFAT   211

O- VERGİ KESİNTİSİ AÇISINDAN ÖZELLİK GÖSTEREN DİĞER DURUMLAR …….. 212

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 212

2- Danıştay Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………… 213

Ö- VERGİ KESİNTİSİ YAPANLARIN SORUMLULUĞU ………………………………………….. 217

1- Genel Olarak Sorumluluk ………………………………………………………………………………..  217

2- Muhasebe Yetkililerinin Sorumluluğu ……………………………………………………………… 219

3- Yıllara Yaygın İnşaatlarda Vergi Kesintisi Açısından Müteselsil Sorumluluk.. 220

4- Sorumlunun Tevkif Ederek Vergi Dairesine Yatırdığı Vergileri Sadece Mükelleflerin Geri İsteyebileceği        221

5- Ödenen İstihkaklardan Vergi Kesintisi Yapılmaması Halinde İstihkakı Alanların Bu Kazancı Beyan Edip Etmediklerinin Araştırılması Gerekeceği……………………………………………………………………………………… 221

VII- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ …………………………………… 222

A- GEÇİCİ VE KESİN KABUL…………………………………………………………………………………. 222

B- GEÇİCİ KABUL HALİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ……………………………………………………. 222

C- GEÇİCİ KABULÜN YAPILMAMASI HALİNDE İŞİN BİTİMİ ………………………………… 226

D- KESİN KABUL …………………………………………………………………………………………………… 227

E- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ İLE İLGİLİ DANIŞTAY KARARI VE ÖZELGELER   228

F- GEÇİCİ VE KESİN KABULLE BİRLİKTE AYRICA MONTAJ KABULÜNÜN DE SÖZKONUSU OLMASI HALİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ OLARAK ESAS ALINACAK TARİH…………………………………………………………………………. 238

G- SÖZLEŞMENİN FESHİ HALİNDE İŞİN BİTİMİ ………………………………………………….. 239

1- Müteahhidin Sözleşmeyi Feshetmesi ……………………………………………………………… 239

2- İdarenin Sözleşmeyi Feshetmesi…………………………………………………………………….. 239

H- MÜTEAHHİDİN ÖLÜMÜ……………………………………………………………………………………. 241

I- MÜTEAHHİDİN İFLASI ……………………………………………………………………………………….. 241

İ- İŞİ ÜSTLENEN MÜTEAHHİDİN TUTUKLANMASI VEYA AĞIR HASTALIĞA YAKALANMASI       242

J- GEÇİCİ VE KESİN KABUL USULÜNE TABİ OLMAYAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ      242

K- İKİNCİ DERECE MÜTEAHHİTLERCE (TAŞERONLARCA) YAPILAN İŞLERDE İŞİN BİTİM TARİHİ           244

L- GEÇİCİ KABULE TABİ İNŞAAT İŞİNDE İŞVEREN İLE DAVALI OLMASI DURUMUNDA İŞ BİTİM TARİHİ               245

VIII- İSTİHKAKLARDAN (HAKEDİŞLERDEN) KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU VE İADESİ     247

A- GENEL AÇIKLAMA …………………………………………………………………………………………… 247

B- BEYANNAME ÜZERİNDEN HESAPLANAN VERGİDEN MAHSUP…………………… 248

C- DİĞER VERGİ BORÇLARINDAN MAHSUP YA DA NAKDEN İADE…………………… 248

1- Mahsup Yoluyla İade…………………………………………………………………………………………. 248

2- Nakden İade………………………………………………………………………………………………………. 249

D- DEVRALINAN FERDİ İŞLETMEYE DEVİRDEN ÖNCE ÖDENEN İSTİHKAKLARDAN KESİLEN VERGİLERİN HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİNE MAHSUP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ ………………………………………………….. 250

E- DEVAM ETMEKTE OLAN YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE HAKEDİŞLERDEN KESİLEN VERGİLERİN BİTEN İŞLERİN VERGİSİNDEN MAHSUP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ ……………………………… 252

F- GEÇİCİ KABUL TUTANAĞI DÜZENLENDİKTEN SONRA YAPILAN ÖDEMELERDEN GEREKSİZ YERE YAPILAN VERGİ KESİNTİLERİNİN İADESİ ………………………………………………………………………………………. 256

G- İSTİHKAKLAR (HAKEDİŞLER) ÜZERİNDEN KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU VE İADESİ HAKKINDA VERİLMİŞ DANIŞTAY KARARLARI VE ÖZELGELER………………………………………………………………………………… 258

IX- İŞİN ZARARLA SONUÇLANMASI HALİNDE KESİLEN VERGİLERİN DURUMU 268

X- İNŞAAT İŞLERİNDE İŞ ORTAKLIĞI (JOINT VENTURE)…………………………………… 270

A- TANIMI VE KAPSAMI ………………………………………………………………………………………… 270

B- UNSURLARI………………………………………………………………………………………………………. 270

C- KONSORSİYUMLARIN DURUMU …………………………………………………………………….. 271

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 271

2- Konsorsiyumun Adi Ortaklıktan ve İş Ortaklığından Avantajlı Yönleri …………. 276

a) Konsorsiyumun Adi Ortaklıktan Avantajlı Yönleri …………………………………………. 276

b) Konsorsiyumun İş Ortaklığından Avantajlı Yönleri ………………………………………… 277

3- Konsorsiyum Sözleşmesi………………………………………………………………………………… 279

D- İŞ ORTAKLIĞINDA ÖRTÜLÜ KAZANÇ VE EMSAL BEDELİ …………………………….. 281

1- İş Ortaklığının İşlemlerinde Örtülü Kazanç……………………………………………………… 281

2- İş Ortaklığına Yapılan Satışlarda Örtülü Kazanç ve Emsal Bedel………………….. 281

E- İŞ ORTAKLIĞI İLE İLGİLİ ÖZELLİK TAŞIYAN DİĞER DURUMLAR……………………. 284

1- İş Ortaklığının Belli Sürede Bitecek İş (Süreli İş) İçin Kurulabileceği…………….. 284

2- İşveren ya da Yapılacak İşin Birden Fazla Olması Durumunda İş Ortaklığı….. 284

3- İş Ortaklığının Bağlı Bulunduğu Vergi Dairesi…………………………………………………. 284

4- İş Ortaklığında İşin Bitim Tarihi………………………………………………………………………… 285

5- İş Ortaklığında İşin Bitiminden Sonra Lehte Oluşan Hasılatın Ne Şekilde Beyan Edileceği Hakkında               285

6- Ortak Yapılacak İnşaat İşinde Maliyet Kalemlerinin İzlenmesi………………………. 286

7- İş Ortaklığının Bitimindeki Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Ne Zaman Verileceği             288

8- İş Ortaklığının Zararlarının, Ortaklarının Kurum Kazancının Tespitinde İndirim Konusu Yapılmasının Mümkün Olmadığı          289

9- Ortaklık Sona Erdikten Sonraki Vergi ve Cezalar………………………………………….. 289

XI- ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR …………………………………………………………………….. 290

A- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNİN BAŞKALARINA DEVRİ ………………………………… 290

B- İSTİHKAK BEDELLERİNİN TAHSİL EDİLEMEMESİ …………………………………………. 293

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 293

2- Tahsil Edilemeyen İstihkaklar Şüpheli Alacak mıdır?…………………………………….. 294

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 294

b) Kamu Kuruluşlarından Tahsil Edilemeyen İstihkaklar ………………………………….. 294

c) Özel Sektöre Karşı Taahhüt Edilen İşlerde İstihkakların Tahsil Edilememesi. 295

C- İHALEDEN ÇEKİLMELERİ SAĞLAMAK AMACIYLA DİĞER MÜTEAHHİTLERE YAPILAN ÖDEMELER  295

D- ŞANTİYE KURULUŞ GİDERLERİ ……………………………………………………………………… 297

E- İDARECE İRAT KAYDEDİLEN TEMİNAT AKÇELERİ ………………………………………… 298

F- TAAHHÜT ŞEKLİNDE YAPILAN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE RE’SEN TAKDİR UYGULAMASI       299

G- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİ DEVAM EDERKEN ORTAKLARA YAPILAN ÖDEMELER      304

H- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİNİN DEVAMI SIRASINDA ELDE EDİLEN FAİZ VE REPO GELİRLERİ                 310

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 310

2- İnşaat ve Onarım İşinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz Repo Gelirleri ve Kur Farklarının Vergilendirme Dönemi 311

a) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz ve Repo Gelirleri İle Kur Farkları        311

b) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz Gelirleri ve Kur Farkları Konusunda Vergi İdaresinin Görüş ve Uygulamaları…………………………………………………………………………………………………………. 312

c) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz ve Repo Gelirleri İle Kur Farklarının İşin Bitim Tarihi İtibariyle Beyan Edilmesi Gerektiği…………………………………………………………………………………………………. 215

d) Danıştay’ın Görüşü ………………………………………………………………………………………….. 324

3- İşin Devamı Sırasında Alınan Avansların Bankada Değerlendirilmesinden Elde Edilen Faiz ve Kur Farkları  327

I- YURT DIŞI İNŞAAT İŞLERİNİ TAMAMLAYANLARIN YURT İÇİNDEN ALDIKLARI KREDİLERİN FAİZ VE KUR FARKLARI    329

İ- HAKEDİŞ BELGESİNİN DÜZENLENMESİ VE ONAYI İLE FATURANIN VE KDV’NİN İLİŞKİSİ     329

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 329

2- İnşaat Taahhüt Hizmetlerinde KDV Yönünden Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Tarih            335

a) Vergi İdaresinin Görüşü …………………………………………………………………………………… 336

b) Danıştay’ın Görüşü…………………………………………………………………………………………… 337

3- Avanslarda Fatura Düzenlenmeyeceği……………………………………………………………. 342

4- Sayıştay Denetimi Sonucunda Fazla Ödeme Olduğu Tespit Edilen Tutarın Kamu Kurumu Tarafından Müteahhitten Tahsili Halinde KDV Düzeltmesi Yapılıp Yapılamayacağı…………………………………………………………….. 343

5- Geçici Kabul Noksanlıklarında Yapılacak Kesintinin KDV Dahil Sözleşme Bedeli Üzerinden mi Yoksa KDV Hariç Sözleşme Bedeli üzerinden mi Yapılacağı ………………………………………………………………………………………. 344

J- DÖVİZLE YAPILAN İŞLERDE KDV…………………………………………………………………….. 345

1- Dövizle Yapılan İnşaat İşlerinde KDV Uygulamasına İlişkin Vergi İdaresi Görüşü 346

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 346

b) Döviz Olarak Ödenen Avanslarda KDV…………………………………………………………… 349

2- Bedelin Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Ta­rihten Sonra Ödenmesi Nedeniyle Ortaya Çıkan Kur Farklarında KDV     350

a) Müteahhit veya İnşaat Firması Lehine Oluşan Kur Farklarında KDV……………. 350

b) Satıcı Aleyhine Oluşan Kur Farklarında KDV………………………………………………….. 354

c) Tevkifatlı İşlemlerde Oluşan Kur Farklarında KDV…………………………………………. 355

3- Uluslararası İhaleler ve Kamu İhalelerinde Ödemeye Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Kur Farklarında KDV          357

4- Dövizli Senetlerin Kırdırılması-Ciro Edilmesi Halinde KDV……………………………. 359

5- Kur Farklarının Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz    362

K- YAPIM İŞLERİ, YAPIM İŞLERİ İLE BİRLİKTE VEYA AYRI İFA EDİLEN MÜHENDİSLİK-MİMARLIK VE ETÜT-PROJE HİZMETLERİ, İŞ GÜCÜ TEMİN HİZMETLERİ VE YAPI DENETİM HİZMETLERİNDE KDV TEVKİFATI 367

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 367

2- Yapım İşleri İle Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetlerinde KDV Tevkifatı             368

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 368

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 370

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 371

d) Yapım İşlerinin Tamamen veya Kısmen Alt Yüklenicilere Devredilmesi Halinde Tevkifat Uygulaması           371

e) KDV’den İstisna Olan Yapım İşleri ile Bu İşlerin Alt Yüklenicilere Devri Halinde Tevkifat Uygulaması             372

f) Mimarlık, Mühendislik, Etüt, Plan, Proje vb. İşlerin Yapım İşlerinin Bir Kısmı ile Birlikte Alt Yüklenicilere Devri Halinde Tevkifat Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………. 373

g) Hakedişli İşlerde Tevkifat Uygulaması……………………………………………………………. 373

h) Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yapılan Yapım İşlerinde Tevkifat Uygulaması          374

ı) 30.04.2006 (Bu Tarih Dahil) Tarihinden Önce İhalesi Tamamlanmış İşlerde Tevkifat Uygulaması      374

i) Belediyelerin Tevkifat Karşısındaki Durumu  …………………………………………………. 374

j) Vakıflara Verilen Yapım İşlerinde Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı…………………. 375

k) Belge Düzeni……………………………………………………………………………………………………… 376

l) Yapım İşlerindeki Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade…………………… 376

3- Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetlerde KDV Tevkifatı 377

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 377

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 378

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır…………………………………………………………………….. 378

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 379

4- Yapı Denetim Hizmetlerinde KDV Tevkifatı…………………………………………………….. 379

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 379

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 380

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 381

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 381

5- İşgücü Temin Hizmetlerinde KDV Tevkifatı…………………………………………………….. 382

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 382

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 382

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 387

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 387

6- Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetlerinde KDV Tevkifatı……………………………………. 388

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 388

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 388

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır  …………………………………………………………………… 388

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 388

L- YILLARA YAYGIN İNŞAATLARDA GEÇİCİ VERGİ ……………………………………………. 389

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 389

2- Yıllara Yaygın İnşaatlarda İnşaat İşinin Yanı Sıra Diğer Faaliyet ve Gelirlerin de Bulunması Halinde Geçici Vergi        390

3- Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Zararla Sonuçlandığı Durumlarda Geçici Vergiye Tabi Diğer Faaliyet ve Gelirlerin Geçici Vergi Karşısındaki Durumu……………………………………………………………………………………………. 391

a) Geçici Verginin Vergi Yasalarında İlk Kez Yer Aldığı 3505 Sayılı Kanun’un Gerekçesinde Yer Alan İfadeler  391

b) Geçici Verginin Cari Yılın Gelir veya Kurumlar Vergisine Mahsuben Alınması 392

4- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması ve/veya Arızi Gelirlerin de Olması Halinde Ortak (Müşterek) Genel Gider Dağıtımı-Geçici Vergi İlişkisi……………………………………………………………. 393

5- Aylara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri ……………………………………………………………. 395

6- Geçici Kabulden Sonra Alınan Hakedişlerden Dolayı Geçici Vergi Ödenmesi 396

7- Yıl İçinde Başlanılıp Bitmesi Nedeniyle GVK 42. Madde Kapsamına Girmeyen Taahhüt Şeklindeki İnşaatlar                397

8- Geçici Verginin Mahsubu …………………………………………………………………………………. 397

9- Geçici Verginin Muhasebeleştirilmesi…………………………………………………………….. 398

 M- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİNE KÂR/ZARAR PAYLAŞIMI ESASINA GÖRE KATILAN ŞİRKETİN VERGİLENDİRİLMESİ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 398

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÖZEL İNŞAAT İŞLERİ

 

I- DAİRE KAT VE DÜKKAN HALİNDE SATMAK İÇİN YAPILAN ÖZEL İNŞAATLAR  405

A- ÖZEL İNŞAATLARIN GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN 42. MADDESİ KARŞISINDAKİ DURUMU              405

B- ÖZEL İNŞAAT İŞLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY……………………………………… 419

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 419

2- İnşaat Devam Ederken Yapılan Satışlar İle Vergiyi Doğuran Olay ve Fatura… 419

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 419

b) Devam Eden İnşaatta Tapu Senedi İle Yapılan Arsa Paylı Daire Satışlarında Faturanın Ne Zaman Düzenleneceği     421

3- Vadeli Olarak Yapılan Satışlar…………………………………………………………………………. 423

C- KAZANCIN SAPTANMASI VE VERGİLENDİRİLMESİ ………………………………………. 429

1- Kat Daire ve Dükkanların Tümünün Aynı Yıl İçinde Satılması………………………… 430

2- Kat Daire ve Dükkanların Bazılarının Aynı Yıl Satılmaması ………………………….. 431

3- Kat Daire ve Dükkanların İnşa Edildiği Yılda Satılmaması ……………………………. 433

4- Ticari Kazanç Mükellefinin Şahsına Ait Arsa Üzerine Yaptığı Konutların Satışının Vergilendirilmesi Konusunda Maliye Bakanlığı’nın Görüşü…………………………………………………………………………………………………………………… 434

D- MÜTEAHHİDİN EŞ VE ÇOCUKLARINA SATTIĞI VEYA KENDİSİNİN VEYA ORTAĞININ ADINA KAYDEDİLEN DAİRE VE DÜKKANLARDA EMSAL BEDEL ………………………………………………………………………….. 435

1- Daire ve Dükkanların Eşe Çocuklara veya Yakınlara Bağışlanması (Bedelsiz Devir ya da Satışı)    435

a) Daire ve Dükkanı İvazsız (Bedelsiz) Olarak Alanlar Yönünden …………………….. 435

b) Daire ve Dükkanı İvazsız Olarak Satanlar Yönünden ……………………………………. 436

2- Daire ve Dükkanların Eşe Çocuklara veya Yakınlara Satışı …………………………. 436

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 436

b) İlişkili Kişi…………………………………………………………………………………………………………… 437

c) Emsallere Uygunluk İlkesi ………………………………………………………………………………. 437

d) Emsaline Uygun Fiyat veya Bedelin Tespitinde Uygulanacak Yöntemler……. 438

e) Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Dağıtılan Örtülü Kazanç Tutarları İçin Yapılacak Düzeltme İşlemleri           439

3- Satmak Amacıyla İnşa Edilen Gayrimenkullerin Satılmasından Vazgeçilmesi Durumunda Mükellefiyetin Sona Erdirilmesinin Vergisel Boyutu…………………………………………………………………………………………………….. 440

4- Ticari Kazanç Sahibinin Vergi Mükellefi Olmadan Önce Edinmiş Olduğu Gayrimenkulleri Satması Durumunda Ticari Kazanca Dahil Edip Etmeyeceği …………………………………………………………………………………………………… 442

E- BİNA VE ARSANIN DEĞERLEMESİ …………………………………………………………………. 444

1- Satın Aldığı Arsa Üzerine İnşaat Yapanlar …………………………………………………….. 444

2- Kat Daire ve Dükkan Karşılığı Başkasının Arsası Üzerine İnşaat Yapanlar…. 444

3- Stokların Değerlemesi…………………………………………………………………………………….. 446

F- KENDİ ARSASI ÜZERİNE BİR DEFAYA MAHSUS OLMAK ÜZERE BİNA İNŞA EDEREK KAT DAİRE VE DÜKKAN OLARAK SATANLAR……………………………………………………………………………………………………………………………….. 448

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 448

2- Vergilendirilecek Değer Artış Kazançları ……………………………………………………….. 450

3- Vergilendirilmeyecek Kazançlar ……………………………………………………………………. 453

4- Değer Artışında Safi Kazanç …………………………………………………………………………… 454

5- Elden Çıkarmanın Ne Anlama Geldiği …………………………………………………………….. 455

6- İktisap (Edinme) Bedeli…………………………………………………………………………………….. 455

7- Elden Çıkarma Bedeli……………………………………………………………………………………….. 456

8- İstisna Tutarı……………………………………………………………………………………………………… 457

G- 2/B KAPSAMINDA ALINAN ARAZİLERİN SATIŞINDAKİ VERGİLENDİRME……… 457

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 457

2- Gelir Vergisi, Vergi Usul Kanunu ve Medeni Kanun Yönünden……………………… 458

II- ARSA KARŞILIĞI DAİRE KAT VE DÜKKAN YAPIMI ………………………………………… 461

A- ARSA SAHİBİ İLE MÜTEAHHİT ARASINDAKİ İLİŞKİ ………………………………………… 461

B- ARSA KARŞILIĞI DAİRE VERİLMESİ SÖZLEŞMESİ ………………………………………… 462

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 462

2- Sözleşmenin Şekli ……………………………………………………………………………………………. 465

3- Tarafların Hakları ve Borçları ………………………………………………………………………….. 466

a) Arsa Sahibinin Hakları ve Borçları …………………………………………………………………. 466

b) Müteahhidin Hakları ve Borçları ……………………………………………………………………… 467

4- Özelgeler ve Yargı Kararları ……………………………………………………………………………. 468

5- Kat Karşılığı Arsa Üzerine İnşaat Sözleşmesi Örneği……………………………………. 474

C- KAT KARŞILIĞI İNŞAATLARDA ARSA SAHİBİNE PARA VE KİRA ÖDENMESİ.. 478

D- KAT KARŞILIĞI İNŞAATTA BİNA SAHİBİNE YAPILAN KİRA YARDIMININ VERGİLENDİRİLMESİ            479

E- KAT KARŞILIĞI İNŞAAT İŞİ YAPAN FİRMANIN ARSA SAHİBİ ADINA YAPTIĞI GİDERLERİN VERGİ MEVZUATI AÇISINDAN DURUMU VE BELGE DÜZENİ VE ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR………………………………………….. 480

F- ARSA KARŞILIĞI DAİRE YAPAN VE ALANLARIN VERGİ KANUNLARI YÖNÜNDEN DURUMLARI          486

1- Kat Daire ve Dükkan Karşılığı Başkasının Arsasına Bina Yapanlarda Vergileme 486

2- Arsa Karşılığı Daire Alınması, Alınan Dairelerin Satışı ya da Kiraya Verilmesinde Vergileme             494

a) Arsa Karşılığı Daire ya da Dükkan Alınması Olayında Arsa Sahibi Yönünden Vergileme     494

b) Arsa Karşılığı Alınan Daire ve Dükkanların Satışında Vergileme …………………. 507

c) Arsa Karşılığı Alınan Daire Kat ve Dükkanların Kiraya Verilmesi………………… 539

d) Arsa Karşılığı Edinilen Bağımsız Bölümlerin Bağışlanması………………………….. 542

3- Kat Karşılığı İnşaat İşinde, Arsa Sahiplerince Müteahhide Devri Yapılacak Gayrimenkullerin Müteahhide Devredilmeksizin Müteahhidin Göstereceği Üçüncü Kişilere Satışı İşleminden Ne Şekilde Tapu Harcı Aranılacağı Hususu İle Konunun Gelir Vergisi ve Vergi Usul Kanunları Yönünden Değerlendirilmesi…………………………………………….. 542

a) 492 sayılı Harçlar Kanunu Yönünden………………………………………………………………. 542

b) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Yönünden…………………………………………………………. 543

c) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 544

4- Hibe Yolu İle İktisap Edinilen Gayrimenkulün Satışından Elde Edilen Kazancın Vergilendirilmesi      545

a) 01.01.1999 Tarihine Kadar Olan Uygulama…………………………………………………….. 545

b) 4369 Sayılı Kanun’la Getirilen Uygulama ……………………………………………………….. 547

c) Hibe Yolu İle Edinilen Gayrimenkulün 1999-2002 Yıllarında Satılması Halinde Vergilendirme Yönünden Yapılacak Uygulama………………………………………………………………………………………………………………………………. 548

d) 01.01.2003 Sonrası Uygulama ………………………………………………………………………… 549

G- HASILAT PAYLAŞIMI KARŞILIĞI ARSA VERİLMESİ…………………………………………. 549

1- Gerçek Kişilere Ait Arsaların Hasılat Paylaşımı Karşılığı Verilmesi……………… 549

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 549

b) Arsayı İnşaat Firmasına Hasılat Payı Karşılığında Vermenin, Belli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığı Vermekten Farkı            550

c) Hasılat Paylaşımı ve Hasılat Paylaşımının Vergi Avantajı……………………………… 551

2- Şirketin Aktifinde Kayıtlı Arsanın Hasılat Paylaşımı Karşılığı Verilmesi………… 553

III- DAİRE KAT VEYA DÜKKAN HALİNDE SATMA AMACI OLMAKSIZIN YAPILAN ÖZEL İNŞAATLAR      555

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 555

B- ÖZEL BİNA İNŞAATINDA MESKENİN YANISIRA İŞYERİNİN DE OLMASI DURUMUNDA FAALİYETİN TİCARİ KAZANÇ SAYILMASI YÖNÜNDE İDARENİN YAKLAŞIMI…………………………………………………………………………. 555

C- ÖZEL İNŞAATLARDA ÇALIŞTIRILAN İŞÇİLER…………………………………………………. 559

IV- YAPI KOOPERATİFLERİNE AİT ARSALARIN DAİRE KARŞILIĞI VERİLMESİ.. 561

A- YAPI KOOPERATİFLERİ İLE MÜTEAHHİT ARASINDAKİ İLİŞKİLER…………………. 562

B- KOOPERATİFLERİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU ………………. 562

1- Arsanın Bir Kısmının Müteahhide Satılması……………………………………………………. 563

2- Yapı Kooperatiflerinin Sahibi Oldukları Arsalarını Daire veya İşyeri Karşılığı Vermeleri        563

3- Yapı Kooperatiflerince Konut ve İşyeri Karşılığı Arsa Temin Edilmesi…………. 564

C- MÜTEAHHİDİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU………………………. 564

1- Dairelerin Bir Kısmının Müteahhide Devredilmesi ………………………………………… 564

2- İnşa Edilen Dairelerin Müteahhide Devredilmemesi………………………………………. 565

D- ARSASINI KAT KARŞILIĞINDA MÜTEAHHİDE VEREN KOOPERATİFİN BELGE DÜZENİ, KURUMLAR VERGİSİ VE KDV AÇISINDAN VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜĞÜ………………………………………………………………………………….. 567

1- Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme…………………………………….. 567

2- Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………. 568

3- Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………………………… 569

E- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURUMLAR VERGİSİ VE DİĞER VERGİ RESİM VE HARÇLARDAN MUAFİYETİ      572

V- YAPI KOOPERATİFLERİNDE VERGİLENDİRME…………………………………………….. 574

A- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN DURUMU ……. 574

B- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN DURUMU. 579

1- Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran (%1) ve KDV İstisnası Uygulamaları       579

2- Konut ve İşyeri Yapı Kooperatiflerinin Mal Alımlarında KDV………………………….. 580

3- Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Tesliminde KDV İstisnası……… 581

a) 03.07.2009 Tarihinden Önce Ruhsat Alanlar…………………………………………………… 581

b) 03.07.2009 Tarihinde ve Daha Sonra Ruhsat Alanlar…………………………………….. 581

4- İşyeri Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine İşyeri Tesliminde KDV………………………. 582

5- Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinde Arsa ve İşyeri Tesliminde KDV İstisnası      582

C- YAPI KOOPERATİFLERİNDE ORTAKLARI İÇİN SOSYAL KÜLTÜREL EKONOMİK VE TURİZM AMAÇLI YERLER KURULUP İŞLETİLMESİNDE KURUMLAR VERGİSİ……………………………………………………………….. 584

D- YAPI KOOPERATİFLERİNDE GELİR VERGİSİ…………………………………………………… 585

E- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR……………………………………………………………….. 585

1- Kooperatif Arsasının Kamulaştırılması…………………………………………………………… 585

2- Kooperatiflerin Gayrimenkullerini Kiraya Vermesi…………………………………………. 586

a) Kooperatif Gayrimenkulünün Vergi Kesintisi Yapmak Zorunda Olanlara Kiraya Verilmesi 586

b) Kooperatif Gayrimenkulünün Vergi Kesintisi Yapmak Zorunda Olmayanlara Kiraya Verilmesi         587

3- Kooperatiften Kiralanan Taşınmazla İlgili Olarak Yapılan Kira Ödemelerinin KDV ve KV Karşısındaki Durumu           587

4- Yapı Kooperatifine Ait Arsanın Satışında Kurumlar Vergisi İle KDV Mükellefiyeti ve Belge Düzeni   588

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 588

b) Katma Değer Vergisi Yönünden Değerlendirme…………………………………………….. 590

c- Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………………………… 590

5- Kooperatife Ait Arsanın Satışından Elde Edilen Tutarın Üyelere Dağıtılması ve Kooperatifin Bünyesinde Oluşan Zararların Mahsup Edilmesinin Vergi Mevzuatı Karşındaki Durumu………………………………………………… 592

6- Kooperatif Tarafından Kat Karşılığı Sözleşme İle Yapılan Binaların Üyelere Teslimi Sırasında Ödenecek Tapu Harcının Hesabında Bina Vergi Değerinin mi Yoksa Arsa Vergi Değerinin mi Esas Alınması Gerektiği 594

7- Ortak Kullanım Alanları Giderlerinin Kooperatiflerce Karşılanması Halinde Kurumlar Vergisi Uygulaması   595

8- Tasfiye Halinde Olan Kooperatif Taşınmazlarının Ortaklar Dışındakilere Satılması                595

9- Kooperatiflerde Vergi Numarası Alma ve Kullanma Zorunluluğu………………….. 596

VI- GAYRİMENKULLERİN EL DEĞİŞTİRMESİNDE YA DA DİĞER DURUMLARDA YAPILACAK İŞLEMLER İLE ÖDENECEK VERGİ RESİM VE HARÇLAR…………………………………………………………………………………………….. 597

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 597

B- GAYRİMENKULÜN SATILMASI…………………………………………………………………………. 597

1- İstenen Belgeler………………………………………………………………………………………………… 597

2- Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………………………………………… 598

a) Tapu Harçları ……………………………………………………………………………………………………. 598

b) Emlak Vergisi……………………………………………………………………………………………………. 601

C- EMLAK VERGİSİ BİLDİRİM VERME VE VERGİLERİN ÖDEME ZAMANLARI……. 602

1- Vergi Değeri………………………………………………………………………………………………………. 602

2- Vergi Nispeti……………………………………………………………………………………………………… 603

a) Bina Vergisi……………………………………………………………………………………………………….. 603

b) Arazi Vergisi……………………………………………………………………………………………………… 604

3- Gayrimenkulün Vergilendirilmesinde Bulunduğu Sokağın veya Ada, Parselin Hangi Hallerde Dikkate Alınacağı         604

4- Bildirim Verme Süresi………………………………………………………………………………………. 606

5- Ödeme Zamanı………………………………………………………………………………………………….. 606

6- Ödenmemiş Emlak Vergilerinden Sorumluluk………………………………………………… 607

D- VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ………………………………………………………………………… 607

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 607

2- Beyannamenin Verileceği Yer………………………………………………………………………….. 607

3- Beyanname Verilme Süresi …………………………………………………………………………….. 607

4- İstisnalar……………………………………………………………………………………………………………. 608

5- Verginin Oranı……………………………………………………………………………………………………. 608

6- Verginin Matrahı ve Ödeme Zamanı………………………………………………………………… 608

7- Diğer Hususlar………………………………………………………………………………………………….. 609

a) Gayrimenkulün Tapuda Tescili………………………………………………………………………… 609

b) İntifa Hakkının Kaldırılmasında Kayıtlı Değer Üzerinden mi Vergi Değeri Üzerinden mi Harç Uygulanacağı  609

c) Kuru Mülkiyetin Bağışlandığı Tarihte Geçerli Olan Emlak Vergi Değerlerinin Uygulanarak Tarhiyat Yapılması Mümkün Olmayıp Murisin Ölüm Tarihinde Geçerli Olan Emlak Vergi Değerleri Esas Alınarak Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplanması ve Verginin Bu Değerler Üzerinden Tahsil Edilmesi Gerektiği……………………………………………………. 611

E- ARSA ÜZERİNE BİNA İNŞA EDİLMESİ……………………………………………………………… 612

1- Tapu Harcı…………………………………………………………………………………………………………. 612

2- Sosyal Meskenlerde İndirimli Harç Uygulaması……………………………………………… 612

a) Mesken Yönünden…………………………………………………………………………………………….. 612

b) Satın Alınan veya Arsası Üzerine Mesken İnşa Edilen Mükellef Yönünden….. 613

3- Bina İnşaat Harcı………………………………………………………………………………………………. 613

F- GAYRİMENKULÜN BAĞIŞLANMASI…………………………………………………………………. 614

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 614

2- Bağışta Ödenecek Vergi ve Harçlar………………………………………………………………… 614

G- GAYRİMENKULÜN TAKSİMİ (PAYLAŞIMI)……………………………………………………….. 615

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 615

2- Taksimde Ödenecek Vergi ve Harçlar…………………………………………………………….. 615

H- GAYRİMENKULÜN İFRAZI (AYRIMI) VE TEVHİDİ (BİRLEŞTİRİLMESİ)…………….. 617

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 617

2- İfraz ve Tevhid İçin Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………… 617

I- TAPU SİCİLİNDE TASHİH (DEĞİŞİKLİK)……………………………………………………………. 617

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 617

2- Tashih İçin Ödenecek Harç………………………………………………………………………………. 618

İ- ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİ İLE TEMLİK……………………………………. 618

1- Tanımı ve İstenen Belgeler ……………………………………………………………………………… 618

2- Trampa İçin Ödenecek Vergi ve Cezalar…………………………………………………………. 619

J- İPOTEK İŞLEMLERİ……………………………………………………………………………………………. 619

1- İpotek İşlemi İçin Aranan Belgeler…………………………………………………………………… 620

2- İpotek Tesisinde Ödenecek Harç…………………………………………………………………….. 620

3- İpotekte Borç Miktarının Değiştirilmesi…………………………………………………………… 621

4- İpotekten Kurtarma – İpoteğe Gayrimenkul (Teminat) İlavesi………………………… 621

5- Derece Değişikliği…………………………………………………………………………………………….. 622

K- KAT İRTİFAKI……………………………………………………………………………………………………… 622

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 622

2- Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………………………………………… 623

3- Kat İrtifaklı Arsa Satışında Harç Uygulaması………………………………………………….. 624

a) Tebliğde Yer Alan Örnek ve Açıklama…………………………………………………………….. 624

b) Tebliğin Hukuka Aykırı Yönleri…………………………………………………………………………. 624

L- KAT MÜLKİYETİ…………………………………………………………………………………………………. 628

1- Tanımı ……………………………………………………………………………………………………………….. 628

2- İstenen Belgeler………………………………………………………………………………………………… 628

VII- BİNA İNŞAAT HARCI………………………………………………………………………………………. 629

A- BİNA İNŞAAT HARCININ KONUSU …………………………………………………………………. 629

B- BİNA İNŞAAT HARCINDAN MÜSTESNA TUTULAN İNŞAATLAR…………………….. 630

C- BİNA İNŞAAT HARCININ MÜKELLEFİ………………………………………………………………. 631

D- BİNA İNŞAAT HARCININ MATRAHI………………………………………………………………….. 631

VIII- ÖZEL İNŞAATLA İLGİLİ RESMİ İŞLEMLER……………………………………………………. 632

A- İMAR DURUMU………………………………………………………………………………………………….. 632

B- İMAR DURUMU HARCI …………………………………………………………………………………….. 632

C- YAPI RUHSATININ ALINMASI VE İZLENECEK SÜREÇ……………………………………. 632

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ

 

I- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………. 639

II- YURT DIŞINDA İŞ YAPAN MÜTEAHHİTLERİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU             640

A- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN………………………………………………………………… 640

1- Defter Tutma……………………………………………………………………………………………………… 641

2- Geçici Olarak Yurt Dışına İhraç Edilen Makine ve Teçhizatın Amortismanı….. 643

3- Yurt Dışına Gönderilmek Üzere İşletmeden Çekilen Sabit Kıymetler……………. 643

B- GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN…………………………………………………………….. 643

1- Tam Mükellef Olarak Vergilendirme………………………………………………………………… 643

2- Kazancın Ne Zaman Elde Edilmiş Sayılacağı………………………………………………….. 645

3- Yabancı Ülkelerde Ödenen Vergilerin Mahsubu……………………………………………… 646

4- Yurt Dışındaki İnşaat ve Onarım İşlerinden Doğan Zararlar………………………….. 647

C- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN ………………………………………………….. 648

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 648

2- Kazancın Türkiye’de Genel Sonuç Hesaplarına İntikal Ettirilmesi…………………. 650

3- Yurt Dışında Taşeron Olarak Hizmet Verilen İnşaatla İlgili Faturanın Türkiye’deki Ana Ortak Olan Firmaya Kesilmesinde KV, KDV ve Damga Vergisinden Muaf Olup Olmadığı………………………………………………………… 651

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 651

b) Katma Değer Vergisi Yönünden………………………………………………………………………. 653

4- Kazancın Geçici Vergi Karşısındaki Durumu………………………………………………….. 654

5- İşin Tamamlanmasından Sonra Ödenen Faiz ve Kur Farklarının Durumu……. 655

6- Merkez ve Şube Arasındaki Cari Hesapların Değerlemesi……………………………. 655

7- Götürü Gider Uygulaması…………………………………………………………………………………. 656

8- Türkiye’deki Merkez Genel Giderlerinden Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerine Pay Verilmesi             656

9- Yurt Dışındaki İnşaat İşlerinin Yapılabilmesi İçin İlgili Ülke Mevzuatına Göre Ayrı Bir Şirket Kurulmasının Zorunlu                          Olduğu Durumlarda İstisna Uygulaması……………………………………………………………… 656

D- KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN……………………………………………………………… 657

1- Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinde KDV ……………………………………………………… 657

a) Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinin KDV’ye Tabi Olmadığı…………………………… 657

b) Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetlerinin KDV Hizmet İhracatı İstisnasından Yararlanamayacağı             659

c) Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin İşin Bir Kısmını Taşeronlara Yaptırmaları Halinde KDV              659

d) Müteahhitlerin Yurt Dışında Yapacakları İnşaatların Projelerini Türkiye’de Çizdirmeleri Halinde KDV             660

e) Kamu İdare ve Müesseseleri İle Vakıf ve Derneklerin Yurt Dışında Bağış Amacıyla Yaptırdıkları İnşaatlarda KDV    660

2- Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin Yurt Dışına Götürdükleri Mallarda KDV İhracat İstisnası            661

a) KDV Kanunu Hükümleri……………………………………………………………………………………. 662

b) İhracat Yönetmeliği ve Tebliğlerinde Yer Alan Hükümler………………………………. 662

c) Olayın KDV İhracat İstisnası Karşısındaki Durumu……………………………………….. 663

E- YURT DIŞI TEMİNAT MEKTUPLARINDA DAMGA VERGİSİ VE HARÇ İSTİSNASI 665

III- YURT İÇİ MÜTEAHHİTLİK KARNESİ ALMAK İÇİN İSTENİLEN BELGELER…… 669

IV- YURT DIŞI MÜTEAHHİTLİK VE TEKNİK MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ KAPSAMINDA YAPILACAK İHRACAT VE İTHALATA İLİŞKİN TEBLİĞ (2008/1)…………………………………………………………………………………………………….. 674

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

İNŞAAT İŞLERİYLE İLGİLİ ORTAK AÇIKLAMALAR

 

I- İNŞAAT İŞLERİNDE VERGİ İNCELEMESİ …………………………………………………………. 685

A- İNCELEMEDEN AMAÇ……………………………………………………………………………………… 685

B- UYGULAMA AÇISINDAN ÖZEL İNŞAATLARDA VERGİ İNCELEMESİ……………… 686

1- Satılan Daire Kat ve Dükkanların Satış Bedellerinin Düşük Gösterilmesi……. 687

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 687

b) Alıcı İfadelerine Başvurulması…………………………………………………………………………. 690

2- İnşaat Maliyetlerinin Doğru Tespit Edilmemesi………………………………………………. 712

a) İnşaat Maliyetlerinin Olduğundan Düşük Gösterilmesi………………………………….. 712

b) İnşaat Maliyetlerinin Olduğundan Yüksek Gösterilmesi………………………………… 712

3- Beyan Döneminin Kaydırılması………………………………………………………………………… 713

4- Müteahhidin İşletmeden Çekmiş Olduğu ya da Arsa Sahibine Vermiş Olduğu Bağımsız Bölümlerin Değerinin Yanlış Tespit Edilmesi ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 713

5- Apartman İnşa Edenin Defter Tutmaması veya Vergi Mükellefiyetini Gizlemesi 714

6- Genellik Arz Eden Diğer Durumlar…………………………………………………………………… 715

C- UYGULAMA AÇISINDAN TAAHHÜT ŞEKLİNDE YAPILAN İNŞAATLARDA VERGİ İNCELEMESİ            724

1- Malzeme Sarfının ve İnşaat Giderlerinin Saptanması…………………………………….. 724

2- İnşaat Maliyetlerinin ya da Giderlerin Hangi Yollarla Yükseltildiği…………………. 726

a) Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanımı (Naylon Fatura Kullanımı)          726

b) Akaryakıt ve Nakliye Giderlerinin Olduğundan Fazla Gösterilmesi………………. 728

c) Bitmeyen İnşaatta Kullanılan Malzemeye İlişkin Faturaların Biten İşin Maliyetine Yansıtılması         728

d) Hiçbir İnşaatta Kullanılmamış Stokta Duran Malzemenin İnşaat Maliyetine Yansıtılması     728

3- İnşaat ve Onarma İşleriyle İlgili Olarak Defter Tutulmaması veya Vergi Mükellefiyetinin Gizlenmesi                729

D- ŞİRKETİN ORTAĞI OLAN FİRMAYA TAAHHÜT EDİLEN İNŞAAT İŞİ DOLAYISIYLA ALINAN AVANSLARIN ÖRTÜLÜ SERMAYE HESABINDA DİKKATE ALINIP ALINMAYACAĞI……………………………………………………. 730

II- İNŞAAT İŞLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ…………………………………………………. 734

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 734

B- NET ALANI 150 M2’YE KADAR KONUT TESLİMLERİNDE KDV UYGULAMASI.. 734

1- 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu Kapsamındaki Büyükşehirlerde Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerinde KDV ……………………………………………………………………………………………………………………….. 736

a) Yapı ruhsatı 1.1.2013 Tarihinden Önce Alınan Konut İnşaatı Projeleri ile Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Bunların İştirakleri Tarafından İhalesi Bu Tarihe Kadar Yapılan Konut İnşaatı Projelerine İlişkin Konut Teslimleri                737

b) Yapı Ruhsatı 01.01.2013 Tarihinden İtibaren Alınan Konut İnşaatı Projeleri İle Kamu Kurum ve Kuruluşları İle Bunların İştirakleri Tarafından İhalesi Bu Tarihten İtibaren Yapılacak Konut İnşaatı Projelerine İlişkin Konut Teslimleri     738

c) Büyükşehirlerde 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Rezerv Yapı Alanı ve Riskli Alan Olarak Belirlenen Yerler ile Riskli Yapıların Bulunduğu Yerlerde İnşa Edilecek Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı         739

d) İnşaat Ruhsatı 01.01.2013 Tarihinden Önce Alınan Kat Karşılığı İnşaat İşinin, 2013 Yılı İçinde Devralınarak İnşaat Ruhsatının Değiştirilmesi İşlemi Ruhsat Revizesi Olarak Kabul Edilecek mi?……………………. 741

2- Büyükşehir Belediyesi Kanunu Kapsamında Olmayan Diğer Şehirlerdeki Net Alanı 150 m2’ye Kadar Konut Teslimlerinde KDV ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 743

3- Net Alanı 150 m2’ye Kadar İkinci El Konut Teslimlerinde KDV ……………………… 743

4- Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerindeki Yeni KDV Düzenlemesinin Değerlendirilmesi             744

a) Arsa Değeri ve Emsal Yönünden…………………………………………………………………….. 746

b) Lüks ve Birinci Sınıf İnşaat Tespitinde 30 Yıl Önceki Mevzuata Tabi Tutma Sıkıntılara Neden Olacak             746

C- NET ALANI 150 M2 VE ÜZERİNDE OLAN KONUTLAR İLE İŞYERİ TESLİMLERİNDE KDV        747

D- KONUT VE İŞYERİ SATIŞLARINA UYGULANACAK KDV ORANININ TESPİTİNDE, ARTIK TAŞINMAZLARIN FİİLİ KULLANIMLARINA DA BAKILACAK……………………………………………………………………………………………………………. 748

1- Maliye Bakanlığı’nın Konut ve İşyeri Satışlarına Uygulanacak KDV Oranı Konusundaki Eski/Yeni Görüşü ve Uygulamaları    748

a) Öteden Beri Süre Gelen Görüşü………………………………………………………………………. 748

b) Yeni Görüşü: Taşınmazların Satışında KDV Oranı, Bunların Fiili Kullanımına Bakılarak Tespit Edilecek         749

2- Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 751

E- KDV UYGULAMASINDA NET ALAN HESABI VE BU KONUDA YAPILMASI GEREKEN DEĞİŞİKLİK      752

1- Maliye Bakanlığı’nın Uygulaması: 150 m2’lik Net Alan Hesabının 30 Seri No.lu KDV Genel Tebliğine Göre Yapılması Gerekir  753

a) İki Katlı Ya da Dubleks Evlerde Alan Hesabı…………………………………………………… 756

b) Bahçeli Evlerde Alan Hesabı……………………………………………………………………………. 756

c) İkiz Evlerde Alan Hesabı…………………………………………………………………………………… 758

2- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Düzenlemesi: Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yapılan Değişiklik ve Yeni “Bağımsız Bölüm Net Alan” Hesabı……………………………………………………………………………………….. 759

3- Kişisel Görüşümüz: Maliye Bakanlığı’nın 30 No.lu Tebliğ’in İlgili Bölümünü Yürürlükten Kaldırarak, Net Alan Hesabı Konusunda Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yapılan Değişiklik Çerçevesinde Yeni Bir Düzenleme Yapması Gerekir             760

F- İNŞAAT DEVAM EDERKEN ARSA ÜZERİNE KAT İRTİFAKI KURULARAK YAPILAN KONUT VE İŞYERİ SATIŞLARINDA KDV        762

G- DEVRE MÜLK HAKKI SATIŞINDA KDV…………………………………………………………….. 768

H- PREFABRİK KONUT VE KONTEYNER TESLİMLERİNDE KDV………………………… 769

I- JAKUZİLİ, BEYAZ EŞYALI, KLİMALI KONUT SATIŞLARINDA KDV……………………. 770

1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü…………………………………………………………………………….. 771

2- Konunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz ………………………………………. 772

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulamasının Yerinde Olmadığı ……………….. 772

b) Maliye Bakanlığı’nın Jakuzi, Beyaz Eşya, Klima vb. Eşyalar Nedeniyle Yüklenilen KDV’leri İade Hesabına Dahil Etmemesinin Anayasa’ya Aykırı Olduğu……………………………………………………………………………………. 773

c) Havuz, Bahçe Düzenlemesi vb. Ortak Kullanım Alanları İnşası Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İade Hesabına Dahil Edilmemesinin Kanuna Aykırı Olduğu…………………………………………………………………………………………… 773

İ- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN ÜYELERİNE KONUT TESLİMLERİNDE KDV 774

1- 03.07.2009 Öncesi Ruhsat Alan Kooperatifler Yönünden………………………………. 774

2- 03.07.2009 Sonrası Ruhsat Alan Kooperatifler Yönünden…………………………….. 775

J- HAZİNECE YAPILAN TAŞINMAZ TESLİMİ VE KİRALAMALARI, İRTİFAK HAKKI TESİSİ, KULLANMA İZNİ VE ÖN İZİN VERİLMESİ İŞLEMLERİ İLE TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI’NCA YAPILAN ARSA VE ARAZİ TESLİMLERİ        778

K- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE KDV 779

1- Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran (%1) ve KDV İstisnası Uygulamaları       779

a) İstisna veya İndirimli Oran Uygulaması Kapsamına Giren İşlemler……………… 781

b) İstisna ve/veya %1 KDV Oranı Kapsamına Girmeyen İşler…………………………… 787

c) Konut Yapı Kooperatifinin Arsasını Başka Bir Yapı                                           Kooperatifine Kat Karşılığı Vermesi Halinde KDV Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………. 788

d) Konut Yapı Kooperatifinin Arsasını Başka Bir Yapı Kooperatifine Kat Karşılığı Vererek, Üye Sayısından Fazla Aldığı Konutları İçin Para Karşılığında Yeni Üye Alması ve Aldığı Paraları Ortaklarına Dağıtması İşleminde KDV 789

e) Tasfiyeye Giren Konut Yapı Kooperatifine Yapılan İnşaat İşlerinde KDV Oranı 792

2- Arsası ve İnşaat Ruhsatı Kendi Adına Olmayan Konut Yapı Kooperatiflerinde KDV İstisnası ve İndirimli Oran Uygulaması     794

a) Konu İle İlgili Olarak Bugüne Kadar Yaşanan Sürecin Kronolojik Sıralaması. 794

b) Konunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz……………………………………….. 799

3- Konut Yapı Kooperatiflerinde İnşaat Ruhsatının Yenilenmesi Halinde KDV Uygulaması      801

4- Konut Yapı Kooperatiflerinin KDV Mükellefiyeti……………………………………………… 803

5- Yüklenicinin İnşaatı Tamamlayamayacağının Anlaşılması Üzerine Konut Yapı Kooperatifinin Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesini Feshetmesi Halinde, Fesih Tarihine Kadar Yüklenici Tarafından Kooperatife Verilen İnşaat İşine Uygulanacak KDV Oranı         807

6- Yapı Kooperatifine Hibe Edilmek Üzere Satın Alınan Aracın Gider Kaydı, Belge Düzeni ve KDV        808

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 808

b) Katma Değer Vergisi Yönünden………………………………………………………………………. 809

c) Vergi Usul Kanunu Yönünden………………………………………………………………………….. 810

L- KANUNLA KURULMUŞ SOSYAL GÜVENLİK KURULUŞLARI VE BELEDİYELERE SADECE NET ALANI 150 M2’Yİ AŞMAYAN KONUTLARA İLİŞKİN OLARAK YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE KDV…… 811

1- % 1 İndirimli KDV Oranı Uygulaması………………………………………………………………… 811

2- KDV İstisnası Uygulaması………………………………………………………………………………… 811

M- BELEDİYELER, İL ÖZEL İDARELERİ, TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI VE BUNLARIN %51 VEYA DAHA FAZLA HİSSESİNE YA DA YÖNETİMİNDE OY HAKKINA SAHİP OLDUKLARI İŞLETMELER TARAFINDAN KONUT YAPILMAK ÜZERE PROJELENDİRİLMİŞ ARSALARIN (SOSYAL TESİSLER İÇİN AYRILAN BÖLÜMLER DAHİL) NET ALANI 150 m² NİN ALTINDAKİ KONUTLARA İSABET EDEN KISMININ TESLİMİNDE KDV ………………………………………………………………………………… 812

N- KDV MATRAHININ BELİRLENMESİNDE ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR………. 814

1- İşveren Tarafından Sağlanan Malzeme ve Hizmet Bedellerinin KDV Matrahından İndirilemeyeceği 814

2- İstihkaklardan Yapılan Gelir Vergisi Stopajının KDV Matrahından İndirilip İndirilemeyeceği ve KDV’nin Damga Vergisinin Matrahına Dahil Olup Olmayacağı………………………………………………………………………………………….. 815

3- KDV Matrahının Hesaplanmasında İhale Tenzilatı Fiyat Farkı Teminat ve Gecikme Cezasının Durumu           816

a) İhale Tenzilatı…………………………………………………………………………………………………….. 816

b) Fiyat Farkı………………………………………………………………………………………………………….. 816

c) Teminat ve Gecikme Cezası Kesintileri………………………………………………………….. 816

d) Hakediş Raporu Üzerinde Eksik Hesaplanan KDV’nin Düzeltilmesi…………….. 817

e) Stopajları İşverence Üstlenilen Yıllara Sari İnşaat İşinde KDV Matrahı………… 818

O- ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ VE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNDE ARSA VE İŞYERİ TESLİMLERİ    819

Ö- BAŞKALARINA SATMA AMACI GÜTMEKSİZİN, KENDİ GEREKSİNİMİ İÇİN YAPILAN İNŞAATLARDA KDV         823

1- KDV Mükellefiyeti Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İnşaatlarda……………….. 823

2- KDV Mükellefiyeti Bulunan Kişi Ya da Şirketlerin Faaliyetleriyle İlgili Olarak Yaptıkları İnşaatlar       825

P- ARSA (KAT) KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…………………………………………….. 826

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 826

2- Maliye Bakanlığı’nın Kat Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulamasına ilişkin Görüşü           827

a) Genel Tebliğ ve Sirküler Düzeyinde Yaptığı Düzenleme………………………………… 827

b) Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Teslimi………………………………………….. 830

c) Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut ya da İşyeri Teslimi…………………… 831

d) Arsa Karşılığı İnşaat İşinde Vergiyi Doğuran Olay…………………………………………. 831

3- Danıştay’ın Konuya İlişkin Görüşü ………………………………………………………………….. 834

a) Arsanın Gerçek Bir Kişiye Ait Olduğu Durumlarda………………………………………… 835

b) Arsanın Ticari Bir İşletmeye Dahil Olduğu Durumlarda…………………………………. 838

4- Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 838

a) Arsa Sahibinin Hakları ve Borçları………………………………………………………………….. 840

b) Müteahhidin Hakları ve Borçları………………………………………………………………………. 840

5- Arsa Sahiplerine Arsanın Karşılığı Olarak Verilen Taşınmazlarda Emsal Bedel Nasıl Tespit Edilecek?          841

6- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde İnşaat Devam Ederken Kat                İrtifakı Kurulmak Suretiyle Arsa Sahiplerine Yapılan Konut Teslimlerinde KDV Uygulaması ve Belge Düzeni ………………………………………………. 845

7- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde Müteahhidin Kat İrtifakı Kurarak Arsa Sahipleri Adına Vekaleten Sattıkları Taşınmazlarda Arsa Sahiplerinin Vergi Mükellefiyeti Doğar mı? …………………………………………………………. 848

8- Veraseten veya İvazsız Olarak İntikal Eden Arsanın Kat Karşılığı Verilmesi İşleminin KDV Karşısındaki Durumu      852        

9- Müteahhit Tarafından Arsa Sahibi Adına Yapılan Masrafların Gider Kaydı ve KDV İndirimi  856

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 856

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 859

10- Kat İrtifakı Kurulduktan Sonra Henüz İnşaat Tamamlanmadan İnşaatın Seviyesine Göre Teminat Amaçlı Olarak Müteahhide Tapuda Yapılacak Devirlerde KDV ……………………………………………………………………… 862

11- Arsasını Kat Karşılığı Müteahhide Veren Konut Yapı Kooperatiflerinin KDV ve Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu        863

R- HASILAT PAYLAŞIMI ESASINA GÖRE YAPILAN İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…….. 873

1- 60 Sıra No.lu KDV Sirküleri İle Yapılan Düzenleme………………………………………… 874

2- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde KDV………………………. 875

3- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay 876

4- Hasılat Paylaşımı Esasının Bir Gereği Olarak Ortak Havuzda Toplanan Paraların Bankada Değerlendirilmesi Sonucu Elde Edilen Faizlerin Müteahhitlere Aktarılması İşleminin KDV Karşısındaki Durumu………… 877

5- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde KDV İadesi…………… 878

6- Şirketlerin Kısmen Kat Karşılığı, Kısmen Hasılat Paylaşımlı Olarak Yaptıkları Arsa Teslimlerinde KDV, Kurumlar Vergisi ve Belge Düzeni……………………………………………………………………………………………………………………. 878

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 878

b) KDV Yönünden………………………………………………………………………………………………….. 879

7- Arsayı İnşaat Firmasına Hasılat Payı Karşılığında Vermenin, Belli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığı Vermekten Farkı ve Vergi Avantajı………………………………………………………………………………………………………………….. 880

a) Nakit-Ayın Farkı………………………………………………………………………………………………… 880

b) Trampadan Farkı………………………………………………………………………………………………. 881

c) Eser Sözleşmesinin (İstisna Akdinin) Olmayışı………………………………………………. 881

d) Arsanın Bir Kısmının Yada Tamamının İnşaat Firmasına Verilmesi……………… 881

e) Hasılat Paylaşımı ve Hasılat Paylaşımının Vergi Avantajı……………………………… 881

S- YURT DIŞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…………………………………………………………………. 883

1- Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinin KDV’nin Konusuna Girmediği………………. 883

2- Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin Aldıkları İşin Bir Bölümünü Türk Taşeronlara Yaptırmaları        887

3- Müteahhitlerin Yurt Dışında Yapacakları İnşaatların Projelerini Türkiye’de Çizdirmeleri      888

4- Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracatta KDV          889

a) 2008/1 Sayılı Tebliğ İle Yapılan Düzenleme……………………………………………………… 889

b) Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri                           Kapsamında Yapılacak İhracatta KDV İstisnası Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………………………….. 890

5- Yurt Dışına Yapılan Makine ve Teçhizat Kiralamasında KDV………………………… 892

a) İhracat Mevzuatı Yönünden……………………………………………………………………………… 892

b) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ……………………………………………………………………………. 893

c) Danıştay’ın Görüşü ………………………………………………………………………………………….. 893

d) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz ……………………………………………………… 894

Ş- İŞLETME AKTİFİNE KAYITLI TAŞINMAZLARIN SATIŞI VE AYNİ SERMAYE OLARAK KONULMASINDA KDV      895

1- İşletme Aktifine Kayıtlı Taşınmazların Müzayede Mahallerinde Satışı…………… 895

2- İşletme Aktifine Kayıtlı Gayrimenkullerin Kamulaştırılması…………………………… 895

3- Aktife Kayıtlı Taşınmazların Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulmasında KDV     897

a) Şirket Aktifinde Kayıtlı Taşınmazların KDV Kanunu’nun 17/4-c Maddesi Kapsamında Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminde KDV İstisnası…………………………………………………………………….. 898

b) Şirketlerin Aktifinde En Az İki Tam Yıl Süreyle Bulunan                          Taşınmazların Mevcut veya Yeni Kurulacak Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminde KDV………………………………………………. 899

c) Şirket Aktifinde Kayıtlı Taşınmazların Yukarıda 1 ve 2. Maddelerde Belirtilenler Dışında Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminin KDV’ye Tabi Olduğu…………………………………………………………… 900

4- Aktife Kayıtlı Arsaların Belediyeye Terkinde KDV…………………………………………… 901

5- Bankaların Taşınmaz Satışlarında ve Kamulaştırılmasında KDV…………………. 902

6- Vakıf Dernek ve Mesleki Kuruluşların Yaptığı Gayrimenkul Satışlarında KDV 904

7- SİT Alanında Bulunan Taşınmazlarına Karşılık Şahıslara Hazine Arazisi Verilmesi İşleminde KDV   905

a) Hazine Yönünden………………………………………………………………………………………………. 905

b) Kişiler Yönünden………………………………………………………………………………………………. 905

T- KURUMLARIN EN AZ İKİ TAM YIL SÜREYLE AKTİFLERİNDE YERALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA KDV İSTİSNASI  905

1- Genel Olarak İstisna Uygulaması ve Aranılan Şartlar…………………………………….. 905

a) Taşınmazların İki Tam Yıl Süreyle Aktifte Bulundurulması……………………………. 906

b) İstisnadan Yararlanılabilmesi İçin Kurum Olunması Gerektiği………………………. 908

c) Taşınmaz Ticareti İle Uğraşılmaması………………………………………………………………. 909

d) Taşınmazların Satış Suretiyle Devir ve Tesliminin Yapılması Gerektiği……….. 910

e) KDV İstisnası Bakımından, Satış Bedelinin Tahsil Edilip Edilmemesinin Önemli Olmadığı   911

f) İndirim…………………………………………………………………………………………………………………. 911

2- İki Yıldan Fazla Şirket Aktifinde Bulunan Taşınmazların İcra Yoluyla Satışında KDV İstisnası             911

3- Şirket Aktifinde İki Tam Yıldan Uzun Süredir Kayıtlı Taşınmazın Milli Eğitim Müdürlüğü Tarafından Okul Yapılması İçin Kamulaştırılması ve Şirket Tarafından Kamulaştırma Bedelinin Tahsil Edilmeyerek Bağışlanması Halinde KDV İstisnası           912

4- Şirket Aktifine Kayıtlı Eski Binanın Yapılarak Yenisinin Yaptırılması Halinde İki Yıllık Sürenin Başlayacağı Tarih        913

5- Tapuda Devir Yapılmaksızın Satılan Taşınmazlar Nedeniyle KDV ve Kurumlar Vergisi İstisnasından Yararlanılıp Yararlanılamayacağı…………………………………………………………………………………………….. 914

a) Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden……………………………………………………………….. 914

b) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………… 914

6- Kamulaştırma Karşılığında Verilen Arsanın Satışında İstisna Uygulaması….. 915

7- En Az İki Tam Yıl Süreyle Şirket Aktifinde Kayıtlı Bulunan Arsaların Kat Karşılığı Müteahhitlere Verilmesi İşleminde KDV       917

8- Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnalarının Uygulanabilirliği     920

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü: Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnası Uygulanamaz………………………………………………………………………………………………………… 921

b) Kişisel Görüşümüz: Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnası Uygulanabilir……………………………………………………………………………………………………………………………….. 923

9- Tür Değiştirerek Sermaye Şirketine Dönüşen Kollektif Şirketlerin Aktifine Kayıtlı Taşınmazların Satışında KV ve KDV İstisnası Bakımından 2 Yıllık Sürenin Başlangıç Tarihi……………………………………………………… 926

a) TTK Yönünden ………………………………………………………………………………………………….. 927

b) KVK ve KDV İstisnaları Yönünden 2 Yıllık Sürenin Hesabı…………………………….. 927

10- Organize Sanayi Bölgesindeki Ön Tahsis Belgeli Gayrimenkul Tesliminde KDV İstisnası  931

11- Belediye ve İl Özel İdarelerinin Mülkiyetinde En Az İki Tam Yıl Süreyle Bulunan Taşınmazların Satışında KDV İstisnası          931

U- TMSF TARAFINDAN YAPILAN TAŞINMAZ SATIŞLARINDA KDV İSTİSNASI…… 934

Ü- BORÇLU VE KEFİLLERİNİN BORÇLARINA KARŞILIK BANKALARA YAPTIKLARI TAŞINMAZ VE İŞTİRAK HİSSESİ DEVİR VE TESLİMLERİNDE KDV İSTİSNASI…………………………………………………………………………. 936

1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 937

2- Kişisel Görüşümüz …………………………………………………………………………………………… 939

V- BELEDİYELER İL ÖZEL İDARELERİ TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI VE BUNLARIN % 51 VEYA DAHA FAZLA HİSSESİNE YADA YÖNETİMİNDE OY HAKKINA SAHİP OLDUKLARI İŞLETMELER TARAFINDAN KONUT YAPILMAK ÜZERE PROJELENDİRİLMİŞ ARSALARIN TESLİMİNDE KDV……………………………………………………………………………… 941

Y- SAT – GERİ KİRALA – SATIN AL (SELL AND LEASEBACK)’DE KDV İSTİSNASI 942

1- Kurumlar Vergisi İstisnası ………………………………………………………………………………. 943

a) Taşınmazlardan Kastedilen Husus………………………………………………………………….. 944

b) İstisnadan Hangi Şirketler Yararlanacak? ……………………………………………………… 945

c) İstisna, Taşınmaz Satışından Doğan Kazancın Tamamına (% 100’üne) Uygulanacak           945

d) İstisna Uygulamasında Taşınmazların 2 yıl Aktifte Bulundurma Şartı Aranılmayacak          946

2- KDV İstisnası  …………………………………………………………………………………………………… 946

Z- İNDİRİMLİ ORANA TABİ İNŞAT İŞLERİNDEN DOĞACAK KDV İADELERİNİN USUL VE ESASLARI        948

1- İade Tutarının Hesaplanması……………………………………………………………………………. 949

a) Yılı İçinde Mahsuben Talep Edilecek İade Tutarlarının Hesaplanması………….. 949

b) İzleyen Yıl İçerisinde Nakden/Mahsuben Talep Edilecek İade Tutarlarının Hesaplanması    951

2- İade Hesabına Dahil Edilebilecek Yüklenilen KDV………………………………………….. 952

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 952

b) Stoklarda Yer Alan Mallar………………………………………………………………………………… 953

c) Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler……………………………………………………………… 953

d) Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler……………………………………….. 953

3- Yılı İçerisindeki Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesi………………………………… 954

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 954

b) Mahsubu Talep Edilebilecek Borçlar……………………………………………………………….. 955

4- Yılı İçinde Mahsup Edilemeyen Vergilerin İadesi…………………………………………….. 956

5- Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması………………………………………………. 958

6- İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında Meydana Gelen Değişiklikler          959

7- Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri……………………….. 961

8- İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi ……………………………………………….. 961

a) Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………………….. 961

b) Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………………………….. 961

c) Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi…. 961

9- Konut İçinde Satılan Beyaz Eşya, Klima, Jakuzilere Ait KDV’nin İade Hesabında Dikkate Alınmayacağı         962

10- Konutların Ortak Kullanım Alanlarına İlişkin KDV’nin İade Edilmeyeceği……. 963

11- Kat İrtifaklı Taşınmaz Teslimlerinde KDV İade Dönemi……………………………….. 964

12- KDV İade Alacaklarının Temlik Edilip Edilemeyeceği…………………………………… 966

13- İndirimli Orana Tabi İşlemlerden Doğan KDV Alacaklarının Vade Tarihinden Sonra Elektrik ve Doğalgaz Borçlarına Mahsup Edilip Edilemeyeceği……………………………………………………………………………………………………….. 967

14- Arsa Sahibine Arsa Karşılığı Teslim Edilen Konutlar İçin Yüklenilen KDV’nin İade Hesabına Dahil Edilip Edilemeyeceği        968

15- İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirim ve İadenin Konutların Teslimi İle Mi Yoksa Kesin Yada Geçici Kabulle Mi Gerçekleştirilebileceği……………………………………………………………………………………………………………………………….. 969

16- Satamadıkları Net Alanı 150 M2’ye Kadar Olan Konutları Kendilerine Fatura Eden Müteahhitler KDV İadesi Alabilir Mi?         969

a) Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması……………………………………….. 969

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz ……………………………………………………… 970

W- KDV İLE İLGİLİ ORTAK HÜKÜMLER………………………………………………………………… 974

1- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde (ATİK) İndirim…………………………………… 974

2- İnşaat İşlerinde KDV İndirimi ve İndirimin Belgelendirilmesi…………………………. 975

3- Kısmi Vergi İndirimi Uygulaması……………………………………………………………………… 975

a) Konut İnşaatlarında Kısmi KDV İndirimi………………………………………………………….. 977

b) Bağış Amacıyla Yapılacak Diğer İnşaatlarda Kısmi Vergi İndirimi……………….. 978

c) İnşaat Taahhüt Hizmetlerinde Kısmi Vergi İndirimi………………………………………… 979

d) Müşterek Genel Giderler ve Amortismanlarda Kısmi Vergi İndirimi ……………. 980

e) Teslimleri İstisna Kapsamına Giren Mükelleflerde Durum ……………………………. 981

f) İndirilen KDV’nin Kısmi İstisna Kapsamındaki İşlemlere İsabet Eden Kısmının Düzeltilmesi               981

4- İndirim Konusu Yapılamayacak KDV………………………………………………………………. 981

5- Kaybolan Faturada “Aslı Gibidir” Uygulaması, Gider Kaydı ve KDV İndirimi… 982

a) Mükelleflerce Yapılan Uygulama……………………………………………………………………… 982

b) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 983

c) Kişisel Görüşümüz …………………………………………………………………………………………… 984

6- Bilanço Esası Yerine İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflerde KDV İndirimi            984

a) Yargı Organlarının Kararları…………………………………………………………………………….. 985

b) Gelir İdaresi’nin Görüşü……………………………………………………………………………………. 986

7- Yurt Dışında Yapılan İnşaat ve Onarım İşlerinde Türkiye’deki Harcamalar ve Genel Merkez Giderlerinden Yurt Dışı Şantiyelere İsabet Eden Paya İlişkin KDV……………………………………………………………………………….. 986

8- İşi Zamanında Bitiremeyen Müteahhitten Tahsil Edilen Gecikme Cezasında KDV. 988

9- Yevmiye Defterinin Tasdiksiz Arka Sayfalarına Kaydedilen Faturalardaki KDV’nin İndirilebileceği   988

a) Vergi İdaresinin Görüşü……………………………………………………………………………………. 989

b) Yargı Organlarının Görüşü……………………………………………………………………………….. 989

c) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 991

10- KDV İndirim ve İadelerinde Müteselsil Sorumluluk………………………………………. 995

a) İşleme (Alım-Satım) Doğrudan Taraf Olanlarda Müteselsil Sorumluluk Uygulaması              996

b) İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlarda Müteselsil Sorumluluk Uygulaması.. 1003

c) Sorumlu Sıfatıyla KDV Ödenen İşlemlerde Müteselsil Sorumluluk Uygulaması 1003

11- Mükellefiyet Tesis Ettirilmeden Önce Yapılan Masraflar İle Mal, Hizmet Ve Demirbaş Alımları Ve Bunlar İçin Ödenen KDV’ler ……………………………………………………………………………………………………………………………… 1004

12- Binek Otomobil Alımlarına Ait KDV/ÖTV’nin Doğrudan Gider Yazılabileceği veya Maliyete İntikal Ettirilebileceği       1006

13- İşi Bırakan Mükelleflerin İndiremedikleri KDV’yi Gider Yazabilecekleri……. 1007

14- Yıl Sonuna Kadar Defterlere Kaydedilmeyen Faturalardaki KDV’nin İndirilemeyeceği        1008

15- Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Faturaların Gider Kaydı ve KDV İndirimi     1009

a) Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Giderlerine Ait Faturaların, Gerçek Yüklenicileri Tarafından Gider Yazılabileceği………………………………………………………………………………………………………. 1009

b) Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Giderlerine Ait Faturalardaki KDV’nin İndirilebileceği              1011

16- Çalınan Mallarda KDV İndirimi……………………………………………………………………… 1013

a) Çalınan Malların Zayi Olmuş Sayılıp Sayılmayacağı…………………………………….. 1013

b) Çalınan Mallar Nedeniyle Yüklenilen KDV İle İlgili Olarak Yapılacak İşlem…. 1014

17- Alış Faturasının Satıcıdan Temin Edilememesi Halinde KDV İndirimi……….. 1017

18- Gecikme Cezaları ve Tazminatlarda Katma Değer Vergisi……………………….. 1019

19- KDV’nin Bedele Dahil Olup Olmadığının İhtilaflı Olması Halinde Yapılacak İşlem. 1020

a) KDV Kanunu’nun İlgili Hükümleri…………………………………………………………………… 1021

b) KDV’nin Bedele Dahil Olup Olmadığının İhtilaflı Olması Halinde Yapılacak İşlem 1022

20- Jeep ve Arazi Taşıtı Alımında Ödenen KDV’nin İndirilemeyeceği………………. 1022

a) Vergi İdaresinin Süregelen Uygulaması………………………………………………………… 1023

b) Yargı Organlarının Görüşü……………………………………………………………………………… 1023

c) Jeep ve Arazi Taşıtı Alımı Nedeniyle Yüklenilen Ancak İndirimi Mümkün Bulunmayan KDV’nin ve ÖTV’nin Doğrudan Gider Yazılabileceği ya da Maliyete İntikal Ettirilebileceği…………………………………………. 1024

21- Tasfiye Halindeki Konut Yapı Kooperatifinin Arsa Satışının KV ve KDV Karşısındaki Durumu         1025

a) Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden…………………………………………………………….. 1025

b) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 1026

22- Belediyeye Ait Arsa ve Arazilerin İfraz, Tevhid, İmar Uygulaması, Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti Gibi Uygulamalarla Konut, İşyeri ve Arsa Şekline Dönüştürülerek Satışının KVK ve KDV Karşısındaki Durumu…… 1027

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………… 1027

b) Katma Değer Vergisi Yönünden…………………………………………………………………….. 1029

23- Tapu Kaydında I ve II. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı Şerhi Bulunan Gayrimenkullerin Satın Alınıp Restore Ettirilerek Satışında KDV……………………………………………………………………………………. 1031

24- Sözleşme Feshinden Doğan Tazminatlarda KDV……………………………………….. 1032

25- Faaliyeti Sona Eren Adi Ortaklıklarda İndirilemeyen KDV Sorunu…………….. 1033

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması ……………………………………………….. 1034

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz…………………………………………………….. 1035

III- GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLENDİRİLMESİ………….. 1038

A- GENEL BİLGİLER…………………………………………………………………………………………….. 1038

1- Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından Ne Anlaşılması Gerektiği ve Ne İş Yaptığı 1038

a) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından Ne Anlaşılması Gerektiği…………………….. 1038

b) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Ne İş Yaptığı ……………………………………….. 1038

c) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Yatırımcılara Sağladığı Avantajlar ve Hakları 1039

d) Yatırımcılar Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına Nasıl Yatırım Yapabilir?….. 1039

e) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Nasıl Kurulur?………………………………………….. 1040

f) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Paylarının Halka Arzı Nasıl Gerçekleştireceği                1040

g) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Bağımsız Denetim Kapsamında Olduğu…….. 1040

h) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Yapamayacağı İşler……………………………. 1041

I) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Hangi Faaliyetlerde Bulunabilirler?…………. 1041

B- GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIKLARININ VERGİLENDİRİLMESİ…………….. 1043

1- Kurumlar Vergisi İstisnası……………………………………………………………………………… 1043

2- Yüzde Sıfır Oranında Kâr Dağıtım Stopajı Avantajı………………………………………. 1044

3- GYO’nın Menkul Kıymet Alım Satım Kazançları Üzerinden Yapılan Vergileme 1044

4- Katma Değer Vergisi Açısından Vergilendirme……………………………………………. 1044

5- Damga Vergisi Açısından Vergileme…………………………………………………………….. 1045

6- GYO İştirakçilerinin Elde Ettikleri Kazançların Vergilendirilmesi………………… 1045

a) İştirak Edenin Kurum Olması Durumunda…………………………………………………….. 1045

b) İştirak Edenin Gerçek Kişi Olması Durumunda……………………………………………. 1045

IV- LİMİTED ŞİRKET ŞEKLİNDEKİ İNŞAAT ŞİRKETLERİNİ ANONİM ŞİRKETE DÖNÜŞTÜRMENİN AVANTAJLARI            1047

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1047

B- ANONİM ŞİRKET Mİ, YOKSA LİMİTED ŞİRKET Mİ AVANTAJLI?…………………….. 1047

C- LİMİTED ŞİRKET HİSSESİNİN DİĞER ORTAĞA DEVRİNDE SORUN YAŞANABİLECEĞİ          1049

1- Devir Gideri……………………………………………………………………………………………………… 1049

2- Gelir Vergisi…………………………………………………………………………………………………….. 1050

3- Anonim Şirket Çözümü…………………………………………………………………………………… 1050

V- MÜTEAHHİDİN İŞYERİ VE İŞÇİLERE İLİŞKİN ÖDEVLERİ…………………………….. 1051

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1051

1- Bildirimler………………………………………………………………………………………………………… 1051

a) İşe Başlamayı Bildirme………………………………………………………………………………….. 1051

b) Adres Değişikliklerinin Bildirilmesi……………………………………………………………….. 1051

c) İşi Bırakmanın Bildirilmesi……………………………………………………………………………… 1052

d) Ölümünün Bildirilmesi…………………………………………………………………………………….. 1052

2- Defter Tutma…………………………………………………………………………………………………… 1053

a) Kayıt Nizamı Yanlış Kayıtların Düzeltilmesi ve Kayıt Süresi……………………….. 1054

b) İnşaat İşleriyle Uğraşanlarda Defterlerin Tasdiki…………………………………………. 1054

3- Beyanname Verme…………………………………………………………………………………………. 1055

a) Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………. 1055

b) Beyannamelerin Elektronik Ortamda Gönderilmesi…………………………………….. 1056

4- Diğer Ödevler………………………………………………………………………………………………….. 1057

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1057

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1057

2- İş Değişikliği, Adres Değişikliği ve Diğer Değişikliklerin Bildirimi……………….. 1058

3- Çalışanların Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1059

4- Primlerin Bildirimi…………………………………………………………………………………………… 1059

5- İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Bildirimi………………………………………… 1060

a) İş Kazasının Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1060

b) Meslek Hastalığının Bildirimi………………………………………………………………………….. 1061

6- Alt İşverenin (Taşeronun) Bildirilmesi…………………………………………………………… 1061

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1061

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1061

a) Asıl İşveren Açısından……………………………………………………………………………………. 1061

b) Alt İşveren Açısından……………………………………………………………………………………… 1062

2- Engelli İşçi Çalıştırma Yükümlülüğü………………………………………………………………. 1063

3- İşçilere ve Ücrete İlişkin Yükümlülükler……………………………………………………….. 1064

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1064

b) Ücretlerin Bankalar Aracılığıyla Ödenmesi………………………………………………….. 1064

4- Yıllık İzinler………………………………………………………………………………………………………. 1065

D- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER…………………………… 1065

1- İşyeri Tehlike Sınıfı………………………………………………………………………………………….. 1065

2- Çalışan Temsilcisi…………………………………………………………………………………………… 1065

3- İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi, Diğer Sağlık Personeli Çalıştırılması….. 1067

a) İş Güvenliği Uzmanlığı…………………………………………………………………………………….. 1067

b) İşyeri Hekimliği……………………………………………………………………………………………….. 1067

c) Diğer Sağlık Personeli……………………………………………………………………………………. 1068

d) İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Görevlendirilmemesi              1069

e) Onaylı Defter ………………………………………………………………………………………………….. 1069

4- İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi……………………………………………………………………… 1069

5- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi………………………………………………………………………… 1070

6- Mesleki Eğitim ………………………………………………………………………………………………… 1071

7- İşe Girişlerde ve Periyodik Olarak Sağlık Gözetimi ……………………………………… 1072

8- Acil Durum Planı……………………………………………………………………………………………… 1072

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1072

b) Acil Durum Planlarının Yenilenmesi………………………………………………………………. 1073

c) Görevlendirilecek Çalışanların Belirlenmesi………………………………………………… 1073

d) Tatbikat……………………………………………………………………………………………………………. 1073

e) İşverenin Yükümlülükleri……………………………………………………………………………….. 1073

f) Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisinin Bulunduğu İşyerlerinde Acil Durum Planları  1074

g) Yükümlülüklere Uymamanın Cezası……………………………………………………………… 1074

9- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun Kurulması………………………………………………… 1075

a) Genel Olarak …………………………………………………………………………………………………… 1075

b) Kurulun Oluşumu……………………………………………………………………………………………. 1075

c) Aynı Alanda Alt İşveren (Taşeron) Varsa……………………………………………………… 1076

d) Kurul Oluşturulmazsa ……………………………………………………………………………………. 1077

10- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği ………………………………………………………….. 1077

a) İşverenlerin sorumlulukları……………………………………………………………………………. 1077

b) İşveren ve Alt İşverenlerin Sorumlulukları……………………………………………………. 1078

c) Proje Sorumlusunun Sorumlulukları……………………………………………………………… 1078

d) Sağlık ve Güvenlik Koordinatörünün Görevlendirilmesi ……………………………… 1079

e) Sağlık ve Güvenlik Planı…………………………………………………………………………………. 1079

f) Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim……………………………………………… 1079

11- Risk Değerlendirmesi…………………………………………………………………………………… 1080

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1080

B) Risk Değerlendirme Ekibi……………………………………………………………………………… 1081

c) Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisinin Bulunduğu İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yapılması        1081

d) Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi………………………………………………………….. 1082

e) Risk Değerlendirmesinde İşverenin Yükümlülüğü ………………………………………. 1082

f) Risk Değerlendirmesi Yapılmazsa ………………………………………………………………… 1082

VI- DEFTER KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI VE İBRAZI……………………….. 1083

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1083

1- Saklama…………………………………………………………………………………………………………… 1083

2- İbraz…………………………………………………………………………………………………………………. 1083

3- Tutulması Zorunlu Defterlerin Gelir İdaresine İbraz Edilmemesi ile İlgili Özellikli Durumlar  1083

a) İnceleme Elemanının Vergi İncelemeye Yetkili Olması………………………………… 1084

b) Defterin Vergi İncelemesi Yapmak Amacıyla İstenmesi……………………………… 1085

c) Vergi İncelemesinin Yükümlünün İşyerinde Yapılması………………………………… 1086

d) İstenilen Defterin Tutulması Zorunlu Defter Olması……………………………………… 1087

e) Defterlerin Yasal Saklama Süresi İçerisinde İstenmesi………………………………. 1087

f) Vergi İncelemesinin Yetkili Elemanın İşyerinde Yapılması…………………………… 1087

4- Tutulması Zorunlu Olan Defter ve Belgelerin Mücbir Sebep Nedeniyle İbraz Edilememesi  1091

a) Ağır Hastalık ve Kaza…………………………………………………………………………………….. 1092

b) Doğal Afetler…………………………………………………………………………………………………… 1092

c) Mecburi Gaybubetler………………………………………………………………………………………. 1094

d) Vergi Yükümlülerinin İradesi Dışındaki Sebeplerden Dolayı Defter ve Belgelerin Elinden Çıkmış Olması      1094

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1096

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1096

2- İş Değişikliği, Adres Değişikliği ve Diğer Değişikliklerin Bildirimi……………….. 1097

3- Çalışanların Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1098

4- Primlerin Bildirimi…………………………………………………………………………………………… 1099

5- İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Bildirimi………………………………………… 1100

a) İş Kazasının Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1100

b) Meslek Hastalığının Bildirimi………………………………………………………………………….. 1101

6- Alt İşverenin (Taşeronun) Bildirilmesi…………………………………………………………… 1101

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1101

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1101

a) Asıl İşveren Açısından……………………………………………………………………………………. 1101

b) Alt İşveren Açısından……………………………………………………………………………………… 1102

2- İşçileri Bildirim Yükümlülüğü…………………………………………………………………………. 1103

3- Çalıştırılan İşçiler İçin Rapor Alınması Yükümlülüğü……………………………………. 1103

4- Özürlü İşçi Çalıştırma Yükümlülüğü………………………………………………………………. 1103

5- İşçilere ve Ücrete İlişkin Yükümlülükler……………………………………………………….. 1105

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1105

b) Ücretlerin Bankalar Aracılığıyla Ödenmesi………………………………………………….. 1105

6- Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Yükümlülükleri (Bu Bölüm 6331 Sayılı Kanun ve Yönetmeliğe Göre Revize Edilmelidir)   1106

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1106

b) Sağlık Birimi Kurma Yükümlülüğü…………………………………………………………………. 1106

VII- CEZA UYGULAMASI……………………………………………………………………………………… 1109

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1109

1- Vergi Cezalarında Sorumluluk……………………………………………………………………….. 1109

a) Vergi Mükelleflerinin ve Sorumlularının Cezai Sorumluluğu………………………… 1109

b) Küçüklerin ve Kısıtlıların Sorumluluğu………………………………………………………….. 1109

c) Tüzel Kişilerin Sorumluluğu……………………………………………………………………………. 1110

d) Vergi Kesenlerin Sorumluluğu……………………………………………………………………….. 1112

2- Vergi Ziyaı Suçu ve Cezası…………………………………………………………………………….. 1112

a) 18 Aydan 3 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller…………………………….. 1113

b) 3 Yıldan 5 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller……………………………….. 1114

c) 2 Yıldan 5 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller……………………………….. 1114

3- Kaçakçılık Cezasında Özellikli Durumlar………………………………………………………. 1114

a) Pişmanlık…………………………………………………………………………………………………………. 1114

b) Paraya Çevrilme…………………………………………………………………………………………….. 1114

c) Erteleme………………………………………………………………………………………………………….. 1115

d) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması……………………………………………………. 1115

4- Usulsüzlük………………………………………………………………………………………………………. 1115

a) Birinci Derece Usulsüzlükler…………………………………………………………………………. 1116

b) İkinci Derece Usulsüzlükler…………………………………………………………………………… 1116

5- Özel Usulsüzlükler ve Cezaları………………………………………………………………………. 1116

a) Fatura ve Benzeri Evrak Verilmemesi ve Alınmaması İle Diğer Şekil ve Usul Hükümlerine Uyulmaması      1116

b) Bilgi Vermekten Çekinenler İle 256, 257 ve Mükerrer 257. Madde Hükmüne Uymayanlar   1118

6- Kaçakçılık Suçlarının Cezalandırılmasında Adli Yol……………………………………… 1119

7- Birden Fazla Suç İşlenmesi……………………………………………………………………………. 1120

a) Fiil Ayrılığı………………………………………………………………………………………………………… 1120

b) Tekerrür…………………………………………………………………………………………………………… 1120

c) Suçlarda Birleşme………………………………………………………………………………………….. 1120

d) Tek Fiil İle Çeşitli Suç İşlenmesi…………………………………………………………………….. 1120

8- Birleştirilmesi Gereken Gelirler İçin Ayrı Beyanname Verilmesi…………………. 1121

9- Mirasçılarda Ceza Uygulaması………………………………………………………………………. 1121

10- Yargı Kararları………………………………………………………………………………………………. 1121

11- Vergi Cezalarının Kesilmesi Ödenmesi ve Kalkması…………………………………. 1123

a) Vergi Cezalarının Kesilmesi…………………………………………………………………………… 1123

b) Vergi Cezalarının Ödenmesi…………………………………………………………………………… 1124

c) Vergi Cezalarının Kalkması……………………………………………………………………………. 1124

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1127

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1130

VIII- İNŞAATÇILARIN GELİR VERGİSİNDEN MUAF OLANLARA YAPTIRDIKLARI İŞLERİN VEYA SATIN ALDIKLARI MALZEMELERİN VERGİ UYGULAMASI KARŞISINDAKİ DURUMU………………………………………………. 1131

IX- İNŞAAT MÜTEAHHİTLERİNİN, TİCARİ FAALİYETLERİ DIŞINDA GELİRLERİNİN BULUNMASI            1133

A- TARIMSAL GELİRİN BULUNMASI…………………………………………………………………… 1133

B- MÜTEAHHİDİN GAYRİMENKUL SERMAYE İRADININ BULUNMASI……………… 1134

1- Kiraya Verilen Mal ve Hakların Aktifine Kayıtlı Olması…………………………………. 1134

2- Kiraya Verilen Mal ve Hakların Aktifte Kayıtlı Olmaması……………………………… 1134

X- MÜTEAHHİTLERİN İŞÇİLERE YAPTIKLARI ÖDEMELERİN VERGİ VE SİGORTA PRİMİ KESİNTİLERİ                1135

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1135

B- ÜCRET VE BENZERİ ÖDEMELER…………………………………………………………………… 1136

1- Çıplak Ücret…………………………………………………………………………………………………….. 1136

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1136

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1136

c) Sosyal Güvenlik Primleri Yönünden………………………………………………………………. 1137

2- Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti………………………………………… 1137

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1138

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1138

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1138

3- Primler…………………………………………………………………………………………………………….. 1138

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1139

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1139

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1139

4- Seyyar Görev Tazminatı…………………………………………………………………………………. 1139

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1139

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1139

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1139

5- Görev Yollukları………………………………………………………………………………………………. 1139

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1140

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1140

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1140

6- Yıllık Ücretli İzin………………………………………………………………………………………………. 1140

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1140

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1140

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1141

7- İstirahatli İşçiye Ödenen Ücret………………………………………………………………………. 1141

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1141

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1141

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1141

C- SOSYAL YARDIMLAR……………………………………………………………………………………… 1141

1- Yakacak Yardımı…………………………………………………………………………………………….. 1141

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1142

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1142

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1142

2- Yemek Yardımı……………………………………………………………………………………………….. 1142

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1142

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1146

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1146

3- Giyecek Yardımı……………………………………………………………………………………………… 1146

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1147

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1148

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1148

4- Sağlık ve İlaç Yardımları…………………………………………………………………………………. 1148

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1148

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1148

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1148

5- Evlenme ve Doğum Yardımları………………………………………………………………………. 1149

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1149

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1149

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1149

6- Çocuk Yardımı………………………………………………………………………………………………… 1149

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1150

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1150

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1150

7- Öğrenim Yardımı…………………………………………………………………………………………….. 1150

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1150

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1151

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1151

8- Yol Parası – Taşıt Yardımı……………………………………………………………………………….. 1151

a) Gelir Vergisi Yönünden ………………………………………………………………………………….. 1152

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1152

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1152

9- Konut Yardımı…………………………………………………………………………………………………. 1153

a) Gelir Vergisi Yönünden ………………………………………………………………………………….. 1153

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1153

10- İzin Harçlığı……………………………………………………………………………………………………. 1154

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1154

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1154

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1154

11- Askerlik Yardımı……………………………………………………………………………………………. 1154

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1155

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1155

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1155

12- Ölüm Yardımı………………………………………………………………………………………………… 1155

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1155

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1156

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1156

D- TAZMİNATLAR………………………………………………………………………………………………… 1156

1- İhbar Tazminatı……………………………………………………………………………………………….. 1156

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1156

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1157

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1157

2- Kıdem Tazminatı……………………………………………………………………………………………… 1157

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1159

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1159

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden ………………………………………………………………….. 1159

XI- İNŞAAT MÜTEAHHİTLERİNİN FATURA ALMA VE VERME ZORUNLULUĞU, BUNA İLİŞKİN SÜRELER VE CEZAİ HÜKÜMLER……………………………………………………………………………………………………………………………… 1160

A- FATURA ALMA VE VERME ZORUNLULUĞU…………………………………………………. 1160

1- Fatura Alma Zorunluluğu………………………………………………………………………………… 1160

2- Fatura Verme Zorunluluğu……………………………………………………………………………… 1162

B- FATURA ALMA VE VERME SÜRESİ……………………………………………………………….. 1163

C- İNŞAAT DEVAM EDERKEN YAPILAN SATIŞLARDA FATURA DÜZENLENİP DÜZENLENMEYECEĞİ VE AVANSLARDA KDV UYGULAMASI………………………………………………………………………………………………………. 1165

D- FATURA ALMAMA VE VERMEMENİN VE SAHTE FATURA KULLANILMASI YA DA DÜZENLENMESİNİN CEZAİ HÜKÜMLERİ     1167

1- Fatura Alıp Vermemenin Cezai Hükümleri……………………………………………………. 1167

2- Sahte veya Yanıltıcı Belge Kullanılması ya da Düzenlenmesinin Cezai Hükümleri  1169

XII- İNŞAAT FİRMALARININ ŞEKİL DEĞİŞTİRMESİ…………………………………………… 1170

A- TİCARET KANUNU’NA GÖRE NEV’İ DEĞİŞTİRME………………………………………… 1170

B- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NA GÖRE ŞEKİL DEĞİŞTİRME……………………. 1171

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1171

2- Beyanname Verme ve Vergi Ödeme Süresi…………………………………………………. 1172

3- Yeni Şekle Dönüşen Kurumun Sorumluluğu…………………………………………………. 1172

4- Zarar Mahsubu………………………………………………………………………………………………… 1172

5- Nev’i Değiştirmenin Birleşme Halini İfade Eden Devirden Farkı…………………. 1173

C- ŞAHIS ŞİRKETİ ŞEKLİNDEKİ İNŞAAT FİRMASININ SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ        1174

D- SERMAYE ŞİRKETİNİN ŞAHIS ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ………………………………. 1176

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1176

2- Sermaye Şirketine Dönüşen İşletmelerde İnşaat ve Onarma İşlerinin Vergilendirme Şekli 1177

3- İşin Başlanmadan Bir Başkasına Devri………………………………………………………… 1180

4- İşin Devamı Sırasında Adi Ortaklığın Sona Ermesi ve Or­taklık Payının Diğer Ortağa Devri  1180

E- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNİ ÜSTLENEN ŞAHIS ŞİRKETİNİN İŞ DEVAM EDERKEN SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ………………………………………………………………………………………………………… 1181

F- İNŞAAT FİRMALARININ SERMAYE ŞİRKETİ BİÇİMİNDE KURULMALARININ YA DA SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMELERİNİN YARARLARI………………………………………………………………………………………………………….. 1182

1- Hukuki ve Ekonomik Yararları……………………………………………………………………….. 1182

a) Şirket Borçlarından Dolayı Ortakların Sorumlu Tutulamayacağı………………… 1182

b) Sermaye Şirketlerine Memurların da Ortak Olabilmeleri…………………………….. 1183

c) Sermaye Şirketlerinin Devamlılık Arz Etmesi………………………………………………. 1183

d) Likidite Sorunlarını Kolayca Çözümleyebilmeleri…………………………………………. 1183

e) Ortak Sayılarının Çok Olabilmesi…………………………………………………………………… 1184

f) Küçük Tasarrufların Değerlendirilmesi………………………………………………………….. 1184

g) Ortaklık Payının Devrinin Statü Tadili İle Tescil ve İlanı……………………………….. 1184

h) Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesi……………………………………………………………… 1184

2- Mali Yönden Yararları……………………………………………………………………………………… 1185

a) Yurt Dışında Yapılan İşlerden Sağlanan Kazancın Kurumlar Ver­gisinden İstisna Tutulması               1185

b) Şirket Ortaklarının Şirketten Ücret Alabilmeleri…………………………………………… 1185

c) Harcırah Alma Durumu………………………………………………………………………………….. 1185

G- KDV YÖNÜNDEN İNŞAAT ŞİRKETLERİNİN ŞEKİL DEĞİŞTİRMESİ………………. 1185

1- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarma İşi Yapan Ferdi Bir İşletmenin Sermaye Şirketine Devri    1186

2- Kollektif ve Adi Komandit Şirketlerin Nev’i Değiştirerek Sermaye Şirketi Haline Dönüşmesi             1187

3- Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19, 20 ve 21. Maddelerinde Belirtilen İşlemler 1188

a) İnşaat Şirketlerinin Devir İşlemleri………………………………………………………………… 1188

b) İnşaat Şirketlerinde Tür (Nev’i – Şekil) Değiştirme……………………………………….. 1189

c) Birleşme Halinde KDV Matrahı………………………………………………………………………. 1190

4- Devir veya Birleşme Yoluyla Sona Eren İnşaat Şirketlerinin İndiremedikleri KDV’nin Devralan veya Birleşilen Kurumca İndirilip İndirilemeyeceği………………………………………………………………………………………………….. 1192

5- Diğer Durumlar……………………………………………………………………………………………….. 1193

a) Adi Ortaklığın Kollektif Şirkete Devri veya Dönüşümü………………………………… 1193

b) İnşaat İşiyle Uğraşan Kollektif Şirkette Ortaklardan Birisinin Hissesini Satması 1194

c) İnşaat İşleriyle Uğraşan Kollektif Şirket Ortağının Ölümü Halinde, Payın Varislere Geçmesi             1194

d) İnşaat İşiyle Uğraşan Kollektif Şirketin Adi Şirkete Dönüşmesi…………………. 1195

e) İşletme Hesabı Esasına Tabi İşletmelerin Sermaye Şirketlerine Devredilmesi 1195

XIII- İNŞAAT FİRMASININ ANONİM YA DA LİMİTED ŞİRKET OLARAK KURULUŞUNA İLİŞKİN AÇIKLAMA VE ANA SÖZLEŞME ÖRNEKLERİ………………………………………………………………………………………………………… 1996

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1196

B- İNŞAAT İŞİYLE UĞRAŞACAK ANONİM ŞİRKETLERDE KURULUŞ İŞLEMLERİ 1198

1- İnşaat İşleriyle Uğraşacak Olan Şirketin Ana Sözleşmenin Düzenlenmesi ve Kurucular Tarafından İmzalanarak Noterce Onaylanması……………………………………………………………………………………………………….. 1200

a) Kurucular………………………………………………………………………………………………………… 1200

b) Şekil…………………………………………………………………………………………………………………. 1200

c) Ana Sözleşmede Bulunması Gereken Hususlar………………………………………….. 1201

2- İnşaat Şirketinin Kuruluşunda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın İzni………….. 1217

3- Rekabet Kurumu’na Ödeme Yapılması…………………………………………………………. 1218

4- Ticaret Siciline Tescil ve İlan………………………………………………………………………….. 1218

5- İnşaat Şirketinin Muhasebe Defterlerinin Alınışı ve Tasdik Ettirilmesi……….. 1220

6- İnşaat Şirketi İle İlgili Olarak Vergi Dairesine Başvurulması……………………….. 1221

7- İnşaat Şirketi Tarafından Oda’ya Kayıt Olunması…………………………………………. 1222

8- İnşaat Şirketi İçin SGK’ya Başvuruda Bulunulması……………………………………… 1222

9- İnşaat Şirketinin İmza Sirküleri İçin Girişimler……………………………………………… 1223

C- İNŞAAT İŞİYLE UĞRAŞACAK OLAN LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞ İŞLEMLERİ 1225

1- İnşaat İşiyle Uğraşacak Olan Limited Şirket Sözleşmenin Hazırlanması ve Notere Tasdik Ettirilmesi             1226

a) Kurucular………………………………………………………………………………………………………… 1226

b) İnşaat İşiyle Uğraşan Limited Şirketin Ticaret Unvanı…………………………………. 1227

c) Limited Şirketin Merkezi…………………………………………………………………………………. 1228

d) İnşaat Limited Şirketinde, Amaç ve Konu…………………………………………………….. 1229

e) İnşaat Limited Şirketinin Asgari Sermayesi…………………………………………………. 1230

2- Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ödeme…………………………………………………………. 1231

3- Ticaret Siciline Tescil ve İlan………………………………………………………………………….. 1231

D- İNŞAAT VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ESAS SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ (MERSİS ÜZERİNDE OLUŞTURULAN TİP SÖZLEŞMEYE UYGUN)……………………………………………………………………………………………………………….. 1234

E- İNŞAAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ (MERSİS ÜZERİNDE OLUŞTURULAN TİP SÖZLEŞMEYE UYGUN)……………………………………………………………………………………………………………………………… 1244

XIV- KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN İNŞAAT ŞİRKETLERİNİN TASFİYESİ… 1254

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1254

B- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞİ YAPAN ŞİRKETLERİN TAS­FİYESİNDE ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR        1255

1- Tasfiye Edilen Şirketin Taahhüt Ettiği İşi Bitirmiş Olması…………………………….. 1255

2- Tasfiye Edilen Şirketin Taahhüt Ettiği İşin Bitirilmemiş Olması…………………… 1255

XV- MÜTEAHHİDİN ÖLÜMÜ………………………………………………………………………………… 1256

A- HUKUKİ DURUM……………………………………………………………………………………………… 1256

B- VERGİ UYGULAMASI YÖNÜNDEN ORTAYA ÇIKAN DURUM………………………… 1258

1- Gelir Vergisi Beyannamesi…………………………………………………………………………….. 1258

2- Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi……………………………………………………….. 1263

a) Beyannamenin Verilmesi……………………………………………………………………………….. 1263

b) Verginin Matrahı ve Tarhı……………………………………………………………………………….. 1263

c) Matrahtan İndirilebilecek Borç ve Masraflar………………………………………………… 1265

d) İhtilaflı Borçlar…………………………………………………………………………………………………. 1266

e) İstisna Tutarları……………………………………………………………………………………………….. 1266

f) Nispetler ………………………………………………………………………………………………………….. 1267

g) Verginin Tarh Edilmesi……………………………………………………………………………………. 1267

C- ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR……………………………………………………………………… 1268

1- Müteahhidin Ölmesi Sonucu Faaliyetin Sona Ermesinden Dolayı, Ölüm Tarihine Kadar Yapılan İşlerin Hakedişinin Varislere Ödenmesi Sırasında Düzenlenecek Belgeler ve Vergilendirme……………………… 1268

a) Vergi Usul Kanunu Yönünden ……………………………………………………………………….. 1268

b) Gelir Vergisi Kanunu Yönünden…………………………………………………………………….. 1269

c) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 1270

2- Arsasını Belirli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığında Müteahhide Veren Kişinin İnşaatın Devamı Sırasında Ölümü    1270

a) Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………. 1270

b) Vergi İdaresinin Görüşü………………………………………………………………………………….. 1271

3- Mirasın Taksimi Sonucu İntikal Eden Gayrimenkul Satışından Elde Edilen Kazancın Değer Artışı Kazancı Olarak Değerlendirilip Değerlendirilmeyeceği……………………………………………………………………………………….. 1271

XVI- BAĞIŞ YADA ÖLÜM NEDENİYLE İNTİKAL EDEN GAYRİMENKULLERDE VERGİLENDİRME           1275

A- BİRDEN FAZLA GAYRİMENKULÜN BEDELSİZ OLARAK KARDEŞLERE BIRAKILMASI DURUMUNDA VERGİ VE HARÇ ALINIP ALINMAYACAĞI…………………………………………………………………………………………………… 1275

1- 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Yönünden……………………………………………………. 1275

2- 7338 Sayılı Veraset Ve İntikal Vergisi Kanunu Yönünden…………………………….. 1276

3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu Yönünden……………………………………………………………. 1276

B- VERASETEN İNTİKAL EDEN GAYRİMENKULÜN SATIŞINDA VERGİLENDİRME 1277

XVII- ÇEŞİTLİ İL VE İLÇELERDE İNŞAAT VE ŞANTİYESİ BULUNANLARIN VERGİ VE SİGORTA YÖNÜNDEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………………………………………………………………………………………………………… 1280

A- YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ………………………………………………………….. 1280

B- MUHTASAR BEYANNAME………………………………………………………………………………. 1281

1- Aynı Belediye Sınırları İçinde Bulunan Şantiyelerde Yapılan Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verileceği Vergi Dairesi……………………………………………………………………………………………………………………………… 1281

2- Muhtelif Yerlerde Bulunan Şantiyelerde Çalışan Personele Yapılan Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verileceği Vergi Dairesi…………………………………………………………………………………………………………………. 1283

a) Ücretlerin Şirket Merkezinde Tahakkuk Ettirilerek, Hizmet Erbabının Her Birinin Hesabına Yatırılması         1284

b) Ücretlerin Şantiye Hesaplarına veya Şantiye Yetkililerinin Hesaplarına Gönderilerek Ödenmesi     1284

C- SOSYAL SİGORTALAR YÖNÜNDEN ……………………………………………………………… 1285

XVIII- ASGARİ İŞÇİLİK SONUCU BULUNAN FARKLARIN VERGİ UYGULAMASI YÖNÜNDEN DURUMU               1286

XIX- İNŞAAT İŞLERİNDE İŞ SAHİBİ İLE MÜTEAHHİDİN HUKUKİ İLİŞKİSİ……….. 1289

A- MÜTEAHHİDİN BORÇLARI……………………………………………………………………………… 1290

B- İNŞAATTAKİ KUSURUN SAPTANMASI VE ORTAYA ÇIKAN DURUMLAR…….. 1292

C- KUSUR HALİNDE İŞ SAHİBİNİN HAKKI…………………………………………………………. 1293

D- İŞ SAHİBİNİN SORUMLULUĞU………………………………………………………………………. 1294

E- İŞİN KABULÜ…………………………………………………………………………………………………… 1295

F- YAPILAN İŞİN KUSURLU OLMASINDA ZAMANAŞIMI……………………………………. 1295

1- Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İşler……………………………………………………….. 1295

2- Özel İnşaat İşleri……………………………………………………………………………………………… 1297

G- SÖZLEŞMEDEN CAYMA………………………………………………………………………………… 1299

H- İNŞAAT YAPILACAK ARSANIN KAMULAŞTIRILMASI HALİNDE MÜTEAHHİDİN DURUMU     1301

I- İNŞAAT MİKTARINDA ARTMA, EKSİLME VE SÜRE UZATIMI………………………….. 1302

1- İş Artışı Hali……………………………………………………………………………………………………… 1302

2- İş Eksilişi Hali………………………………………………………………………………………………….. 1304

3- İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması………………………………………………………………….. 1305

İ- ÖZELLİKLİ DURUMLARA İLİŞKİN BAZI YARGITAY KARARLARI……………………… 1306

XX- ŞANTİYELERDE İŞYERİ VE İŞÇİ İŞLEMLERİ………………………………………………. 1310

A- İŞYERİ………………………………………………………………………………………………………………. 1310

1- İşyeri Açılmasında…………………………………………………………………………………………… 1310

a) İşe Başlama Tutanağı…………………………………………………………………………………….. 1310

b) Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne Yapılacak Bildirim………………………………………….. 1310

c) Sosyal Güvenlik Kurumu’na Yapılacak Bildirim…………………………………………… 1310

d) Vergi Dairesine Müracaat………………………………………………………………………………. 1311

e) Taşeronların Vergi Kaydı……………………………………………………………………………….. 1311

f) İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri (6331 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmesi Gerekir)            1313

2- İşin Devamında……………………………………………………………………………………………….. 1314

a) Aylık Ücret Bordroları…………………………………………………………………………………….. 1314

b) Muhtasar Beyanname……………………………………………………………………………………. 1314

c) İşe Giriş Bildirgeleri………………………………………………………………………………………… 1315

d) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi………………………………………………………………………… 1315

e) Diğer Sigortalar………………………………………………………………………………………………. 1317

3- Emniyet (6331 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmelidir)………………………………….. 1319

4- Hekimler ve Sağlık Tesislerinin İşçilere Duyurulması………………………………….. 1320

5- İş Kazaları……………………………………………………………………………………………………….. 1320

6- Kaza Tutanağı…………………………………………………………………………………………………. 1321

B- İŞÇİLERLE İLGİLİ İŞLEMLER………………………………………………………………………….. 1322

1- İşçiden İstenecek Belgeler…………………………………………………………………………….. 1322

a) Nüfus Hüviyet Cüzdanı…………………………………………………………………………………… 1322

b) Fotoğraf…………………………………………………………………………………………………………… 1322

2- İşçinin İşe Alınmasında Yapılacak İşlemler…………………………………………………… 1322

3- İşçilerin Yaşı……………………………………………………………………………………………………. 1323

4- İşçi Özlük Dosyası…………………………………………………………………………………………… 1323

5- İşyeri Sicil Defteri……………………………………………………………………………………………. 1323

6- İşçilerin Hakları……………………………………………………………………………………………….. 1324

a) Asgari Ücret……………………………………………………………………………………………………. 1324

b) Ücretin Ödenme Zamanı………………………………………………………………………………… 1324

c) Hafta Tatili Ücreti……………………………………………………………………………………………. 1324

d) Ulusal Bayram ve Genel Tatiller……………………………………………………………………. 1324

e) Yıllık Ücretli İzin………………………………………………………………………………………………. 1325

f) Fazla Çalışma Ücreti……………………………………………………………………………………….. 1326

7- İşçi Ücret Ödenmesine Ait Hesap Pusulası………………………………………………….. 1326

8- Vardiya Çalışmaları ……………………………………………………………………………………….. 1327

9- İşçi Ücretinin Haczi…………………………………………………………………………………………. 1327

10- İş Akdinin Feshi ve İşten Çıkarma……………………………………………………………….. 1327

a) Deneme Süresinde Akdinin Feshi…………………………………………………………………. 1327

b) Deneme Süresi Geçtikten Sonra İş Akdinin Feshi……………………………………….. 1327

c) İşçilere Yapılacak İhbarlar……………………………………………………………………………… 1330

d) İbranameler…………………………………………………………………………………………………….. 1331

e) Çalışma Belgeleri……………………………………………………………………………………………. 1331

C- DİĞER KONULAR……………………………………………………………………………………………. 1331

1- Belgelerin Muhafazası……………………………………………………………………………………. 1331

2- Şantiye Şeflerinin İşlemleri Kontrolü……………………………………………………………… 1331

3- Faturalara İtiraz………………………………………………………………………………………………. 1332

4- Taşeron ve Diğer Personele Yapılacak Tebliğler…………………………………………. 1332

5- Şantiye Şeflerinin Temsil Yetkileri…………………………………………………………………. 1332

D- İŞYERİNİN KAPANMASINDA………………………………………………………………………….. 1333

1- Bölge Müdürlüğü’ne Müracaat ………………………………………………………………………. 1333

2- Sosyal Güvenlik Kurumu’na Müracaat………………………………………………………….. 1333

3- Taşeronların Vergi Dairesine Müracaatı……………………………………………………….. 1333

4- Şirketin Vergi Dairesine Müracaatı……………………………………………………………….. 1333

5- Şantiye Evraklarının Merkeze Sevki……………………………………………………………… 1334

E- TAŞERONLAR İLE İLGİLİ HUSUSLAR…………………………………………………………….. 1334

1- Bağımsız İşveren Olan Taşeronlar………………………………………………………………… 1334

a) Kendi İşyerlerinde İmalat Yapıp Şantiyede Montaj Yapanlar ………………………. 1334

b) Devamlı Surette Şantiyede Çalışan Taşeronlar……………………………………………. 1334

2- İşyerine Bağlı Taşeronlar……………………………………………………………………………….. 1334

 

ALTINCI BÖLÜM

İNŞAAT MUHASEBESİ

 

I- YABANCI ÜLKELERDE İNŞAAT MUHASEBESİ……………………………………………… 1337

A- FRANSA…………………………………………………………………………………………………………… 1337

B- İNGİLTERE………………………………………………………………………………………………………. 1338

II- İNŞAAT MUHASEBESİNDE HESAP PLANI…………………………………………………….. 1340

A- HESAP PLANININ NİTELİĞİ……………………………………………………………………………. 1340

B- HESAP PLANI YAPIM ŞEKİLLERİ……………………………………………………………………. 1340

1- Rakamlı Sistem………………………………………………………………………………………………. 1341

2- Desimal Sistem………………………………………………………………………………………………. 1342

3- İsimli Sistem……………………………………………………………………………………………………. 1343

4- Harf ve Rakamlı Sistem…………………………………………………………………………………. 1343

C- FRANSA’DA UYGULANAN İNŞAAT MUHASEBESİ HESAP PLANI……………….. 1344

D- İNGİLTERE’DE UYGULANAN İNŞAAT MUHASEBESİ HESAP PLANI…………… 1348

III- ÖRNEK HESAP PLANI……………………………………………………………………………………. 1350

IV- İNŞAAT MUHASEBESİ UYGULAMASINDA TUTULMASI GEREKEN DEFTERLER 1391

A- VERGİ KANUNLARI YÖNÜNDEN TUTULMASI ZORUNLU OLAN DEFTERLER 1391

1- Defter Tutma Usulünün Belirlenme Esasları………………………………………………… 1391

2- İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Müteahhitler…………………………….. 1392

3- Bilânço Esasına Göre Defter Tutan Müteahhitler…………………………………………. 1392

a) Yevmiye Defteri………………………………………………………………………………………………. 1393

b) Defteri Kebir……………………………………………………………………………………………………. 1393

c) Envanter Defteri……………………………………………………………………………………………… 1393

d) Amortisman Defteri ya da Kayıtları………………………………………………………………. 1393

B- YAPIM İŞLERİ GENEL ŞARTNAMESİ UYARINCA TUTULACAK DEFTERLER.. 1394

1- Puvantaj Defteri……………………………………………………………………………………………… 1394

2- Rölöve Defteri…………………………………………………………………………………………………. 1395

3- Ataşman Defteri……………………………………………………………………………………………… 1395

4- Yeşil Defter……………………………………………………………………………………………………… 1396

5- Sürveyan Defteri…………………………………………………………………………………………….. 1396

6- Şantiye Günlük Defteri……………………………………………………………………………………. 1396

C- TUTULMASI YASALARDA ZORUNLU KILINMAMIŞ OLUP, TUTULMASINDA YARAR GÖRÜLEN DEFTER VE KAYITLAR               1397

1- Müşterek (Ortak) Amortismanlara İlişkin Kayıtlar………………………………………… 1397

2- Stoklar (Ambar) Defteri………………………………………………………………………………….. 1397

3- Diğer Defterler ……………………………………………………………………………………………….. 1397

V- ÖZELLİK TAŞIYAN HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ…………………………………………………. 1398

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1398

B- YÜZDE 3 GELİR/KURUMLAR (STOPAJ) VERGİSİ KESİNTİSİ İLE İLGİLİ “295 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR” HESABI 1399

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1399

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1400

a) Yüzde 3 Vergi Kesintisi Yapıldığında …………………………………………………………….. 1400

b) Dönem Sonlarında………………………………………………………………………………………….. 1400

3- Hesabın İşleyişine İlişkin Örnekler………………………………………………………………… 1402

a) % 3 Vergi Kesintisinin Yapıldığı Aşamaya İlişkin Kayıt (295 No.lu Hesabın İşleyişi)               1402

b) İşin Bittiği Yılda Yapılacak Kayıtlar ……………………………………………………………….. 1402

c) Yıllık Beyanname Verildikten Sonra Yapılacak Kayıt…………………………………… 1403

C- VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………………………………….. 1404

1- Verilen Depozitolar…………………………………………………………………………………………. 1404

2- Verilen Teminatlar…………………………………………………………………………………………… 1405

D- GİDER KABUL EDİLMEYEN ÖDEMELER (YA DA KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER)             1406

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1406

2- Kullanılacak Hesap…………………………………………………………………………………………. 1408

a) Birinci Yaklaşım……………………………………………………………………………………………… 1408

b) İkinci Yaklaşım………………………………………………………………………………………………… 1408

c) Üçüncü Yaklaşım……………………………………………………………………………………………. 1408

d) Dördüncü Yaklaşım………………………………………………………………………………………… 1409

e) Kişisel Yaklaşımımız………………………………………………………………………………………. 1410

3- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1411

E- İNŞAATLA İLGİLİ HARCAMA VE ÖDEMELERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE “740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ”  HESABI          1416

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1416

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1417

a) Yıl İçinde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………………………………… 1417

b) Dönem Sonunda Yapılacak Kayıtlar……………………………………………………………… 1420

F- ALINAN HAKEDİŞ BEDELLERİNİN KAYDEDİLDİĞİ “350-357 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ” HESABI……………………………………………………………………………………………………………………………… 1424

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1424

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1424

a) Yıl içinde Başlanıp Aynı Yıl İçinde Biten İnşaatlar ……………………………………….. 1424

b) Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Birden Fazla Olması…………………………………………… 1424

c) Hakediş Bedellerinin Yabancı Para veya Yabancı Paraya Endeksli Olarak Ödenmesi         1427

d) Hakediş Alacağına Karşılık Hazine Bonosu Alınması………………………………….. 1429

3- İşin Bitiminde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………………………… 1431

G- TAŞERONLARA (İKİNCİ DERECE MÜTEAHHİTLERE) YAPTIRILAN İŞLER VE BUNA İLİŞKİN ÖDEMELER         1432

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………. 1432

2- Taşeronlara Verilen Avanslar………………………………………………………………………… 1432

3- Taşeronlara Yaptırılan İşler……………………………………………………………………………. 1434

H- MALZEME GİDERLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE STOKLAR (AMBAR) HESABI         1436

1- Malzeme Giderlerinin Doğrudan İnşaat Maliyetine Kaydedilmesi……………….. 1436

2- Malzeme Giderlerinin Stoklar Hesabından Geçirilerek İnşaat Maliyetine Kaydedilmesi        1438

3- Malzemelerin Çalınması ya da Zayi Olması…………………………………………………… 1441

a) Gelir ve Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………….. 1441

b) KDV Yönünden………………………………………………………………………………………………… 1441

I- ŞANTİYELERLE İLGİLİ ALT HESAPLAR ………………………………………………………….. 1443

İ- ORTAKLARDAN ALACAKLAR-ORTAKLARA BORÇLAR HESABI…………………….. 1444

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1444

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1450

J- GENEL YÖNETİM GİDERLERİ…………………………………………………………………………. 1453

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………. 1453

2- Hesabın İşleyişi ………………………………………………………………………………………………. 1454

a) Büro Giderleri………………………………………………………………………………………………….. 1454

b) Seyahat Giderleri …………………………………………………………………………………………… 1455

c) İhale İştirak ve Teminat Mektubu Giderleri……………………………………………………. 1457

d) Gelecek Yıllara İlişkin Giderler………………………………………………………………………. 1459

K- İŞÇİLİK GİDERLERİ…………………………………………………………………………………………. 1461

L- ALINAN VE VERİLEN AVANSLARA İLİŞKİN HESAPLAR……………………………….. 1465

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1465

a) Alınan Avanslar………………………………………………………………………………………………. 1465

b) Verilen Avanslar……………………………………………………………………………………………… 1466

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1467

a) Alınan Avanslar………………………………………………………………………………………………. 1467

b) Verilen Avanslar……………………………………………………………………………………………… 1471

M- MÜŞTEREK (ORTAK) GENEL GİDERLER………………………………………………………. 1474

N- KATMA DEĞER VERGİLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ…………………………. 1476

1- Malzeme Alımına İlişkin Yüklenilen KDV……………………………………………………….. 1476

a) Malzeme Alımı Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirim Konusu Yapılması….. 1476

b) Malzeme Alımı Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin Alınan Malzemenin Maliyet Bedeline Dahil Edilmesi  1479

2- Genel Giderlere İlişkin Yüklenilen KDV…………………………………………………………. 1480

3- İndirilemeyecek KDV ……………………………………………………………………………………… 1480

4- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlere İlişkin Yüklenilen KDV…………………….. 1482

5- Alıştan İadelerde KDV Uygulaması………………………………………………………………… 1483

6- Hesaplanan KDV’lerin Muhasebeleştirilmesi……………………………………………….. 1484

7- Dönem Sonlarında KDV Mahsubu (Devreden KDV, Ödenecek KDV)…………. 1485

O- AMORTİSMANLAR………………………………………………………………………………………….. 1487

1- Amortismanlar Hakkında Genel Bilgi…………………………………………………………….. 1487

a) Mahiyeti…………………………………………………………………………………………………………… 1487

b) Konusu…………………………………………………………………………………………………………….. 1487

c) Amacı………………………………………………………………………………………………………………. 1488

2- Amortisman Hesaplama Usulleri…………………………………………………………………… 1488

a) Sabit Yüzdelerle (Normal) Amortisman………………………………………………………… 1489

b) Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman………………………………………………. 1489

c) Amortisman Listesine İlişkin Açıklama………………………………………………………… 1490

d) Normal Amortisman Yöntemi ile Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman Yönteminin Kıyaslaması      1491

e) Fevkalade Amortisman………………………………………………………………………………….. 1491

f) Amortisman Uygulamasına İlişkin Diğer Hususlar……………………………………….. 1492

3- Amortismanlarla İlgili Bazı Önemli Danıştay Kararlarının ve Maliye Bakanlığı Özelgelerinin Özetleri               1492

4- Müşterek (Ortak) Amortismanlara İlişkin Kayıtlar………………………………………… 1496

5- Amortismanların Muhasebeleştirilmesi………………………………………………………… 1499

Ö- GEÇİCİ KABULDEN SONRA ORTAYA ÇIKAN GELİR VE GİDERLER…………….. 1503

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1503

2- Sonradan Ortaya Çıkan Giderler……………………………………………………………………. 1503

3- Sonradan Ortaya Çıkan Gelirler…………………………………………………………………….. 1504

P- NAZIM HESAPLAR………………………………………………………………………………………….. 1505

VI- ÖZEL İNŞAATLARLA İLGİLİ ÖZELLİKLİ HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ ……………….. 1508

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1508

B- 7/A SEÇENEĞİNE GÖRE UYGULAMA……………………………………………………………. 1509

1- İnşaat Malzemesi Alımı ve Maliyetlere Yüklenmesi …………………………………….. 1509

2- Direkt İşçilik Giderleri…………………………………………………………………………………….. 1514

3- Genel Üretim Giderleri……………………………………………………………………………………. 1517

4- Oluşan Maliyetlerin Bilanço Hesaplarına Aktarılması………………………………….. 1517

5- Bağımsız Bölüm Satışları……………………………………………………………………………….. 1520

C- 7/B SEÇENEĞİNE GÖRE UYGULAMA……………………………………………………………. 1521

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1521

2- Dönem İçi Kayıtlar…………………………………………………………………………………………… 1523

a) İnşaat Malzemesi Alımı ve Maliyetlere Yüklenmesi……………………………………… 1523

b) İşçilik Giderleri………………………………………………………………………………………………… 1524

c) Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler……………………………………………………….. 1525

3- Raporlama Döneminde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………… 1526

D- 7/A VE 7/B SEÇENEĞİNİN TERCİH EDİLMESİNİN SONUÇLARI…………………… 1527

1- 7/A Seçeneğinin Tercih Edilmesi Durumu…………………………………………………….. 1527

2- 7/B Seçeneğinin Tercih Edilmesi Durumu…………………………………………………….. 1528

VII- YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANCIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ             1529

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1529

B- KAZANCIN TÜRKİYE’DEKİ HESAPLARA İNTİKAL ETTİRİLMESİ……………………. 1530

C- MERKEZ İLE YURTDIŞI İNŞAAT ŞANTİYESİ ARASINDAKİ PARASAL İLİŞKİLER 1531

VIII- KAYIT DÜZENİ VE SÜRESİ………………………………………………………………………….. 1533

A-  KAYITLARIN TÜRKÇE TUTULMASI……………………………………………………………….. 1533

B- MÜREKKEP VE MAKİNE İLE TUTMA……………………………………………………………… 1534

C- YANLIŞ KAYITLARIN DÜZELTİLMESİ…………………………………………………………….. 1534

1- Hesap İsimlerindeki Hatalar…………………………………………………………………………… 1535

2- Rakam Hataları……………………………………………………………………………………………….. 1537

3- Bir Kaydın Yapılmasının Unutulması……………………………………………………………… 1537

D- KAYIT ZAMANI…………………………………………………………………………………………………. 1538

IX- İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE ENVANTER………………………………………………. 1539

A- STOKLARIN ENVANTERİ………………………………………………………………………………… 1539

1- Çimento Envanteri………………………………………………………………………………………….. 1539

2- Demir, Çivi, Tel ve Sac Levha Envanteri……………………………………………………….. 1539

3- Kereste, Tuğla ve Kiremit Envanteri……………………………………………………………… 1539

4- Hırdavat, Boya ve Cam Envanteri…………………………………………………………………. 1540

5- Yakıt Envanteri……………………………………………………………………………………………….. 1540

B- MAMUL İŞİN ENVANTERİ……………………………………………………………………………….. 1540

C- YARI MAMUL İŞİN ENVANTERİ………………………………………………………………………. 1540

D- DEMİRBAŞ, ALET, EDEVAT VE MEFRUŞAT ENVANTERİ…………………………….. 1540

E- DİĞER ENVANTER KAYITLARI……………………………………………………………………….. 1540

 

 

YEDİNCİ BÖLÜM

ASGARİ İŞÇİLİK BİLDİRİMİ

 

I- GENEL AÇIKLAMA…………………………………………………………………………………………… 1543

II- GENEL OLARAK ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASI………………………………………….. 1546

III- ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME………………… 1547

IV- ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI 1550

A- ÖZEL BİNA İNŞAATLARINDA ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI                1550

1- Asgari İşçilik Tutarının Hesaplanması…………………………………………………………… 1550

2- Binanın Maliyetinin Hesaplanması ………………………………………………………………… 1552

3- Binanın Maliyetinin Hesaplanmasında Esas Alınacak Birim Maliyet Bedelleri 1554

a) Aynı Yıl İçinde Başlayıp Biten Özel Bina İnşaatları………………………………………. 1554

b) Bir Önceki Yılda Başlayıp İzleyen Yıl İçinde Biten Özel Bina İnşaatları………. 1554

c) Yapımı İki Yıldan Fazla Süren Özel Bina İnşaatları……………………………………….. 1555

4- Tamamlanmamış Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik Araştırması…………………. 1557

B- İHALE KONUSU İNŞAAT İŞLERİNDE ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI  1559

1- Asgari İşçilik Tutarının Hesaplanması…………………………………………………………… 1559

2- Asgari İşçilik Araştırmasında Dikkate Alınacak İşçilik Bildirim Dönemi…….. 1560

3- Asgari İşçilik Hesaplamasında Dikkate Alınacak Hakediş Tutarı……………….. 1561

4- Asgari İşçilik Hesaplamasında Dikkate Alınacak Asgari İşçilik Oranları……. 1562

5- İhale Konusu İşin Sürekli İşyeri Sigortalıları İle Yapılması……………………………. 1562

V- ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA SONUCU FARK ASGARİ İŞÇİLİK TESPİT EDİLMESİ    1564

VI- KURUMUN DENETİM VE KONTROLLE GÖREVLENDİRİLMİŞ MEMURLARINCA İNCELEME YAPILMASI       1565

A- SGK MÜFETTİŞLERİNİN ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINA İLİŞKİN GÖREV VE YETKİLERİ   1565

B- İŞYERİ KAYITLARININ İNCELENMESİ…………………………………………………………….. 1565

C- RESEN PRİM TAHAKKUKU VE İTİRAZ…………………………………………………………… 1566

D- İDARİ PARA CEZASI UYGULAMASI……………………………………………………………….. 1567

E- ÜNİTECE ASGARİ İŞÇİLİK ARAŞTIRMASI YAPILMASI İNCELEMEYE ENGEL DEĞİL                1567

VII- SMMM VE YMM RAPORUNA İSTİNADEN İLİŞİKSİZLİK BELGESİ DÜZENLENMESİ (KURUM DIŞI İNCELEME)            1568

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1568

B- İHALE KONUSU İNŞAAT İŞLERİNDE İNCELEME …………………………………………. 1569

C- ÖZEL BİNA İNŞAATI İŞLERİNDE İNCELEME…………………………………………………. 1570

D- ORTAK HÜKÜMLER………………………………………………………………………………………… 1571

E- RAPOR ÜZERİNDE KURUMCA YAPILACAK İŞLEM……………………………………….. 1573

F- SMMM VE YMM’LERİN RAPOR DÜZENLEYEMEYECEKLERİ HÂLLER VE SORUMLULUKLARI             1574

 

u EKLER…………………………………………………………………………………………………………….. 1575

u YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………………………………… 1613

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html/feed 0 Açıklamalı ve Uygulamalı İş Sağlığı ve İş Güvenliği https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-is-sagligi-ve-is-guvenligi.html https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-is-sagligi-ve-is-guvenligi.html#comments Fri, 13 Jun 2014 11:21:58 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=952 Açıklamalı ve Uygulamalı İş Sağlığı ve İş Güvenliği, İşyeri Hekimliği, Diğer Sağlık Personeli, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu, İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Kayıt, Bildirim ve Sonuçları, İşverenler İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini Nasıl Yerine Getirecekler? konu başlıkları yanı sıra iş sağlığı hakkında merak edilen sorulara yanıt veren eşsiz bir kitaptır. İş Başmüfettişi Arif TEMİR tarafından hazırlanan Açıklamalı ve Uygulamalı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kitabının siz değerleri okurlarımıza faydalı olmasını umuyoruz.

 

- İş Sağlığı ve Güvenliği

- Tehlike Sınıfının Belirlenmesi, Tehlike Sınıfına Göre İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Çalıştırma

- Çalışan Temsilciliği

- Destek Elamanı

- Risk Değerlendirmesi

- Acil Durum Planı

- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri Nasıl Verilecek?

- İş Güvenliği Uzmanlığı

- İşyeri Hekimliği

- Diğer Sağlık Personeli

- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu

- Mesleki Eğitim Zorunluluğu Olan İşler

- İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Kayıt, Bildirim ve Sonuçları

- İşverenler İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini Nasıl Yerine Getirecekler?

- Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşyerlerine İş Güvenliği Teşviki/Desteği

- İşin Durdurulması Komisyonunun (Heyetinin) Oluşumu ve Çalışma Usulü

- İşin Durdurulması (İşyerinin Kapatılması)

- Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri

- Balıkçı Gemilerinde Yapılan Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri

- Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi

- Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması

- Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmaları

- Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri

- Elle Taşıma İşleri

- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları

- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması

- Madenlerde İş Sağlığı ve Güvenliği

- Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler

- Sağlık ve Güvenlik İşaretleri

- Tozla Mücadele

- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

- Kadınların Gece Çalıştırılmasının Usul ve Esasları

- İşverenlerin Emzirme Odası ve Kreş (Yurt) Açma Yükümlülüğü

- Çalışanların Sorumlulukları

- Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmaları

- Yangın

- İş Sağlığı ve Güvenliği Sağlanmayan Çalışanın Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkındaki Kanun Da Yer Alan Para Cezalarına İtiraz ve Dava Yolları

I

ÖNSÖZ

Soma da yaşanan ve 300’ün üzerinde madencinin ölümü ile sonuçlanan felaket, İş Sağlığı ve Güvenliği’nin ne kadar çok önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
İşverenler, İş Sağlığı ve Güvenliği olayının önemini, Soma olayı e : dikte, net olarak kavradılar.
Şimdi, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yükümlülükler ve yapılması :r’5<enlerin neler olduğunun çabası içerisindeler.
İş Başmüfettişi Arif Temir’in elinizde bulunan kitabı, bu konudaki _miülükleri ve yapılması gerekenleri, uygulamalı örnekler ve bel- :e enyle, çok güzel bir şekilde açıklıyor.
İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda işverenlerin yükümlülüğü o ka¬za’ çok ki..
okul öğrencisi olan çocuk, okul dönüşü eve girer girmez annesine sormuş:
- Anneciğim., bu gün yemekte ne var?
- Saymakla bitmez yavrum..
- Anneciğim söylesene ne var?
- Pirinç pilavı yavrum!
Fıkrada olduğu gibi, işverenlerin İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yükümlülükleri, saymakla bitmez. Örneğin; risk değerlendirmesi yapma .e.a yaptırma, acil durum planlarının hazırlanması, çalışanların eğitimi çalışanların sağlık gözetimi, çalışan temsilcisi seçimi, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirme, iş sağlığ ve güvenliği kurulu oluşturma, mesleki eğitim aldırma, çalışanların raısyıcı ortamların tehlikelerinden korunması, ekranlı araçlarla çalışmalarda sağlık ve güvenlik önlemleri, iş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik koşulları, işin durdurulması ve bununla ilgili süreç bunlardan ilk akla gelenler.

 

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

 

I- TANIMLAR…………………………………………………………………….. 39

II- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN AMACI………………………………. 39

III- İŞ GÜVENLİĞİNİN GENEL PRENSİPLERİ………………………….. 39

IV- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN İŞVERENE SAĞLAYACAĞI YARARLAR          40

V- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATI………………………………….. 40

A- KANUNLAR……………………………………………………………………. 40

B- YÖNETMELİKLER………………………………………………………….. 40

 

İKİNCİ BÖLÜM

TEHLİKE SINIFININ BELİRLENMESİ, TEHLİKE SINIFINA GÖRE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI, İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİ ÇALIŞTIRMA

 

I- İŞYERİ TEHLİKE SINIFI NASIL BELİRLENİR……………………….. 45

II- TEHLİKE SINIFINA GÖRE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI, İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİ ÇALIŞTIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ………………………. 45

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÇALIŞAN TEMSİLCİLİĞİ

 

I- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ KİMDİR?………………………………………….. 47

II- KİMLER ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ OLABİLİR? ………………………. 47

III- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİNİN SEÇİMİ…………………………………….. 47

IV- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİNİN ATANMASI……………………………… 48

V- ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ SAYISI……………………………………………. 48

VI- GÖREVLENDİRME YAPILMAZSA…………………………………….. 48

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

DESTEK ELAMANI

 

I- DESTEK ELAMANI KİMDİR?………………………………………………. 49

II- DESTEK ELAMANI OLARAK GÖREVLENDİRİLECEK ÇALIŞANLARIN BELİRLENMESİ…………………………………………………………………………………………… 49

III- BİRDEN FAZLA GÖREVLENDİRMELERDE KOORDİNASYON 49

IV- ONDAN AZ ÇALIŞANI BULUNAN AZ TEHLİKELİ İŞYERLERİNDE DESTEK ELAMANI GÖREVLENDİRİLMESİ………………………………………………………. 50

V- DESTEK ELAMANI GÖREVLENDİRMEMENİN CEZASI……… 50

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

RİSK DEĞERLENDİRMESİ

 

I- GENEL OLARAK ……………………………………………………………….. 51

A- TANIM……………………………………………………………………………. 51

B- RİSK DEĞERLENDİRMESİNDE KULLANILAN METOTLAR 51

C- RİSK DEĞERLENDİRMESİNDE YÖNTEM KULLANMA ZORUNLULUĞU VAR MI?     52

II- RİSK DEĞERLENDİRMESİNİ HANGİ İŞYERLERİ YAPACAK? 54

A- RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPMAYACAK İŞYERLERİ ….. 54

B- RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPACAK İŞYERLERİ …………. 54

III- RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK?(*)…………… 55

A- RİSK DEĞERLENDİRMESİ EKİBİ……………………………………. 55

B- TEHLİKELERİN TANIMLANMASI…………………………………….. 56

C- RİSKLERİN ANALİZİ………………………………………………………. 56

D- RİSK KONTROL ADIMLARI……………………………………………. 57

1- Planlama…………………………………………………………………….. 57

2- Risk Kontrol Tedbirlerinin Kararlaştırılması ……………….. 57

3- Risk Kontrol Tedbirlerinin Uygulanması …………………….. 57

4- Uygulamaların İzlenmesi …………………………………………….. 57

E- RİSK DEĞERLENDİRMESİ SONUCU DÜZENLENECEK BELGE           58

F- AYNI ALANDA BİRDEN ÇOK İŞVEREN VARSA RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? ……………………………………………………………………………………….. 59

G- ASIL İŞVEREN VE ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN BULUNDUĞU İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASI……………………………………. 59

H- RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN YENİLENMESİ……………….. 59

İ- RİSK DEĞERLENDİRMESİNDE İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ    60

J- RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN BİR KURUMA VERİLMESİ GEREKİYOR MU? 61

K- RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMAZSA UYGULANACAK CEZA         61

L- CEZAYI KİM UYGULAYACAK?……………………………………….. 61

 

ALTINCI BÖLÜM

ACİL DURUM PLANI

 

I- ACİL DURUM PLANININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI 62

A- ACİL DURUM PLANI NASIL HAZIRLANACAK?………………… 62

B- ACİL DURUM PLANLARININ YENİLENMESİ…………………… 63

C- ACİL DURUMLARIN BELİRLENMESİ……………………………… 63

D- GÖREVLENDİRİLECEK ÇALIŞANLARIN BELİRLENMESİ.. 63

E- ACİL DURUM PLANI HAZIRLANMA EKİBİNDE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI BULUNACAK MI?    63

F- TATBİKAT………………………………………………………………………. 64

G- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİM…………… 64

II- İŞVERENLERİN VE ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜĞÜ……….. 64

A- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………………….. 64

B- ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………. 65

III- ACİL DURUM PLANLARINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR…….. 66

A- BİRDEN FAZLA İŞVEREN OLMASI DURUMUNDA ACİL DURUM PLANLARI   66

B- ASIL İŞVEREN VE ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN BULUNDUĞU İŞYERLERİNDE ACİL DURUM PLANLARI………………………………………………………………………. 66

C- BİR AYDAN KISA SÜRELİ GEÇİCİ İŞLERDE ACİL DURUM PLANLAMASI       66

D- MEVCUT ACİL DURUM PLANLARI VE TATBİKATLAR…….. 66

IV- ACİL DURUM PLANI VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERE UYMAMANIN CEZASI   66

 

YEDİNCİ BÖLÜM

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ NASIL VERİLECEK?

..

I- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………………………. 67

A- İŞVERENİN EĞİTİMLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………… 67

B- GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİNDE YÜKÜMLÜLÜK…………………………… 67

C- ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN(TAŞERON) İLİŞKİSİNDE YÜKÜMLÜLÜK           67

D- EĞİTİM ALMAYANLARI ÇALIŞTIRMAMA………………………… 67

II- ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………………. 68

III- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİNİN USUL VE ESASLARI 68

A- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİNİN VERİLECEĞİ KONULAR         68

1- Genel Konular…………………………………………………………….. 68

2- Sağlık Konuları……………………………………………………………. 68

3- Teknik Konular……………………………………………………………. 68

B- EĞİTİMİ KİM VERECEK?………………………………………………… 69

C- EĞİTİM KAÇ SAAT VERİLECEK?……………………………………. 69

D- EĞİTİMDE GEÇEN SÜRE ……………………………………………… 69

E- EĞİTİM HER YIL YAPILACAK MI?…………………………………… 69

F- EĞİTİM VERİLECEK MEKANIN NİTELİKLERİ………………….. 70

G- EĞİTİMLERİN BELGELENDİRİLMESİ VE BELGEDE YER ALACAK HUSUSLAR         70

H- ÇALIŞANIN EĞİTİM MASRAFI ……………………………………….. 70

İ- EĞİTİM SONUCUNDA SINAV DÜZENLENECEK Mİ? ………. 70

IV- EĞİTİM VERMEYENE CEZA……………………………………………… 70

 

SEKİZİNCİ BÖLÜM

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI

 

I- GENEL OLARAK………………………………………………………………… 71

II- KİMLER İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI BELGESİ ALABİLİR?… 71

A- (A) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI BELGESİ …………….. 71

B- (B) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI BELGESİ……………… 72

C- (C) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI BELGESİ……………… 72

III- SINIFLARINA GÖRE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ YAPACAKLARI İŞLER   73

IV- DEVLET MEMURLARININ İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI OLARAK GÖREVLENDİRİLMESİ 74

V- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI          74

A- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREVLERİ……………………… 74

1- Rehberlik…………………………………………………………………….. 74

2- Risk Değerlendirmesi………………………………………………….. 75

3- Çalışma Ortamı Gözetimi…………………………………………….. 75

4- İlgili Birimlerle İşbirliği………………………………………………… 76

B- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ YETKİLERİ……………………. 76

C- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ SORUMLULUKLARI……… 77

D- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ PANELLERE/SEMİNERLERE KATILMASI      77

E- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ ÇALIŞMA SÜRELERİ…….. 77

F- İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI ÇALIŞTIRMAMANIN CEZASI……… 78

 

DOKUZUNCU BÖLÜM

İŞYERİ HEKİMLİĞİ

 

I- GENEL OLARAK ……………………………………………………………….. 79

II- İŞYERİ HEKİMLERİNİN BELGELENDİRİLMESİ …………………. 79

A- İŞYERİ HEKİMLERİNİN BELGELENDİRİLMESİ……………….. 79

B- İŞYERİ HEKİMLERİNİN ONDAN AZ ÇALIŞANI OLAN AZ TEHLİKELİ YERLERDE ÇALIŞTIRILMASI………………………………………………………………………………………. 79

C- İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ………………………………………….. 80

III- İŞYERİ HEKİMLERİNİN NİTELİKLERİ VE GÖREVLENDİRİLMELERİ       80

IV- İŞYERİ HEKİMLERİNİN GÖREV YETKİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ  80

A- İŞYERİ HEKİMLERİNİN GÖREVLERİ……………………………… 80

1- Rehberlik…………………………………………………………………….. 81

2- Risk Değerlendirmesi………………………………………………….. 81

3- Sağlık Gözetimi…………………………………………………………… 82

4- Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt……………………………………… 83

5- İlgili Birimlerle İşbirliği………………………………………………… 83

B- İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLERİ………………………………… 84

C- İŞYERİ HEKİMLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………… 85

V- İŞYERİ HEKİMLERİNİN ÇALIŞMA SÜRELERİ……………………. 85

VI- İŞYERİ HEKİMİ ÇALIŞTIRMAMANIN CEZASI……………………. 86

 

ONUNCU BÖLÜM

DİĞER SAĞLIK PERSONELİ

 

I- DİĞER SAĞLIK PERSONELİ KİMDİR?………………………………… 87

II- İŞVERENİN DİĞER SAĞLIK PERSONELİ GÖREVLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ            87

III- DİĞER SAĞLIK PERSONELİ GÖREVLENDİRİLMESİ………… 88

IV- DİĞER SAĞLIK PERSONELİ BELGESİ…………………………….. 88

V- DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREVLERİ…………………… 89

VI- DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN YETKİLERİ…………………….. 89

VII- DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN SEMİNERE KATILMASI… 89

VIII- DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…….. 90

IX- DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN ÇALIŞMA SÜRESİ ………… 90

X- DİĞER SAĞLIK PERSONELİ ÇALIŞTIRMAMANIN CEZASI.. 91

 

ONBİRİNCİ BÖLÜM

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU

 

I- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULUNUN KURULMASI …….. 92

A- ELLİ VE ÜZERİNDE İŞÇİ ÇALIŞTIRAN YERLERDE ZORUNLU   92

B- KURUL KİMLERDEN OLUŞUYOR………………………………….. 92

C- AYNI ALANDA ALT İŞVEREN (TAŞERON) VARSA………….. 93

D- AYNI ALANDA BİRDEN ÇOK İŞVEREN VARSA………………. 94

E- KURUL OLUŞTURULMAZSA CEZASI…………………………….. 94

II- KURULUN GÖREV, YETKİ, YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE ÇALIŞMA USULÜ   94

A- KURULUN GÖREV VE YETKİLERİ…………………………………. 94

B- KURULUN ÇALIŞMA USULÜ VE KARARLARI…………………. 95

C- KURULUN YÜKÜMLÜLÜĞÜ…………………………………………… 96

D- KURUL OLUŞTURULMAZSA………………………………………….. 96

 

ONİKİNCİ BÖLÜM

MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞU OLAN İŞLER

 

I- GENEL OLARAK………………………………………………………………… 97

II- MESLEKİ EĞİTİM BELGE TÜRLERİ…………………………………… 97

III- MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞUNUN DENETLENMESİ… 99

IV- PARA CEZASI………………………………………………………………….. 99

V- MESLEKİ EĞİTİM ALINACAK İŞLERE AİT ÇİZELGE…………. 99

 

 

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ KAYIT, BİLDİRİM VE SONUÇLARI

 

I- 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNA GÖRE 107

A- İŞVERENİN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ………………………… 107

B- İŞYERİ HEKİMİNİN SORUMLULUĞU……………………………. 107

II- 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNA GÖRE İŞ KAZALARININ VE MESLEK HASTALIKLARININ BİLDİRİMİ. 108

A- İŞ KAZASININ BİLDİRİMİ………………………………………………. 108

B- MESLEK HASTALIĞININ BİLDİRİMİ………………………………. 109

III- İŞ KAZASININ SONUÇLARI…………………………………………….. 109

A- HUKUKİ SONUÇLARI…………………………………………………… 109

1- Maddi Tazminat Davası……………………………………………… 109

2- Manevi Tazminat Davası …………………………………………… 109

3- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı………………………….. 110

B- SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNCA RÜCU EDİLMESİ…… 110

C- SGK TARAFINDAN YAPILAN YARDIMLAR…………………… 110

D- SGK’NUN RÜCU HAKKI……………………………………………….. 110

1- İşverene Rücu Edilmesi…………………………………………….. 110

2- Üçüncü kişiye rücu edilmesi……………………………………… 111

3- Rücu Edilemeyecek Haller…………………………………………. 111

4- Peşin Sermaye Değerinin Rücu Edilmesi…………………… 111

E- CEZAİ SONUÇLARI……………………………………………………… 112

1- Taksirle Öldürme………………………………………………………. 112

2- Taksirle Yaralama……………………………………………………… 112

F- İŞ KAZASI SONUCUNDA İŞÇİ VE İŞVERENİN KAYIPLARI 113

1- İşverenin Kayıpları…………………………………………………….. 113

2- İşçinin Kayıpları………………………………………………………… 113

G- İDARİ SONUÇLARI………………………………………………………. 113

IV- İŞ KAZASINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI……………… 114

 

 

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İŞVERENLER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİ NASIL YERİNE GETİRECEKLER?

 

I- GENEL OLARAK ……………………………………………………………… 129

II- İŞVERENLERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………………………………………………………………………. 129

III- İSG HİZMETLERİNİN SATIN ALINMASI DURUMUNDA İŞVERENİN SORUMLULUĞU …………………………………………………………………………………………. 131

IV- İSG HİZMETLERİNİN ÜCRETİ…………………………………………. 131

V- ONAYLI DEFTER ……………………………………………………………. 131

VI- İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ (İSGB)………………… 131

VII- ÇALIŞANLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………….. 132

VIII- ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİNİ (OSGB) KİMLER KURABİLİR?       132

IX- ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİ BÜTÜN İLLERE HİZMET VEREBİLİR Mİ?………………………………………………………………………………………… 133

X- ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİNDE SORUMLU MÜDÜR KİM OLABİLİR?…………………………………………………………………………………………. 133

XI- İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ İLE ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİNİN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI………………………….. 133

XII- TEHLİKE SINIFLARINA GÖRE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI, İŞYERİ HEKİMİ VE İŞYERİ HEMŞİRESİ ÇALIŞTIRMAYA İŞYERLERİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?   134

 

ONBEŞİNCİ BÖLÜM

TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞYERLERİNE İŞ GÜVENLİĞİ TEŞVİKİ/DESTEĞİ

 

I- UYGULAMADAN KİMLER YARARLANACAK?…………………. 135

II- İŞYERİ KRİTERLERİ………………………………………………………… 135

III- BAŞVURUNUN YAPILMASI VE DESTEĞİN ÖDENME ŞEKLİ 136

A- BAŞVURU NEREYE YAPILACAK?………………………………… 136

B- DESTEĞİN/TEŞVİKİN ÖDENME ŞEKLİ…………………………. 137

IV- FATURA DÜZENLENMESİ……………………………………………… 138

A-  FATURA DÜZENLENMESİ…………………………………………… 138

B- FATURANIN KURUMA VERİLMESİ………………………………. 139

V- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET BEDELLERİNİN TESPİTİ 139

VI- DESTEK HİZMETİNİN ALINACAĞI KİŞİ, KURUM VEYA KURULUŞLAR            139

VII- DESTEĞİN KESİLMESİ VE PARANIN İADESİ………………… 140

VIII- DESTEKTEN YOKSUN BIRAKILMA SÜRESİ………………… 140

IX- DENETİM………………………………………………………………………… 140

 

ONALTINCI BÖLÜM

İŞİN DURDURULMASI KOMİSYONUNUN (HEYETİNİN) OLUŞUMU VE ÇALIŞMA USULÜ

 

I- GENEL OLARAK………………………………………………………………. 141

II- 4857 SAYILI İŞ KANUNU UYGULAMASINDA KOMİSYONUN OLUŞUMU VE ÇALIŞMA USULÜ …………………………………………………………………………………………. 141

A- İŞYERLERİNDE İŞİN DURDURULMASINA VE İŞYERİNİN KAPATILMASINA KARAR VERMEYE YETKİLİ KOMİSYONUN OLUŞUMU ………………………………. 141

B- KOMİSYON ÜYELERİNİN GÖREV YAPMA SÜRELERİ….. 142

C- KOMİSYONUN TOPLANTIYA ÇAĞRILMASI………………….. 142

D- KOMİSYON TOPLANTISINA KATILMA VE KARAR ALMA USULÜ         143

III- 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU’NDA HEYETİN OLUŞUMU VE ÇALIŞMA USULÜ……………………………………………………………………………… 143

A- İŞİN DURDURULMASINA KARAR VERECEK HEYETİN OLUŞUMU      143

B- HEYETİN ÇALIŞMA USULÜ………………………………………….. 143

IV- İŞİN DURDURULMASINA KARAR VEREN (ESKİ) KOMİSYON VE (YENİ) HEYETİN KARŞILAŞTIRILMASI……………………………………………………….. 144

 

ONYEDİNCİ BÖLÜM

İŞİN DURDURULMASI (İŞYERİNİN KAPATILMASI)

 

I- İŞ HANGİ DURUMLARDA DURDURULUR?………………………. 145

II- İŞİN DURDURULMA SÜRECİ…………………………………………… 145

A- İŞİN DURDURULMASINA KARAR VERECEK KOMİSYON (HEYET)      145

1- Komisyonun Oluşumu ……………………………………………… 145

2- Komisyonun Çalışma Usulü………………………………………. 145

B- İŞİN DURDURULMASI TEKLİFİ…………………………………….. 146

C- DURDURMA KARARININ UYGULANMASI……………………. 146

D- DURDURMA KARARINA KARŞI MAHKEMEYE İTİRAZ…. 146

E- MÜHÜRLERİN GEÇİCİ OLARAK SÖKÜLMESİ………………. 146

1- İşverenin Başvurusu ve Başvuruya Eklenecek Belgeler 146

2- Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün Yapacağı İşler. 147

3- İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Heyetin Yapacağı İşler… 147

4- Mühürlerin Geçici Olarak Sökülmesine Karar Verilmesi 147

5- Mühürlerin Geçici Olarak Sökülme Talebinin Reddedilmesi   147

III- ACİL HALLERDE İŞİN DURDURULMASI…………………………. 147

IV- DURDURMA KARARININ KALDIRILMASI………………………. 148

V- İŞİN DURDURULDUĞU İŞYERİNDE İŞÇİLERİN ÜCRETLERİ 148

VI- İŞİN DURDURULDUĞU İŞYERİNDE İŞÇİLERİN İŞTEN ÇIKARILMASI    149

VII- İŞİN DURDURULMASINDAKİ USULLERE UYULMAMASININ CEZASI  149

A- İŞİN DURDURULMASI KARARINA UYULMAMASININ CEZASI  149

B- İŞÇİ ÜCRETLERİNİN ÖDENMEMESİ……………………………. 149

 

ONSEKİZİNCİ BÖLÜM

ASBESTLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

 

I- TANIMLAR ………………………………………………………………………. 150

II- ASBESTLE İLİŞKİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLER………………. 151

A- KULLANIM YASAĞI………………………………………………………. 151

B- RİSK DEĞERLENDİRMESİ…………………………………………… 151

C- SÖKÜM, YIKIM, TAMİR, BAKIM VE UZAKLAŞTIRMA İŞLERİ 151

D- ASBEST SÖKÜM, YIKIM, TAMİR, BAKIM VE UZAKLAŞTIRMA İŞİNİ YAPMAYA YETKİLİ KİŞİLER………………………………………………………………………… 152

E- BİLDİRİM VE İŞ PLANI………………………………………………….. 152

F- ASBEST ÖLÇÜMLERİ…………………………………………………… 154

G- SINIR DEĞER……………………………………………………………… 154

H- SINIR DEĞERLERİN AŞILMASININ ÖNLENMESİ………….. 155

I- SINIR DEĞERİN AŞILMASI……………………………………………. 155

İ- GENEL ÖNLEMLER………………………………………………………. 156

K- ÇALIŞANLARIN VE/VEYA TEMSİLCİLERİNİN BİLGİLENDİRİLMESİ       156

L- SAĞLIK GÖZETİMİ……………………………………………………….. 157

M- KAYITLARIN TUTULMASI…………………………………………….. 157

N- ASBESTOZ VE MEZOTELYOMA KAYITLARI………………… 158

O- EĞİTİM PROGRAMLARI………………………………………………. 158

III- ASBESTLE İLGİLİ SAĞLIK GÖZETİMİ…………………………….. 158

 

ONDOKUZUNCU BÖLÜM

BALIKÇI GEMİLERİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

 

I- TANIMLAR ………………………………………………………………………. 160

II- İŞVERENLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………….. 160

A- GENEL OLARAK………………………………………………………….. 160

B- EKİPMAN VE BAKIM…………………………………………………….. 161

C- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ……………………………. 161

D- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ………………………………………………. 162

E- GEMİYİ SEVK VE İDARE EDECEK KİŞİLERİN ÖZEL EĞİTİMİ… 162

F- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI       162

III- YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ   162

IV- MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ      170

V- CAN KURTARMA VE HAYATTA KALMA EKİPMANI İLE İLGİLİ ASGARİ GÜVENLİK VE SAĞLIK GEREKLERİ………………………………………………………… 176

VI- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM İLE İLGİLİ ASGARİ GÜVENLİK VE SAĞLIK GEREKLERİ………………………………………………………………………………………… 177

 

YİRMİNCİ BÖLÜM

BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 178

II- İŞVERENLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………….. 178

A- RİSKLERİN BELİRLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ… 178

B- İKAME………………………………………………………………………….. 179

C- RİSKLERİN AZALTILMASI…………………………………………….. 179

D- BAKANLIĞIN BİLGİLENDİRİLMESİ……………………………….. 180

E- HİJYEN VE KİŞİSEL KORUNMA…………………………………… 181

F- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ VE BİLGİLENDİRİLMESİ…………. 181

G- ÖZEL DURUMLARDA ÇALIŞANIN BİLGİLENDİRİLMESİ.. 182

H- BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZ KALAN ÇALIŞANLARIN LİSTESİ       182

I- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMININ SAĞLANMASI    183

İ- BAKANLIĞA BİLDİRİM…………………………………………………… 183

K- SAĞLIK GÖZETİMİ……………………………………………………….. 184

III- BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYETİN OLABİLECEĞİ BAZI İŞLER    184

IV- SINIFLANDIRILMIŞ BİYOLOJİK ETKENLER LİSTESİ……… 185

V- ÇALIŞANLARIN SAĞLIK GÖZETİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR …………………………………………………………………………………………. 186

VI- KORUMA DÜZEYLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER İLE İLGİLİ GÖSTERGELER          187

VII- ENDÜSTRİYEL İŞLEMLERDE ALINACAK ÖNLEMLER….. 188

VIII- KORUYUCU AŞI UYGULAMA KLAVUZU………………………. 189

 

YİRMİBİRİNCİ BÖLÜM

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 190

II- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………………. 190

A- PATLAMALARIN ÖNLENMESİ VE PATLAMADAN KORUNMA    190

B- PATLAMA RİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ…………………. 191

C- İŞYERİNİN GÜVENLİ HALE GETİRİLMESİ……………………. 191

D- KOORDİNASYON GÖREVİ………………………………………….. 191

E- PATLAYICI ORTAM OLUŞABİLECEK YERLERİN SINIFLANDIRILMASI            192

F- PATLAMADAN KORUNMA DÖKÜMANI………………………… 192

G- İŞYERLERİ VE İŞ EKİPMANLARI İÇİN ÖZEL GEREKLER 193

III- PATLAYICI ORTAM OLUŞABİLECEK YERLERİN SINIFLANDIRILMASI 194

IV- ÇALIŞANLARIN SAĞLIK VE GÜVENLİKLERİNİN PATLAYICI ORTAM RİSKLERİNDEN KORUNMASI İÇİN ASGARİ GEREKLER…………………………… 195

V- EKİPMANLARIN VE KORUYUCU SİSTEMLERİN SEÇİMİNDE UYULACAK KRİTERLER…………………………………………………………………………………………. 197

 

YİRMİİKİNCİ BÖLÜM

ÇALIŞANLARIN TİTREŞİMLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARI

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 198

II- MARUZİYET SINIR VE EYLEM DEĞERLERİ…………………….. 198

III- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………………… 199

A- MARUZİYETİN BELİRLENMESİ…………………………………….. 199

B- RİSK DEĞERLENDİRMESİ…………………………………………… 199

C- MARUZİYETİN ÖNLENMESİ VEYA AZALTILMASI…………. 200

D- MARUZİYETİN SINIRLANDIRILMASI…………………………….. 201

E- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİMİ…………. 201

F- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI       202

G- SAĞLIK GÖZETİMİ………………………………………………………. 202

H- ÖZEL KOŞULLAR………………………………………………………… 203

IV- EL – KOL TİTREŞİMİ………………………………………………………. 203

A- MARUZİYETİN DEĞERLENDİRİLMESİ…………………………. 203

B- ÖLÇÜM………………………………………………………………………… 204

C- ETKİLEŞİM…………………………………………………………………… 204

D- DOLAYLI RİSKLER………………………………………………………. 204

E- KİŞİSEL KORUYUCULAR…………………………………………….. 204

V- BÜTÜN VÜCUT TİTREŞİMİ……………………………………………… 204

A- MARUZİYET DEĞERLENDİRMESİ……………………………….. 204

B- ÖLÇÜM………………………………………………………………………… 205

C- ETKİLEŞİM…………………………………………………………………… 205

D- DOLAYLI RİSKLER………………………………………………………. 205

E- MARUZİYETİN KAPSAMI……………………………………………… 205

 

YİRMİÜÇÜNCÜ BÖLÜM

EKRANLI ARAÇLARLA ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 206

II- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………………. 206

A- GENEL OLARAK …………………………………………………………. 206

B- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİMİ…………. 206

C- GÜNLÜK ÇALIŞMA DÜZENİ…………………………………………. 207

D- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI      207

E- GÖZLERİN KORUNMASI …………………………………………….. 207

III- EKRANLI ARAÇLARLA ÇALIŞMALARDA ARANACAK ASGARİ GEREKLER  208

 

YİRMİDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ELLE TAŞIMA İŞLERİ

 

I- ELLE TAŞIMA İŞİ NEDİR?…………………………………………………. 211

II- İŞVERENLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………….. 211

A- GENEL YÜKÜMLÜLÜK…………………………………………………. 211

B- İŞ VE İŞİN YAPILDIĞI YERİN ORGANİZASYONU………….. 211

C- BİREYSEL RİSK FAKTÖRLERİ……………………………………… 211

D- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİMİ…………. 212

E- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI       212

III- YÜKLE İLGİLİ RİSK FAKTÖRLERİ…………………………………… 212

IV- BİREYSEL RİSK FAKTÖRLERİ ………………………………………. 213

 

YİRMİBEŞİNCİ BÖLÜM

İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 214

II- İŞVERENLERİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………… 214

III- İŞ EKİPMANI İLE İLGİLİ KURALLAR……………………………….. 215

IV- İŞ EKİPMANININ KONTROLÜ…………………………………………. 215

V- ÖZEL RİSK TAŞIYAN İŞ EKİPMANI…………………………………. 216

VI- İŞ SAĞLIĞI VE ERGONOMİ…………………………………………….. 216

VII- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ……………………………. 216

VIII- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ………………………………………………. 217

IX- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI     217

X- PERİYODİK KONTROLLERİ YAPMAYA YETKİLİ KİŞİLERİN BİLDİRİMİ  217

XI- İŞ EKİPMANLARINDA BULUNACAK ASGARİ GEREKLER 218

XII- İŞ EKİPMANININ KULLANIMI İLE İLGİLİ HUSUSLAR…….. 223

XIII- BAKIM, ONARIM VE PERİYODİK KONTROLLER İLE İLGİLİ HUSUSLAR        229

 

YİRMİALTINCI BÖLÜM

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN İŞYERLERİNDE KULLANILMASI

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 237

II- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………………. 238

A- GENEL OLARAK………………………………………………………….. 238

B- GENEL HÜKÜMLER…………………………………………………….. 238

C- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SEÇİMİ    239

D- KULLANIM KURALLARI………………………………………………… 240

E- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ, GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMININ SAĞLANMASI…………………………………………………………………………………….. 240

III- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLAR TEKNİK KOMİTESİ.. 241

IV- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM LİSTESİ……………………….. 241

V- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM KULLANILMASININ GEREKLİ OLABİLECEĞİ İŞLER VE SEKTÖRLER…………………………………………………………………….. 245

 

YİRMİYEDİNCİ BÖLÜM

MADENLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

 

I- MADENCİLİKTE BİLİNMESİ GEREKEN TEMEL KAVRAMLAR 251

II- İŞVERENİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………….. 252

III- ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………. 253

IV- PATLAMA, YANGIN VE ZARARLI ORTAM HAVASINDAN KORUNMA  254

V- KAÇIŞ VE KURTARMA ARAÇLARI…………………………………. 254

VI- İLETİŞİM, UYARI VE ALARM SİSTEMLERİ……………………… 254

VII- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ……………………………. 254

VIII- SAĞLIK GÖZETİMİ……………………………………………………….. 254

IX- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI     254

X- ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ…………………. 255

XI- SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİ İLE YERALTI VE YERÜSTÜ MADEN İŞLERİNİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ GENEL HÜKÜMLER…………………………………………………………………….. 255

XII- YERÜSTÜ MADEN İŞLERİNİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER…………………………………………………………………….. 273

XIII- YERALTI MADEN İŞLERİNİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER …………………………………………………………………… 275

XIV- SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER……………………………………………. 286

 

 

YİRMİSEKİZİNCİ BÖLÜM

SAĞLIK KURALLARI BAKIMINDAN GÜNDE AZAMİ YEDİ BUÇUK SAAT VEYA DAHA AZ ÇALIŞILMASI GEREKEN İŞLER

 

I- GÜNDE AZAMİ YEDİ BUÇUK SAAT ÇALIŞILABİLECEK İŞLER 291

II- GÜNDE YEDİ BUÇUK SAATTEN DAHA AZ ÇALIŞILMASI GEREKEN İŞLER     296

III- DİĞER HUSUSLAR…………………………………………………………. 297

A- BAŞKA İŞTE ÇALIŞTIRMA YASAĞI………………………………. 297

B- FAZLA ÇALIŞMA YASAĞI…………………………………………….. 297

C- BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ…………………………………………… 297

D- İTİRAZLAR…………………………………………………………………… 297

 

YİRMİDOKUZUNCU BÖLÜM

SAĞLIK VE GÜVENLİK İŞARETLERİ

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 298

II- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………………. 299

A- GENEL YÜKÜMLÜLÜK…………………………………………………. 299

B- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİMİ…………. 299

C- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI      299

III- İŞYERİNDE KULLANILAN SAĞLIK VE GÜVENLİK İŞARETLERİ İLE İLGİLİ ASGARİ GENEL GEREKLER………………………………………………………………………. 300

IV- İŞARET LEVHALARIYLA İLGİLİ ASGARİ GEREKLER…….. 302

V- BORU VE KAPLAR ÜZERİNDEKİ İŞARETLER İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLER            309

VI- YANGINLA MÜCADELE İŞARETLERİ İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLER  310

VII- ENGELLER, TEHLİKELİ YERLER VE TRAFİK YOLLARINI BELİRLEMEK İÇİN KULLANILAN İŞARETLERİYLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLER…………………. 310

VIII- IŞIKLI İŞARETLER İÇİN ASGARİ KURALLAR……………….. 311

IX- SESLİ SİNYALLER İÇİN ASGARİ KURALLAR…………………. 312

X- SÖZLÜ İLETİŞİM İÇİN ASGARİ KURALLAR…………………….. 312

XI- EL İŞARETLERİ İÇİN ASGARİ GEREKLER…………………….. 313

XII- KALDIRMA ARAÇLARIYLA YAPILAN İŞLEMLERDE SAĞLIK VE GÜVENLİK İŞARETLERİ İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLİLİKLER………………………………. 317

 

OTUZUNCU BÖLÜM

TOZLA MÜCADELE

 

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 319

II- İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ………………………………………. 320

III- RİSK DEĞERLENDİRMESİ………………………………………………. 321

IV- TOZLA MÜCADELE KOMİSYONU …………………………………. 321

V- TOZ ÖLÇÜMLERİ…………………………………………………………….. 322

VI- MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ……………………………………… 322

VIII- SAĞLIK GÖZETİMİ……………………………………………………….. 325

A- AKCİĞER RADYOGRAFİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 326

B- PNÖMOKONYOZ OLGULARININ BELİRLENMESİ………… 326

C- PNÖMOKONYOZ TANISI ALAN ÇALIŞANLARIN ÇALIŞMA DURUMU  327

IX- KAYITLARIN SAKLANMASI……………………………………………. 327

X- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ VE BİLGİLENDİRİLMESİ…………… 327

 

OTUZBİRİNCİ BÖLÜM

YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

 

I- YAPI İŞLERİNDE YÜKÜMLÜLÜKLER/SORUMLULUKLAR… 328

A- İŞVERENLERİN SORUMLULUKLARI……………………………. 328

B- İŞVEREN VE ALT İŞVERENLERİN SORUMLULUKLARI… 329

C- PROJE SORUMLUSUNUN SORUMLULUKLARI…………… 329

D- DİĞER KİŞİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ…………………………. 329

II- SAĞLIK VE GÜVENLİK KOORDİNATÖRLERİNİN GÖREVLENDİRİLMESİ VE GÖREVLERİ…………………………………………………………………………………………. 330

A- GÖREVLENDİRME………………………………………………………. 330

B- PROJE HAZIRLIK AŞAMASINDAKİ GÖREVLERİ…………… 330

C- PROJE UYGULAMA AŞAMASINDAKİ GÖREVLERİ………. 330

III- SAĞLIK VE GÜVENLİK PLANI VE BİLDİRİM……………………. 331

A- SAĞLIK VE GÜVENLİK PLANI………………………………………. 331

B- ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL MÜDÜRLÜĞÜNE BİLDİRİM VE BİLDİRİMDE YER ALACAK HUSUSLAR…………………………………………………………………… 331

IV- YAPILMASI GEREKEN DİĞER HUSUSLAR…………………….. 332

A- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ……………………………. 332

B- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI       333

C- KULLANILAN MAKİNE, ARAÇ, EKİPMAN, MALZEME VE ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ    333

V- YAPI İŞLERİ LİSTESİ……………………………………………………….. 333

VI- YAPI ALANINDAKİ ÇALIŞMA YERLERİ İÇİN GENEL ASGARİ ŞARTLAR         334

A- YÜKSEKTE ÇALIŞMA…………………………………………………… 334

B- KAPALI MEKANLARDAKİ ÇALIŞMA YERLERİ………………. 345

C- AÇIK MEKANLARDAKİ ÇALIŞMA YERLERİ………………….. 347

 

OTUZİKİNCİ BÖLÜM

KADINLARIN GECE ÇALIŞTIRILMASININ USUL VE ESASLARI

 

I- GENEL OLARAK………………………………………………………………. 359

II- KADINLARIN GECE POSTALARINDA ÇALIŞTIRILMASININ USUL VE ESASLARI       359

A- KADINLAR GECE ÇALIŞMA SÜRESİ……………………………. 359

B- ULAŞIM……………………………………………………………………….. 359

C- SAĞLIK RAPORU………………………………………………………… 360

D- EŞLERİN DURUMU……………………………………………………… 360

E- GEBELİK VE ANALIK DURUMU……………………………………. 360

F- ÇALIŞANA HANGİ MEVZUAT UYGULANACAK……………… 360

G- BELGELERİ SAKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ……………………… 361

H- KADINLARIN GECE ÇALIŞTIRILMASININ USUL VE ESASLARINA UYULMAMASININ CEZASI…………………………………………………………………………………….. 361

 

OTUZÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İŞVERENLERİN EMZİRME ODASI VE KREŞ (YURT) AÇMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

 

I- ODA VE YURT AÇMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ……………………………. 362

A- ODA AÇMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ……………………………………….. 362

B- YURT AÇMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ……………………………………… 362

C- ODA VE YURT AÇMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNDE ÇALIŞAN SAYISININ BELİRLENMESİ   363

D- ODA VE YURTLARDA İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ…….. 363

II- ODA VE YURTLARDA BULUNACAK NİTELİKLER…………… 363

III- ÇOCUKLARA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER……………………… 364

A- ODA VE YURTLARDAN FAYDALANACAK ÇOCUKLAR … 364

B- ÇOCUKLARIN KAYIT VE ÇIKIŞLARI……………………………… 365

C- ÇOCUKLARIN MUAYENELERİ…………………………………….. 365

D- ÇOCUKLARIN BESLENMESİ……………………………………….. 365

IV- ODA VE YURTLARDA BULUNDURULACAK İLAÇ VE TIBBİ GEREÇLER         366

V- ÇALIŞACAK PERSONELİN NİTELİĞİ ……………………………… 366

A- YÖNETİCİ…………………………………………………………………….. 366

B- SAĞLIK PERSONELİ……………………………………………………. 366

C- DİĞER PERSONEL………………………………………………………. 366

VI- ORTAKLAŞA KURULAN ODA VE YURTLARIN YÖNETİMİ 367

VII- ODA VE YURTLARIN İLGİLİ KURUMLARA BİLDİRİLMESİ 367

 

OTUZDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ÇALIŞANLARIN SORUMLULUKLARI

 

I- 6331 SAYILI KANUNDA ÇALIŞANLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 368

II- ÇALIŞANLARIN EĞİTİMLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ …… 368

III- İŞÇİLERİN SORUMLULUĞU……………………………………………. 369

IV- MEMURLARIN SORUMLULUKLARI……………………………….. 369

 

OTUZBEŞİNCİ BÖLÜM

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARI

 

I- GÜRÜLTÜ NEDİR?……………………………………………………………. 370

II- GÜRÜLTÜDEN KAYNAKLANAN MESLEK HASTALIKLARININ YÜKÜMLÜLÜK SÜRESİ…………………………………………………………………………………………. 370

III- GÜRÜLTÜNÜN İNSANLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ…………….. 370

IV- MARUZİYET EYLEM DEĞERLERİ VE MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ 371

V- MARUZİYETİN BELİRLENMESİ……………………………………….. 372

VI- RİSKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ…………………………………. 372

VII- MARUZİYETİN ÖNLENMESİ VE AZALTILMASI……………… 373

VIII- KİŞİSEL KORUNMA……………………………………………………… 374

IX- MARUZİYETİN SINIRLANDIRILMASI………………………………. 375

X- ÇALIŞANLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE EĞİTİMİ…………… 375

XI- ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI VE KATILIMLARININ SAĞLANMASI     376

XII- SAĞLIK GÖZETİ……………………………………………………………. 376

 

OTUZALTINCI BÖLÜM

YANGIN

I- TANIMLAR……………………………………………………………………….. 378

II- YANGININ YAYILMASI, YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER VE YANGIN TÜRLERİ      378

A- YANGININ YAYILMASI…………………………………………………. 378

B- YANGIN YERİNDEKİ TEHLİKELER……………………………….. 378

C- YANGIN TÜRLERİ………………………………………………………… 379

1- A Sınıfı Yangınlar ……………………………………………………… 379

2- B Sınıfı Yangınlar ……………………………………………………… 379

3- C Sınıfı Yangınlar………………………………………………………. 379

4- D Sınıfı Yangınlar………………………………………………………. 379

D- YANGININ TÜRÜNE GÖRE HANGİ MADDELER KULLANILARAK SÖNDÜRÜLMELİ 379

III- YANGIN GÜVENLİĞİ……………………………………………………….. 380

A- YANGIN GÜVENLİĞİNDEN KİM SORUMLUDUR?…………. 380

B- YANGIN GÜVENLİĞİ SORUMLUSUNUN BELİRLENMESİ 380

IV- YANGIN EKİPLERİNİN KURULUŞU, GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI     380

A- EKİPLERİN KURULUŞU……………………………………………….. 380

B- EKİPLERİN GÖREVLERİ………………………………………………. 381

1- Söndürme Ekibi………………………………………………………… 381

2- Kurtarma Ekibi………………………………………………………….. 381

3- Koruma Ekibi…………………………………………………………….. 381

4- İlk Yardım Ekibi…………………………………………………………. 381

C- EKİPLERİN ÇALIŞMA ESASLARI………………………………….. 381

V- EĞİTİM…………………………………………………………………………….. 382

A- GENEL EĞİTİM…………………………………………………………….. 382

B- ÖZEL EĞİTİM……………………………………………………………….. 383

VI- YANGIN SIRASINDA YAPILMASI GEREKENLER……………. 383

A- YANGINA YAKALANILDIĞINDA YAPILMASI GEREKENLER 383

B- ÜZERİMİZ TUTUŞMUŞSA YAPILMASI GEREKENLER….. 383

C- YANGIN ÇIKTIĞINDA /YANGINI İLK GÖRDÜĞÜNÜZDE YAPILMASI GEREKENLER 384

VII- TAŞINABİLİR SÖNDÜRME CİHAZLARI (YANGIN SÖNDÜRME TÜPLERİ)       384

A- CİHAZLARDA BULUNMASI GEREKEN SÖNDÜRME MALZEMELERİ   384

B- YANGIN SÖNDÜRME TÜPÜNÜN SAYISI……………………… 385

C- SÖNDÜRME CİHAZLARININ MONTAJI………………………… 385

D- SÖNDÜRME CİHAZLARININ BAKIMI……………………………. 385

VIII- KAÇIŞ YOLU, ACİL ÇIKIŞ YOLU KAPI VE MERDİVENLERİNİN ÖZELLİKLERİ İLE ACİL DURUM ASANSÖRÜ………………………………………………………. 386

A- KAÇIŞ YOLLARI VE ÖZELLİKLERİ………………………………… 386

B- KAÇIŞ YOLU GENİŞLİĞİ………………………………………………. 387

1- Çıkış Genişliğinin Hesaplanması……………………………….. 387

2- Temiz Genişlik………………………………………………………….. 387

3- Çıkış ve Erişim Yollarının Özellikleri………………………….. 388

B- ACİL ÇIKIŞ SAYISI……………………………………………………….. 388

C- KAÇIŞ MERDİVENİ ÖZELLİKLERİ………………………………… 388

D- KAÇIŞ YOLU KAPILARI………………………………………………… 389

E- ACİL DURUM ASANSÖRÜ……………………………………………. 390

 

OTUZYEDİNCİ BÖLÜM

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SAĞLANMAYAN ÇALIŞANIN ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKI

 

I- GENEL OLARAK………………………………………………………………. 391

II- ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKININ UYGULAMA AŞAMALARI            391

A- CİDDİ VE YAKIN TEHLİKENİN BULUNMASI………………….. 391

B- ÇALIŞANIN TALEBİ………………………………………………………. 392

C- KURULUN KARARI ……………………………………………………… 392

D- İŞİN DURDURULMAMIŞ OLMASI…………………………………. 392

E- KURULUN KARARI OLUMLU OLURSA…………………………. 392

III- ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKINA İLİŞKİN USULE UYULMAMA HALLERİ  392

IV- ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKININ SONUÇLARI……….. 392

A- İŞÇİ ÇALIŞANLAR………………………………………………………… 392

B- MEMUR ÇALIŞANLAR………………………………………………….. 393

 

 

OTUZSEKİZİNCİ BÖLÜM

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDAKİ KANUN DA YER ALAN PARA CEZALARINA İTİRAZ VE DAVA YOLLARI

 

I- İDARİ PARA CEZALARININ UYGULANMASI ……………………. 394

II- İDARİ PARA CEZALARINA KARŞI İDARİ MAKAMLARA İTİRAZ 394

III- İDARİ PARA CEZALARINDA KABAHATLER KANUNU UYGULAMASI  394

IV- 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA KANUN DA YER ALAN PARA CEZALARI HAKKINDA KABAHATLER KANUNU UYGULAMASI ………. 395

A- İDARİ PARA CEZASININ TAKSİTLENDİRİLMESİ…………… 395

B- İDARİ PARA CEZALARININ TAHSİLİ…………………………….. 395

C- KANUN YOLUNA BAŞVURMADAN İDARİ PARA CEZASININ ÖDENMESİNDE İNDİRİM       395

D- İDARİ PARA CEZALARININ ARTIŞI………………………………. 396

E- KABAHATLERDE SORUŞTURMA ZAMANAŞIMI…………… 396

G- KABAHATLERDE YERİNE GETİRME ZAMANAŞIMI……… 396

H- KABAHATLERDE SORUMLULUK (HAKKINDA İDARİ PARA CEZASI UYGULANMAYACAK OLANLAR) ……………………………………………………………………. 397

I- KANUN YOLUNDAN VAZGEÇME………………………………….. 397

İ- MAHKEME MASRAFLARININ VE VEKALET ÜCRETİNİN ÖDENMESİ    397

V- 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA KANUNA GÖRE UYGULANAN PARA CEZALARINA İTİRAZ………………………………………………………… 397

A- İDARİ PARA CEZALARINA KARŞI SULH CEZA MAHKEMESİNE BAŞVURU    397

1- Başvuru Yolu…………………………………………………………….. 397

2- Başvurunun İncelenmesi ………………………………………….. 398

B- İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN SULH CEZA MAHKEMESİNİN KARARINA ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE İTİRAZ…………………………………………………. 399

1- Sulh Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz………………………… 399

2- Sulh Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Süresi …………….. 399

3- Asliye Ceza Mahkemesinin İtirazı İncelemesi ve Karar Vermesi         399

 

 

 

 

EKLER LİSTESİ

 

u   İŞYERİ TEHLİKE SINIFLARI LİSTESİ……………………………… 400

u   ALT İŞVERENLİK (TAŞERONLUK) SÖZLEŞMESİ…………. 508

u   ÇAĞRI MERKEZLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ…… 510

u   APARTMANLARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ…………….. 520

u   DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ  530

u   GENEL YOLCU TAŞIMACILIĞI İÇİN RİSK DEĞERLENDİRMESİ            541

u   KASAPLARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ……………………. 550

u   KUAFÖRLERDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ………………….. 560

u   KURU TEMİZLEMECİLERDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ. 569

u   MUTFAK/LOKANTA/PASTANELERDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ       580

u   OFİSLERDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ REHBERİ………… 592

u   ÖZEL GÜVENLİK FAALİYETLERİ İÇİN RİSK DEĞERLENDİRMESİN     602

u   BAKKAL/MARKET/SÜPERMARKETLERDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ          613

u   BASIM SANAYİİ VE MATBAALARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ         623

u   BOYA İŞLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ……………….. 634

u   DERİ VE TABAKLAMA İŞLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ 644

u   KONAKLAMA HİZMETLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ 656

u   TEKSTİL ÜRÜNLERİ İMALATINDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ  668

u   TAKSİ İLE YOLCU TAŞIMACILIĞINDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ       682

u   İŞYERİNİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKÜMLÜLÜKLER LİSTESİ    773

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINCA GEREKLİ PERİYODİK KONTROLLER  735

u   RİSK DEĞERLENDİRME FORMU………………………………….. 737

u   ACİL DURUM PLANI……………………………………………………… 744

u   YANGIN VE/VEYA PATLAMA MÜDAHALE PLANI…………. 748

u   ACİL DURUM EYLEM PLANI UYGULAMASI………………….. 749

u   DESTEK ELAMANI ATAMA YAZISI……………………………….. 750

u   PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI………………………… 751

u   ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN BELGELENDİRİLME ÖRNEĞİ 764

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET BEDELİNİN ÖDENMESİ HAKKINDA DİLEKÇE  765

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET BEDELİNİN ÖDENMESİ HAKKINDA BAŞVURU FORMU………………………………………………………………………….. 766

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI 768

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU KARARI HAKKINDA İŞÇİNİN BİLGİLENDİRİLMESİ 769

u   6331 SAYILI İSG KANUNU’NDAKİ İDARİ PARA CEZALARI 770

u   SULH CEZA MAHKEMESİ İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ…. 774

u   İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU……………………………. 775

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………. 797

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/aciklamali-ve-uygulamali-is-sagligi-ve-is-guvenligi.html/feed 0 Amortisman Uygulamaları https://www.muhasebekitaplari.com/amortisman-uygulamalari.html https://www.muhasebekitaplari.com/amortisman-uygulamalari.html#comments Fri, 21 Mar 2014 12:20:12 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=896 Amortisman Uygulamaları Kitabı, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm Amortismanlara İlişkin Vergi Usul Kanununda Yer Alan Usul Ve Esaslar, Amortisman Uygulamaları Kitabının İkinci Bölüm Alacaklarda Ve Sermayede Amortismanı derin bir şekilde incelenmiş ve faydalanmanız için ayrıntılı bir şekilde konulardan bahsedilmiştir. Amortisman Uygulamalarının yazarı, Ymm Ali Haydar Yıldırım kitapta ayrıca yargı kararlarına ve anlayışına ulaşmanın yanı sıra konuya ilişkin özelgelere de yer vermiş olmakla birlikte siz değerli okuyucularımız için faydalı olacak kaynaklar içermektedir. Bu kitapta Amortisman Uygulamaları ilgili aradığınız tüm sorulara cevaplar ayrıntılı bir şekilde mevcut.

 

Amortisman çok çeşitli şekillerde tanımlandığı ve sınıflandırıldığı görülmektedir. Çalışma temelde iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde “‘mevcutlarda” amortisman konusu incelenirken, ikinci bölümde “Alacaklar ve Sermaye’de” amortisman konusu incelenmektedir.

Çalışmanın uygulamacı meslek mensuplarına faydalı olması amacıyla, konular ağırlıklı olarak Özelgeler ve Yargı kararları desteğiyle ortaya konulmaya çalışılmış olup, uygulamada yaşanan sorunlara yargı ve idarenin görüşüne yer vermek suretiyle olabildiğince uygulamacıların doğru işleme yönlendirilmesi temel ölçüt olarak değerlendirilmiştir.

 

SUNUŞ

Amortismanın sözlük anlamı bir rantın, bir borcun, bir maki­nenin satın alma fiyatının bölümlere ayrılarak bitirilmesi, sona erdirilmesidir. Bu kavram, en geniş anlamıyla amortismanları kavramakla birlikte, daha çok ekonomik ve finansal anlamdaki unorrismanları ifade etmektedir. Bunun dışında, işletme mühendisliği ve tekniğindeki anlamıyla amortisman; bir duran varlığın, daha çok kullanımından veya belirli bir zamanın geçmiş olmasından kaynaklanan aşınmasını veya yıpranmasını ifade etmektedir. Nitekim uygulamada amortisman kavramı yerine, amortismanın bu anlamına daha çok uyacak şekilde “eskime payı” ya da “aşınma payı terimlerinin kullanıldığı da görülmektedir.

Amortisman çok çeşitli şekillerde tanımlandığı ve sııııflandırıl- ıik|ı görülmektedir. Çalışma temelde iki ana bölümden oluşmak­tadır. İlk bölümde “mevcutlarda” amortisman konusu incelenir­ken. ikinci bölümde “Alacaklar ve Sermayede” amortisman konu- . İncelenmektedir.

Çalışmanın uygulamacı meslek mensuplarına faydalı olması anacıyla, konular ağırlıklı olarak Özelgeler ve Yargı kararları desteğiyle ortaya konulmaya çalışılmış olup, uygulamada yaşanan mınlara yargı ve idarenin görüşüne yer vermek suretiyle olabil- iijince uygulamacıların doğru işleme yönlendirilmesi temel ölçüt ;Sarak değerlendirilmiştir.

Çalışmanın hazırlanması ve her aşamasında yardım ve deste­sini esirgemeyen Vergi Başmüfettişi Dr. Hatice ELA’ya özellikle te­şekkür ederken, katkılarından dolayı YMM Abdullah GÜVER’e, ri­camızı kırmayarak çalışmaya önsöz hazırlayan değerli hocam, A.Bumin DOGRUSÖZ’e, ayrıca bu çalışmada beni hep teşvik eden eşim Hande YILDIRIM’a özel teşekkürü bir borç bilirim.

Son olarak bu çalışmanın meslek mensuplarına ve okuyucu kit­lesine ulaşması konusundaki katkıları nedeniyle. Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem SARISU’nıın nezdiııde, tüm Yaklaşım ailesine te­şekkürlerimi iletiyorum…

 

ÖNSÖZ

Amortisman müessesesi ağırlıklı olarak dönem sonu işlemleri içerisinde en önemli müesseselerdeıı biri olarak karşımıza çıkmak-birlikte, vergi hukukunun, muhasebenin, işletme ve ekonomi bibilerinin de ilgi alanına girmektedir ve bu nedenle çok geniş ve belki birkaç ciltte incelenebilecek olabilecek bir konudur. Amortisman konusuna sadece hukuk /vergi hukuku bilim dalı açısından yaklaşıldığında bile karşımıza çıkan mevzuat kümesi ürkütücüdür.
Amortismanlarla ilgili düzenlemelere Vergi Usul Kanununda, “Türk Ticaret Kanununda, maliyet veya gider unsuru olmaları yö-ır.ien pek çok Vergi Kanununda, Maliye Bakanlığınca yayımları Genel Tebliğlerde, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde. Türkiye Muhasebe Standartlarında, SPK düzenlemelerinle Uluslararası Standartlarda, Devlet Muhasebesi ile ilgili olarak Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde düzenlemelere rastlanması mümkündür ve doğal olarak bu her bir mevzuat kümesi konuya kendi ilgi alanları itibariyle yaklaştığından birbirini tamamlayıcı nitelikte değildir. Tabii ki bu arada unutulmaması gereken ve Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca daha ziyade hazine yararı dikkate alınarak verilen özelgelerle oluşturulan bir sistem i . sistemle pek çok konuda çelişen yargı anlayışının yarattığı duraksamalar da unutulmamalıdır. Mevzuat değişikliklerinde ise  rimeye gerek bile yoktur. Amortisman kavramının temelinde yatan maddi duran varlıklarla ilgili TMS 16 standardı dahi 9 yıl 8 defa değişmiştir.
işte bu derece karmaşık, uygulamada duraksamalarla dolu bir konuyu bu kitabına cesaretle konu olarak alan Sayın Ali Haydar YILDIRIM, konuya vergi ve muhasebe bilimi açısından yaklaşarak Önemli bir eser yaratmıştır.
Kitap iki temel bölümden oluşuyor. Birinci Bölümün Kısımları; “Amortismanlar Konusunda Vergi Usul Kanununda Yer Alan Usul Ve Esaslar”, “Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Satılması ve Yenileme Fonu”, “Özel Maliyet Bedeli”, “Kiralama İşlerinde Amortisman”, “Ar-Ge ve Amortisman”, “Sermayede Amortisman”, “Amortisman Gider Veya Maliyet Unsuru Olması”, “Vergi Planlanması” Kısım Başlıklarını Oluşturmakta. İkinci Bölümde İse“Alacaklarda ve Sermayede Amortisman”, “Değersiz Alacaklar”, “Şüpheli Alacaklar”, “Vazgeçilen Alacaklar” Ayrı Kısımlar İtibariyle İncelenmiş.

Bu konularda yeterli monografik eser çok az sayıda olduğu gibi. çoğu birbirini tekrar eden veya sadece idari görüşlere göre kaleme alınmış pek çok makale bulunabilir. Ancak Sayın YILDIRM, bu kitabında bir farklılık yaratarak konuları hep üç ayrı açıdan değerlendirme yoluna gitmiş. Bu açılar sırasıyla, idari anlayış, yargı anlayışı ve doktrinin yaklaşımı. Burada da galiba Sayın Ali Haydar
YILDIRIM’ın geçmişte, tabir-i caiz ise masanın her iki yönünde de çalışmış olmasının avantajı yatmaktadır. Şahsen tanımanın yanı sıra çeşitli makaleleri, Vergi Konseyi Çalışma Gruplarındaki çalışmaları ve üniversitedeki akademik çalışmaları ile hazırladığı bir kısım İnceleme Raporları aracılığıyla da izlediğim YILDIRIM, Gelirler Baş Kontrolörü olarak idare tarafında, YMM sıfatı ve Danışman olarak da mükellef tarafında vergi konularını izlemek olanağına kavuşmuştur. Yazar bu kitabında da bilgi birikimini aktarmanın yanı sıra diğer çalışmalarındaki titizliğini de göstermiş ve konuları, doktrindeki tartışmalar ve yargı kararlan ile aktarmıştır. Kitapta ayrıca yargı kararlarına ve anlayışına ulaşmanın yanı sıra konuya ilişkin özelgelere de yer verilmiş olmasının, özellikle uygulamacılar açısından her halde önem taşıyan bir nokta olduğu inancındayım.
Kitabın hemen başında yer alan ayrıntılı fihrist, aranılan konulara erişimi de kolaylaştırmış. Akademik etik ilkelere de uyumla her bir konuda alıntı yapılan kaynaklar belirtilmek ve kitaba ayrıntılı kaynaklar listesi eklenmek suretiyle inceleme konusunda derinleşme olanağı da yararlanıcılar için sağlanmış. Vergi ve muhasebe konuları ile ilgilenen hukukçular, muhasebeci ve mali müşavirler ile bağımsız denetçileri için kendi alanında bir temel eser ve başucu kaynağı olabilecek nitelikteki bu eserin kısa zamanda birkaç baskı yapacağı inancıyla Sayın YILDIRIM’ı kutluyor ve Kitabın tüm kullanıcılar ve vergi hukuku doktrini için hayırlı ve yararlı olmasını diliyorum.
i
Dr. A. Bumin DOĞRUSÖZ
Mali Hukuk Öğretim Üyesi

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

BİRİNCİ KISIM

AMORTİSMANLARA İLİŞKİN VERGİ USUL KANUNUNDA YER ALAN USUL VE ESASLAR

 

1.1. AMORTİSMAN KAVRAMI ………………………………………………………………………………….. 79

1.2. AMORTİSMAN KONUSU VE AMORTİSMAN AYIRMA ŞARTLARI ………………………… 79

1.2.1. Yasal Düzenlemeler…………………………………………………………………………………………… 79

1.2.1.1. Kanun Hükmü……………………………………………………………………………………………… 79

1.2.1.2. 143 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği……………………………………… 80

1.2.2. Amortisman Ayırma Şartları……………………………………………………………………………….. 81

1.2.2.1. İşletmede Bir Yıldan Fazla Kullanılması………………………………………………………… 81

1.2.2.2. Yıpranmaya, Aşınmaya veya Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunması…………….. 82

1.2.2.2.1. Yıpranmaya, Aşınmaya Maruz Bulunma Kavramı…………………………………………….. 82

1.2.2.2.2. Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunma Kavramı…………………………………………………. 82

1.2.2.2.2.1. Boş Arsa ve Araziler ………………………………………………………………………………. 82

1.2.2.2.2.2. Tablo, Heykel Sanat Eserlerinde Amortisman…………………………………………. 83

1.2.3.2.4. Sanat Eserleri Amortismanının ABD uygulaması………………………………………………. 88

1.2.3.3. Amortismana Tabi Kıymetlerin Envanter Kayıtlarında Gösterilmesi …………….. 89

1.2.3.3.1. VUK Madde 320………………………………………………………………………………………….. 89

1.2.3.3.2. Amortismana Tabi Kıymetlerin Envanter Kayıtlardan Çıkarılması……………………….. 90

1.2.3.3.2.1. Sabit Kıymetlerin Kullanılabilir Durumda Satılması…………………………………. 91

1.2.3.3.2.2. Sabit Kıymetlerin Hurda Olarak Satılması………………………………………………… 91

1.2.3.3.2.3. Sabit Kıymetin Fiziken Mevcut Olmakla Birlikte Hem İtfa Olmuş, Hem de Ekonomik Değerini Yitirmiş Olması              91

1.2.3.3.3. Envanter de Yer Almakla Birlikte İşletmede Kullanılmayan Kıymetler Amortismana Tabi Tutulur mu?                92

1.2.3.3.4. Aktif de Yer Almamakla Birlikte Fiilen İşletmede Kullanılan Kıymetler Amortismana Tabi Tutulur mu?                94

1.2.3.3.5. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Yapılan Satışlarda Amortisman …………………………….. 94

1.2.3.3.6. Kayıt ve Tescile Tabi Olan Kıymetlerde Amortisman…………………………………………. 94

1.2.4. Amortisman Konusu………………………………………………………………………………………….. 95

1.2.4.1. Gayrimenkuller ……………………………………………………………………………………………. 97

1.2.4.1.1. Arazi …………………………………………………………………………………………………………. 97

1.2.4.1.2. Tapu Kütüğünün Ayrı Sayfasına Kaydedilen Bağımsız ve Sürekli Haklar …………….. 97

1.2.4.1.2.1. Üst Hakkı………………………………………………………………………………………………… 98

1.2.4.1.2.2. Yapı Mülkiyetinin Malike Geçmesi ………………………………………………………….. 98

1.2.4.1.2.3. Kaynak hakkı …………………………………………………………………………………………. 98

1.2.4.1.3. Kat Mülkiyetine Kayıtlı Bağımsız Bölümler……………………………………………………….. 98

1.2.4.1.4. Binalar……………………………………………………………………………………………………….. 98

1.2.4.1.5. Prefabrik Binalar………………………………………………………………………………………….. 99

1.2.4.1.6. Tarım İşletmelerinde Tarım Tesisleri………………………………………………………………. 99

1.2.4.1.7. Büyükbaş Hayvanlarda Amortisman Uygulaması……………………………………………. 100

1.2.4.1.7.1. Besi Hayvancılığında Amortisman ……………………………………………………….. 100

1.2.4.1.7.2. Damızlık Hayvanlarda Amortisman……………………………………………………….. 100

1.2.4.1.7.3. Yetiştirilen Hayvanlarda Amortisman……………………………………………………. 100

1.2.4.1.7.4. Süt Hayvancılığında Amortisman………………………………………………………….. 101

1.2.4.1.8. Kültür Balıkçılığı Balık Kafeslerinde Amortisman Uygulaması……………………………. 101

1.2.4.2. Gayrimenkul Gibi Değerlenen İktisadi Kıymetler ………………………………………… 101

1.2.4.2.1. Gayrimenkulleri Tamamlayıcı Unsurlar………………………………………………………….. 101

1.2.4.2.2. Tesisat ve Makineler…………………………………………………………………………………… 102

1.2.4.2.3. Gemi ve Diğer Taşıtlar………………………………………………………………………………… 102

1.2.4.2.4. Gayri Maddi Haklar…………………………………………………………………………………….. 103

1.2.4.2.4.1. Sınırlı Ayni Haklar ………………………………………………………………………………… 105

1.2.4.2.4.1.1. İntifa Hakkı…………………………………………………………………………………………. 105

1.2.4.2.4.1.2. İrtifak Hakkı (Üst Hakkı)……………………………………………………………………… 105

1.2.4.2.4.2. Sınai ve Ticari Haklar…………………………………………………………………………….. 108

1.2.4.2.4.2.1. Marka Amortismanı……………………………………………………………………………. 108

1.2.4.2.4.2.2. Yazılım (Software) ……………………………………………………………………………… 110

1.2.4.2.4.2.3. Lisans ve Bilgisayar Yazılımlarının Birbirinden Bağımsız Olarak Değerlendirilmesi          110

1.2.4.2.4.2.4. Franchise Ödemeleri………………………………………………………………………….. 111

1.2.4.2.4.2.5. Sinema Filmleri………………………………………………………………………………….. 112

1.2.4.2.4.2.6. Web (İnternet) Sitelerinin Amortismanı………………………………………………. 113

1.2.4.2.4.2.7. Patent Haklarında Amortisman…………………………………………………………… 113

1.2.4.2.4.2.8. Gayri Maddi Hakların Amortisman Listelerinin Değerlendirilmesi……….. 115

1.2.4.3. Değeri Belli Bir Tutarı Aşmayan (2013 yılı için 800 TL) Peştemallıklar………….. 117

1.2.4.4. Değeri Belli Bir Tutarı Aşmayan (2013 yılı için 800 TL) Alet, Edevat, Mefruşat, Demirbaş         119

1.2.4.4.1. Araç Lastiğinde Amortisman ……………………………………………………………………….. 120

1.2.4.4.2. Alüminyum Ekstrüzyon Kalıplarına Amortisman Ayrılmaması …………………………… 121

1.2.4.4.3. Depozitolu Ürünlerde Amortisman Uygulaması………………………………………………. 121

1.2.4.4.4. Ürünleri Satan Mükelleflere Verilen Buzdolabı ve Benzeri İktisadi Kıymetlere Amortisman Ayrılması  122

1.2.4.4.5. Amortisman Uygulaması Yolu ile Giderlere İntikal Ettirebilme/Bir Defada Gider Olarak Dikkate Alabilme Hakkı  122

1.2.4.4.6. İktisadi ve Teknik Bütünlük Kavramı………………………………………………………………. 123

1.2.4.4.7. İktisadi Bütünlüğe Örnek Teşkil Edebilecek Durumlar ……………………………………… 126

1.3. AMORTİSMAN UYGULAMA SÜRESİNİN BAŞLAMA ZAMANI VE AMORTİSMAN SÜRESİ 127

1.3.1. Kanun Hükmü…………………………………………………………………………………………………. 127

1.3.1.1. Vergi Yönetimi Görüşü……………………………………………………………………………….. 127

1.3.1.2. Yargı Yerlerinin Görüşü………………………………………………………………………………. 128

1.3.1.3. Muhasebe Standartları Kuruluşu (Bilimsel Görüş) Görüşü…………………………. 128

1.3.1.4. Amortisman Uygulamasında Kayda Alınma veya Kullanıma Hazır Duruma Getirilmenin Esas Alınması Konusundaki Görüşler      128

1.3.2. Amortisman Uygulama Süresinin Aktife Girdiği Yıldan Başlaması-Aktife Girdiği Hesap Dönemi                131

1.3.2.1. İlk İktisap-Tam Amortisman ………………………………………………………………………. 131

1.3.2.2. İlk İktisap-Kıst Amortisman ……………………………………………………………………….. 131

1.3.2.2.1. 234 Numaralı VUK Genel Tebliği………………………………………………………………….. 132

1.3.2.2.2. İşletmelere Ait Binek Otomobillerinin Aktife Girdiği Hesap Dönemi İçin Ay Kesri Tam Ay Sayılmak Suretiyle Kalan Ay Süresi Kadar Amortisman Ayrılması ………………………………………………………………………………………………………………… 132

1.3.3. Amortisman Uygulama Süresinin Özel Durumlar Nedeniyle Sona Ermesi………………… 134

1.3.3.1. Satış Yılında Amortisman ………………………………………………………………………….. 134

1.3.3.2. Birleşme Halinde Tam Amortisman……………………………………………………………. 134

1.3.3.3. Hesap Döneminde Değişiklik (Kıst Amortisman)………………………………………… 134

1.3.3.4. Tam Bölünme ve Kısmı Bölünme Halinde Kıst Amortisman Uygulaması……. 135

1.3.3.5. Devir Halinde Kıst Amortisman Uygulaması……………………………………………….. 136

1.3.3.6. Ferdi Bir İşletmenin Sermaye Şirketince Devralınması Durumu…………………… 136

1.3.3.7. Tasfiye Halinde Kıst Amortisman Uygulaması……………………………………………. 141

1.3.3.8. Dar Mükellef Kurumların Belirli Bir İşle İlgili Olarak Türkiye’ye Getirdiği İktisadi Kıymetler      141

1.3.3.9. İktisadi Kıymetlerin Serbest Bölgedeki Faaliyetler ve Serbest Bölge Dışındaki Faaliyetlerde Birlikte Kullanılması             142

1.3.3.10. Ticari İşletmenin Ölüm Dolayısıyla İntikal Etmesi …………………………………….. 142

1.3.3.11. Adi Ortaklıkta Yıl İçinde Ortak Değişikliği …………………………………………………. 142

1.3.3.12. Kollektif ve Adi Komandit Şirketlerde Ortaklardan Birinin Ölmesi …………….. 143

1.3.3.13. Gerçek Usulde Tespit Edilen Gayrimenkul Sermaye İradı………………………….. 143

1.3.4. Amortisman Uygulama Süresinin Uzatılamayacağı………………………………………………. 144

1.3.4.1. Amortismanın Her Hangi Bir Yıl Yapılmaması Amortismanın Başlangıç Yılının Saptanması Bakımından             145

1.3.4.2. İlk Uygulanan Nispetten Düşük Bir Oranda Amortisman Hesaplanması……… 147

1.4. AMORTİSMAN ORANI VE FAYDALI ÖMÜR TESPİTİ………………………………………….. 149

1.4.1. Faydalı Ömür- Ekonomik Ömür Kavramı…………………………………………………………….. 150

1.4.1.1. Faydalı Ömür Süresi Belirlenen Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Kullanılmaya Başladıktan Sonra Satılması Halinde Amortisman Süresi Ne Olmalıdır? ……………………………………………………………………………………………… 151

1.4.1.2. Maliye Bakanlığı’nca Belirlenen Orandan Daha Düşük Amortisman Oranı Uygulanabilir mi? 152

1.4.1.3. Amortisman Oranlarının Geçerli Olacağı Tarih……………………………………………. 154

1.4.1.3.1. Kanun Hükmü……………………………………………………………………………………………. 154

1.4.1.3.2. Amortisman Listesine Yeni Eklenen İktisadî Kıymetlere İlişkin Uygulama Esasları… 154

1.4.1.3.3. Özel Hesap Dönemine Sahip Olanlar……………………………………………………………. 154

1.4.1.4. Faydalı Ömrü Değişen İktisadi Kıymetler …………………………………………………… 155

1.5. AMORTİSMAN AYIRMA YÖNTEMLERİ……………………………………………………………… 156

1.5.1. Mükelleflere Seçme Hakkı Tanınan Amortisman Yöntemleri………………………………….. 156

1.5.1.1. Normal Amortisman Yöntemi…………………………………………………………………….. 156

1.5.1.2. Azalan Bakiyeler Yöntemi…………………………………………………………………………… 156

1.5.1.2.1. Kanun Hükmü (VUK Mük. 315)……………………………………………………………………. 156

1.5.1.2.2. 62 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği…………………………………………………………….. 157

1.5.1.2.3. 333 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği…………………………………………………………… 159

1.5.1.3. Amortisman Yöntemini Seçme Bakımından Tanınan Seçimlik Hak ve Amortisman Yönteminin Değişmezliği Kuralı         160

1.5.1.4. Normal ve Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman Hesaplanması……….. 160

1.5.2. Maliye Bakanlığı’nca Amortisman Yönteminin (Oranının) Belirlenmesi…………………….. 162

1.5.2.1. Madenlerde Amortisman……………………………………………………………………………. 162

1.5.2.1.1. Genel Olarak Madenler……………………………………………………………………………….. 163

1.5.2.1.2. Madenlerde Amortismanlarda Özellikli Konular……………………………………………….. 163

1.5.2.1.2.1. Maden Çıkarılan Sahanın İşletmenin Mülkiyetinde Olması…………………….. 163

1.5.2.1.2.2. Maden Sahasının ATİK’ler ile Birlikte Devralınması……………………………….. 163

1.5.2.1.2.3. İstihsal Aşamasında Açılacak Kuyu, Ocak, Galeri İçin Yapılan Harcamalar 164

1.5.2.2. Fevkalade Amortisman………………………………………………………………………………. 164

1.5.2.2.1. Doğal Afetler Nedeniyle Fevkalade Amortisman Uygulaması……………………………. 165

1.5.2.2.2. Yeni İcatlar Dolayısıyla Fevkalade Amortisman Uygulaması (YTL DÖNÜŞÜMÜ)… 165

1.5.2.2.3. Cebri Çalışma Dolayısıyla Fevkalade Amortisman Uygulaması…………………………. 166

1.5.2.3. Fevkalede Amortisman Uygulanmasından Sonra Bakiye Değerin İtfası………. 170

1.6. AMORTİSMANLARIN HESAPLARDA GÖSTERİLMESİ ………………………………………. 171

1.6.1. Direkt Yöntem ………………………………………………………………………………………………… 172

1.6.2. Endirekt Yöntem……………………………………………………………………………………………… 172

1.7. AMORTİSMAN MATRAHINA İLİŞKİN ÖZEL DURUMLAR…………………………………… 172

1.7.1. İktisadi Kıymetlerin Değerini Arttıran Harcamalar…………………………………………………. 172

1.7.2. Basit Usulden Gerçek Usule Geçen Mükelleflerde Amortisman Matrahı…………………… 173

1.7.3. Dar Mükelleflerde Amortisman Matrahı………………………………………………………………. 174

1.7.4. Sabit Kıymet Ediniminde Kullanılan Kredi Faizlerinin Matraha Etkisi………………………… 174

1.7.5. Kur Farklarının Amortisman Matrahına Etkisi………………………………………………………. 175

1.7.6. Kaynak Kullanımı Destekleme Primlerinin Amortisman Matrahına Etkisi………………….. 176

1.7.7. Yıkılıp Yeniden Yapılan Binalar………………………………………………………………………….. 176

1.7.8. Binalara Dahil Olan Arsa Payları………………………………………………………………………… 176

1.7.9 Emtianın Sabit Kıymete Dönüşmesi ……………………………………………………………………. 177

1.7.10. İşletmenin Devir Alınması Durumunda Amortisman Matrahı………………………………… 177

1.7.11. Hurda (Kalıntı) Bedelinin Amortisman Matrahına Etkisi ………………………………………. 177

1.7.12. Yapılmakta Olan Yatırımlar……………………………………………………………………………… 178

1.7.13. Tüketiciden Satın Alınan Sabit Kıymetler…………………………………………………………… 178

1.7.14. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Amortisman Uygulaması……………………………………… 178

 

II. KISIM

AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERİN SATILMASI VE YENİLEME FONU

 

2.1. AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERİN SATILMASI………………………………. 179

2.1.1. 07.06.1949 Tarih ve 5432 Sayılı Vergi Usul Kanunu…………………………………………….. 179

2.1.2. 07.06.1949 Tarih ve 5432 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Genel Gerekçesi………………. 179

2.1.3. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu……………………………………………………………………………. 180

2.1.4. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Tasarısının Hükümlerine Ait Gerekçe ………………………. 181

2.1.5. 14.02.1963 Tarihli 62 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği…………………………. 181

2.2. YENİLEME FONU UYGULAMASI ……………………………………………………………………… 181

2.2.1. Amortismana Tabi Malların Satılması Durumunda Yenileme Fonu Uygulaması……….. 181

2.2.2. Yasal Düzenleme…………………………………………………………………………………………….. 182

2.2.3. 143 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği………………………………………………….. 182

2.3. AMORTİSMANA TABİ MALLARIN DOĞAL AFETLER NEDENİYLE ZİYAA UĞRAMASI DURUMUNDA YENİLEME FONU UYGULAMASI   183

2.3.1. Kanun Maddesi……………………………………………………………………………………………….. 183

2.3.2. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Tasarısının Hükümlerine Ait Gerekçe ………………………. 183

2.3.3. 14.07.1981 Tarih ve 17402 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 143 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği           183

2.4. YENİLEME FONU UYGULAMASINDAN YARARLANMA ŞARTLARI……………………. 184

2.4.1. Yeni İktisadi Kıymet Satın Alınması İşin Niteliği Gereği Zorunlu Olmalı veya İşletme Yönetimi Tarafından Satılan Varlığın Yenilenmesi Konusunda Karar Verilmiş veya Girişimde Bulunulmuş Olmalıdır………………………………………………………………. 184

2.4.2. Bilanço Esasına Göre Defter Tutulmalı ve Satıştan Tahassül Eden Kar veya Tazminat Fazlası, Yenileme Giderlerini Karşılamak Üzere, Pasifte Geçici Bir Hesapta Tutulmalıdır………………………………………………………………………………………………… 186

2.4.3. Yeni Alınacak İktisadi Kıymet, Satılan İktisadi Kıymet İle Aynı Cinsten Olmalıdır………… 187

2.4.3.1. Yenileme Fonuyla Giderleri Karşılanacak Yeni Alınan İktisadi Kıymetin Sayısının, Satışı Yapılan İktisadi Kıymetin Sayısı ile Aynı Sayıda Olması Şartı Aranılmamaktadır………………………………………………………………………………. 188

2.4.3.2. Yenileme Fonu ile Giderleri Karşılanacak Olan İktisadi Kıymetin Daha Önce Kullanılmamış Olması Şartı Bulunmamaktadır            189

2.4.4. Yenileme Fonu, Satın Alınan İktisap Edilecek Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Amortisman Giderlerini Karşılamak İçin Kullanılmalıdır             190

2.4.5. Yenileme Fonunun Oluşturulabilmesi İçin Satılan ve Yenilenecek Olan İktisadi Kıymet, Amortismana Tabi İktisadi Kıymet (Maddi Duran Varlık) Olmalıdır……………………………………………………………………………………………………………………………… 190

2.4.5.1. Amortismana Tabi Olmalı…………………………………………………………………………… 190

2.4.5.2. Maddi İktisadi Kıymet Olmalı………………………………………………………………………. 191

2.5. YENİLEME FONUNUN KULLANILMA SÜRESİ…………………………………………………… 191

2.5.1. Yenileme Fonunun Pasifte Bekletilme Süresinin Hesaplanması……………………………… 193

2.5.2. Satışın Yapıldığı Takvim Yılının Esas Alınması Yaklaşımı……………………………………… 193

2.5.3. Satışın Yapıldığı Yılı İzleyen Takvim Yılının Esas Alınması Yaklaşımı……………………… 195

2.5.4. Satışın Yapıldığı Tarihin Esas Alınması Esas Alınması Yaklaşımı…………………………… 195

2.6. YENİLEME FONUNDA ÖZEL DURUMLAR…………………………………………………………. 196

2.6.1. İşin Terki, Tasfiyeye Girme, Devir ve Veraset Yoluyla İntikal Gibi Durumlarda Yenileme Fonu Uygulaması              196

2.6.1.1. Kanun Maddesi………………………………………………………………………………………….. 196

2.6.1.2. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1 Sıra Numaralı Genel Tebliği’nin “19.3.2. Amortisman Uygulaması” Başlıklı Bölümü    197

2.6.1.3. Kurumlarda Devir Halinde Yenileme Fonu Uygulaması………………………………. 197

2.6.1.4. Kurumlarda Nevi (Tür) Değişikliği Halinde Yenileme Fonu Uygulaması………. 198

2.6.1.5. Şahıs İşletmelerinde Ölüm Halinde Yenileme Fonu Uygulaması…………………. 198

2.6.2. Geçici Vergi Dönemlerinde Yenileme Fonu Uygulaması………………………………………… 198

2.6.3. Uygulaması Farklı Tarihlerde Elden Çıkarılmış Aynı Türden Birden Fazla İktisadi Kıymete Ait Yenileme Fonlarından Eski Tarihli Olanın, Benzer Nitelikteki Yeni Satın Alınacak İktisadi Kıymetin Amortismanından Öncelikle Mahsup Edilmesi 199

2.6.4. Yabancı Para Cinsinden Yapılan Satışlarda Yenileme Fonu Uygulaması………………… 199

2.6.5. Aynı Yıl İçinde Yeni Bir Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Alınması Durumunda Yenileme Fonu Uygulaması       200

2.6.6. Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası Durumunda Yenileme Fonu Uygulaması …………….. 204

2.6.7. Yenileme Fonu Uygulamasında Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlere Ait Giderlerin Durumu  205

2.6.8. Banka ve Sigorta Şirketlerinde Yenileme Fonu Olarak Ayrılacak Miktar ………………….. 206

2.6.9. Yenileme Fonu Uygulamasında Tartışmaya Neden Olan Konular …………………………. 206

2.6.9.1. Satış Karının Bilanço ve Gelir Tablosunda Yer Alması………………………………… 206

2.6.9.2. Yenilenen İktisadi Kıymete Ayrılan Amortismanın Gider Yazılması……………… 206

2.7. YENİLEME FONU VE FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİ………………………………….. 207

2.7.1. Finansal Kiralama Yoluyla İktisap Edilen İktisadi Kıymetlere İlişkin Sigorta Firmalarından Tahsil Edilen Tazminatları               209

2.7.2. Sat, Geri Kirala İşlemlerinde Yenileme Fonu Uygulaması………………………………………. 211

2.8. AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERİN SİGORTA TAZMİNATI………………. 213

2.8.1. Kanun Hükmü…………………………………………………………………………………………………. 213

2.8.2. 143 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği………………………………………………….. 214

2.8.3. Finansal Kiralama Yoluyla İktisap Edilen İktisadi Kıymetlere İlişkin Sigorta Firmalarından Tahsil Edilen Tazminatları               214

2.9. YENİLEME FONU UYGULAMA ÖRNEĞİ ……………………………………………………………. 214

 

III. KISIM

ÖZEL MALİYET BEDELİ

 

3.1. KANUN HÜKMÜ………………………………………………………………………………………………. 217

3.1.1. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu 272. Maddesi………………………………………………………… 217

3.1.2. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 327. Maddesi………………………………………………….. 217

3.1.3. 14.07.1981 Tarih ve 17402 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan 143 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği  218

3.1.4. Konu ile İlgili Olarak 2012 Tarihinde Verilmiş Olan Özelge……………………………………… 218

3.2. ÖZEL MALİYET BEDELİ OLARAK NİTELENDİRİLMEDE ZORUNLU UNSURLAR.. 220

3.3. ÖZEL MALİYET BEDELİNİN İTFASINA İLİŞKİN ÖZEL DURUMLAR……………………. 221

3.3.1. Kira Süresinin Belli Olmaması Durumu……………………………………………………………….. 221

3.3.2. Kira Süresinin Kira Süresi İçinde Değişmesi Durumu……………………………………………. 223

3.3.3. Kira Süresinin Sonradan Uzaması …………………………………………………………………….. 223

3.3.4. Kiralanan Gayrimenkulün Kiracı Tarafından Satın Alınması Durumu………………………. 223

3.3.5. Kira Süresinin Uzun Olması Durumu………………………………………………………………….. 224

3.3.6. Özel Maliyet Bedelinde Sözleşme Süresi İçinde Yenilenmesi Gerekenler İçin Genel Hükümler Çerçevesinde Amortisman Ayrılması      225

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

KİRALAMA İŞLEMLERİNDE AMORTİSMAN UYGULAMASI

 

4.1. FİNANSAL KİRALAMA KANUNU……………………………………………………………………… 227

4.2. VERGİ USUL KANUNU KANUN HÜKMÜ…………………………………………………………… 230

4.3. 01.07.2003 TARİHLİ VE 25155 SAYILI RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANAN 319 SIRA NUMARALI VUK GENEL TEBLİĞİ               232

4.4. FİNANSAL KİRALAMA TANIMI VE ÖLÇÜTLERİ………………………………………………… 234

4.5. KİRALAYAN (FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİ) VE KİRACI BAKIMINDAN AMORTİSMAN AYIRMA ESASLARI            235

4.5.1. Kiralayan Tarafından Aktifleştirilen Finansal Kiralamaya Konu İktisadi Kıymetin Amortismanı   235

4.5.2. Kiracı Tarafından Aktifleştirilen Finansal Kiralamaya Konu İktisadi Kıymeti Kullanma Hakkı 236

4.5.3. Finansal Kiralama İşleminde Alt Kiralama Yapılması Durumu………………………………… 237

4.5.4. Finansal Kiralama İşlemi Ekonomik Ömür-Amortismanlar Faydalı Ömür İlişkisi…………. 239

4.5.5. Kiracı Bakımından Finansal Kiralamaya Konu İktisadi Kıymetin Sigorta Tazminatı ve Yenileme Fonu      243

4.5.6. Kullanıma Hazır Hale Gelmeyen İktisadi Kıymetlerde Amortisman …………………………. 244

4.5.7. Finansal Kiralama İşlemlerinde Faiz ve Kur Farkının Kaydı …………………………………… 244

4.5.8. Kiralanan Malın İade Edilmesinde Amortisman…………………………………………………….. 247

4.5.9. Finansal Kiralama İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi……………………………………………… 247

 

BEŞİNCİ KISIM

ARAŞTIRMA VE YENİLİK YATIRIMLARINDA (AR-GE) AMORTİSMAN UYGULAMASI

 

5.1. KANUN HÜKMÜ ……………………………………………………………………………………………… 250

5.1.1. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 1 Sıra Numaralı Genel Tebliği ………………………. 251

5.1.2. 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği; ……………………………….. 251

5.2. AR-GE HARCAMALARININ KAPSAMINA GÖRE AYRI AYRI DEĞERLENDİRİLMESİ 252

5.2.1. Doğrudan Gider Olarak Dikkate Alınan AR-GE Harcamaları………………………………….. 253

5.2.2. Amortismanın Konusunu Oluşturan AR-GE Harcamaları………………………………………. 253

5.3. AR-GE PROJESİ SONUCUNA GÖRE AMORTİSMAN UYGULAMASI……………………. 254

5.3.1. AR-GE Projesi Sonucunda Gayrimaddi Bir Hak Oluşmaması Durumunda Doğrudan Gider Olarak Dikkate Alınması              254

5.3.2. AR-GE Projesi Sonucunda Gayri Maddi Hak Elde Edilmesi Durumu……………………….. 255

5.4. AR-GE HARCAMALARINDA AMORTİSMAN LİSTELERİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRME 257

 

 

ALTINCI KISIM

SERMAYEDE AMORTİSMAN

 

6.1. KANUN MADDESİ……………………………………………………………………………………………. 259

6.1.1. Sermayenin İtfası…………………………………………………………………………………………….. 259

6.1.2. Girişim Sermayesi Fonu (6322 Sayılı Kanunun 15. Maddesiyle Eklenen Madde; Yürürlük 15.06.2012)   260

6.2. İLK TESİS VE TAAZZUV GİDERLERİ VE PEŞTEMALLIKLAR…………………………….. 262

6.3. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ KAPSAMI…………………………………………. 263

6.4. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ AMORTİSMAN ORANI………………………. 264

6.5. PEŞTEMALLIK…………………………………………………………………………………………………. 264

 

YEDİNCİ KISIM

GELİR VERGİSİ VE KURUMLAR VERGİSİ KANUNU AMORTİSMANLARIN MALİYET/GİDER UNSURU OLMASI

 

7.1. ÜRETİMDE KULLANIM ……………………………………………………………………………………. 267

7.1.1. Üretim (Mal ve Hizmet) İşletmeleri (Genel Üretim Gideri)………………………………………. 267

7.1.2. Yıllara Yaygın İnşaat (Hizmet Maliyeti) İşinde Kullanım…………………………………………. 268

7.1.3. Kiralama ve Çeşitli Şekilde İşletilme Amacıyla Kullanım ………………………………………… 269

7.1.4. Finansal Kiralama……………………………………………………………………………………………. 270

7.1.5. Faaliyet Kiralaması………………………………………………………………………………………….. 271

7.2. GAYRİ MENKUL SERMAYE İRADINDA AMORTİSMAN SORUNU……………………….. 271

7.3. YÖNETİM AMAÇLARI ÇERÇEVESİNDE KULLANIM (İNDİRİLECEK GİDER/İNDİRİLEMEYECEK GİDER)        271

 

 

SEKİZİNCİ KISIM

AMORTİSMANLAR VE VERGİ PLANLAMASI

 

 

8.1. AMORTİSMANLAR VE VERGİDEN KAÇINMA İLİŞKİSİ………………………………………. 273

8.1.1. Azalan Bakiyeler Usulü ile Amortisman Ayırmak…………………………………………………… 273

8.1.2. Amortisman Ayırma Yöntemini Değiştirmek…………………………………………………………. 273

8.1.3. Fevkalade ve Teknik Amortisman Ayırmak………………………………………………………….. 274

8.2. AMORTİSMANLAR VE VERGİ KAÇIRMA İLİŞKİSİ …………………………………………….. 274

8.2.1. Amortisman Uygulamasının Zararlı Olunan Yıllarda Hiç Amortisman Ayırmamak veya Eksik Amortisman Ayırmak Suretiyle Zarar Öteleme Aracı Olarak Kötüye Kullanılması………………………………………………………………………………………………….. 274

8.2.2. Amortisman Uygulama Hakkı ve Vergi Hukukunda Ekonomik Yaklaşım İlkesi…………… 274

8.2.2.1. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı……………………………………………………………. 275

8.2.2.2. Hakkın Kullanılması Sırasında Uyulacak Kurallar………………………………………… 276

8.2.2.2.1. Dürüst Davranma Kuralı……………………………………………………………………………… 276

8.2.2.2.2. İyiniyet Kuralı…………………………………………………………………………………………….. 276

8.2.2.2.3. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Şartları………………………………………………………….. 276

8.2.2.2.3.1. Hakkın Varlığı ve Kötüye Kullanılması…………………………………………………… 276

8.2.2.2.3.2. Kötüye Kullanmanın Aşikar Olması………………………………………………………. 276

8.2.2.3. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağının Vergi Hukukuna Aktarılması…………… 276

8.2.2.3.1. Dürüstlük Kuralı ve Dürüst Vergi Mükellefi……………………………………………………… 276

8.2.2.3.2. Dürüstlük ve Hakkın Kullanımı……………………………………………………………………… 277

8.2.2.3.3. Kötüye Kullanma Yasağı……………………………………………………………………………… 277

 

II. BÖLÜM

ALACAKLARDA VE SERMAYEDE AMORTİSMAN

BİRİNCİ KISIM

 

1.1. HAK KAVRAMI………………………………………………………………………………………………… 344

1.1.1. Genel Olarak Hak Kavramı……………………………………………………………………………….. 344

1.1.2. Yükümlü Hakları Kavramı (Şüpheli Alacak Karşılığı İşletmeler İçin Bir Haktır)…………… 345

1.1.3. Alacak ve Alacak Hakkı Kavramı………………………………………………………………………… 346

1.2. VERGİ VE MUHASEBE UYGULAMALARINDA ALACAK…………………………………….. 346

1.2.1. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde Alacaklar……………………………………… 346

1.2.2. Vergi Usul Kanunu’nda Alacaklar……………………………………………………………………….. 346

1.3. KARŞILIK KAVRAMI………………………………………………………………………………………… 347

1.3.1. Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Karşılıklar………………………………………………………. 347

1.3.2. Türk Muhasebe Standartları Kapsamında Karşılıklar……………………………………………. 347

1.3.2.1. Amaç…………………………………………………………………………………………………………. 347

1.3.2.2. Kapsam……………………………………………………………………………………………………… 348

1.3.2.3. Tanımlar…………………………………………………………………………………………………….. 349

1.3.2.4. Karşılıklar ve Diğer Yükümlülükler……………………………………………………………… 350

1.3.2.5. Karşılıklar ve Koşullu Yükümlülükler Arasındaki İlişki ……………………………….. 351

1.3.2.6. Muhasebeleştirme……………………………………………………………………………………… 351

1.3.2.6.1. Karşılıklar………………………………………………………………………………………………….. 351

1.3.2.6.2. Koşullu Borçlar ………………………………………………………………………………………….. 351

1.3.2.6.3. Koşullu Varlıklar…………………………………………………………………………………………. 351

1.3.2.7. Karşılıklardaki Değişmeler………………………………………………………………………….. 351

1.3.2.8. Karşılıkların Kullanımı………………………………………………………………………………… 352

1.3.2.9. Finansal Tablo Dipnotlarında Yer Alacak Açıklamalar…………………………………. 352

1.3.2.10. Geçiş Uygulamaları…………………………………………………………………………………… 353

1.3.3. Vergi Usul Kanunu Kapsamında Karşılıklar…………………………………………………………. 354

1.3.4. Karşılık Tanımı ve Muhasebenin Temel Kavramları İle İlişkisi ………………………………… 354

1.3.4.1. İhtiyatlılık Kavramı……………………………………………………………………………………… 354

1.3.4.2. Dönemsellik Kavramı ………………………………………………………………………………… 354

1.4. ŞÜPHELİ ALACAK KAVRAMI…………………………………………………………………………… 355

1.4.1. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Açısından …………………………………………. 356

1.4.2. SPK Düzenlemeleri Açısından  (Seri: XI, No: 1) Tebliği…………………………………………. 356

1.4.3. Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Açısından………………………………………. 357

1.4.4. VUK Açısından……………………………………………………………………………………………….. 357

 

 

II. KISIM

DEĞERSİZ ALACAKLAR

 

2.1. KANUNİ DÜZENLEME …………………………………………………………………………………….. 358

2.2. İLK VERGİ USUL KANUNU OLAN 07.06.1949 TARİH VE 5432 SAYILI KANUN GEREKÇESİ             359

2.3. 1961 TARİH VE 213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU MADDE GEREKÇESİ  …………. 360

2.4. KANUN MADDESİNDE YER ALAN KAVRAMLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR……… 360

2.4.1. Kazai Bir Hüküm Kavramı…………………………………………………………………………………. 360

2.4.2. “Kanaat Verici Bir Vesika” Kavramı…………………………………………………………………….. 360

2.4.3. “Tahsiline Artık İmkan Kalmayan Alacak” Kavramı………………………………………………… 363

2.4.4. “Tasarruf Değeri” ve “Mukayyet Değer” Kavramları………………………………………………. 365

2.5. ALACAĞIN DEĞERSİZ ALACAK OLARAK NİTELENDİRİLEBİLMESİNİN ŞARTLARI 365

2.5.1. Alacak, Bilanço veya İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Ticari veya Zirai Kazançla İştigal Eden İşletmelere Ait Olmalıdır         365

2.5.2. Alacak Ticari ve Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve Devam Ettirilmesi İle İlgili Olmalıdır…. 366

2.5.3. Alacak Ticari İşlem veya İşletmeyle İlgili Olmalıdır…………………………………………………. 366

2.5.4. Ticari İşlemden Kaynaklanan Ancak Kayıt ve Beyan Dışı Bırakılan Faaliyetlerden Kaynaklanan Alacaklar               367

2.5.5. Ticari İşlem Dışı Nedenlerden Kaynaklanan Alacaklar (Hatır Senetleri)…………………… 367

2.5.6. Alacağın Tahsili Olanaksız Hale Gelmeli ve Tahsil Olanaksızlığı Yargı Kararı veya Kanaat Verici Bir Belge ile Belgelendirilmelidir          367

2.5.6.1. Yargı Kararı………………………………………………………………………………………………… 369

2.5.6.1.1. Şekil (Usul)Yönünden…………………………………………………………………………………. 370

2.5.6.1.1.1. Yargı Organının Yetkisizlik ve Görevsizlik Kararı……………………………………. 370

2.5.6.1.1.2. Alacaklı Tarafın Davasından Feragat Etmesi…………………………………………. 371

2.5.6.1.2. İçerik (Esas) Yönünden………………………………………………………………………………. 372

2.5.6.1.2.1. Alacağın Hukuken Gerçekte Hiç Bulunmadığı……………………………………….. 372

2.5.6.1.2.2. Alacağın Zamanaşımına Uğraması………………………………………………………… 376

2.5.6.1.2.3. Alacaklının Yasal Haklarını Kullanmada İhmal Göstermesi…………………….. 377

2.5.6.1.2.4. Alacak İçin Kısmi Alacak Davası Açılmış Olması……………………………………. 377

2.5.6.2. Kanaat Verici Belgeler………………………………………………………………………………… 378

2.5.6.2.1. Türk Medeni Hukuku Açısından Kanaat Verici Belge……………………………………….. 380

2.5.6.2.2. 11.01.2011 Tarih ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Açısından Kanaat Verici Belge 381

2.5.6.2.2.1. Alacaklı ile Borçlu Arasındaki Alacaktan Vazgeçildiğini Gösteren Sözleşmeler    381

2.5.6.2.2.1.1. Sulh Yoluyla Alınmasından Vazgeçilen Alacaklar……………………………….. 381

2.5.6.2.2.1.2. Yenileme (Özel Konkordato) ……………………………………………………………… 382

2.5.6.2.2.1.3. Koşula Bağlı Sözleşmeler…………………………………………………………………… 383

2.5.6.2.2.2. Mahkeme Huzurunda Alacaktan Vazgeçildiğine İlişkin Olarak Düzenlenmiş Belgeler         384

2.5.6.2.3. İcra ve İflas Kanunu Açısından…………………………………………………………………….. 386

2.5.6.2.3.1. İflas Takibi Neticesinde Düzenlenen Aciz Vesikası………………………………… 386

2.5.6.2.3.2. Borçlunun Adresinin Saptanamaması Nedeniyle İcra Takibat Dosyasının Kaldırıldığını ve Yasal Süresi İçerisinde Yenileme Talebinde de Bulunulmadığını Gösteren İcra Memurluğu Yazısı…………………………………………….. 386

2.5.6.2.3.3. Alacaktan Vazgeçildiğine Dair Konkordato Anlaşması………………………….. 387

2.5.6.2.3.4. Yeniden Yapılandırma Yapılması Halinde Değersiz Alacaklar…………………. 390

2.5.6.2.3.5. Vade Konkordatosu Yapılması Halinde Değersiz Alacaklar …………………… 390

2.5.6.2.3.6. Borçlu Aleyhine Açılan Davalara İlişkin Yargı Kararı………………………………. 391

2.5.6.2.3.7. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Tarafından Verilen Müteselsil Sorumluluğu Neticesinde Haczedilerek Satılan Kıymetlerin Satış Hasılatı Tutarlarını Gösterir Bir Belge ……………………………………………………………………. 392

2.6. DEĞERSİZ ALACAK OLARAK NİTELENDİRMEDE ÖZELLİKLİ KONULAR…………. 393

2.6.1. Borçlunun İflas Etmiş Olması Tek Başına Değersiz Alacak Olarak Dikkate Almak İçin Yeterli Değildir       393

2.6.3. İflas Masası Tarafından Reddedilmiş Alacağın Mahkeme Tarafından Kabul Edilmemesi Durumunda Kazai Bir Hüküm Gereği Tahsil İmkânının Kalmaması Nedeniyle Değersiz Alacak Olarak Kayıtlara İntikal Ettirilmesi Mümkündür……….. 397

2.6.4. Değersiz Alacak Tutarı, Katma Değer Vergisi İçeren Değersiz Alacaklarda Katma Değer Vergisi Değersiz Alacak Olarak Kabul Edilecektir          397

2.6.5. Değersiz Alacaklar Mukayyet Değer Üzerinden Değerlenir……………………………………. 398

2.6.6. Değersiz Alacaklarda Zarar Olarak Dikkate Alınma Dönemi…………………………………… 398

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

ŞÜPHELİ ALACAKLAR

 

3.1. 213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU- ŞÜPHELİ ALACAKLAR……………………………… 402

3.2. KANUNİ DÜZENLEME……………………………………………………………………………………… 402

3.2.1. Kanun Hükmü…………………………………………………………………………………………………. 403

3.2.2. VUK Geçici Madde 24 ……………………………………………………………………………………… 404

3.2.3. 143 Seri Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği…………………………………………….. 405

3.2.4. 217 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği………………………………………………………. 405

3.3. KANUN METNİNDEKİ KAVRAMLAR…………………………………………………………………. 405

3.3.1. “Şüpheli Alacak Sayılır” Kuralı……………………………………………………………………………. 405

3.3.2. “Pasifte Karşılık Ayrılabilir” Kuralı……………………………………………………………………….. 406

3.3.2.1. Seçimlik Hak Tanıyan Bir Kavram Olduğu-Zorlayıcı Bir Hüküm Olduğu………. 406

3.3.2.1.1. Zorlayıcı Bir Hüküm Olduğu Görüşü ve Gerekçeleri………………………………………… 406

3.3.2.1.2. Zorlayıcı Bir Hüküm Getirmemiş Olduğu Görüşü ve Gerekçeleri……………………….. 407

3.3.2.2. Karşılık Ayırma/Doğrudan Zarar Olarak Dikkate Alma Durumunun Mükellefin İhtiyarına Bırakılmış Bulunduğu  408

3.3.2.2.1. Vergi Usul Kanunu’nun 323. Maddesinde, Pasifte Karşılık Ayırma Hususunda Zorlayıcı Bir Hüküm Getirmemiş Olduğu, Karşılık Ayırma/Doğrudan Zarar Olarak Dikkate Alma Durumunun Mükellefin İhtiyarına Bırakılmış Bulunduğu…………… 408

3.3.2.2.2. Vergi Usul Kanunu’nun 323. Maddesine Göre Şüpheli Hale Gelmiş Alacağı İçin Pasifte Karşılık Ayırmayan Ticari ve Zirai Kazanç Sahiplerinin, Vergi Usul Kanunu’nun 322. Maddesine Göre Tahsiline İmkan Kalmayan Alacaklarını Tasarruf Değerini Yitirmiş Oldukları Dönemde, Kayıtlı Değerleriyle Zarara Geçirerek Yok Etmeleri Konusunda Seçimlik Hak Tanınmış Olduğu…………………………………. 409

3.3.3. Şüpheli Alacak Niteliğinin Kazanılması İçin Gerekli Şartlar……………………………………… 410

3.3.3.1. Dava veya İcra Aşamasında Bulunma ………………………………………………………… 410

3.3.3.1.1. Davanın Mahiyeti ………………………………………………………………………………………. 411

3.3.3.1.2. Alacağın Bir Kısmı İçin Dava Açılmış Olması………………………………………………….. 415

3.3.3.1.2.1. Belirsiz Alacak Davasına Dayanılarak Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılamaz. 415

3.3.3.1.2.2. Kısmi Alacak Davasına Dayanılarak Şüpheli Alacak Karşılığı…………………. 416

3.3.3.1.2.3. Davanın Ciddiyetle Takip Edilmesi………………………………………………………… 418

3.3.3.1.3. İcra Safhasında Olması………………………………………………………………………………. 419

3.3.3.2. Yazı ile Bir Defadan Fazla İstenilmesine Rağmen Borçlu Tarafından Ödenmemiş Bulunan Küçük Alacak           419

3.3.3.2.1. Yazı ile Bir Defadan Fazla İstenilmesi……………………………………………………………. 419

3.3.3.2.2. Dava ve İcra Takibine Değmeyecek Derecede Küçük Alacak……………………………. 421

3.3.4. Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılmasının Şartları………………………………………………………. 422

3.3.4.1. Şüpheli Alacak Karşılığı Bilanço Esasında Defter Tutan Mükelleflerce Ayrılabilir   (Alacak Değerleme Günü İtibariyle Şüpheli Hale Gelmiş Olmalıdır)………………………………………………………………………………………………………………. 422

3.3.4.2. Şüpheli Alacak Karşılığı Ticari ve Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi ile İlgili ve Daha Önce Hasılat Hesaplarına İntikal Ettirilmiş Olan Alacaklar İçin Ayrılabilir…………………………………………………………………… 423

3.3.4.2.1. Ticari ve Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi ile İlgili Olması…………… 423

3.3.4.2.2. Şüpheli Alacak Uygulamasında Ticari veya Zirai Faaliyetin Elde Edilmesi veya İdame Ettirilmesi ile Alacak Arasında Nedensellik Bağı Bulunması……………………………………………………………………………………………………………………………… 425

3.3.4.2.2.1. Ticari İlişki, Ticari İşlem ve Ticari veya Zirai Faaliyetin Elde Edilmesi veya İdame Ettirilmesi Kavramları         425

3.3.4.2.2.2. Ticari veya Zirai Kazanç Elde Etmeye Yönelik Olmayan Durumlar………….. 425

3.3.4.2.2.2.1. Hatır Senedi ve Çekler İçin (Gerçek Bir Ticari İlişkiye Dayanmayan ve Kazanç Elde Etmeye Yönelik Olmayan) Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılamaz…………………………………………………………………………………………………. 425

3.3.4.2.2.2.2. Ferdi İşletme ve Şahıs Şirketlerinde Şirketin Ortaklarından Olan Alacakları İçin Karşılık Ayrılamaz               427

3.3.4.2.2.3. Şüpheli Alacak Uygulamasında Alacağın Ticari veya Zirai Kazanca Yönelik Olması ve Daha Önce Hasılat Hesaplarına İntikal Ettirilmiş Bulunması Şartları Birlikte Aranmaktadır……………………………………………………………….. 427

3.3.4.2.3. Ticari veya Zirai Kazancın Elde Edilmesine Yönelik Olan Alacak Daha Önce Hasılat Hesaplarına İntikal Ettirilmiş Olmalıdır              429

3.3.4.2.3.1. Verilen Avanslar İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılamaz ………………………. 429

3.3.4.2.3.2. Kampanyalı Satışlarda Dönemi Gelmeyen Erken (Peşinat Olarak) Alınmış Senetler İçin Karşılık Ayrılamaz    431

3.3.4.2.3.3. Hesaplanan Katma Değer Vergisi İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması. 431

3.3.4.2.3.4. Alacakların Hasılat Olarak Kayıt Edilmesi Şartını Arayan Yargı Kararları…. 433

3.3.4.2.3.5. Alacakların Hasılat Olarak Kayıt Edilmesi Şartını Aramayan Yargı Kararları 434

3.3.4.3. Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılacak Olan Alacak Teminatsız Olmalıdır…………… 434

3.3.4.3.1. Şüpheli Alacak Uygulamasında Teminatlı Alacaklar İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılamaz                434

3.3.4.3.2. Şüpheli Alacak Uygulamasında Teminatlı Sayılan Alacaklar……………………………… 435

3.3.4.3.2.1. Kefalete Bağlı Alacaklar, Teminatlı Alacak Olarak Değerlendirilmektedir.. 436

3.3.4.3.2.2. Menkul Rehini veya Gayrimenkul İpoteği Şeklinde Ayni Bir Teminata Bağlanmış Alacaklar Teminatlı Alacak Olarak Değerlendirilmektedir…………………………………………………………………………………………….. 438

3.3.4.3.2.3. Kamu Kuruluşlarından Olan Alacaklar, Şüpheli Alacak Uygulaması Açısından Teminatlı Alacak Olarak Değerlendirilmektedir 439

3.3.4.3.2.3.1. Kamudan Olan Alacakların Şüpheli Alacak Uygulamasına Konu Edilemeyeceği Görüşü                440

3.3.4.3.2.3.2. Kamudan Olan Alacakların Şüpheli Alacak Uygulamasına Konu Edilebileceği Görüşü   440

3.3.4.3.2.4. Haciz ve İhtiyati Haciz Şüpheli Alacak Uygulamasında Teminat Sayılmaktadır     441

3.3.4.3.3. Teminat Tutarının Kesin Olarak Belli Olmadığı Durumlarda Teminattan Arta Kalan Kısmın Değerlemesi ve Tespiti          442

3.3.4.3.4. Teminatlı Alacaklarda, Teminatın Tahsilinin Çeşitli Nedenlerle Durdurulması Durumunda Teminatsız Alacak Olarak Nitelendirilebilme Şartları ……………………………………………………………………………………………………………………………… 444

3.3.4.3.4.1. İhtiyati Tedbir Kararı İle Teminat Mektuplarının Tahsilinin Durdurulması. 444

3.3.4.3.4.2. Teminatı Veren Banka Aleyhine Alacak Davası Açılmış Olması……………… 445

3.3.4.3.4.3.  Haciz Tatbiki Suretiyle Teminata Bağlanan Alacak İçin İcraya Başvurulmuş Olması          445

3.3.4.3.5. Konuya İlişkin Değerlendirmemiz …………………………………………………………………. 445

3.4. ŞÜPHELİ ALACAKLAR İÇİN KARŞILIK AYRILMA ESASLARI……………………………. 446

3.4.1. Şüpheli Alacak Tutarının ve Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılacak Tutarın Değerleme Ölçüsü 446

3.4.2. Şüpheli Alacak Olarak Karşılık Hesabına Alınacak Tutarın Değerlemesi………………….. 447

3.4.2.1. Alacakla İlgili Sözleşmede, Geciken Her Ay İçin Belli Bir Faiz Öngörülmesi Durumunda Faiz İçin Karşılık Ayrılabilir          447

3.4.2.2. Alacağın Döviz Cinsinden Bir Alacak Olması Durumunda Kur Farkı İçin Karşılık Ayrılabilir     447

3.4.3. Şüpheli Alacak Değerleme Ölçüsü……………………………………………………………………… 448

3.4.3.1. Kayıtlı Değer (Mukayyet Değerin) Esas Alınmalıdır …………………………………….. 448

3.4.3.2.  Kayıtlı Değeri ile Tasarruf Değeri Arasındaki Fark Esas Alınmalıdır……………. 449

3.5. ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI AYRILACAK YIL/HESAP DÖNEMİ………………………. 449

3.5.1. Şüpheli Hale Geldiği Yılda Karşılık Ayrılmayan Alacak İçin İzleyen Yıllarda Karşılık Ayrılamaz   449

3.5.2. İcra Takibinin Yeniden Başlatılması Durumunda Şüpheli Alacak Uygulaması……………. 455

3.5.3. Şüpheli Hale Gelme Sayılan Haller…………………………………………………………………….. 456

3.5.3.1. Küçük Alacaklar Açısından………………………………………………………………………… 456

3.5.3.2. Diğer Alacaklar Açısından………………………………………………………………………….. 456

3.5.3.2.1. Alacağın Dava Safhasında Sayılabilmesi……………………………………………………….. 456

3.5.3.2.2. Alacağın İcra Safhasında Sayılabilmesi ‘Ödeme Emri’nin Gönderilmiş ve Bunun da Borçlu Tarafından Tebellüğ Edilmiş Olması Gerekmektedir……………………………………………………………………………………………………………………………… 457

3.6. ŞÜPHELİ ALACAKLARIN SONRAKİ VERGİ DÖNEMLERİNDE TAHSİL EDİLMESİ (SONRADAN TAHSİL EDİLEN ŞÜPHELİ ALACAKLARIN DURUMU)………………………………………………………………………………………………………………. 458

3.6.1. Mükellefiyetin Devam Etmesi Durumunda…………………………………………………………… 458

3.6.2. Mükellefiyetin Terk Tarihinden Sonra ………………………………………………………………… 458

3.7. ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIK AYRILMADAN ÖNCE DEĞERSİZ ALACAK OLARAK NİTELENDİRİLEREK ZARAR OLARAK DİKKATE ALINAMAZ ……………………………………………………………………………………………………………. 459

3.8. ŞÜPHELİ ALACAKLARDA ÖZELLİK GÖSTEREN DURUMLAR …………………………. 460

3.8.1. Yurtdışı Alacaklara Karşılık Ayrılması…………………………………………………………………. 460

 

3.8.2. İflas Halinde Olan Bir Şirkete Karşı İcra Yoluyla Takip Yapılması Yasal Olarak Mümkün Olmadığından Alacağın İflas Masasına Kaydedilmesi ile Alacağın İcra Safhasına İntikal Ettiğinin Kabulü Gerekir ve İflas Masasına Kaydın Yapıldığı Yılda Karşılık Ayrılması Gerekmektedir                466

3.8.3. İflas Ertelemesi Hükümleri Kapsamında Dava ve İcra Takibine Konu Edilemeyen Alacaklar Hakkında Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılıp Ayrılamayacağı……………………………………………………………………………………………………………………………… 469

3.8.4. Konkordato Sözleşmesine Tabi Tutulan Alacaklar Şüpheli Alacak Sayılmaz……………… 474

3.8.5. Türk Borçlar Kanunu: Alacağın Devri (Alacağın Temliki) Durumunda Alacak İçin Karşılık Ayrılıp Ayrılamayacağı    474

3.8.5.1. Türk Borçlar Kanunu’nda Alacağın Devri …………………………………………………… 478

3.8.5.2. Alacağı Edim Karşılığı Devir Eden Tarafın Garanti Sorumluluğunun Kapsamı 478

3.8.5.3. Alacağı Edim Karşılığında Devir Eden Tarafın Garanti Sorumluluğunun Sonuçları   479

3.8.5.4. Alacağı Devir Eden Tarafın Garanti Sorumluluğuna İlişkin Olarak Kanunda Yer Alan Hükümlerin Düzenleyici Nitelikte Olması       479

3.8.5.5. Alacağın Edim Karşılığı Devri Şekilleri………………………………………………………… 480

3.8.5.5.1. İfa Yerine Alacağın Devri…………………………………………………………………………….. 480

3.8.5.5.2. İfa Uğruna (İfaya Yönelik/ İfa Amacıyla) Alacağın Devri…………………………………… 480

3.8.5.5.3. Teminat Amacıyla Alacağın Devri…………………………………………………………………. 481

3.8.5.5.4. Tahsil Amacıyla Alacağın Devri…………………………………………………………………….. 481

3.8.6. Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinde Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması    483

3.8.7. Türk Borçlar Kanunu Yenileme (Borcun Konusunun ya da Tabi Olduğu Hükümlerin Değiştirilmesi”  veya “Borcun Sebebinin ya da Tarafların Değiştirilmesi) …………………………………………………………………………………………………………. 485

3.8.8. Koşula Bağlı Sözleşmeler…………………………………………………………………………………. 487

3.8.9. İştiraklerden Olan Alacaklar İçin Karşılık Ayrılabilir mi?………………………………………….. 487

3.8.9.1. Ticari Karakter Taşıyan İlişkiler Sonucunda Doğan Şüpheli Hale Gelen Alacakları İçin Şüpheli Alacak Ayrılması               487

3.8.9.2. Ticari Karakter Taşımayan ve Hasılatla İlişkilendirilemeyen (Borç Vermeler ve Kefaletten Doğan Alacaklar) İşlemler Nedeniyle Şüpheli Hale Gelen Alacak İçin Karşılık Ayrılamaz……………………………………………………………….. 489

3.8.9.3. Ödünç Verme İşlemleri……………………………………………………………………………….. 490

3.8.9.4. Kefaletten Doğan Alacaklar………………………………………………………………………… 490

3.8.9.5. Teminat Sayılma ……………………………………………………………………………………….. 492

3.9. ACİZ VESİKASINA BAĞLANAN ALACAKLARDA ALACAĞIN TAMAMI İÇİN DEĞİL, ACİZ VESİKASINDA YER ALAN TUTAR KADAR KARŞILIK AYRILABİLİR…………………………………………………………………………………………………………. 494

3.10. ŞAHIS ŞİRKETLERİNDEN (KOLLEKTİF VE ADİ ORTAKLIKLAR) OLAN ALACAKLAR   494

3.10.1. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu …………………………………………………………………….. 494

3.10.2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Kolektif Şirket………………………………………………….. 496

3.11. CİRO EDİLMEK SURETİYLE EDİNİLEN SENET BEDELİNİN ÖDENMEMİŞ OLMASI DURUMU         496

3.12. KARŞILIK AYRILACAK ALACAK TAHAKKUK ETMİŞ OLMALIDIR- ŞARTA BAĞLI ALACAKLAR ŞÜPHELİ ALACAK OLARAK DEĞERLENDİRİLMEZ…………………………………………………………………………………………….. 497

3.13. TASFİYE HALİNDE ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI………………………………………….. 497

3.14. İŞLETME HESABI ESASINA GÖRE DEFTER TUTANLARIN VERGİ USUL KANUNU’NUN 323. MADDESİNDEKİ ŞÜPHELİ ALACAK UYGULAMASINDAN YARARLANAMAYACAĞI……………………………………………………….. 497

3.14.1. İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutanların Şüpheli Alacak Uygulamasından Yararlanamayacağı  497

3.14.2. İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutanların Şüpheli Alacak Uygulamasından Yararlanacağı           498

3.15. HASILAT YAZILAN ALACAKLAR VE ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI AYRILMASI 499

3.16. ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI VE VERGİ PLANLAMASI-VERGİ KAÇIRMA………. 500

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

VAZGEÇİLEN ALACAKLAR

 

4.1. KANUNİ DÜZENLEME……………………………………………………………………………………… 503

4.2. KANUN HÜKMÜNÜN GEREKÇESİ……………………………………………………………………. 503

4.3. VAZGEÇİLEN ALACAK SAYILMA ŞARTLARI…………………………………………………… 503

4.3.1. Konkordato Yoluyla Vazgeçilen Alacaklar –Konkordatonun Ticaret Mahkemesinin Tasdiki ile Hüküm İfade Eden Cebri Bir Anlaşma Olması         503

4.3.2. Sulh Yoluyla Alacaktan Vazgeçilmesi………………………………………………………………….. 504

4.3.2.1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Uyarınca Dava Sırasında Mahkeme İçi Sulh              504

4.3.2.1.1 Sulhun Tanımı……………………………………………………………………………………………. 507

4.3.2.1.2. Sulhun Şarta Bağlı Olarak Yapılabilmesi………………………………………………………… 508

4.3.2.1.3. Sulhun Zamanı………………………………………………………………………………………….. 508

4.3.2.1.4. Sulhun Karara Etkisi…………………………………………………………………………………… 509

4.3.2.2. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümlerine Tabi Olan Davadan Önce ya da Davaya İlişkin Kararın Kesinleşmesinden Sonra Mahkeme Dışı Sulh………………………………………………………………………………………………………………… 509

4.3.2.2.1. VUK Uyarınca Türk Borçlar Kanunu Hükümlerine Tabi Mahkeme Dışı Sulh Anlaşmasının Alacaklı Açısından Değersiz Alacak Olarak Değerlendirilebilmesi İçin Notere Tasdik Ettirilmesi veya Noter Huzurunda Düzenlenmesi Zorunluluğu              510

4.3.2.2.2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Uyarınca Senetle İspat Zorunluluğu……. 510

4.3.2.2.3. Vergi Usul Kanunu’nun İspat Edici Kağıtlara İlişkin Düzenlemesi……………………….. 511

4.3.2.2.4. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Konuya Bakış Açısı ve İdari Görüşler 511

4.4. VAZGEÇİLEN ALACAKLAR İÇİN BORÇLU TARAFINDAN KARŞILIK AYRILMASI ZORUNLULUĞU              513

4.5. BİLANÇO ESASINA GÖRE DEFTER TUTMA ZORUNLULUĞU…………………………… 513

4.6. KARŞILIK HESABINDA ÜÇ YILLIK SÜRENİN HESABI………………………………………. 514

4.6.1. Vazgeçilen Alacakların Açılan Özel Bir Karşılık Hesabında Normal Bekleme Süresinden Önce Mükellefiyetin Sona Ermesi Durumunda Üç Yıllık Süreye Bakılmaz…………………………………………………………………………………………………………………. 514

4.6.2. Zararla İtfa Edilme İşlemine Konu Olacak Tutar…………………………………………………… 515

4.7. BORÇLU AÇISINDAN VAZGEÇİLEN ALACAKLAR VE ALACAKLI AÇISINDAN DEĞERSİZ ALACAKLAR OLARAK DÜZENLENEN HÜKÜMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI………………………………………………………………………. 516

4.7.1. Alacaklı Açısından Kanaat Verici Bir Belgeye Dayanma Zorunluluğu ve Kanaat Verici Bir Belge Oluşturmak İçin Sulhun Mahkeme Aracılığıyla Sağlanmış Olması Gereklidir……………………………………………………………………………………………………… 516

4.7.2. Alacaklı Açısından Karşılık Ayırma Zorunluluğu Bulunmamakta Olup, Doğrudan Zarar Olarak Dikkate Alınır          516

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………………………………….. 528

TABLOLAR………………………………………………………………………………………………………. 535

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/amortisman-uygulamalari.html/feed 0