Muhasebe Kitapları » Şükrü Kızılot https://www.muhasebekitaplari.com Muhasebe Kitapları - Muhasebe, Vergi, Sosyal Güvenlik, Sınavlara Hazırlık Kitapları Online Satış Sitesi Fri, 10 Apr 2026 13:58:16 +0000 tr-TR hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.5.2 İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi (Mevzuat ve Asgari İşçilik) https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html#comments Fri, 20 Jun 2014 07:20:52 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebecv.com/wordpress/?p=328 Prof. Dr. Şükrü Kızılot’un İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı Kitabı, yeni baskısını yapmış olmakta. Kızılot’un 1613 sayfalık İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı yedi bölümden oluşmaktadır.Birinci Bölüm, Genel Açıklamalar; İkinci Bölüm, Yıllara Yaygın İnşaat Ve Onarma İşleri; Üçüncü Bölüm, Özel İnşaat İşleri;Dördüncü Bölüm, Yurt Dışı İnşaat Ve Onarım İşleri; Beşinci Bölüm, İnşaat İşleriyle İlgili Ortak Açıklamalar; Altıncı Bölüm, İnşaat Muhasebesi; Yedinci Bölüm, Asgari İşçilik Bildirimi konuları detaylı şekilde açıklanmaktadır. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı, yeni baskısını sitemizden ücretsiz kargo imkanı ile satın alabilirsiniz. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı, mevzuat etraflıca anlatmıştır. İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi Ve Mevzuatı,  sayesinde konuyla ilgili daha detaylı bir donanım ve bilgi sahibi olarak bu alanda kafanızda soru işaretlerine yer kalmadan detaylı bilgi sahibi olacaksınız.

ı

KİTAP TANITIMI

* GENEL AÇIKLAMALAR
* İNŞAAT KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ
* YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ
* ÖZEL İNŞAAT İŞLERİ
* YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ
* İNŞAAT İŞLERİYLE İLGİLİ ORTAK AÇIKLAMALAR
* İNŞAAT MUHASEBESİ
* ASGARİ İŞÇİLİK BİLDİRİMİ

ÖNSÖZ

Daha önceki basımları olağanüstü bir ilgi görerek kısa zamanda tükenen bu kitabın elinizde bulunan onyedinci basımı, yıllar süren bir çalışma sonucu, tamamıyla yeniden gözden geçirilerek yeniden yazılmıştır.
Türkiye’de, giderek artan nüfus ve kentleşme sonucu, inşaat sektörünün büyük önem kazandığı kuşkusuzdur. İnşaat işleri ya taahhüt şeklinde resmi kuruluşlara ve kooperatiflere karşı üstlenilerek ya da özel inşaat olarak yapılmaktadır. Özel inşaatlar; daire, kat ve dükkan olarak satılma amacına yönelik olabileceği gibi, kişisel kullanım veya kiraya vermek amacıyla da yapılmış olabilir.
“İnşaat Muhasebesi, Vergilendirilmesi ve Mevzuatı ve Asgari İşçilik” isimli bu kitap yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, inşaat kavramı hakkında genel bilgiler verildikten sonra, ikinci bölümde yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri, üçüncü bölümde özel inşaat işleri, dördüncü bölümde de son yıllarda önemli gelişmeler kaydeden yurt dışı inşaat ve onarım işleri, ilgili mevzuata da yer verilmek suretiyle açıklanmıştır. Kitabın beşinci bölümünde inşaat işleri ile ilgili ortak açıklamalara yer verilmiş olup, altıncı bölümde, inşaat muhasebesi; hesap planları, özellik taşıyan hesapların işleyişi ve örnek monografilere yer verilmek suretiyle açıklanmıştır. Kitabın yedinci bölümünde ise asgari işçilik konusuna yer verilmiştir.
Hacim itibariyle birinci basımın üç katma ulaşan bu kitap, içerik yönünden de, oldukça geniş bir kesime hitap edecek konuları kapsamaktadır. İnşaat faaliyetleri, ekonomik kalkınmanın önemli itici güçlerinden biridir. Bu nedenle de, bu sektörün ekonomideki gelişme ve değişmeleri, sık sık ekonominin güncel konuları arasında yer almaktadır. Bu basımda da, hem vergilendirme ve muhasebe, hem de mevzuat yönlerinden, önceki basımlarda yer alamayan konulara, uygulama örnekleriyle birlikte yer verilmiştir.

Bu kitabın, elinizde bulunan şeklini alması kuşkusuz yalnızca yazan tarafından gerçekleştirilmemiştir. Hazırlanması, dizgisi, finansmanı, ciltlenmesi, dağıtımı vs. oldukça geniş bir organizasyonu ve yoğun çalışmayı gerektirmektedir. Bu konuda, haklı bir başarıya ulaşmış olan Yaklaşım Yayınlarından büyük destek gördüm, herkese çok teşekür ederim.
İnşaat konusunun, çeşitli yönleriyle ele alınarak açıklanmaya çalışıldığı bu kitabın çeşitli eksikliklerinin bulunabileceği kuşkusuzdur.
Bazı sorunları ve konuları sınırlı bir şekilde ortaya koymaktan öte hiçbir iddiası olmayan bu eserin, tüm ilgililere yararlı olması içten dileğimdir. Hiç değilse bir sonraki basımda giderilebilmesi için, görülen eksiklik ve kusurların tamamlanması amacıyla yazı ile uyarı ve katkıda bulunacaklara ve karşılaştıkları sorunları yazacaklara teşekkürü şimdiden borç bilirim.

 

İÇİNDEKİLER

 

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL AÇIKLAMALAR

 

 

I- İNŞAAT KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………… 57

A- İNŞAAT VE İMALAT KAVRAMI…………………………………………………………………………….. 57

B- İNŞAATIN ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………………………….. 58

1- Menkul İnşaat………………………………………………………………………………………………………. 58

2- Menkul Olmayan (Taşınmaz) İnşaat…………………………………………………………………… 58

C- VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN İNŞAATLAR ………………………………………………………. 59

1- Özel İnşaatlar………………………………………………………………………………………………………. 59

2- Taahhüt Şeklindeki İnşaatlar …………………………………………………………………………….. 59

II- İNŞAAT VE ONARIM İŞİNİN YAPIM USULLERİ ………………………………………………….. 61

A- EMANET USULÜ…………………………………………………………………………………………………. 61

B- İHALE USULÜ……………………………………………………………………………………………………… 62

1- Açık İhale Usulü…………………………………………………………………………………………………… 62

2- Belli İstekliler Arasında İhale Usulü ………………………………………………………………….. 62

3- Pazarlık Usulü …………………………………………………………………………………………………….. 63

III- İNŞAAT TAAHHÜTLERİNDE İZLENEN SÜREÇ ………………………………………………… 65

A- PROJE HAZIRLIĞI ……………………………………………………………………………………………….. 65

B- YAKLAŞIK MALİYETİN BELİRLENMESİ ……………………………………………………………… 66

C- İHALENİN DUYURULMASI………………………………………………………………………………….. 67

D- YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE İDARELERİN UYMASI GEREKEN KURALLAR….. 67

E- İSTENECEK BELGELER……………………………………………………………………………………… 68

IV- FİYAT SAPTAMA ŞEKİLLERİ……………………………………………………………………………… 71

A- BİRİM FİYAT USULÜ……………………………………………………………………………………………. 71

B- MALİYET + KÂR USULÜ ……………………………………………………………………………………… 72

C- GÖTÜRÜ FİYAT USULÜ ……………………………………………………………………………………… 72

V- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE TEMİNAT ……………………………………………………..  73

A- TEMİNAT OLARAK KABUL EDİLECEK DEĞERLER ………………………………………….. 73

B- GEÇİCİ TEMİNAT…………………………………………………………………………………………………. 73

C- KESİN TEMİNAT …………………………………………………………………………………………………. 73

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ

 

I- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE ÖZEL VERGİLEME………………………………………… 77

A- TANIMI  ……………………………………………………………………………………………………………….. 77

B- ÖZEL VERGİLEME SİSTEMİ KAPSAMINDA YER ALAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİ               77

1- Faaliyet Konusunun İnşaat ve Onarma İşi Olması……………………………………………. 78

2- İşin Taahhüde Bağlı Olarak Yapılması ………………………………………………………………. 78

3- İnşaat ve Onarma İşinin Yıllara Yaygın Olması ………………………………………………… 80

C- GEMİ VE HÜCUMBOT YAPIMININ DURUMU……………………………………………………… 81

D- DEKAPAJ İŞLERİNİN DURUMU………………………………………………………………………….. 81

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 81

2- Dekapaj Faaliyetlerine İlişkin İşlerden Bazıları…………………………………………………. 82

a) İrtibat Yolları………………………………………………………………………………………………………… 82

b) Çalışma Sahası Yolları ………………………………………………………………………………………. 83

c) Geçici Tesisler ……………………………………………………………………………………………………. 83

d) Su Kanalı ve Set İnşası ………………………………………………………………………………………. 83

3- Dekapaj İşinin Yıllara Yaygın İnşaat İşi Olup Olmadığı……………………………………… 83

E- İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ VE YILLARA YAYGIN İNŞAAT ONARIM İŞLERİNE İLİŞKİN BAZI ÖZELLİKLİ DANIŞTAY KARARLARI VE ÖZELGELER (MUKTEZALAR)………………………………………………………………………………….. 84

II- TAAHHÜT ŞEKLİNDEKİ İNŞAATLARDA İŞE BAŞLAMA TARİHİ……………………… 121

III- ORTAK (MÜŞTEREK) GENEL GİDERLERİN VE AMORTİSMANLARIN DAĞITIMI 123

A- ORTAK (MÜŞTEREK) GENEL GİDERLERİN DAĞITIMI…………………………………….  123

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 123

a) Genel Giderlerin Oluşum Nedeni ve Kapsamı ……………………………………………….. 123

b) Ortak Genel Gider Dağıtımının Esasları ………………………………………………………….. 123

c) Ortak Genel Gider Dağıtımında Öngörülen Amaç ………………………………………….. 124

d) GVK’nın 43. Maddesinde Sözü Edilen “Diğer İşler” Kavramı ………………………… 125

2- Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşinin Birlikte Yapılması ………………………………. 126

3- İnşaat ve Onarma İşlerinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması …………………………… 127

4- Ortak Genel Giderlerin Dağıtımında Harcamalarda Yalnızca Ödenen Kısmın mı Yoksa Borçlanılan Tutarın da mı Esas Alınacağı……………………………………………………………………………………………………………………………….. 128

B- ORTAK (MÜŞTEREK) AMORTİSMANLARIN DAĞITIMI……………………………………… 130

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 130

a) Birinci Görüş …………………………………………………………………………………………………….. 130

b) İkinci Görüş  …………………………………………………………………………………………………….. 132

2- Makine ve Taşıma Araçlarının, Çeşitli İnşaat Firmalarınca Ortaklaşa (Müştereken) Kullanılması     133

3- Yıl İçinde İnşaat Firmasının Aktifine Giren Makine, Tesisat ve Ulaştırma Vasıtalarının Amortismanlarının İnşaatlara Dağıtımı ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 134

4- Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşi İle Bu Kapsamda Olmayan İşlerin de Bulunması Halinde İş Makinelerinin Amortismanlarının Dağıtımı………………………………………………………………………………………………………………….. 135

IV- GEÇİCİ KABULDEN SONRA YAPILAN GİDERLER VE ALINAN İSTİHKAKLAR 137

V- YILLARA YAYGIN İNŞAATLARDA ZAMANAŞIMI……………………………………………… 143

A- TANIMI ………………………………………………………………………………………………………………. 143

B- ZAMANAŞIMI SÜRESİ ………………………………………………………………………………………. 143

C- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE ZAMANAŞIMI ……………….. 144

VI- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ……………………………………… 146

A- İNŞAAT FİRMALARINA YAPILAN ÖDEMELERDE VERGİ KESİNTİSİ……………….. 146

1- Genel Olarak Vergi Kesintisi …………………………………………………………………………… 146

2- Hesaben Ödeme  ……………………………………………………………………………………………… 147

3- Avanslarda Vergi Kesintisi ……………………………………………………………………………… 148

4- Sözleşmesine Göre Yıllara Yaygın Olmayan İnşaatın İzleyen Yıla Taşması Durumunda Vergi Kesintisi          149

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 149

b) Maliye Bakanlığı Tebliği …………………………………………………………………………………… 154

5- Kur Farklarına Stopaj Uygulaması…………………………………………………………………… 155

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 155

b) Kur Farklarına Stopaj Uygulanıp Uygulanmayacağı ……………………………………… 157

6- Bölümler Halinde Taahhüt Edilen ve Birden Fazla Yıla Taşmayan İnşaatlarda Stopaj           158

7- Başladığı Yıl İçinde Tamamlanması Öngörülen İnşaat ve Onarım İşinin Birbirinin Devamı Niteliğinde Olmasında Vergi Kesintisi……………………………………………………………………………………………………………………………….. 160

8- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarma İşleri Tek Bir Sözleşme İle Taahhüt Edilmiş Olsa da Her Bir İş İçin Ayrı Ayrı Teslim Tarihi Düzenlenmesi Halinde Vergi Kesintisi Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Ne Zaman Düzenleneceği Hususu  160

9- Yargı Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………………. 161

B- TAŞERONLARA YAPTIRILAN İŞLERDE VERGİ KESİNTİSİ ……………………………… 183

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 183

2- Taşeronlara Yapılan Ödemelerde Vergi Kesintisi ………………………………………….. 184

a) Taşerona Yaptırılan İşin Yıllara Yaygın Olmaması …………………………………………. 184

b) Taşerona Yaptırılan İşin Yıllara Yaygın Olması……………………………………………….. 185

3- Malzemenin Müteahhit Tarafından Sağlanıp İşçiliğin Taşeronlara Yaptırıldığı Durumlarda Vergi Kesintisi     186

4- Müteahhitlerin Taşeronlara Yaptıkları Ödemelerden Vergi Kesintisi Yapmamalarının Yaptırımı        187

5- Danıştay Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………… 187

C- İŞİN DEVREDİLDİĞİ DURUMLARDA VERGİ KESİNTİSİ…………………………………… 194

D- SÜRESİ BİR YILDAN AZ OLAN FAKAT GELECEK YILA SARKAN İNŞAATLARDA VERGİ KESİNTİSİ     197

E- YURT DIŞINDA YAPTIRILAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ  199

F- GECEKONDU ÖNLEME BÖLGELERİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ KAPSAMINDA İDAREYE KARŞI KONUT İNŞAATI ÜSTLENEN MÜTEAHHİTLERE ÖDENEN İSTİHKAKLARDA VERGİ KESİNTİSİ ….. 201

G- OKUL İNŞAATI İÇİN ÖDENEN İSTİHKAKLARDAN VERGİ KESİNTİSİ …………….. 202

H- MALİYET + KÂR USULÜNE GÖRE YAPILAN ÖDEMELER ÜZERİNDEN VERGİ KESİNTİSİ       203

I- İSTİHKAK FİYAT FARKLARI VE VERGİ KESİNTİSİ …………………………………………….. 205

İ- GEMİ VE HÜCUMBOT YAPIMINDA VERGİ KESİNTİSİ ………………………………………. 205

J- OLAĞANÜSTÜ HAL BÖLGE VALİLİĞİNİN YAPTIRDIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE STOPAJ                206

K- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİNDE HAK EDİŞ BEDELİ ÜZERİNDEN YAPILACAK TEVKİFATTAN, YÜKLENİCİYE ÖDENEN AVANS ÖDEMESİNDEN YAPILAN KESİNTİNİN DÜŞÜRÜLÜP DÜŞÜRÜLMEYECEĞİ…….. 206

L- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİNİN FESH EDİLMESİ HALİNDE FESH TARİHİNDEN SONRA YAPILACAK ÖDEMELERDEN TEVKİFAT YAPILIP YAPILMAYACAĞI……………………………………………………………………………………… 207

M- ÇELİK BETON KALIP İMALATININ YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİ OLUP OLMADIĞI 209

N- YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİ İLE BİRLİKTE YEMEK HİZMETİ VERİLMESİ HALİNDE TEVKİFAT   211

O- VERGİ KESİNTİSİ AÇISINDAN ÖZELLİK GÖSTEREN DİĞER DURUMLAR …….. 212

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 212

2- Danıştay Kararları ve Özelgeler ……………………………………………………………………… 213

Ö- VERGİ KESİNTİSİ YAPANLARIN SORUMLULUĞU ………………………………………….. 217

1- Genel Olarak Sorumluluk ………………………………………………………………………………..  217

2- Muhasebe Yetkililerinin Sorumluluğu ……………………………………………………………… 219

3- Yıllara Yaygın İnşaatlarda Vergi Kesintisi Açısından Müteselsil Sorumluluk.. 220

4- Sorumlunun Tevkif Ederek Vergi Dairesine Yatırdığı Vergileri Sadece Mükelleflerin Geri İsteyebileceği        221

5- Ödenen İstihkaklardan Vergi Kesintisi Yapılmaması Halinde İstihkakı Alanların Bu Kazancı Beyan Edip Etmediklerinin Araştırılması Gerekeceği……………………………………………………………………………………… 221

VII- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ …………………………………… 222

A- GEÇİCİ VE KESİN KABUL…………………………………………………………………………………. 222

B- GEÇİCİ KABUL HALİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ……………………………………………………. 222

C- GEÇİCİ KABULÜN YAPILMAMASI HALİNDE İŞİN BİTİMİ ………………………………… 226

D- KESİN KABUL …………………………………………………………………………………………………… 227

E- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ İLE İLGİLİ DANIŞTAY KARARI VE ÖZELGELER   228

F- GEÇİCİ VE KESİN KABULLE BİRLİKTE AYRICA MONTAJ KABULÜNÜN DE SÖZKONUSU OLMASI HALİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ OLARAK ESAS ALINACAK TARİH…………………………………………………………………………. 238

G- SÖZLEŞMENİN FESHİ HALİNDE İŞİN BİTİMİ ………………………………………………….. 239

1- Müteahhidin Sözleşmeyi Feshetmesi ……………………………………………………………… 239

2- İdarenin Sözleşmeyi Feshetmesi…………………………………………………………………….. 239

H- MÜTEAHHİDİN ÖLÜMÜ……………………………………………………………………………………. 241

I- MÜTEAHHİDİN İFLASI ……………………………………………………………………………………….. 241

İ- İŞİ ÜSTLENEN MÜTEAHHİDİN TUTUKLANMASI VEYA AĞIR HASTALIĞA YAKALANMASI       242

J- GEÇİCİ VE KESİN KABUL USULÜNE TABİ OLMAYAN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE İŞİN BİTİM TARİHİ      242

K- İKİNCİ DERECE MÜTEAHHİTLERCE (TAŞERONLARCA) YAPILAN İŞLERDE İŞİN BİTİM TARİHİ           244

L- GEÇİCİ KABULE TABİ İNŞAAT İŞİNDE İŞVEREN İLE DAVALI OLMASI DURUMUNDA İŞ BİTİM TARİHİ               245

VIII- İSTİHKAKLARDAN (HAKEDİŞLERDEN) KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU VE İADESİ     247

A- GENEL AÇIKLAMA …………………………………………………………………………………………… 247

B- BEYANNAME ÜZERİNDEN HESAPLANAN VERGİDEN MAHSUP…………………… 248

C- DİĞER VERGİ BORÇLARINDAN MAHSUP YA DA NAKDEN İADE…………………… 248

1- Mahsup Yoluyla İade…………………………………………………………………………………………. 248

2- Nakden İade………………………………………………………………………………………………………. 249

D- DEVRALINAN FERDİ İŞLETMEYE DEVİRDEN ÖNCE ÖDENEN İSTİHKAKLARDAN KESİLEN VERGİLERİN HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİNE MAHSUP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ ………………………………………………….. 250

E- DEVAM ETMEKTE OLAN YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE HAKEDİŞLERDEN KESİLEN VERGİLERİN BİTEN İŞLERİN VERGİSİNDEN MAHSUP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ ……………………………… 252

F- GEÇİCİ KABUL TUTANAĞI DÜZENLENDİKTEN SONRA YAPILAN ÖDEMELERDEN GEREKSİZ YERE YAPILAN VERGİ KESİNTİLERİNİN İADESİ ………………………………………………………………………………………. 256

G- İSTİHKAKLAR (HAKEDİŞLER) ÜZERİNDEN KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU VE İADESİ HAKKINDA VERİLMİŞ DANIŞTAY KARARLARI VE ÖZELGELER………………………………………………………………………………… 258

IX- İŞİN ZARARLA SONUÇLANMASI HALİNDE KESİLEN VERGİLERİN DURUMU 268

X- İNŞAAT İŞLERİNDE İŞ ORTAKLIĞI (JOINT VENTURE)…………………………………… 270

A- TANIMI VE KAPSAMI ………………………………………………………………………………………… 270

B- UNSURLARI………………………………………………………………………………………………………. 270

C- KONSORSİYUMLARIN DURUMU …………………………………………………………………….. 271

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 271

2- Konsorsiyumun Adi Ortaklıktan ve İş Ortaklığından Avantajlı Yönleri …………. 276

a) Konsorsiyumun Adi Ortaklıktan Avantajlı Yönleri …………………………………………. 276

b) Konsorsiyumun İş Ortaklığından Avantajlı Yönleri ………………………………………… 277

3- Konsorsiyum Sözleşmesi………………………………………………………………………………… 279

D- İŞ ORTAKLIĞINDA ÖRTÜLÜ KAZANÇ VE EMSAL BEDELİ …………………………….. 281

1- İş Ortaklığının İşlemlerinde Örtülü Kazanç……………………………………………………… 281

2- İş Ortaklığına Yapılan Satışlarda Örtülü Kazanç ve Emsal Bedel………………….. 281

E- İŞ ORTAKLIĞI İLE İLGİLİ ÖZELLİK TAŞIYAN DİĞER DURUMLAR……………………. 284

1- İş Ortaklığının Belli Sürede Bitecek İş (Süreli İş) İçin Kurulabileceği…………….. 284

2- İşveren ya da Yapılacak İşin Birden Fazla Olması Durumunda İş Ortaklığı….. 284

3- İş Ortaklığının Bağlı Bulunduğu Vergi Dairesi…………………………………………………. 284

4- İş Ortaklığında İşin Bitim Tarihi………………………………………………………………………… 285

5- İş Ortaklığında İşin Bitiminden Sonra Lehte Oluşan Hasılatın Ne Şekilde Beyan Edileceği Hakkında               285

6- Ortak Yapılacak İnşaat İşinde Maliyet Kalemlerinin İzlenmesi………………………. 286

7- İş Ortaklığının Bitimindeki Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Ne Zaman Verileceği             288

8- İş Ortaklığının Zararlarının, Ortaklarının Kurum Kazancının Tespitinde İndirim Konusu Yapılmasının Mümkün Olmadığı          289

9- Ortaklık Sona Erdikten Sonraki Vergi ve Cezalar………………………………………….. 289

XI- ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR …………………………………………………………………….. 290

A- İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNİN BAŞKALARINA DEVRİ ………………………………… 290

B- İSTİHKAK BEDELLERİNİN TAHSİL EDİLEMEMESİ …………………………………………. 293

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 293

2- Tahsil Edilemeyen İstihkaklar Şüpheli Alacak mıdır?…………………………………….. 294

a) Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 294

b) Kamu Kuruluşlarından Tahsil Edilemeyen İstihkaklar ………………………………….. 294

c) Özel Sektöre Karşı Taahhüt Edilen İşlerde İstihkakların Tahsil Edilememesi. 295

C- İHALEDEN ÇEKİLMELERİ SAĞLAMAK AMACIYLA DİĞER MÜTEAHHİTLERE YAPILAN ÖDEMELER  295

D- ŞANTİYE KURULUŞ GİDERLERİ ……………………………………………………………………… 297

E- İDARECE İRAT KAYDEDİLEN TEMİNAT AKÇELERİ ………………………………………… 298

F- TAAHHÜT ŞEKLİNDE YAPILAN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE RE’SEN TAKDİR UYGULAMASI       299

G- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİ DEVAM EDERKEN ORTAKLARA YAPILAN ÖDEMELER      304

H- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİNİN DEVAMI SIRASINDA ELDE EDİLEN FAİZ VE REPO GELİRLERİ                 310

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 310

2- İnşaat ve Onarım İşinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz Repo Gelirleri ve Kur Farklarının Vergilendirme Dönemi 311

a) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz ve Repo Gelirleri İle Kur Farkları        311

b) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz Gelirleri ve Kur Farkları Konusunda Vergi İdaresinin Görüş ve Uygulamaları…………………………………………………………………………………………………………. 312

c) İnşaat ve Onarım İşlerinin Devamı Sırasında Elde Edilen Faiz ve Repo Gelirleri İle Kur Farklarının İşin Bitim Tarihi İtibariyle Beyan Edilmesi Gerektiği…………………………………………………………………………………………………. 215

d) Danıştay’ın Görüşü ………………………………………………………………………………………….. 324

3- İşin Devamı Sırasında Alınan Avansların Bankada Değerlendirilmesinden Elde Edilen Faiz ve Kur Farkları  327

I- YURT DIŞI İNŞAAT İŞLERİNİ TAMAMLAYANLARIN YURT İÇİNDEN ALDIKLARI KREDİLERİN FAİZ VE KUR FARKLARI    329

İ- HAKEDİŞ BELGESİNİN DÜZENLENMESİ VE ONAYI İLE FATURANIN VE KDV’NİN İLİŞKİSİ     329

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 329

2- İnşaat Taahhüt Hizmetlerinde KDV Yönünden Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Tarih            335

a) Vergi İdaresinin Görüşü …………………………………………………………………………………… 336

b) Danıştay’ın Görüşü…………………………………………………………………………………………… 337

3- Avanslarda Fatura Düzenlenmeyeceği……………………………………………………………. 342

4- Sayıştay Denetimi Sonucunda Fazla Ödeme Olduğu Tespit Edilen Tutarın Kamu Kurumu Tarafından Müteahhitten Tahsili Halinde KDV Düzeltmesi Yapılıp Yapılamayacağı…………………………………………………………….. 343

5- Geçici Kabul Noksanlıklarında Yapılacak Kesintinin KDV Dahil Sözleşme Bedeli Üzerinden mi Yoksa KDV Hariç Sözleşme Bedeli üzerinden mi Yapılacağı ………………………………………………………………………………………. 344

J- DÖVİZLE YAPILAN İŞLERDE KDV…………………………………………………………………….. 345

1- Dövizle Yapılan İnşaat İşlerinde KDV Uygulamasına İlişkin Vergi İdaresi Görüşü 346

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 346

b) Döviz Olarak Ödenen Avanslarda KDV…………………………………………………………… 349

2- Bedelin Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Ta­rihten Sonra Ödenmesi Nedeniyle Ortaya Çıkan Kur Farklarında KDV     350

a) Müteahhit veya İnşaat Firması Lehine Oluşan Kur Farklarında KDV……………. 350

b) Satıcı Aleyhine Oluşan Kur Farklarında KDV………………………………………………….. 354

c) Tevkifatlı İşlemlerde Oluşan Kur Farklarında KDV…………………………………………. 355

3- Uluslararası İhaleler ve Kamu İhalelerinde Ödemeye Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Kur Farklarında KDV          357

4- Dövizli Senetlerin Kırdırılması-Ciro Edilmesi Halinde KDV……………………………. 359

5- Kur Farklarının Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz    362

K- YAPIM İŞLERİ, YAPIM İŞLERİ İLE BİRLİKTE VEYA AYRI İFA EDİLEN MÜHENDİSLİK-MİMARLIK VE ETÜT-PROJE HİZMETLERİ, İŞ GÜCÜ TEMİN HİZMETLERİ VE YAPI DENETİM HİZMETLERİNDE KDV TEVKİFATI 367

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 367

2- Yapım İşleri İle Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetlerinde KDV Tevkifatı             368

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 368

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 370

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 371

d) Yapım İşlerinin Tamamen veya Kısmen Alt Yüklenicilere Devredilmesi Halinde Tevkifat Uygulaması           371

e) KDV’den İstisna Olan Yapım İşleri ile Bu İşlerin Alt Yüklenicilere Devri Halinde Tevkifat Uygulaması             372

f) Mimarlık, Mühendislik, Etüt, Plan, Proje vb. İşlerin Yapım İşlerinin Bir Kısmı ile Birlikte Alt Yüklenicilere Devri Halinde Tevkifat Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………. 373

g) Hakedişli İşlerde Tevkifat Uygulaması……………………………………………………………. 373

h) Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yapılan Yapım İşlerinde Tevkifat Uygulaması          374

ı) 30.04.2006 (Bu Tarih Dahil) Tarihinden Önce İhalesi Tamamlanmış İşlerde Tevkifat Uygulaması      374

i) Belediyelerin Tevkifat Karşısındaki Durumu  …………………………………………………. 374

j) Vakıflara Verilen Yapım İşlerinde Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı…………………. 375

k) Belge Düzeni……………………………………………………………………………………………………… 376

l) Yapım İşlerindeki Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade…………………… 376

3- Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetlerde KDV Tevkifatı 377

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 377

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 378

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır…………………………………………………………………….. 378

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 379

4- Yapı Denetim Hizmetlerinde KDV Tevkifatı…………………………………………………….. 379

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 379

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 380

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 381

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 381

5- İşgücü Temin Hizmetlerinde KDV Tevkifatı…………………………………………………….. 382

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 382

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 382

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır ……………………………………………………………………. 387

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 387

6- Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetlerinde KDV Tevkifatı……………………………………. 388

a) Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı…………………………………………….. 388

b) KDV Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ………………………………………………………….. 388

c) Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır  …………………………………………………………………… 388

d) Tevkifattan Doğan Nakden ve Mahsuben İade……………………………………………….. 388

L- YILLARA YAYGIN İNŞAATLARDA GEÇİCİ VERGİ ……………………………………………. 389

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 389

2- Yıllara Yaygın İnşaatlarda İnşaat İşinin Yanı Sıra Diğer Faaliyet ve Gelirlerin de Bulunması Halinde Geçici Vergi        390

3- Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Zararla Sonuçlandığı Durumlarda Geçici Vergiye Tabi Diğer Faaliyet ve Gelirlerin Geçici Vergi Karşısındaki Durumu……………………………………………………………………………………………. 391

a) Geçici Verginin Vergi Yasalarında İlk Kez Yer Aldığı 3505 Sayılı Kanun’un Gerekçesinde Yer Alan İfadeler  391

b) Geçici Verginin Cari Yılın Gelir veya Kurumlar Vergisine Mahsuben Alınması 392

4- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması ve/veya Arızi Gelirlerin de Olması Halinde Ortak (Müşterek) Genel Gider Dağıtımı-Geçici Vergi İlişkisi……………………………………………………………. 393

5- Aylara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri ……………………………………………………………. 395

6- Geçici Kabulden Sonra Alınan Hakedişlerden Dolayı Geçici Vergi Ödenmesi 396

7- Yıl İçinde Başlanılıp Bitmesi Nedeniyle GVK 42. Madde Kapsamına Girmeyen Taahhüt Şeklindeki İnşaatlar                397

8- Geçici Verginin Mahsubu …………………………………………………………………………………. 397

9- Geçici Verginin Muhasebeleştirilmesi…………………………………………………………….. 398

 M- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞİNE KÂR/ZARAR PAYLAŞIMI ESASINA GÖRE KATILAN ŞİRKETİN VERGİLENDİRİLMESİ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 398

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÖZEL İNŞAAT İŞLERİ

 

I- DAİRE KAT VE DÜKKAN HALİNDE SATMAK İÇİN YAPILAN ÖZEL İNŞAATLAR  405

A- ÖZEL İNŞAATLARIN GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN 42. MADDESİ KARŞISINDAKİ DURUMU              405

B- ÖZEL İNŞAAT İŞLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY……………………………………… 419

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 419

2- İnşaat Devam Ederken Yapılan Satışlar İle Vergiyi Doğuran Olay ve Fatura… 419

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 419

b) Devam Eden İnşaatta Tapu Senedi İle Yapılan Arsa Paylı Daire Satışlarında Faturanın Ne Zaman Düzenleneceği     421

3- Vadeli Olarak Yapılan Satışlar…………………………………………………………………………. 423

C- KAZANCIN SAPTANMASI VE VERGİLENDİRİLMESİ ………………………………………. 429

1- Kat Daire ve Dükkanların Tümünün Aynı Yıl İçinde Satılması………………………… 430

2- Kat Daire ve Dükkanların Bazılarının Aynı Yıl Satılmaması ………………………….. 431

3- Kat Daire ve Dükkanların İnşa Edildiği Yılda Satılmaması ……………………………. 433

4- Ticari Kazanç Mükellefinin Şahsına Ait Arsa Üzerine Yaptığı Konutların Satışının Vergilendirilmesi Konusunda Maliye Bakanlığı’nın Görüşü…………………………………………………………………………………………………………………… 434

D- MÜTEAHHİDİN EŞ VE ÇOCUKLARINA SATTIĞI VEYA KENDİSİNİN VEYA ORTAĞININ ADINA KAYDEDİLEN DAİRE VE DÜKKANLARDA EMSAL BEDEL ………………………………………………………………………….. 435

1- Daire ve Dükkanların Eşe Çocuklara veya Yakınlara Bağışlanması (Bedelsiz Devir ya da Satışı)    435

a) Daire ve Dükkanı İvazsız (Bedelsiz) Olarak Alanlar Yönünden …………………….. 435

b) Daire ve Dükkanı İvazsız Olarak Satanlar Yönünden ……………………………………. 436

2- Daire ve Dükkanların Eşe Çocuklara veya Yakınlara Satışı …………………………. 436

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 436

b) İlişkili Kişi…………………………………………………………………………………………………………… 437

c) Emsallere Uygunluk İlkesi ………………………………………………………………………………. 437

d) Emsaline Uygun Fiyat veya Bedelin Tespitinde Uygulanacak Yöntemler……. 438

e) Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Dağıtılan Örtülü Kazanç Tutarları İçin Yapılacak Düzeltme İşlemleri           439

3- Satmak Amacıyla İnşa Edilen Gayrimenkullerin Satılmasından Vazgeçilmesi Durumunda Mükellefiyetin Sona Erdirilmesinin Vergisel Boyutu…………………………………………………………………………………………………….. 440

4- Ticari Kazanç Sahibinin Vergi Mükellefi Olmadan Önce Edinmiş Olduğu Gayrimenkulleri Satması Durumunda Ticari Kazanca Dahil Edip Etmeyeceği …………………………………………………………………………………………………… 442

E- BİNA VE ARSANIN DEĞERLEMESİ …………………………………………………………………. 444

1- Satın Aldığı Arsa Üzerine İnşaat Yapanlar …………………………………………………….. 444

2- Kat Daire ve Dükkan Karşılığı Başkasının Arsası Üzerine İnşaat Yapanlar…. 444

3- Stokların Değerlemesi…………………………………………………………………………………….. 446

F- KENDİ ARSASI ÜZERİNE BİR DEFAYA MAHSUS OLMAK ÜZERE BİNA İNŞA EDEREK KAT DAİRE VE DÜKKAN OLARAK SATANLAR……………………………………………………………………………………………………………………………….. 448

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 448

2- Vergilendirilecek Değer Artış Kazançları ……………………………………………………….. 450

3- Vergilendirilmeyecek Kazançlar ……………………………………………………………………. 453

4- Değer Artışında Safi Kazanç …………………………………………………………………………… 454

5- Elden Çıkarmanın Ne Anlama Geldiği …………………………………………………………….. 455

6- İktisap (Edinme) Bedeli…………………………………………………………………………………….. 455

7- Elden Çıkarma Bedeli……………………………………………………………………………………….. 456

8- İstisna Tutarı……………………………………………………………………………………………………… 457

G- 2/B KAPSAMINDA ALINAN ARAZİLERİN SATIŞINDAKİ VERGİLENDİRME……… 457

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 457

2- Gelir Vergisi, Vergi Usul Kanunu ve Medeni Kanun Yönünden……………………… 458

II- ARSA KARŞILIĞI DAİRE KAT VE DÜKKAN YAPIMI ………………………………………… 461

A- ARSA SAHİBİ İLE MÜTEAHHİT ARASINDAKİ İLİŞKİ ………………………………………… 461

B- ARSA KARŞILIĞI DAİRE VERİLMESİ SÖZLEŞMESİ ………………………………………… 462

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 462

2- Sözleşmenin Şekli ……………………………………………………………………………………………. 465

3- Tarafların Hakları ve Borçları ………………………………………………………………………….. 466

a) Arsa Sahibinin Hakları ve Borçları …………………………………………………………………. 466

b) Müteahhidin Hakları ve Borçları ……………………………………………………………………… 467

4- Özelgeler ve Yargı Kararları ……………………………………………………………………………. 468

5- Kat Karşılığı Arsa Üzerine İnşaat Sözleşmesi Örneği……………………………………. 474

C- KAT KARŞILIĞI İNŞAATLARDA ARSA SAHİBİNE PARA VE KİRA ÖDENMESİ.. 478

D- KAT KARŞILIĞI İNŞAATTA BİNA SAHİBİNE YAPILAN KİRA YARDIMININ VERGİLENDİRİLMESİ            479

E- KAT KARŞILIĞI İNŞAAT İŞİ YAPAN FİRMANIN ARSA SAHİBİ ADINA YAPTIĞI GİDERLERİN VERGİ MEVZUATI AÇISINDAN DURUMU VE BELGE DÜZENİ VE ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR………………………………………….. 480

F- ARSA KARŞILIĞI DAİRE YAPAN VE ALANLARIN VERGİ KANUNLARI YÖNÜNDEN DURUMLARI          486

1- Kat Daire ve Dükkan Karşılığı Başkasının Arsasına Bina Yapanlarda Vergileme 486

2- Arsa Karşılığı Daire Alınması, Alınan Dairelerin Satışı ya da Kiraya Verilmesinde Vergileme             494

a) Arsa Karşılığı Daire ya da Dükkan Alınması Olayında Arsa Sahibi Yönünden Vergileme     494

b) Arsa Karşılığı Alınan Daire ve Dükkanların Satışında Vergileme …………………. 507

c) Arsa Karşılığı Alınan Daire Kat ve Dükkanların Kiraya Verilmesi………………… 539

d) Arsa Karşılığı Edinilen Bağımsız Bölümlerin Bağışlanması………………………….. 542

3- Kat Karşılığı İnşaat İşinde, Arsa Sahiplerince Müteahhide Devri Yapılacak Gayrimenkullerin Müteahhide Devredilmeksizin Müteahhidin Göstereceği Üçüncü Kişilere Satışı İşleminden Ne Şekilde Tapu Harcı Aranılacağı Hususu İle Konunun Gelir Vergisi ve Vergi Usul Kanunları Yönünden Değerlendirilmesi…………………………………………….. 542

a) 492 sayılı Harçlar Kanunu Yönünden………………………………………………………………. 542

b) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Yönünden…………………………………………………………. 543

c) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 544

4- Hibe Yolu İle İktisap Edinilen Gayrimenkulün Satışından Elde Edilen Kazancın Vergilendirilmesi      545

a) 01.01.1999 Tarihine Kadar Olan Uygulama…………………………………………………….. 545

b) 4369 Sayılı Kanun’la Getirilen Uygulama ……………………………………………………….. 547

c) Hibe Yolu İle Edinilen Gayrimenkulün 1999-2002 Yıllarında Satılması Halinde Vergilendirme Yönünden Yapılacak Uygulama………………………………………………………………………………………………………………………………. 548

d) 01.01.2003 Sonrası Uygulama ………………………………………………………………………… 549

G- HASILAT PAYLAŞIMI KARŞILIĞI ARSA VERİLMESİ…………………………………………. 549

1- Gerçek Kişilere Ait Arsaların Hasılat Paylaşımı Karşılığı Verilmesi……………… 549

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 549

b) Arsayı İnşaat Firmasına Hasılat Payı Karşılığında Vermenin, Belli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığı Vermekten Farkı            550

c) Hasılat Paylaşımı ve Hasılat Paylaşımının Vergi Avantajı……………………………… 551

2- Şirketin Aktifinde Kayıtlı Arsanın Hasılat Paylaşımı Karşılığı Verilmesi………… 553

III- DAİRE KAT VEYA DÜKKAN HALİNDE SATMA AMACI OLMAKSIZIN YAPILAN ÖZEL İNŞAATLAR      555

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 555

B- ÖZEL BİNA İNŞAATINDA MESKENİN YANISIRA İŞYERİNİN DE OLMASI DURUMUNDA FAALİYETİN TİCARİ KAZANÇ SAYILMASI YÖNÜNDE İDARENİN YAKLAŞIMI…………………………………………………………………………. 555

C- ÖZEL İNŞAATLARDA ÇALIŞTIRILAN İŞÇİLER…………………………………………………. 559

IV- YAPI KOOPERATİFLERİNE AİT ARSALARIN DAİRE KARŞILIĞI VERİLMESİ.. 561

A- YAPI KOOPERATİFLERİ İLE MÜTEAHHİT ARASINDAKİ İLİŞKİLER…………………. 562

B- KOOPERATİFLERİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU ………………. 562

1- Arsanın Bir Kısmının Müteahhide Satılması……………………………………………………. 563

2- Yapı Kooperatiflerinin Sahibi Oldukları Arsalarını Daire veya İşyeri Karşılığı Vermeleri        563

3- Yapı Kooperatiflerince Konut ve İşyeri Karşılığı Arsa Temin Edilmesi…………. 564

C- MÜTEAHHİDİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU………………………. 564

1- Dairelerin Bir Kısmının Müteahhide Devredilmesi ………………………………………… 564

2- İnşa Edilen Dairelerin Müteahhide Devredilmemesi………………………………………. 565

D- ARSASINI KAT KARŞILIĞINDA MÜTEAHHİDE VEREN KOOPERATİFİN BELGE DÜZENİ, KURUMLAR VERGİSİ VE KDV AÇISINDAN VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜĞÜ………………………………………………………………………………….. 567

1- Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme…………………………………….. 567

2- Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………. 568

3- Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………………………… 569

E- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURUMLAR VERGİSİ VE DİĞER VERGİ RESİM VE HARÇLARDAN MUAFİYETİ      572

V- YAPI KOOPERATİFLERİNDE VERGİLENDİRME…………………………………………….. 574

A- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN DURUMU ……. 574

B- YAPI KOOPERATİFLERİNİN KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN DURUMU. 579

1- Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran (%1) ve KDV İstisnası Uygulamaları       579

2- Konut ve İşyeri Yapı Kooperatiflerinin Mal Alımlarında KDV………………………….. 580

3- Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Tesliminde KDV İstisnası……… 581

a) 03.07.2009 Tarihinden Önce Ruhsat Alanlar…………………………………………………… 581

b) 03.07.2009 Tarihinde ve Daha Sonra Ruhsat Alanlar…………………………………….. 581

4- İşyeri Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine İşyeri Tesliminde KDV………………………. 582

5- Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinde Arsa ve İşyeri Tesliminde KDV İstisnası      582

C- YAPI KOOPERATİFLERİNDE ORTAKLARI İÇİN SOSYAL KÜLTÜREL EKONOMİK VE TURİZM AMAÇLI YERLER KURULUP İŞLETİLMESİNDE KURUMLAR VERGİSİ……………………………………………………………….. 584

D- YAPI KOOPERATİFLERİNDE GELİR VERGİSİ…………………………………………………… 585

E- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR……………………………………………………………….. 585

1- Kooperatif Arsasının Kamulaştırılması…………………………………………………………… 585

2- Kooperatiflerin Gayrimenkullerini Kiraya Vermesi…………………………………………. 586

a) Kooperatif Gayrimenkulünün Vergi Kesintisi Yapmak Zorunda Olanlara Kiraya Verilmesi 586

b) Kooperatif Gayrimenkulünün Vergi Kesintisi Yapmak Zorunda Olmayanlara Kiraya Verilmesi         587

3- Kooperatiften Kiralanan Taşınmazla İlgili Olarak Yapılan Kira Ödemelerinin KDV ve KV Karşısındaki Durumu           587

4- Yapı Kooperatifine Ait Arsanın Satışında Kurumlar Vergisi İle KDV Mükellefiyeti ve Belge Düzeni   588

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 588

b) Katma Değer Vergisi Yönünden Değerlendirme…………………………………………….. 590

c- Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme………………………………………………… 590

5- Kooperatife Ait Arsanın Satışından Elde Edilen Tutarın Üyelere Dağıtılması ve Kooperatifin Bünyesinde Oluşan Zararların Mahsup Edilmesinin Vergi Mevzuatı Karşındaki Durumu………………………………………………… 592

6- Kooperatif Tarafından Kat Karşılığı Sözleşme İle Yapılan Binaların Üyelere Teslimi Sırasında Ödenecek Tapu Harcının Hesabında Bina Vergi Değerinin mi Yoksa Arsa Vergi Değerinin mi Esas Alınması Gerektiği 594

7- Ortak Kullanım Alanları Giderlerinin Kooperatiflerce Karşılanması Halinde Kurumlar Vergisi Uygulaması   595

8- Tasfiye Halinde Olan Kooperatif Taşınmazlarının Ortaklar Dışındakilere Satılması                595

9- Kooperatiflerde Vergi Numarası Alma ve Kullanma Zorunluluğu………………….. 596

VI- GAYRİMENKULLERİN EL DEĞİŞTİRMESİNDE YA DA DİĞER DURUMLARDA YAPILACAK İŞLEMLER İLE ÖDENECEK VERGİ RESİM VE HARÇLAR…………………………………………………………………………………………….. 597

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 597

B- GAYRİMENKULÜN SATILMASI…………………………………………………………………………. 597

1- İstenen Belgeler………………………………………………………………………………………………… 597

2- Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………………………………………… 598

a) Tapu Harçları ……………………………………………………………………………………………………. 598

b) Emlak Vergisi……………………………………………………………………………………………………. 601

C- EMLAK VERGİSİ BİLDİRİM VERME VE VERGİLERİN ÖDEME ZAMANLARI……. 602

1- Vergi Değeri………………………………………………………………………………………………………. 602

2- Vergi Nispeti……………………………………………………………………………………………………… 603

a) Bina Vergisi……………………………………………………………………………………………………….. 603

b) Arazi Vergisi……………………………………………………………………………………………………… 604

3- Gayrimenkulün Vergilendirilmesinde Bulunduğu Sokağın veya Ada, Parselin Hangi Hallerde Dikkate Alınacağı         604

4- Bildirim Verme Süresi………………………………………………………………………………………. 606

5- Ödeme Zamanı………………………………………………………………………………………………….. 606

6- Ödenmemiş Emlak Vergilerinden Sorumluluk………………………………………………… 607

D- VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ………………………………………………………………………… 607

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………… 607

2- Beyannamenin Verileceği Yer………………………………………………………………………….. 607

3- Beyanname Verilme Süresi …………………………………………………………………………….. 607

4- İstisnalar……………………………………………………………………………………………………………. 608

5- Verginin Oranı……………………………………………………………………………………………………. 608

6- Verginin Matrahı ve Ödeme Zamanı………………………………………………………………… 608

7- Diğer Hususlar………………………………………………………………………………………………….. 609

a) Gayrimenkulün Tapuda Tescili………………………………………………………………………… 609

b) İntifa Hakkının Kaldırılmasında Kayıtlı Değer Üzerinden mi Vergi Değeri Üzerinden mi Harç Uygulanacağı  609

c) Kuru Mülkiyetin Bağışlandığı Tarihte Geçerli Olan Emlak Vergi Değerlerinin Uygulanarak Tarhiyat Yapılması Mümkün Olmayıp Murisin Ölüm Tarihinde Geçerli Olan Emlak Vergi Değerleri Esas Alınarak Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplanması ve Verginin Bu Değerler Üzerinden Tahsil Edilmesi Gerektiği……………………………………………………. 611

E- ARSA ÜZERİNE BİNA İNŞA EDİLMESİ……………………………………………………………… 612

1- Tapu Harcı…………………………………………………………………………………………………………. 612

2- Sosyal Meskenlerde İndirimli Harç Uygulaması……………………………………………… 612

a) Mesken Yönünden…………………………………………………………………………………………….. 612

b) Satın Alınan veya Arsası Üzerine Mesken İnşa Edilen Mükellef Yönünden….. 613

3- Bina İnşaat Harcı………………………………………………………………………………………………. 613

F- GAYRİMENKULÜN BAĞIŞLANMASI…………………………………………………………………. 614

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 614

2- Bağışta Ödenecek Vergi ve Harçlar………………………………………………………………… 614

G- GAYRİMENKULÜN TAKSİMİ (PAYLAŞIMI)……………………………………………………….. 615

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 615

2- Taksimde Ödenecek Vergi ve Harçlar…………………………………………………………….. 615

H- GAYRİMENKULÜN İFRAZI (AYRIMI) VE TEVHİDİ (BİRLEŞTİRİLMESİ)…………….. 617

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 617

2- İfraz ve Tevhid İçin Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………… 617

I- TAPU SİCİLİNDE TASHİH (DEĞİŞİKLİK)……………………………………………………………. 617

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 617

2- Tashih İçin Ödenecek Harç………………………………………………………………………………. 618

İ- ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİ İLE TEMLİK……………………………………. 618

1- Tanımı ve İstenen Belgeler ……………………………………………………………………………… 618

2- Trampa İçin Ödenecek Vergi ve Cezalar…………………………………………………………. 619

J- İPOTEK İŞLEMLERİ……………………………………………………………………………………………. 619

1- İpotek İşlemi İçin Aranan Belgeler…………………………………………………………………… 620

2- İpotek Tesisinde Ödenecek Harç…………………………………………………………………….. 620

3- İpotekte Borç Miktarının Değiştirilmesi…………………………………………………………… 621

4- İpotekten Kurtarma – İpoteğe Gayrimenkul (Teminat) İlavesi………………………… 621

5- Derece Değişikliği…………………………………………………………………………………………….. 622

K- KAT İRTİFAKI……………………………………………………………………………………………………… 622

1- Tanım ve İstenen Belgeler……………………………………………………………………………….. 622

2- Ödenecek Vergi ve Harçlar……………………………………………………………………………… 623

3- Kat İrtifaklı Arsa Satışında Harç Uygulaması………………………………………………….. 624

a) Tebliğde Yer Alan Örnek ve Açıklama…………………………………………………………….. 624

b) Tebliğin Hukuka Aykırı Yönleri…………………………………………………………………………. 624

L- KAT MÜLKİYETİ…………………………………………………………………………………………………. 628

1- Tanımı ……………………………………………………………………………………………………………….. 628

2- İstenen Belgeler………………………………………………………………………………………………… 628

VII- BİNA İNŞAAT HARCI………………………………………………………………………………………. 629

A- BİNA İNŞAAT HARCININ KONUSU …………………………………………………………………. 629

B- BİNA İNŞAAT HARCINDAN MÜSTESNA TUTULAN İNŞAATLAR…………………….. 630

C- BİNA İNŞAAT HARCININ MÜKELLEFİ………………………………………………………………. 631

D- BİNA İNŞAAT HARCININ MATRAHI………………………………………………………………….. 631

VIII- ÖZEL İNŞAATLA İLGİLİ RESMİ İŞLEMLER……………………………………………………. 632

A- İMAR DURUMU………………………………………………………………………………………………….. 632

B- İMAR DURUMU HARCI …………………………………………………………………………………….. 632

C- YAPI RUHSATININ ALINMASI VE İZLENECEK SÜREÇ……………………………………. 632

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ

 

I- GENEL AÇIKLAMALAR………………………………………………………………………………………. 639

II- YURT DIŞINDA İŞ YAPAN MÜTEAHHİTLERİN VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU             640

A- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN………………………………………………………………… 640

1- Defter Tutma……………………………………………………………………………………………………… 641

2- Geçici Olarak Yurt Dışına İhraç Edilen Makine ve Teçhizatın Amortismanı….. 643

3- Yurt Dışına Gönderilmek Üzere İşletmeden Çekilen Sabit Kıymetler……………. 643

B- GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN…………………………………………………………….. 643

1- Tam Mükellef Olarak Vergilendirme………………………………………………………………… 643

2- Kazancın Ne Zaman Elde Edilmiş Sayılacağı………………………………………………….. 645

3- Yabancı Ülkelerde Ödenen Vergilerin Mahsubu……………………………………………… 646

4- Yurt Dışındaki İnşaat ve Onarım İşlerinden Doğan Zararlar………………………….. 647

C- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN ………………………………………………….. 648

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 648

2- Kazancın Türkiye’de Genel Sonuç Hesaplarına İntikal Ettirilmesi…………………. 650

3- Yurt Dışında Taşeron Olarak Hizmet Verilen İnşaatla İlgili Faturanın Türkiye’deki Ana Ortak Olan Firmaya Kesilmesinde KV, KDV ve Damga Vergisinden Muaf Olup Olmadığı………………………………………………………… 651

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 651

b) Katma Değer Vergisi Yönünden………………………………………………………………………. 653

4- Kazancın Geçici Vergi Karşısındaki Durumu………………………………………………….. 654

5- İşin Tamamlanmasından Sonra Ödenen Faiz ve Kur Farklarının Durumu……. 655

6- Merkez ve Şube Arasındaki Cari Hesapların Değerlemesi……………………………. 655

7- Götürü Gider Uygulaması…………………………………………………………………………………. 656

8- Türkiye’deki Merkez Genel Giderlerinden Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerine Pay Verilmesi             656

9- Yurt Dışındaki İnşaat İşlerinin Yapılabilmesi İçin İlgili Ülke Mevzuatına Göre Ayrı Bir Şirket Kurulmasının Zorunlu                          Olduğu Durumlarda İstisna Uygulaması……………………………………………………………… 656

D- KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN……………………………………………………………… 657

1- Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinde KDV ……………………………………………………… 657

a) Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinin KDV’ye Tabi Olmadığı…………………………… 657

b) Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetlerinin KDV Hizmet İhracatı İstisnasından Yararlanamayacağı             659

c) Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin İşin Bir Kısmını Taşeronlara Yaptırmaları Halinde KDV              659

d) Müteahhitlerin Yurt Dışında Yapacakları İnşaatların Projelerini Türkiye’de Çizdirmeleri Halinde KDV             660

e) Kamu İdare ve Müesseseleri İle Vakıf ve Derneklerin Yurt Dışında Bağış Amacıyla Yaptırdıkları İnşaatlarda KDV    660

2- Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin Yurt Dışına Götürdükleri Mallarda KDV İhracat İstisnası            661

a) KDV Kanunu Hükümleri……………………………………………………………………………………. 662

b) İhracat Yönetmeliği ve Tebliğlerinde Yer Alan Hükümler………………………………. 662

c) Olayın KDV İhracat İstisnası Karşısındaki Durumu……………………………………….. 663

E- YURT DIŞI TEMİNAT MEKTUPLARINDA DAMGA VERGİSİ VE HARÇ İSTİSNASI 665

III- YURT İÇİ MÜTEAHHİTLİK KARNESİ ALMAK İÇİN İSTENİLEN BELGELER…… 669

IV- YURT DIŞI MÜTEAHHİTLİK VE TEKNİK MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ KAPSAMINDA YAPILACAK İHRACAT VE İTHALATA İLİŞKİN TEBLİĞ (2008/1)…………………………………………………………………………………………………….. 674

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

İNŞAAT İŞLERİYLE İLGİLİ ORTAK AÇIKLAMALAR

 

I- İNŞAAT İŞLERİNDE VERGİ İNCELEMESİ …………………………………………………………. 685

A- İNCELEMEDEN AMAÇ……………………………………………………………………………………… 685

B- UYGULAMA AÇISINDAN ÖZEL İNŞAATLARDA VERGİ İNCELEMESİ……………… 686

1- Satılan Daire Kat ve Dükkanların Satış Bedellerinin Düşük Gösterilmesi……. 687

a) Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 687

b) Alıcı İfadelerine Başvurulması…………………………………………………………………………. 690

2- İnşaat Maliyetlerinin Doğru Tespit Edilmemesi………………………………………………. 712

a) İnşaat Maliyetlerinin Olduğundan Düşük Gösterilmesi………………………………….. 712

b) İnşaat Maliyetlerinin Olduğundan Yüksek Gösterilmesi………………………………… 712

3- Beyan Döneminin Kaydırılması………………………………………………………………………… 713

4- Müteahhidin İşletmeden Çekmiş Olduğu ya da Arsa Sahibine Vermiş Olduğu Bağımsız Bölümlerin Değerinin Yanlış Tespit Edilmesi ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 713

5- Apartman İnşa Edenin Defter Tutmaması veya Vergi Mükellefiyetini Gizlemesi 714

6- Genellik Arz Eden Diğer Durumlar…………………………………………………………………… 715

C- UYGULAMA AÇISINDAN TAAHHÜT ŞEKLİNDE YAPILAN İNŞAATLARDA VERGİ İNCELEMESİ            724

1- Malzeme Sarfının ve İnşaat Giderlerinin Saptanması…………………………………….. 724

2- İnşaat Maliyetlerinin ya da Giderlerin Hangi Yollarla Yükseltildiği…………………. 726

a) Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanımı (Naylon Fatura Kullanımı)          726

b) Akaryakıt ve Nakliye Giderlerinin Olduğundan Fazla Gösterilmesi………………. 728

c) Bitmeyen İnşaatta Kullanılan Malzemeye İlişkin Faturaların Biten İşin Maliyetine Yansıtılması         728

d) Hiçbir İnşaatta Kullanılmamış Stokta Duran Malzemenin İnşaat Maliyetine Yansıtılması     728

3- İnşaat ve Onarma İşleriyle İlgili Olarak Defter Tutulmaması veya Vergi Mükellefiyetinin Gizlenmesi                729

D- ŞİRKETİN ORTAĞI OLAN FİRMAYA TAAHHÜT EDİLEN İNŞAAT İŞİ DOLAYISIYLA ALINAN AVANSLARIN ÖRTÜLÜ SERMAYE HESABINDA DİKKATE ALINIP ALINMAYACAĞI……………………………………………………. 730

II- İNŞAAT İŞLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ…………………………………………………. 734

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………. 734

B- NET ALANI 150 M2’YE KADAR KONUT TESLİMLERİNDE KDV UYGULAMASI.. 734

1- 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu Kapsamındaki Büyükşehirlerde Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerinde KDV ……………………………………………………………………………………………………………………….. 736

a) Yapı ruhsatı 1.1.2013 Tarihinden Önce Alınan Konut İnşaatı Projeleri ile Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Bunların İştirakleri Tarafından İhalesi Bu Tarihe Kadar Yapılan Konut İnşaatı Projelerine İlişkin Konut Teslimleri                737

b) Yapı Ruhsatı 01.01.2013 Tarihinden İtibaren Alınan Konut İnşaatı Projeleri İle Kamu Kurum ve Kuruluşları İle Bunların İştirakleri Tarafından İhalesi Bu Tarihten İtibaren Yapılacak Konut İnşaatı Projelerine İlişkin Konut Teslimleri     738

c) Büyükşehirlerde 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Rezerv Yapı Alanı ve Riskli Alan Olarak Belirlenen Yerler ile Riskli Yapıların Bulunduğu Yerlerde İnşa Edilecek Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı         739

d) İnşaat Ruhsatı 01.01.2013 Tarihinden Önce Alınan Kat Karşılığı İnşaat İşinin, 2013 Yılı İçinde Devralınarak İnşaat Ruhsatının Değiştirilmesi İşlemi Ruhsat Revizesi Olarak Kabul Edilecek mi?……………………. 741

2- Büyükşehir Belediyesi Kanunu Kapsamında Olmayan Diğer Şehirlerdeki Net Alanı 150 m2’ye Kadar Konut Teslimlerinde KDV ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 743

3- Net Alanı 150 m2’ye Kadar İkinci El Konut Teslimlerinde KDV ……………………… 743

4- Net Alanı 150 m2’ye Kadar Olan Konut Teslimlerindeki Yeni KDV Düzenlemesinin Değerlendirilmesi             744

a) Arsa Değeri ve Emsal Yönünden…………………………………………………………………….. 746

b) Lüks ve Birinci Sınıf İnşaat Tespitinde 30 Yıl Önceki Mevzuata Tabi Tutma Sıkıntılara Neden Olacak             746

C- NET ALANI 150 M2 VE ÜZERİNDE OLAN KONUTLAR İLE İŞYERİ TESLİMLERİNDE KDV        747

D- KONUT VE İŞYERİ SATIŞLARINA UYGULANACAK KDV ORANININ TESPİTİNDE, ARTIK TAŞINMAZLARIN FİİLİ KULLANIMLARINA DA BAKILACAK……………………………………………………………………………………………………………. 748

1- Maliye Bakanlığı’nın Konut ve İşyeri Satışlarına Uygulanacak KDV Oranı Konusundaki Eski/Yeni Görüşü ve Uygulamaları    748

a) Öteden Beri Süre Gelen Görüşü………………………………………………………………………. 748

b) Yeni Görüşü: Taşınmazların Satışında KDV Oranı, Bunların Fiili Kullanımına Bakılarak Tespit Edilecek         749

2- Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 751

E- KDV UYGULAMASINDA NET ALAN HESABI VE BU KONUDA YAPILMASI GEREKEN DEĞİŞİKLİK      752

1- Maliye Bakanlığı’nın Uygulaması: 150 m2’lik Net Alan Hesabının 30 Seri No.lu KDV Genel Tebliğine Göre Yapılması Gerekir  753

a) İki Katlı Ya da Dubleks Evlerde Alan Hesabı…………………………………………………… 756

b) Bahçeli Evlerde Alan Hesabı……………………………………………………………………………. 756

c) İkiz Evlerde Alan Hesabı…………………………………………………………………………………… 758

2- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Düzenlemesi: Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yapılan Değişiklik ve Yeni “Bağımsız Bölüm Net Alan” Hesabı……………………………………………………………………………………….. 759

3- Kişisel Görüşümüz: Maliye Bakanlığı’nın 30 No.lu Tebliğ’in İlgili Bölümünü Yürürlükten Kaldırarak, Net Alan Hesabı Konusunda Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde Yapılan Değişiklik Çerçevesinde Yeni Bir Düzenleme Yapması Gerekir             760

F- İNŞAAT DEVAM EDERKEN ARSA ÜZERİNE KAT İRTİFAKI KURULARAK YAPILAN KONUT VE İŞYERİ SATIŞLARINDA KDV        762

G- DEVRE MÜLK HAKKI SATIŞINDA KDV…………………………………………………………….. 768

H- PREFABRİK KONUT VE KONTEYNER TESLİMLERİNDE KDV………………………… 769

I- JAKUZİLİ, BEYAZ EŞYALI, KLİMALI KONUT SATIŞLARINDA KDV……………………. 770

1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü…………………………………………………………………………….. 771

2- Konunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz ………………………………………. 772

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulamasının Yerinde Olmadığı ……………….. 772

b) Maliye Bakanlığı’nın Jakuzi, Beyaz Eşya, Klima vb. Eşyalar Nedeniyle Yüklenilen KDV’leri İade Hesabına Dahil Etmemesinin Anayasa’ya Aykırı Olduğu……………………………………………………………………………………. 773

c) Havuz, Bahçe Düzenlemesi vb. Ortak Kullanım Alanları İnşası Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İade Hesabına Dahil Edilmemesinin Kanuna Aykırı Olduğu…………………………………………………………………………………………… 773

İ- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN ÜYELERİNE KONUT TESLİMLERİNDE KDV 774

1- 03.07.2009 Öncesi Ruhsat Alan Kooperatifler Yönünden………………………………. 774

2- 03.07.2009 Sonrası Ruhsat Alan Kooperatifler Yönünden…………………………….. 775

J- HAZİNECE YAPILAN TAŞINMAZ TESLİMİ VE KİRALAMALARI, İRTİFAK HAKKI TESİSİ, KULLANMA İZNİ VE ÖN İZİN VERİLMESİ İŞLEMLERİ İLE TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI’NCA YAPILAN ARSA VE ARAZİ TESLİMLERİ        778

K- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE KDV 779

1- Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirimli Oran (%1) ve KDV İstisnası Uygulamaları       779

a) İstisna veya İndirimli Oran Uygulaması Kapsamına Giren İşlemler……………… 781

b) İstisna ve/veya %1 KDV Oranı Kapsamına Girmeyen İşler…………………………… 787

c) Konut Yapı Kooperatifinin Arsasını Başka Bir Yapı                                           Kooperatifine Kat Karşılığı Vermesi Halinde KDV Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………. 788

d) Konut Yapı Kooperatifinin Arsasını Başka Bir Yapı Kooperatifine Kat Karşılığı Vererek, Üye Sayısından Fazla Aldığı Konutları İçin Para Karşılığında Yeni Üye Alması ve Aldığı Paraları Ortaklarına Dağıtması İşleminde KDV 789

e) Tasfiyeye Giren Konut Yapı Kooperatifine Yapılan İnşaat İşlerinde KDV Oranı 792

2- Arsası ve İnşaat Ruhsatı Kendi Adına Olmayan Konut Yapı Kooperatiflerinde KDV İstisnası ve İndirimli Oran Uygulaması     794

a) Konu İle İlgili Olarak Bugüne Kadar Yaşanan Sürecin Kronolojik Sıralaması. 794

b) Konunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz……………………………………….. 799

3- Konut Yapı Kooperatiflerinde İnşaat Ruhsatının Yenilenmesi Halinde KDV Uygulaması      801

4- Konut Yapı Kooperatiflerinin KDV Mükellefiyeti……………………………………………… 803

5- Yüklenicinin İnşaatı Tamamlayamayacağının Anlaşılması Üzerine Konut Yapı Kooperatifinin Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesini Feshetmesi Halinde, Fesih Tarihine Kadar Yüklenici Tarafından Kooperatife Verilen İnşaat İşine Uygulanacak KDV Oranı         807

6- Yapı Kooperatifine Hibe Edilmek Üzere Satın Alınan Aracın Gider Kaydı, Belge Düzeni ve KDV        808

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 808

b) Katma Değer Vergisi Yönünden………………………………………………………………………. 809

c) Vergi Usul Kanunu Yönünden………………………………………………………………………….. 810

L- KANUNLA KURULMUŞ SOSYAL GÜVENLİK KURULUŞLARI VE BELEDİYELERE SADECE NET ALANI 150 M2’Yİ AŞMAYAN KONUTLARA İLİŞKİN OLARAK YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE KDV…… 811

1- % 1 İndirimli KDV Oranı Uygulaması………………………………………………………………… 811

2- KDV İstisnası Uygulaması………………………………………………………………………………… 811

M- BELEDİYELER, İL ÖZEL İDARELERİ, TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI VE BUNLARIN %51 VEYA DAHA FAZLA HİSSESİNE YA DA YÖNETİMİNDE OY HAKKINA SAHİP OLDUKLARI İŞLETMELER TARAFINDAN KONUT YAPILMAK ÜZERE PROJELENDİRİLMİŞ ARSALARIN (SOSYAL TESİSLER İÇİN AYRILAN BÖLÜMLER DAHİL) NET ALANI 150 m² NİN ALTINDAKİ KONUTLARA İSABET EDEN KISMININ TESLİMİNDE KDV ………………………………………………………………………………… 812

N- KDV MATRAHININ BELİRLENMESİNDE ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR………. 814

1- İşveren Tarafından Sağlanan Malzeme ve Hizmet Bedellerinin KDV Matrahından İndirilemeyeceği 814

2- İstihkaklardan Yapılan Gelir Vergisi Stopajının KDV Matrahından İndirilip İndirilemeyeceği ve KDV’nin Damga Vergisinin Matrahına Dahil Olup Olmayacağı………………………………………………………………………………………….. 815

3- KDV Matrahının Hesaplanmasında İhale Tenzilatı Fiyat Farkı Teminat ve Gecikme Cezasının Durumu           816

a) İhale Tenzilatı…………………………………………………………………………………………………….. 816

b) Fiyat Farkı………………………………………………………………………………………………………….. 816

c) Teminat ve Gecikme Cezası Kesintileri………………………………………………………….. 816

d) Hakediş Raporu Üzerinde Eksik Hesaplanan KDV’nin Düzeltilmesi…………….. 817

e) Stopajları İşverence Üstlenilen Yıllara Sari İnşaat İşinde KDV Matrahı………… 818

O- ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ VE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNDE ARSA VE İŞYERİ TESLİMLERİ    819

Ö- BAŞKALARINA SATMA AMACI GÜTMEKSİZİN, KENDİ GEREKSİNİMİ İÇİN YAPILAN İNŞAATLARDA KDV         823

1- KDV Mükellefiyeti Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İnşaatlarda……………….. 823

2- KDV Mükellefiyeti Bulunan Kişi Ya da Şirketlerin Faaliyetleriyle İlgili Olarak Yaptıkları İnşaatlar       825

P- ARSA (KAT) KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…………………………………………….. 826

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………. 826

2- Maliye Bakanlığı’nın Kat Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulamasına ilişkin Görüşü           827

a) Genel Tebliğ ve Sirküler Düzeyinde Yaptığı Düzenleme………………………………… 827

b) Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Teslimi………………………………………….. 830

c) Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut ya da İşyeri Teslimi…………………… 831

d) Arsa Karşılığı İnşaat İşinde Vergiyi Doğuran Olay…………………………………………. 831

3- Danıştay’ın Konuya İlişkin Görüşü ………………………………………………………………….. 834

a) Arsanın Gerçek Bir Kişiye Ait Olduğu Durumlarda………………………………………… 835

b) Arsanın Ticari Bir İşletmeye Dahil Olduğu Durumlarda…………………………………. 838

4- Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 838

a) Arsa Sahibinin Hakları ve Borçları………………………………………………………………….. 840

b) Müteahhidin Hakları ve Borçları………………………………………………………………………. 840

5- Arsa Sahiplerine Arsanın Karşılığı Olarak Verilen Taşınmazlarda Emsal Bedel Nasıl Tespit Edilecek?          841

6- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde İnşaat Devam Ederken Kat                İrtifakı Kurulmak Suretiyle Arsa Sahiplerine Yapılan Konut Teslimlerinde KDV Uygulaması ve Belge Düzeni ………………………………………………. 845

7- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde Müteahhidin Kat İrtifakı Kurarak Arsa Sahipleri Adına Vekaleten Sattıkları Taşınmazlarda Arsa Sahiplerinin Vergi Mükellefiyeti Doğar mı? …………………………………………………………. 848

8- Veraseten veya İvazsız Olarak İntikal Eden Arsanın Kat Karşılığı Verilmesi İşleminin KDV Karşısındaki Durumu      852        

9- Müteahhit Tarafından Arsa Sahibi Adına Yapılan Masrafların Gider Kaydı ve KDV İndirimi  856

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 856

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 859

10- Kat İrtifakı Kurulduktan Sonra Henüz İnşaat Tamamlanmadan İnşaatın Seviyesine Göre Teminat Amaçlı Olarak Müteahhide Tapuda Yapılacak Devirlerde KDV ……………………………………………………………………… 862

11- Arsasını Kat Karşılığı Müteahhide Veren Konut Yapı Kooperatiflerinin KDV ve Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu        863

R- HASILAT PAYLAŞIMI ESASINA GÖRE YAPILAN İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…….. 873

1- 60 Sıra No.lu KDV Sirküleri İle Yapılan Düzenleme………………………………………… 874

2- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde KDV………………………. 875

3- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde Vergiyi Doğuran Olay 876

4- Hasılat Paylaşımı Esasının Bir Gereği Olarak Ortak Havuzda Toplanan Paraların Bankada Değerlendirilmesi Sonucu Elde Edilen Faizlerin Müteahhitlere Aktarılması İşleminin KDV Karşısındaki Durumu………… 877

5- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde KDV İadesi…………… 878

6- Şirketlerin Kısmen Kat Karşılığı, Kısmen Hasılat Paylaşımlı Olarak Yaptıkları Arsa Teslimlerinde KDV, Kurumlar Vergisi ve Belge Düzeni……………………………………………………………………………………………………………………. 878

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………….. 878

b) KDV Yönünden………………………………………………………………………………………………….. 879

7- Arsayı İnşaat Firmasına Hasılat Payı Karşılığında Vermenin, Belli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığı Vermekten Farkı ve Vergi Avantajı………………………………………………………………………………………………………………….. 880

a) Nakit-Ayın Farkı………………………………………………………………………………………………… 880

b) Trampadan Farkı………………………………………………………………………………………………. 881

c) Eser Sözleşmesinin (İstisna Akdinin) Olmayışı………………………………………………. 881

d) Arsanın Bir Kısmının Yada Tamamının İnşaat Firmasına Verilmesi……………… 881

e) Hasılat Paylaşımı ve Hasılat Paylaşımının Vergi Avantajı……………………………… 881

S- YURT DIŞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV…………………………………………………………………. 883

1- Yurt Dışında Yapılan İnşaat İşlerinin KDV’nin Konusuna Girmediği………………. 883

2- Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin Aldıkları İşin Bir Bölümünü Türk Taşeronlara Yaptırmaları        887

3- Müteahhitlerin Yurt Dışında Yapacakları İnşaatların Projelerini Türkiye’de Çizdirmeleri      888

4- Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracatta KDV          889

a) 2008/1 Sayılı Tebliğ İle Yapılan Düzenleme……………………………………………………… 889

b) Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri                           Kapsamında Yapılacak İhracatta KDV İstisnası Uygulaması……………………………………………………………………………………………………………………………….. 890

5- Yurt Dışına Yapılan Makine ve Teçhizat Kiralamasında KDV………………………… 892

a) İhracat Mevzuatı Yönünden……………………………………………………………………………… 892

b) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ……………………………………………………………………………. 893

c) Danıştay’ın Görüşü ………………………………………………………………………………………….. 893

d) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz ……………………………………………………… 894

Ş- İŞLETME AKTİFİNE KAYITLI TAŞINMAZLARIN SATIŞI VE AYNİ SERMAYE OLARAK KONULMASINDA KDV      895

1- İşletme Aktifine Kayıtlı Taşınmazların Müzayede Mahallerinde Satışı…………… 895

2- İşletme Aktifine Kayıtlı Gayrimenkullerin Kamulaştırılması…………………………… 895

3- Aktife Kayıtlı Taşınmazların Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulmasında KDV     897

a) Şirket Aktifinde Kayıtlı Taşınmazların KDV Kanunu’nun 17/4-c Maddesi Kapsamında Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminde KDV İstisnası…………………………………………………………………….. 898

b) Şirketlerin Aktifinde En Az İki Tam Yıl Süreyle Bulunan                          Taşınmazların Mevcut veya Yeni Kurulacak Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminde KDV………………………………………………. 899

c) Şirket Aktifinde Kayıtlı Taşınmazların Yukarıda 1 ve 2. Maddelerde Belirtilenler Dışında Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulması İşleminin KDV’ye Tabi Olduğu…………………………………………………………… 900

4- Aktife Kayıtlı Arsaların Belediyeye Terkinde KDV…………………………………………… 901

5- Bankaların Taşınmaz Satışlarında ve Kamulaştırılmasında KDV…………………. 902

6- Vakıf Dernek ve Mesleki Kuruluşların Yaptığı Gayrimenkul Satışlarında KDV 904

7- SİT Alanında Bulunan Taşınmazlarına Karşılık Şahıslara Hazine Arazisi Verilmesi İşleminde KDV   905

a) Hazine Yönünden………………………………………………………………………………………………. 905

b) Kişiler Yönünden………………………………………………………………………………………………. 905

T- KURUMLARIN EN AZ İKİ TAM YIL SÜREYLE AKTİFLERİNDE YERALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA KDV İSTİSNASI  905

1- Genel Olarak İstisna Uygulaması ve Aranılan Şartlar…………………………………….. 905

a) Taşınmazların İki Tam Yıl Süreyle Aktifte Bulundurulması……………………………. 906

b) İstisnadan Yararlanılabilmesi İçin Kurum Olunması Gerektiği………………………. 908

c) Taşınmaz Ticareti İle Uğraşılmaması………………………………………………………………. 909

d) Taşınmazların Satış Suretiyle Devir ve Tesliminin Yapılması Gerektiği……….. 910

e) KDV İstisnası Bakımından, Satış Bedelinin Tahsil Edilip Edilmemesinin Önemli Olmadığı   911

f) İndirim…………………………………………………………………………………………………………………. 911

2- İki Yıldan Fazla Şirket Aktifinde Bulunan Taşınmazların İcra Yoluyla Satışında KDV İstisnası             911

3- Şirket Aktifinde İki Tam Yıldan Uzun Süredir Kayıtlı Taşınmazın Milli Eğitim Müdürlüğü Tarafından Okul Yapılması İçin Kamulaştırılması ve Şirket Tarafından Kamulaştırma Bedelinin Tahsil Edilmeyerek Bağışlanması Halinde KDV İstisnası           912

4- Şirket Aktifine Kayıtlı Eski Binanın Yapılarak Yenisinin Yaptırılması Halinde İki Yıllık Sürenin Başlayacağı Tarih        913

5- Tapuda Devir Yapılmaksızın Satılan Taşınmazlar Nedeniyle KDV ve Kurumlar Vergisi İstisnasından Yararlanılıp Yararlanılamayacağı…………………………………………………………………………………………….. 914

a) Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden……………………………………………………………….. 914

b) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………… 914

6- Kamulaştırma Karşılığında Verilen Arsanın Satışında İstisna Uygulaması….. 915

7- En Az İki Tam Yıl Süreyle Şirket Aktifinde Kayıtlı Bulunan Arsaların Kat Karşılığı Müteahhitlere Verilmesi İşleminde KDV       917

8- Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnalarının Uygulanabilirliği     920

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü: Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnası Uygulanamaz………………………………………………………………………………………………………… 921

b) Kişisel Görüşümüz: Şirket Arsasının Hasılat Paylaşımı Yöntemiyle Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV İstisnası Uygulanabilir……………………………………………………………………………………………………………………………….. 923

9- Tür Değiştirerek Sermaye Şirketine Dönüşen Kollektif Şirketlerin Aktifine Kayıtlı Taşınmazların Satışında KV ve KDV İstisnası Bakımından 2 Yıllık Sürenin Başlangıç Tarihi……………………………………………………… 926

a) TTK Yönünden ………………………………………………………………………………………………….. 927

b) KVK ve KDV İstisnaları Yönünden 2 Yıllık Sürenin Hesabı…………………………….. 927

10- Organize Sanayi Bölgesindeki Ön Tahsis Belgeli Gayrimenkul Tesliminde KDV İstisnası  931

11- Belediye ve İl Özel İdarelerinin Mülkiyetinde En Az İki Tam Yıl Süreyle Bulunan Taşınmazların Satışında KDV İstisnası          931

U- TMSF TARAFINDAN YAPILAN TAŞINMAZ SATIŞLARINDA KDV İSTİSNASI…… 934

Ü- BORÇLU VE KEFİLLERİNİN BORÇLARINA KARŞILIK BANKALARA YAPTIKLARI TAŞINMAZ VE İŞTİRAK HİSSESİ DEVİR VE TESLİMLERİNDE KDV İSTİSNASI…………………………………………………………………………. 936

1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 937

2- Kişisel Görüşümüz …………………………………………………………………………………………… 939

V- BELEDİYELER İL ÖZEL İDARELERİ TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI VE BUNLARIN % 51 VEYA DAHA FAZLA HİSSESİNE YADA YÖNETİMİNDE OY HAKKINA SAHİP OLDUKLARI İŞLETMELER TARAFINDAN KONUT YAPILMAK ÜZERE PROJELENDİRİLMİŞ ARSALARIN TESLİMİNDE KDV……………………………………………………………………………… 941

Y- SAT – GERİ KİRALA – SATIN AL (SELL AND LEASEBACK)’DE KDV İSTİSNASI 942

1- Kurumlar Vergisi İstisnası ………………………………………………………………………………. 943

a) Taşınmazlardan Kastedilen Husus………………………………………………………………….. 944

b) İstisnadan Hangi Şirketler Yararlanacak? ……………………………………………………… 945

c) İstisna, Taşınmaz Satışından Doğan Kazancın Tamamına (% 100’üne) Uygulanacak           945

d) İstisna Uygulamasında Taşınmazların 2 yıl Aktifte Bulundurma Şartı Aranılmayacak          946

2- KDV İstisnası  …………………………………………………………………………………………………… 946

Z- İNDİRİMLİ ORANA TABİ İNŞAT İŞLERİNDEN DOĞACAK KDV İADELERİNİN USUL VE ESASLARI        948

1- İade Tutarının Hesaplanması……………………………………………………………………………. 949

a) Yılı İçinde Mahsuben Talep Edilecek İade Tutarlarının Hesaplanması………….. 949

b) İzleyen Yıl İçerisinde Nakden/Mahsuben Talep Edilecek İade Tutarlarının Hesaplanması    951

2- İade Hesabına Dahil Edilebilecek Yüklenilen KDV………………………………………….. 952

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 952

b) Stoklarda Yer Alan Mallar………………………………………………………………………………… 953

c) Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler……………………………………………………………… 953

d) Sonradan Düzenlenen veya Temin Edilen Belgeler……………………………………….. 953

3- Yılı İçerisindeki Mahsup Taleplerinin Yerine Getirilmesi………………………………… 954

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………… 954

b) Mahsubu Talep Edilebilecek Borçlar……………………………………………………………….. 955

4- Yılı İçinde Mahsup Edilemeyen Vergilerin İadesi…………………………………………….. 956

5- Süresinden Sonra İade Talebinde Bulunulması………………………………………………. 958

6- İade İşlemi Sonuçlandırıldıktan Sonra İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Matrahında Meydana Gelen Değişiklikler          959

7- Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Mükelleflerin İade Talepleri……………………….. 961

8- İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi ……………………………………………….. 961

a) Yılı İçinde İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………………….. 961

b) Yıllık İade Taleplerinin Beyannamede Gösterilmesi……………………………………….. 961

c) Yılı İçerisinde Mahsup Edilemeyen Tutarların Beyannamede Gösterilmesi…. 961

9- Konut İçinde Satılan Beyaz Eşya, Klima, Jakuzilere Ait KDV’nin İade Hesabında Dikkate Alınmayacağı         962

10- Konutların Ortak Kullanım Alanlarına İlişkin KDV’nin İade Edilmeyeceği……. 963

11- Kat İrtifaklı Taşınmaz Teslimlerinde KDV İade Dönemi……………………………….. 964

12- KDV İade Alacaklarının Temlik Edilip Edilemeyeceği…………………………………… 966

13- İndirimli Orana Tabi İşlemlerden Doğan KDV Alacaklarının Vade Tarihinden Sonra Elektrik ve Doğalgaz Borçlarına Mahsup Edilip Edilemeyeceği……………………………………………………………………………………………………….. 967

14- Arsa Sahibine Arsa Karşılığı Teslim Edilen Konutlar İçin Yüklenilen KDV’nin İade Hesabına Dahil Edilip Edilemeyeceği        968

15- İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirim ve İadenin Konutların Teslimi İle Mi Yoksa Kesin Yada Geçici Kabulle Mi Gerçekleştirilebileceği……………………………………………………………………………………………………………………………….. 969

16- Satamadıkları Net Alanı 150 M2’ye Kadar Olan Konutları Kendilerine Fatura Eden Müteahhitler KDV İadesi Alabilir Mi?         969

a) Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması……………………………………….. 969

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz ……………………………………………………… 970

W- KDV İLE İLGİLİ ORTAK HÜKÜMLER………………………………………………………………… 974

1- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde (ATİK) İndirim…………………………………… 974

2- İnşaat İşlerinde KDV İndirimi ve İndirimin Belgelendirilmesi…………………………. 975

3- Kısmi Vergi İndirimi Uygulaması……………………………………………………………………… 975

a) Konut İnşaatlarında Kısmi KDV İndirimi………………………………………………………….. 977

b) Bağış Amacıyla Yapılacak Diğer İnşaatlarda Kısmi Vergi İndirimi……………….. 978

c) İnşaat Taahhüt Hizmetlerinde Kısmi Vergi İndirimi………………………………………… 979

d) Müşterek Genel Giderler ve Amortismanlarda Kısmi Vergi İndirimi ……………. 980

e) Teslimleri İstisna Kapsamına Giren Mükelleflerde Durum ……………………………. 981

f) İndirilen KDV’nin Kısmi İstisna Kapsamındaki İşlemlere İsabet Eden Kısmının Düzeltilmesi               981

4- İndirim Konusu Yapılamayacak KDV………………………………………………………………. 981

5- Kaybolan Faturada “Aslı Gibidir” Uygulaması, Gider Kaydı ve KDV İndirimi… 982

a) Mükelleflerce Yapılan Uygulama……………………………………………………………………… 982

b) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması…………………………………………………… 983

c) Kişisel Görüşümüz …………………………………………………………………………………………… 984

6- Bilanço Esası Yerine İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflerde KDV İndirimi            984

a) Yargı Organlarının Kararları…………………………………………………………………………….. 985

b) Gelir İdaresi’nin Görüşü……………………………………………………………………………………. 986

7- Yurt Dışında Yapılan İnşaat ve Onarım İşlerinde Türkiye’deki Harcamalar ve Genel Merkez Giderlerinden Yurt Dışı Şantiyelere İsabet Eden Paya İlişkin KDV……………………………………………………………………………….. 986

8- İşi Zamanında Bitiremeyen Müteahhitten Tahsil Edilen Gecikme Cezasında KDV. 988

9- Yevmiye Defterinin Tasdiksiz Arka Sayfalarına Kaydedilen Faturalardaki KDV’nin İndirilebileceği   988

a) Vergi İdaresinin Görüşü……………………………………………………………………………………. 989

b) Yargı Organlarının Görüşü……………………………………………………………………………….. 989

c) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz………………………………………………………. 991

10- KDV İndirim ve İadelerinde Müteselsil Sorumluluk………………………………………. 995

a) İşleme (Alım-Satım) Doğrudan Taraf Olanlarda Müteselsil Sorumluluk Uygulaması              996

b) İşleme Doğrudan Taraf Olmayanlarda Müteselsil Sorumluluk Uygulaması.. 1003

c) Sorumlu Sıfatıyla KDV Ödenen İşlemlerde Müteselsil Sorumluluk Uygulaması 1003

11- Mükellefiyet Tesis Ettirilmeden Önce Yapılan Masraflar İle Mal, Hizmet Ve Demirbaş Alımları Ve Bunlar İçin Ödenen KDV’ler ……………………………………………………………………………………………………………………………… 1004

12- Binek Otomobil Alımlarına Ait KDV/ÖTV’nin Doğrudan Gider Yazılabileceği veya Maliyete İntikal Ettirilebileceği       1006

13- İşi Bırakan Mükelleflerin İndiremedikleri KDV’yi Gider Yazabilecekleri……. 1007

14- Yıl Sonuna Kadar Defterlere Kaydedilmeyen Faturalardaki KDV’nin İndirilemeyeceği        1008

15- Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Faturaların Gider Kaydı ve KDV İndirimi     1009

a) Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Giderlerine Ait Faturaların, Gerçek Yüklenicileri Tarafından Gider Yazılabileceği………………………………………………………………………………………………………. 1009

b) Başkaları Adına Düzenlenen Elektrik, Su, Doğalgaz ve Telefon Giderlerine Ait Faturalardaki KDV’nin İndirilebileceği              1011

16- Çalınan Mallarda KDV İndirimi……………………………………………………………………… 1013

a) Çalınan Malların Zayi Olmuş Sayılıp Sayılmayacağı…………………………………….. 1013

b) Çalınan Mallar Nedeniyle Yüklenilen KDV İle İlgili Olarak Yapılacak İşlem…. 1014

17- Alış Faturasının Satıcıdan Temin Edilememesi Halinde KDV İndirimi……….. 1017

18- Gecikme Cezaları ve Tazminatlarda Katma Değer Vergisi……………………….. 1019

19- KDV’nin Bedele Dahil Olup Olmadığının İhtilaflı Olması Halinde Yapılacak İşlem. 1020

a) KDV Kanunu’nun İlgili Hükümleri…………………………………………………………………… 1021

b) KDV’nin Bedele Dahil Olup Olmadığının İhtilaflı Olması Halinde Yapılacak İşlem 1022

20- Jeep ve Arazi Taşıtı Alımında Ödenen KDV’nin İndirilemeyeceği………………. 1022

a) Vergi İdaresinin Süregelen Uygulaması………………………………………………………… 1023

b) Yargı Organlarının Görüşü……………………………………………………………………………… 1023

c) Jeep ve Arazi Taşıtı Alımı Nedeniyle Yüklenilen Ancak İndirimi Mümkün Bulunmayan KDV’nin ve ÖTV’nin Doğrudan Gider Yazılabileceği ya da Maliyete İntikal Ettirilebileceği…………………………………………. 1024

21- Tasfiye Halindeki Konut Yapı Kooperatifinin Arsa Satışının KV ve KDV Karşısındaki Durumu         1025

a) Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden…………………………………………………………….. 1025

b) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 1026

22- Belediyeye Ait Arsa ve Arazilerin İfraz, Tevhid, İmar Uygulaması, Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti Gibi Uygulamalarla Konut, İşyeri ve Arsa Şekline Dönüştürülerek Satışının KVK ve KDV Karşısındaki Durumu…… 1027

a) Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………… 1027

b) Katma Değer Vergisi Yönünden…………………………………………………………………….. 1029

23- Tapu Kaydında I ve II. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı Şerhi Bulunan Gayrimenkullerin Satın Alınıp Restore Ettirilerek Satışında KDV……………………………………………………………………………………. 1031

24- Sözleşme Feshinden Doğan Tazminatlarda KDV……………………………………….. 1032

25- Faaliyeti Sona Eren Adi Ortaklıklarda İndirilemeyen KDV Sorunu…………….. 1033

a) Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması ……………………………………………….. 1034

b) Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz…………………………………………………….. 1035

III- GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLENDİRİLMESİ………….. 1038

A- GENEL BİLGİLER…………………………………………………………………………………………….. 1038

1- Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından Ne Anlaşılması Gerektiği ve Ne İş Yaptığı 1038

a) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından Ne Anlaşılması Gerektiği…………………….. 1038

b) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Ne İş Yaptığı ……………………………………….. 1038

c) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Yatırımcılara Sağladığı Avantajlar ve Hakları 1039

d) Yatırımcılar Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına Nasıl Yatırım Yapabilir?….. 1039

e) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Nasıl Kurulur?………………………………………….. 1040

f) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Paylarının Halka Arzı Nasıl Gerçekleştireceği                1040

g) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Bağımsız Denetim Kapsamında Olduğu…….. 1040

h) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Yapamayacağı İşler……………………………. 1041

I) Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Hangi Faaliyetlerde Bulunabilirler?…………. 1041

B- GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIKLARININ VERGİLENDİRİLMESİ…………….. 1043

1- Kurumlar Vergisi İstisnası……………………………………………………………………………… 1043

2- Yüzde Sıfır Oranında Kâr Dağıtım Stopajı Avantajı………………………………………. 1044

3- GYO’nın Menkul Kıymet Alım Satım Kazançları Üzerinden Yapılan Vergileme 1044

4- Katma Değer Vergisi Açısından Vergilendirme……………………………………………. 1044

5- Damga Vergisi Açısından Vergileme…………………………………………………………….. 1045

6- GYO İştirakçilerinin Elde Ettikleri Kazançların Vergilendirilmesi………………… 1045

a) İştirak Edenin Kurum Olması Durumunda…………………………………………………….. 1045

b) İştirak Edenin Gerçek Kişi Olması Durumunda……………………………………………. 1045

IV- LİMİTED ŞİRKET ŞEKLİNDEKİ İNŞAAT ŞİRKETLERİNİ ANONİM ŞİRKETE DÖNÜŞTÜRMENİN AVANTAJLARI            1047

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1047

B- ANONİM ŞİRKET Mİ, YOKSA LİMİTED ŞİRKET Mİ AVANTAJLI?…………………….. 1047

C- LİMİTED ŞİRKET HİSSESİNİN DİĞER ORTAĞA DEVRİNDE SORUN YAŞANABİLECEĞİ          1049

1- Devir Gideri……………………………………………………………………………………………………… 1049

2- Gelir Vergisi…………………………………………………………………………………………………….. 1050

3- Anonim Şirket Çözümü…………………………………………………………………………………… 1050

V- MÜTEAHHİDİN İŞYERİ VE İŞÇİLERE İLİŞKİN ÖDEVLERİ…………………………….. 1051

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1051

1- Bildirimler………………………………………………………………………………………………………… 1051

a) İşe Başlamayı Bildirme………………………………………………………………………………….. 1051

b) Adres Değişikliklerinin Bildirilmesi……………………………………………………………….. 1051

c) İşi Bırakmanın Bildirilmesi……………………………………………………………………………… 1052

d) Ölümünün Bildirilmesi…………………………………………………………………………………….. 1052

2- Defter Tutma…………………………………………………………………………………………………… 1053

a) Kayıt Nizamı Yanlış Kayıtların Düzeltilmesi ve Kayıt Süresi……………………….. 1054

b) İnşaat İşleriyle Uğraşanlarda Defterlerin Tasdiki…………………………………………. 1054

3- Beyanname Verme…………………………………………………………………………………………. 1055

a) Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………. 1055

b) Beyannamelerin Elektronik Ortamda Gönderilmesi…………………………………….. 1056

4- Diğer Ödevler………………………………………………………………………………………………….. 1057

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1057

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1057

2- İş Değişikliği, Adres Değişikliği ve Diğer Değişikliklerin Bildirimi……………….. 1058

3- Çalışanların Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1059

4- Primlerin Bildirimi…………………………………………………………………………………………… 1059

5- İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Bildirimi………………………………………… 1060

a) İş Kazasının Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1060

b) Meslek Hastalığının Bildirimi………………………………………………………………………….. 1061

6- Alt İşverenin (Taşeronun) Bildirilmesi…………………………………………………………… 1061

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1061

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1061

a) Asıl İşveren Açısından……………………………………………………………………………………. 1061

b) Alt İşveren Açısından……………………………………………………………………………………… 1062

2- Engelli İşçi Çalıştırma Yükümlülüğü………………………………………………………………. 1063

3- İşçilere ve Ücrete İlişkin Yükümlülükler……………………………………………………….. 1064

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1064

b) Ücretlerin Bankalar Aracılığıyla Ödenmesi………………………………………………….. 1064

4- Yıllık İzinler………………………………………………………………………………………………………. 1065

D- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER…………………………… 1065

1- İşyeri Tehlike Sınıfı………………………………………………………………………………………….. 1065

2- Çalışan Temsilcisi…………………………………………………………………………………………… 1065

3- İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi, Diğer Sağlık Personeli Çalıştırılması….. 1067

a) İş Güvenliği Uzmanlığı…………………………………………………………………………………….. 1067

b) İşyeri Hekimliği……………………………………………………………………………………………….. 1067

c) Diğer Sağlık Personeli……………………………………………………………………………………. 1068

d) İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Görevlendirilmemesi              1069

e) Onaylı Defter ………………………………………………………………………………………………….. 1069

4- İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi……………………………………………………………………… 1069

5- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi………………………………………………………………………… 1070

6- Mesleki Eğitim ………………………………………………………………………………………………… 1071

7- İşe Girişlerde ve Periyodik Olarak Sağlık Gözetimi ……………………………………… 1072

8- Acil Durum Planı……………………………………………………………………………………………… 1072

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1072

b) Acil Durum Planlarının Yenilenmesi………………………………………………………………. 1073

c) Görevlendirilecek Çalışanların Belirlenmesi………………………………………………… 1073

d) Tatbikat……………………………………………………………………………………………………………. 1073

e) İşverenin Yükümlülükleri……………………………………………………………………………….. 1073

f) Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisinin Bulunduğu İşyerlerinde Acil Durum Planları  1074

g) Yükümlülüklere Uymamanın Cezası……………………………………………………………… 1074

9- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun Kurulması………………………………………………… 1075

a) Genel Olarak …………………………………………………………………………………………………… 1075

b) Kurulun Oluşumu……………………………………………………………………………………………. 1075

c) Aynı Alanda Alt İşveren (Taşeron) Varsa……………………………………………………… 1076

d) Kurul Oluşturulmazsa ……………………………………………………………………………………. 1077

10- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği ………………………………………………………….. 1077

a) İşverenlerin sorumlulukları……………………………………………………………………………. 1077

b) İşveren ve Alt İşverenlerin Sorumlulukları……………………………………………………. 1078

c) Proje Sorumlusunun Sorumlulukları……………………………………………………………… 1078

d) Sağlık ve Güvenlik Koordinatörünün Görevlendirilmesi ……………………………… 1079

e) Sağlık ve Güvenlik Planı…………………………………………………………………………………. 1079

f) Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim……………………………………………… 1079

11- Risk Değerlendirmesi…………………………………………………………………………………… 1080

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1080

B) Risk Değerlendirme Ekibi……………………………………………………………………………… 1081

c) Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisinin Bulunduğu İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yapılması        1081

d) Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi………………………………………………………….. 1082

e) Risk Değerlendirmesinde İşverenin Yükümlülüğü ………………………………………. 1082

f) Risk Değerlendirmesi Yapılmazsa ………………………………………………………………… 1082

VI- DEFTER KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI VE İBRAZI……………………….. 1083

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1083

1- Saklama…………………………………………………………………………………………………………… 1083

2- İbraz…………………………………………………………………………………………………………………. 1083

3- Tutulması Zorunlu Defterlerin Gelir İdaresine İbraz Edilmemesi ile İlgili Özellikli Durumlar  1083

a) İnceleme Elemanının Vergi İncelemeye Yetkili Olması………………………………… 1084

b) Defterin Vergi İncelemesi Yapmak Amacıyla İstenmesi……………………………… 1085

c) Vergi İncelemesinin Yükümlünün İşyerinde Yapılması………………………………… 1086

d) İstenilen Defterin Tutulması Zorunlu Defter Olması……………………………………… 1087

e) Defterlerin Yasal Saklama Süresi İçerisinde İstenmesi………………………………. 1087

f) Vergi İncelemesinin Yetkili Elemanın İşyerinde Yapılması…………………………… 1087

4- Tutulması Zorunlu Olan Defter ve Belgelerin Mücbir Sebep Nedeniyle İbraz Edilememesi  1091

a) Ağır Hastalık ve Kaza…………………………………………………………………………………….. 1092

b) Doğal Afetler…………………………………………………………………………………………………… 1092

c) Mecburi Gaybubetler………………………………………………………………………………………. 1094

d) Vergi Yükümlülerinin İradesi Dışındaki Sebeplerden Dolayı Defter ve Belgelerin Elinden Çıkmış Olması      1094

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1096

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1096

2- İş Değişikliği, Adres Değişikliği ve Diğer Değişikliklerin Bildirimi……………….. 1097

3- Çalışanların Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1098

4- Primlerin Bildirimi…………………………………………………………………………………………… 1099

5- İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Bildirimi………………………………………… 1100

a) İş Kazasının Bildirimi………………………………………………………………………………………. 1100

b) Meslek Hastalığının Bildirimi………………………………………………………………………….. 1101

6- Alt İşverenin (Taşeronun) Bildirilmesi…………………………………………………………… 1101

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1101

1- İşyerinin Bildirimi…………………………………………………………………………………………….. 1101

a) Asıl İşveren Açısından……………………………………………………………………………………. 1101

b) Alt İşveren Açısından……………………………………………………………………………………… 1102

2- İşçileri Bildirim Yükümlülüğü…………………………………………………………………………. 1103

3- Çalıştırılan İşçiler İçin Rapor Alınması Yükümlülüğü……………………………………. 1103

4- Özürlü İşçi Çalıştırma Yükümlülüğü………………………………………………………………. 1103

5- İşçilere ve Ücrete İlişkin Yükümlülükler……………………………………………………….. 1105

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1105

b) Ücretlerin Bankalar Aracılığıyla Ödenmesi………………………………………………….. 1105

6- Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Yükümlülükleri (Bu Bölüm 6331 Sayılı Kanun ve Yönetmeliğe Göre Revize Edilmelidir)   1106

a) Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………. 1106

b) Sağlık Birimi Kurma Yükümlülüğü…………………………………………………………………. 1106

VII- CEZA UYGULAMASI……………………………………………………………………………………… 1109

A- VERGİ HUKUKU AÇISINDAN………………………………………………………………………….. 1109

1- Vergi Cezalarında Sorumluluk……………………………………………………………………….. 1109

a) Vergi Mükelleflerinin ve Sorumlularının Cezai Sorumluluğu………………………… 1109

b) Küçüklerin ve Kısıtlıların Sorumluluğu………………………………………………………….. 1109

c) Tüzel Kişilerin Sorumluluğu……………………………………………………………………………. 1110

d) Vergi Kesenlerin Sorumluluğu……………………………………………………………………….. 1112

2- Vergi Ziyaı Suçu ve Cezası…………………………………………………………………………….. 1112

a) 18 Aydan 3 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller…………………………….. 1113

b) 3 Yıldan 5 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller……………………………….. 1114

c) 2 Yıldan 5 Yıla Kadar Hapis Cezasını Gerektiren Fiiller……………………………….. 1114

3- Kaçakçılık Cezasında Özellikli Durumlar………………………………………………………. 1114

a) Pişmanlık…………………………………………………………………………………………………………. 1114

b) Paraya Çevrilme…………………………………………………………………………………………….. 1114

c) Erteleme………………………………………………………………………………………………………….. 1115

d) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması……………………………………………………. 1115

4- Usulsüzlük………………………………………………………………………………………………………. 1115

a) Birinci Derece Usulsüzlükler…………………………………………………………………………. 1116

b) İkinci Derece Usulsüzlükler…………………………………………………………………………… 1116

5- Özel Usulsüzlükler ve Cezaları………………………………………………………………………. 1116

a) Fatura ve Benzeri Evrak Verilmemesi ve Alınmaması İle Diğer Şekil ve Usul Hükümlerine Uyulmaması      1116

b) Bilgi Vermekten Çekinenler İle 256, 257 ve Mükerrer 257. Madde Hükmüne Uymayanlar   1118

6- Kaçakçılık Suçlarının Cezalandırılmasında Adli Yol……………………………………… 1119

7- Birden Fazla Suç İşlenmesi……………………………………………………………………………. 1120

a) Fiil Ayrılığı………………………………………………………………………………………………………… 1120

b) Tekerrür…………………………………………………………………………………………………………… 1120

c) Suçlarda Birleşme………………………………………………………………………………………….. 1120

d) Tek Fiil İle Çeşitli Suç İşlenmesi…………………………………………………………………….. 1120

8- Birleştirilmesi Gereken Gelirler İçin Ayrı Beyanname Verilmesi…………………. 1121

9- Mirasçılarda Ceza Uygulaması………………………………………………………………………. 1121

10- Yargı Kararları………………………………………………………………………………………………. 1121

11- Vergi Cezalarının Kesilmesi Ödenmesi ve Kalkması…………………………………. 1123

a) Vergi Cezalarının Kesilmesi…………………………………………………………………………… 1123

b) Vergi Cezalarının Ödenmesi…………………………………………………………………………… 1124

c) Vergi Cezalarının Kalkması……………………………………………………………………………. 1124

B- SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU AÇISINDAN……………………………………………………. 1127

C- İŞ HUKUKU AÇISINDAN…………………………………………………………………………………. 1130

VIII- İNŞAATÇILARIN GELİR VERGİSİNDEN MUAF OLANLARA YAPTIRDIKLARI İŞLERİN VEYA SATIN ALDIKLARI MALZEMELERİN VERGİ UYGULAMASI KARŞISINDAKİ DURUMU………………………………………………. 1131

IX- İNŞAAT MÜTEAHHİTLERİNİN, TİCARİ FAALİYETLERİ DIŞINDA GELİRLERİNİN BULUNMASI            1133

A- TARIMSAL GELİRİN BULUNMASI…………………………………………………………………… 1133

B- MÜTEAHHİDİN GAYRİMENKUL SERMAYE İRADININ BULUNMASI……………… 1134

1- Kiraya Verilen Mal ve Hakların Aktifine Kayıtlı Olması…………………………………. 1134

2- Kiraya Verilen Mal ve Hakların Aktifte Kayıtlı Olmaması……………………………… 1134

X- MÜTEAHHİTLERİN İŞÇİLERE YAPTIKLARI ÖDEMELERİN VERGİ VE SİGORTA PRİMİ KESİNTİLERİ                1135

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1135

B- ÜCRET VE BENZERİ ÖDEMELER…………………………………………………………………… 1136

1- Çıplak Ücret…………………………………………………………………………………………………….. 1136

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1136

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1136

c) Sosyal Güvenlik Primleri Yönünden………………………………………………………………. 1137

2- Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti………………………………………… 1137

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1138

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1138

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1138

3- Primler…………………………………………………………………………………………………………….. 1138

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1139

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1139

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1139

4- Seyyar Görev Tazminatı…………………………………………………………………………………. 1139

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1139

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1139

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1139

5- Görev Yollukları………………………………………………………………………………………………. 1139

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1140

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1140

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1140

6- Yıllık Ücretli İzin………………………………………………………………………………………………. 1140

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1140

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1140

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1141

7- İstirahatli İşçiye Ödenen Ücret………………………………………………………………………. 1141

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1141

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1141

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1141

C- SOSYAL YARDIMLAR……………………………………………………………………………………… 1141

1- Yakacak Yardımı…………………………………………………………………………………………….. 1141

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1142

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1142

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1142

2- Yemek Yardımı……………………………………………………………………………………………….. 1142

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1142

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1146

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1146

3- Giyecek Yardımı……………………………………………………………………………………………… 1146

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1147

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1148

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1148

4- Sağlık ve İlaç Yardımları…………………………………………………………………………………. 1148

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1148

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1148

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1148

5- Evlenme ve Doğum Yardımları………………………………………………………………………. 1149

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1149

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1149

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1149

6- Çocuk Yardımı………………………………………………………………………………………………… 1149

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1150

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1150

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1150

7- Öğrenim Yardımı…………………………………………………………………………………………….. 1150

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1150

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1151

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1151

8- Yol Parası – Taşıt Yardımı……………………………………………………………………………….. 1151

a) Gelir Vergisi Yönünden ………………………………………………………………………………….. 1152

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1152

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1152

9- Konut Yardımı…………………………………………………………………………………………………. 1153

a) Gelir Vergisi Yönünden ………………………………………………………………………………….. 1153

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1153

10- İzin Harçlığı……………………………………………………………………………………………………. 1154

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1154

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1154

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1154

11- Askerlik Yardımı……………………………………………………………………………………………. 1154

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1155

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1155

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1155

12- Ölüm Yardımı………………………………………………………………………………………………… 1155

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1155

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1156

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1156

D- TAZMİNATLAR………………………………………………………………………………………………… 1156

1- İhbar Tazminatı……………………………………………………………………………………………….. 1156

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1156

b) Damga Vergisi Yönünden ……………………………………………………………………………… 1157

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden…………………………………………………………………… 1157

2- Kıdem Tazminatı……………………………………………………………………………………………… 1157

a) Gelir Vergisi Yönünden…………………………………………………………………………………… 1159

b) Damga Vergisi Yönünden………………………………………………………………………………. 1159

c) Sosyal Güvenlik Primi Yönünden ………………………………………………………………….. 1159

XI- İNŞAAT MÜTEAHHİTLERİNİN FATURA ALMA VE VERME ZORUNLULUĞU, BUNA İLİŞKİN SÜRELER VE CEZAİ HÜKÜMLER……………………………………………………………………………………………………………………………… 1160

A- FATURA ALMA VE VERME ZORUNLULUĞU…………………………………………………. 1160

1- Fatura Alma Zorunluluğu………………………………………………………………………………… 1160

2- Fatura Verme Zorunluluğu……………………………………………………………………………… 1162

B- FATURA ALMA VE VERME SÜRESİ……………………………………………………………….. 1163

C- İNŞAAT DEVAM EDERKEN YAPILAN SATIŞLARDA FATURA DÜZENLENİP DÜZENLENMEYECEĞİ VE AVANSLARDA KDV UYGULAMASI………………………………………………………………………………………………………. 1165

D- FATURA ALMAMA VE VERMEMENİN VE SAHTE FATURA KULLANILMASI YA DA DÜZENLENMESİNİN CEZAİ HÜKÜMLERİ     1167

1- Fatura Alıp Vermemenin Cezai Hükümleri……………………………………………………. 1167

2- Sahte veya Yanıltıcı Belge Kullanılması ya da Düzenlenmesinin Cezai Hükümleri  1169

XII- İNŞAAT FİRMALARININ ŞEKİL DEĞİŞTİRMESİ…………………………………………… 1170

A- TİCARET KANUNU’NA GÖRE NEV’İ DEĞİŞTİRME………………………………………… 1170

B- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NA GÖRE ŞEKİL DEĞİŞTİRME……………………. 1171

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1171

2- Beyanname Verme ve Vergi Ödeme Süresi…………………………………………………. 1172

3- Yeni Şekle Dönüşen Kurumun Sorumluluğu…………………………………………………. 1172

4- Zarar Mahsubu………………………………………………………………………………………………… 1172

5- Nev’i Değiştirmenin Birleşme Halini İfade Eden Devirden Farkı…………………. 1173

C- ŞAHIS ŞİRKETİ ŞEKLİNDEKİ İNŞAAT FİRMASININ SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ        1174

D- SERMAYE ŞİRKETİNİN ŞAHIS ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ………………………………. 1176

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1176

2- Sermaye Şirketine Dönüşen İşletmelerde İnşaat ve Onarma İşlerinin Vergilendirme Şekli 1177

3- İşin Başlanmadan Bir Başkasına Devri………………………………………………………… 1180

4- İşin Devamı Sırasında Adi Ortaklığın Sona Ermesi ve Or­taklık Payının Diğer Ortağa Devri  1180

E- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNİ ÜSTLENEN ŞAHIS ŞİRKETİNİN İŞ DEVAM EDERKEN SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMESİ………………………………………………………………………………………………………… 1181

F- İNŞAAT FİRMALARININ SERMAYE ŞİRKETİ BİÇİMİNDE KURULMALARININ YA DA SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞMELERİNİN YARARLARI………………………………………………………………………………………………………….. 1182

1- Hukuki ve Ekonomik Yararları……………………………………………………………………….. 1182

a) Şirket Borçlarından Dolayı Ortakların Sorumlu Tutulamayacağı………………… 1182

b) Sermaye Şirketlerine Memurların da Ortak Olabilmeleri…………………………….. 1183

c) Sermaye Şirketlerinin Devamlılık Arz Etmesi………………………………………………. 1183

d) Likidite Sorunlarını Kolayca Çözümleyebilmeleri…………………………………………. 1183

e) Ortak Sayılarının Çok Olabilmesi…………………………………………………………………… 1184

f) Küçük Tasarrufların Değerlendirilmesi………………………………………………………….. 1184

g) Ortaklık Payının Devrinin Statü Tadili İle Tescil ve İlanı……………………………….. 1184

h) Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesi……………………………………………………………… 1184

2- Mali Yönden Yararları……………………………………………………………………………………… 1185

a) Yurt Dışında Yapılan İşlerden Sağlanan Kazancın Kurumlar Ver­gisinden İstisna Tutulması               1185

b) Şirket Ortaklarının Şirketten Ücret Alabilmeleri…………………………………………… 1185

c) Harcırah Alma Durumu………………………………………………………………………………….. 1185

G- KDV YÖNÜNDEN İNŞAAT ŞİRKETLERİNİN ŞEKİL DEĞİŞTİRMESİ………………. 1185

1- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarma İşi Yapan Ferdi Bir İşletmenin Sermaye Şirketine Devri    1186

2- Kollektif ve Adi Komandit Şirketlerin Nev’i Değiştirerek Sermaye Şirketi Haline Dönüşmesi             1187

3- Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19, 20 ve 21. Maddelerinde Belirtilen İşlemler 1188

a) İnşaat Şirketlerinin Devir İşlemleri………………………………………………………………… 1188

b) İnşaat Şirketlerinde Tür (Nev’i – Şekil) Değiştirme……………………………………….. 1189

c) Birleşme Halinde KDV Matrahı………………………………………………………………………. 1190

4- Devir veya Birleşme Yoluyla Sona Eren İnşaat Şirketlerinin İndiremedikleri KDV’nin Devralan veya Birleşilen Kurumca İndirilip İndirilemeyeceği………………………………………………………………………………………………….. 1192

5- Diğer Durumlar……………………………………………………………………………………………….. 1193

a) Adi Ortaklığın Kollektif Şirkete Devri veya Dönüşümü………………………………… 1193

b) İnşaat İşiyle Uğraşan Kollektif Şirkette Ortaklardan Birisinin Hissesini Satması 1194

c) İnşaat İşleriyle Uğraşan Kollektif Şirket Ortağının Ölümü Halinde, Payın Varislere Geçmesi             1194

d) İnşaat İşiyle Uğraşan Kollektif Şirketin Adi Şirkete Dönüşmesi…………………. 1195

e) İşletme Hesabı Esasına Tabi İşletmelerin Sermaye Şirketlerine Devredilmesi 1195

XIII- İNŞAAT FİRMASININ ANONİM YA DA LİMİTED ŞİRKET OLARAK KURULUŞUNA İLİŞKİN AÇIKLAMA VE ANA SÖZLEŞME ÖRNEKLERİ………………………………………………………………………………………………………… 1996

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1196

B- İNŞAAT İŞİYLE UĞRAŞACAK ANONİM ŞİRKETLERDE KURULUŞ İŞLEMLERİ 1198

1- İnşaat İşleriyle Uğraşacak Olan Şirketin Ana Sözleşmenin Düzenlenmesi ve Kurucular Tarafından İmzalanarak Noterce Onaylanması……………………………………………………………………………………………………….. 1200

a) Kurucular………………………………………………………………………………………………………… 1200

b) Şekil…………………………………………………………………………………………………………………. 1200

c) Ana Sözleşmede Bulunması Gereken Hususlar………………………………………….. 1201

2- İnşaat Şirketinin Kuruluşunda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın İzni………….. 1217

3- Rekabet Kurumu’na Ödeme Yapılması…………………………………………………………. 1218

4- Ticaret Siciline Tescil ve İlan………………………………………………………………………….. 1218

5- İnşaat Şirketinin Muhasebe Defterlerinin Alınışı ve Tasdik Ettirilmesi……….. 1220

6- İnşaat Şirketi İle İlgili Olarak Vergi Dairesine Başvurulması……………………….. 1221

7- İnşaat Şirketi Tarafından Oda’ya Kayıt Olunması…………………………………………. 1222

8- İnşaat Şirketi İçin SGK’ya Başvuruda Bulunulması……………………………………… 1222

9- İnşaat Şirketinin İmza Sirküleri İçin Girişimler……………………………………………… 1223

C- İNŞAAT İŞİYLE UĞRAŞACAK OLAN LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞ İŞLEMLERİ 1225

1- İnşaat İşiyle Uğraşacak Olan Limited Şirket Sözleşmenin Hazırlanması ve Notere Tasdik Ettirilmesi             1226

a) Kurucular………………………………………………………………………………………………………… 1226

b) İnşaat İşiyle Uğraşan Limited Şirketin Ticaret Unvanı…………………………………. 1227

c) Limited Şirketin Merkezi…………………………………………………………………………………. 1228

d) İnşaat Limited Şirketinde, Amaç ve Konu…………………………………………………….. 1229

e) İnşaat Limited Şirketinin Asgari Sermayesi…………………………………………………. 1230

2- Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ödeme…………………………………………………………. 1231

3- Ticaret Siciline Tescil ve İlan………………………………………………………………………….. 1231

D- İNŞAAT VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ESAS SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ (MERSİS ÜZERİNDE OLUŞTURULAN TİP SÖZLEŞMEYE UYGUN)……………………………………………………………………………………………………………….. 1234

E- İNŞAAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ (MERSİS ÜZERİNDE OLUŞTURULAN TİP SÖZLEŞMEYE UYGUN)……………………………………………………………………………………………………………………………… 1244

XIV- KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN İNŞAAT ŞİRKETLERİNİN TASFİYESİ… 1254

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1254

B- YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞİ YAPAN ŞİRKETLERİN TAS­FİYESİNDE ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR        1255

1- Tasfiye Edilen Şirketin Taahhüt Ettiği İşi Bitirmiş Olması…………………………….. 1255

2- Tasfiye Edilen Şirketin Taahhüt Ettiği İşin Bitirilmemiş Olması…………………… 1255

XV- MÜTEAHHİDİN ÖLÜMÜ………………………………………………………………………………… 1256

A- HUKUKİ DURUM……………………………………………………………………………………………… 1256

B- VERGİ UYGULAMASI YÖNÜNDEN ORTAYA ÇIKAN DURUM………………………… 1258

1- Gelir Vergisi Beyannamesi…………………………………………………………………………….. 1258

2- Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi……………………………………………………….. 1263

a) Beyannamenin Verilmesi……………………………………………………………………………….. 1263

b) Verginin Matrahı ve Tarhı……………………………………………………………………………….. 1263

c) Matrahtan İndirilebilecek Borç ve Masraflar………………………………………………… 1265

d) İhtilaflı Borçlar…………………………………………………………………………………………………. 1266

e) İstisna Tutarları……………………………………………………………………………………………….. 1266

f) Nispetler ………………………………………………………………………………………………………….. 1267

g) Verginin Tarh Edilmesi……………………………………………………………………………………. 1267

C- ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR……………………………………………………………………… 1268

1- Müteahhidin Ölmesi Sonucu Faaliyetin Sona Ermesinden Dolayı, Ölüm Tarihine Kadar Yapılan İşlerin Hakedişinin Varislere Ödenmesi Sırasında Düzenlenecek Belgeler ve Vergilendirme……………………… 1268

a) Vergi Usul Kanunu Yönünden ……………………………………………………………………….. 1268

b) Gelir Vergisi Kanunu Yönünden…………………………………………………………………….. 1269

c) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden………………………………………………………. 1270

2- Arsasını Belirli Sayıda Daire ve Dükkan Karşılığında Müteahhide Veren Kişinin İnşaatın Devamı Sırasında Ölümü    1270

a) Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………. 1270

b) Vergi İdaresinin Görüşü………………………………………………………………………………….. 1271

3- Mirasın Taksimi Sonucu İntikal Eden Gayrimenkul Satışından Elde Edilen Kazancın Değer Artışı Kazancı Olarak Değerlendirilip Değerlendirilmeyeceği……………………………………………………………………………………….. 1271

XVI- BAĞIŞ YADA ÖLÜM NEDENİYLE İNTİKAL EDEN GAYRİMENKULLERDE VERGİLENDİRME           1275

A- BİRDEN FAZLA GAYRİMENKULÜN BEDELSİZ OLARAK KARDEŞLERE BIRAKILMASI DURUMUNDA VERGİ VE HARÇ ALINIP ALINMAYACAĞI…………………………………………………………………………………………………… 1275

1- 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Yönünden……………………………………………………. 1275

2- 7338 Sayılı Veraset Ve İntikal Vergisi Kanunu Yönünden…………………………….. 1276

3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu Yönünden……………………………………………………………. 1276

B- VERASETEN İNTİKAL EDEN GAYRİMENKULÜN SATIŞINDA VERGİLENDİRME 1277

XVII- ÇEŞİTLİ İL VE İLÇELERDE İNŞAAT VE ŞANTİYESİ BULUNANLARIN VERGİ VE SİGORTA YÖNÜNDEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ……………………………………………………………………………………………………………………………… 1280

A- YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ………………………………………………………….. 1280

B- MUHTASAR BEYANNAME………………………………………………………………………………. 1281

1- Aynı Belediye Sınırları İçinde Bulunan Şantiyelerde Yapılan Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verileceği Vergi Dairesi……………………………………………………………………………………………………………………………… 1281

2- Muhtelif Yerlerde Bulunan Şantiyelerde Çalışan Personele Yapılan Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verileceği Vergi Dairesi…………………………………………………………………………………………………………………. 1283

a) Ücretlerin Şirket Merkezinde Tahakkuk Ettirilerek, Hizmet Erbabının Her Birinin Hesabına Yatırılması         1284

b) Ücretlerin Şantiye Hesaplarına veya Şantiye Yetkililerinin Hesaplarına Gönderilerek Ödenmesi     1284

C- SOSYAL SİGORTALAR YÖNÜNDEN ……………………………………………………………… 1285

XVIII- ASGARİ İŞÇİLİK SONUCU BULUNAN FARKLARIN VERGİ UYGULAMASI YÖNÜNDEN DURUMU               1286

XIX- İNŞAAT İŞLERİNDE İŞ SAHİBİ İLE MÜTEAHHİDİN HUKUKİ İLİŞKİSİ……….. 1289

A- MÜTEAHHİDİN BORÇLARI……………………………………………………………………………… 1290

B- İNŞAATTAKİ KUSURUN SAPTANMASI VE ORTAYA ÇIKAN DURUMLAR…….. 1292

C- KUSUR HALİNDE İŞ SAHİBİNİN HAKKI…………………………………………………………. 1293

D- İŞ SAHİBİNİN SORUMLULUĞU………………………………………………………………………. 1294

E- İŞİN KABULÜ…………………………………………………………………………………………………… 1295

F- YAPILAN İŞİN KUSURLU OLMASINDA ZAMANAŞIMI……………………………………. 1295

1- Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İşler……………………………………………………….. 1295

2- Özel İnşaat İşleri……………………………………………………………………………………………… 1297

G- SÖZLEŞMEDEN CAYMA………………………………………………………………………………… 1299

H- İNŞAAT YAPILACAK ARSANIN KAMULAŞTIRILMASI HALİNDE MÜTEAHHİDİN DURUMU     1301

I- İNŞAAT MİKTARINDA ARTMA, EKSİLME VE SÜRE UZATIMI………………………….. 1302

1- İş Artışı Hali……………………………………………………………………………………………………… 1302

2- İş Eksilişi Hali………………………………………………………………………………………………….. 1304

3- İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması………………………………………………………………….. 1305

İ- ÖZELLİKLİ DURUMLARA İLİŞKİN BAZI YARGITAY KARARLARI……………………… 1306

XX- ŞANTİYELERDE İŞYERİ VE İŞÇİ İŞLEMLERİ………………………………………………. 1310

A- İŞYERİ………………………………………………………………………………………………………………. 1310

1- İşyeri Açılmasında…………………………………………………………………………………………… 1310

a) İşe Başlama Tutanağı…………………………………………………………………………………….. 1310

b) Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne Yapılacak Bildirim………………………………………….. 1310

c) Sosyal Güvenlik Kurumu’na Yapılacak Bildirim…………………………………………… 1310

d) Vergi Dairesine Müracaat………………………………………………………………………………. 1311

e) Taşeronların Vergi Kaydı……………………………………………………………………………….. 1311

f) İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri (6331 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmesi Gerekir)            1313

2- İşin Devamında……………………………………………………………………………………………….. 1314

a) Aylık Ücret Bordroları…………………………………………………………………………………….. 1314

b) Muhtasar Beyanname……………………………………………………………………………………. 1314

c) İşe Giriş Bildirgeleri………………………………………………………………………………………… 1315

d) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi………………………………………………………………………… 1315

e) Diğer Sigortalar………………………………………………………………………………………………. 1317

3- Emniyet (6331 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmelidir)………………………………….. 1319

4- Hekimler ve Sağlık Tesislerinin İşçilere Duyurulması………………………………….. 1320

5- İş Kazaları……………………………………………………………………………………………………….. 1320

6- Kaza Tutanağı…………………………………………………………………………………………………. 1321

B- İŞÇİLERLE İLGİLİ İŞLEMLER………………………………………………………………………….. 1322

1- İşçiden İstenecek Belgeler…………………………………………………………………………….. 1322

a) Nüfus Hüviyet Cüzdanı…………………………………………………………………………………… 1322

b) Fotoğraf…………………………………………………………………………………………………………… 1322

2- İşçinin İşe Alınmasında Yapılacak İşlemler…………………………………………………… 1322

3- İşçilerin Yaşı……………………………………………………………………………………………………. 1323

4- İşçi Özlük Dosyası…………………………………………………………………………………………… 1323

5- İşyeri Sicil Defteri……………………………………………………………………………………………. 1323

6- İşçilerin Hakları……………………………………………………………………………………………….. 1324

a) Asgari Ücret……………………………………………………………………………………………………. 1324

b) Ücretin Ödenme Zamanı………………………………………………………………………………… 1324

c) Hafta Tatili Ücreti……………………………………………………………………………………………. 1324

d) Ulusal Bayram ve Genel Tatiller……………………………………………………………………. 1324

e) Yıllık Ücretli İzin………………………………………………………………………………………………. 1325

f) Fazla Çalışma Ücreti……………………………………………………………………………………….. 1326

7- İşçi Ücret Ödenmesine Ait Hesap Pusulası………………………………………………….. 1326

8- Vardiya Çalışmaları ……………………………………………………………………………………….. 1327

9- İşçi Ücretinin Haczi…………………………………………………………………………………………. 1327

10- İş Akdinin Feshi ve İşten Çıkarma……………………………………………………………….. 1327

a) Deneme Süresinde Akdinin Feshi…………………………………………………………………. 1327

b) Deneme Süresi Geçtikten Sonra İş Akdinin Feshi……………………………………….. 1327

c) İşçilere Yapılacak İhbarlar……………………………………………………………………………… 1330

d) İbranameler…………………………………………………………………………………………………….. 1331

e) Çalışma Belgeleri……………………………………………………………………………………………. 1331

C- DİĞER KONULAR……………………………………………………………………………………………. 1331

1- Belgelerin Muhafazası……………………………………………………………………………………. 1331

2- Şantiye Şeflerinin İşlemleri Kontrolü……………………………………………………………… 1331

3- Faturalara İtiraz………………………………………………………………………………………………. 1332

4- Taşeron ve Diğer Personele Yapılacak Tebliğler…………………………………………. 1332

5- Şantiye Şeflerinin Temsil Yetkileri…………………………………………………………………. 1332

D- İŞYERİNİN KAPANMASINDA………………………………………………………………………….. 1333

1- Bölge Müdürlüğü’ne Müracaat ………………………………………………………………………. 1333

2- Sosyal Güvenlik Kurumu’na Müracaat………………………………………………………….. 1333

3- Taşeronların Vergi Dairesine Müracaatı……………………………………………………….. 1333

4- Şirketin Vergi Dairesine Müracaatı……………………………………………………………….. 1333

5- Şantiye Evraklarının Merkeze Sevki……………………………………………………………… 1334

E- TAŞERONLAR İLE İLGİLİ HUSUSLAR…………………………………………………………….. 1334

1- Bağımsız İşveren Olan Taşeronlar………………………………………………………………… 1334

a) Kendi İşyerlerinde İmalat Yapıp Şantiyede Montaj Yapanlar ………………………. 1334

b) Devamlı Surette Şantiyede Çalışan Taşeronlar……………………………………………. 1334

2- İşyerine Bağlı Taşeronlar……………………………………………………………………………….. 1334

 

ALTINCI BÖLÜM

İNŞAAT MUHASEBESİ

 

I- YABANCI ÜLKELERDE İNŞAAT MUHASEBESİ……………………………………………… 1337

A- FRANSA…………………………………………………………………………………………………………… 1337

B- İNGİLTERE………………………………………………………………………………………………………. 1338

II- İNŞAAT MUHASEBESİNDE HESAP PLANI…………………………………………………….. 1340

A- HESAP PLANININ NİTELİĞİ……………………………………………………………………………. 1340

B- HESAP PLANI YAPIM ŞEKİLLERİ……………………………………………………………………. 1340

1- Rakamlı Sistem………………………………………………………………………………………………. 1341

2- Desimal Sistem………………………………………………………………………………………………. 1342

3- İsimli Sistem……………………………………………………………………………………………………. 1343

4- Harf ve Rakamlı Sistem…………………………………………………………………………………. 1343

C- FRANSA’DA UYGULANAN İNŞAAT MUHASEBESİ HESAP PLANI……………….. 1344

D- İNGİLTERE’DE UYGULANAN İNŞAAT MUHASEBESİ HESAP PLANI…………… 1348

III- ÖRNEK HESAP PLANI……………………………………………………………………………………. 1350

IV- İNŞAAT MUHASEBESİ UYGULAMASINDA TUTULMASI GEREKEN DEFTERLER 1391

A- VERGİ KANUNLARI YÖNÜNDEN TUTULMASI ZORUNLU OLAN DEFTERLER 1391

1- Defter Tutma Usulünün Belirlenme Esasları………………………………………………… 1391

2- İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Müteahhitler…………………………….. 1392

3- Bilânço Esasına Göre Defter Tutan Müteahhitler…………………………………………. 1392

a) Yevmiye Defteri………………………………………………………………………………………………. 1393

b) Defteri Kebir……………………………………………………………………………………………………. 1393

c) Envanter Defteri……………………………………………………………………………………………… 1393

d) Amortisman Defteri ya da Kayıtları………………………………………………………………. 1393

B- YAPIM İŞLERİ GENEL ŞARTNAMESİ UYARINCA TUTULACAK DEFTERLER.. 1394

1- Puvantaj Defteri……………………………………………………………………………………………… 1394

2- Rölöve Defteri…………………………………………………………………………………………………. 1395

3- Ataşman Defteri……………………………………………………………………………………………… 1395

4- Yeşil Defter……………………………………………………………………………………………………… 1396

5- Sürveyan Defteri…………………………………………………………………………………………….. 1396

6- Şantiye Günlük Defteri……………………………………………………………………………………. 1396

C- TUTULMASI YASALARDA ZORUNLU KILINMAMIŞ OLUP, TUTULMASINDA YARAR GÖRÜLEN DEFTER VE KAYITLAR               1397

1- Müşterek (Ortak) Amortismanlara İlişkin Kayıtlar………………………………………… 1397

2- Stoklar (Ambar) Defteri………………………………………………………………………………….. 1397

3- Diğer Defterler ……………………………………………………………………………………………….. 1397

V- ÖZELLİK TAŞIYAN HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ…………………………………………………. 1398

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1398

B- YÜZDE 3 GELİR/KURUMLAR (STOPAJ) VERGİSİ KESİNTİSİ İLE İLGİLİ “295 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR” HESABI 1399

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1399

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1400

a) Yüzde 3 Vergi Kesintisi Yapıldığında …………………………………………………………….. 1400

b) Dönem Sonlarında………………………………………………………………………………………….. 1400

3- Hesabın İşleyişine İlişkin Örnekler………………………………………………………………… 1402

a) % 3 Vergi Kesintisinin Yapıldığı Aşamaya İlişkin Kayıt (295 No.lu Hesabın İşleyişi)               1402

b) İşin Bittiği Yılda Yapılacak Kayıtlar ……………………………………………………………….. 1402

c) Yıllık Beyanname Verildikten Sonra Yapılacak Kayıt…………………………………… 1403

C- VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR………………………………………………………….. 1404

1- Verilen Depozitolar…………………………………………………………………………………………. 1404

2- Verilen Teminatlar…………………………………………………………………………………………… 1405

D- GİDER KABUL EDİLMEYEN ÖDEMELER (YA DA KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER)             1406

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1406

2- Kullanılacak Hesap…………………………………………………………………………………………. 1408

a) Birinci Yaklaşım……………………………………………………………………………………………… 1408

b) İkinci Yaklaşım………………………………………………………………………………………………… 1408

c) Üçüncü Yaklaşım……………………………………………………………………………………………. 1408

d) Dördüncü Yaklaşım………………………………………………………………………………………… 1409

e) Kişisel Yaklaşımımız………………………………………………………………………………………. 1410

3- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1411

E- İNŞAATLA İLGİLİ HARCAMA VE ÖDEMELERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE “740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ”  HESABI          1416

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1416

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1417

a) Yıl İçinde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………………………………… 1417

b) Dönem Sonunda Yapılacak Kayıtlar……………………………………………………………… 1420

F- ALINAN HAKEDİŞ BEDELLERİNİN KAYDEDİLDİĞİ “350-357 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ” HESABI……………………………………………………………………………………………………………………………… 1424

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1424

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1424

a) Yıl içinde Başlanıp Aynı Yıl İçinde Biten İnşaatlar ……………………………………….. 1424

b) Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Birden Fazla Olması…………………………………………… 1424

c) Hakediş Bedellerinin Yabancı Para veya Yabancı Paraya Endeksli Olarak Ödenmesi         1427

d) Hakediş Alacağına Karşılık Hazine Bonosu Alınması………………………………….. 1429

3- İşin Bitiminde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………………………… 1431

G- TAŞERONLARA (İKİNCİ DERECE MÜTEAHHİTLERE) YAPTIRILAN İŞLER VE BUNA İLİŞKİN ÖDEMELER         1432

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………. 1432

2- Taşeronlara Verilen Avanslar………………………………………………………………………… 1432

3- Taşeronlara Yaptırılan İşler……………………………………………………………………………. 1434

H- MALZEME GİDERLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE STOKLAR (AMBAR) HESABI         1436

1- Malzeme Giderlerinin Doğrudan İnşaat Maliyetine Kaydedilmesi……………….. 1436

2- Malzeme Giderlerinin Stoklar Hesabından Geçirilerek İnşaat Maliyetine Kaydedilmesi        1438

3- Malzemelerin Çalınması ya da Zayi Olması…………………………………………………… 1441

a) Gelir ve Kurumlar Vergisi Yönünden…………………………………………………………….. 1441

b) KDV Yönünden………………………………………………………………………………………………… 1441

I- ŞANTİYELERLE İLGİLİ ALT HESAPLAR ………………………………………………………….. 1443

İ- ORTAKLARDAN ALACAKLAR-ORTAKLARA BORÇLAR HESABI…………………….. 1444

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1444

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1450

J- GENEL YÖNETİM GİDERLERİ…………………………………………………………………………. 1453

1- Genel Açıklama ………………………………………………………………………………………………. 1453

2- Hesabın İşleyişi ………………………………………………………………………………………………. 1454

a) Büro Giderleri………………………………………………………………………………………………….. 1454

b) Seyahat Giderleri …………………………………………………………………………………………… 1455

c) İhale İştirak ve Teminat Mektubu Giderleri……………………………………………………. 1457

d) Gelecek Yıllara İlişkin Giderler………………………………………………………………………. 1459

K- İŞÇİLİK GİDERLERİ…………………………………………………………………………………………. 1461

L- ALINAN VE VERİLEN AVANSLARA İLİŞKİN HESAPLAR……………………………….. 1465

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1465

a) Alınan Avanslar………………………………………………………………………………………………. 1465

b) Verilen Avanslar……………………………………………………………………………………………… 1466

2- Hesabın İşleyişi……………………………………………………………………………………………….. 1467

a) Alınan Avanslar………………………………………………………………………………………………. 1467

b) Verilen Avanslar……………………………………………………………………………………………… 1471

M- MÜŞTEREK (ORTAK) GENEL GİDERLER………………………………………………………. 1474

N- KATMA DEĞER VERGİLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ…………………………. 1476

1- Malzeme Alımına İlişkin Yüklenilen KDV……………………………………………………….. 1476

a) Malzeme Alımı Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin İndirim Konusu Yapılması….. 1476

b) Malzeme Alımı Nedeniyle Yüklenilen KDV’nin Alınan Malzemenin Maliyet Bedeline Dahil Edilmesi  1479

2- Genel Giderlere İlişkin Yüklenilen KDV…………………………………………………………. 1480

3- İndirilemeyecek KDV ……………………………………………………………………………………… 1480

4- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlere İlişkin Yüklenilen KDV…………………….. 1482

5- Alıştan İadelerde KDV Uygulaması………………………………………………………………… 1483

6- Hesaplanan KDV’lerin Muhasebeleştirilmesi……………………………………………….. 1484

7- Dönem Sonlarında KDV Mahsubu (Devreden KDV, Ödenecek KDV)…………. 1485

O- AMORTİSMANLAR………………………………………………………………………………………….. 1487

1- Amortismanlar Hakkında Genel Bilgi…………………………………………………………….. 1487

a) Mahiyeti…………………………………………………………………………………………………………… 1487

b) Konusu…………………………………………………………………………………………………………….. 1487

c) Amacı………………………………………………………………………………………………………………. 1488

2- Amortisman Hesaplama Usulleri…………………………………………………………………… 1488

a) Sabit Yüzdelerle (Normal) Amortisman………………………………………………………… 1489

b) Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman………………………………………………. 1489

c) Amortisman Listesine İlişkin Açıklama………………………………………………………… 1490

d) Normal Amortisman Yöntemi ile Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman Yönteminin Kıyaslaması      1491

e) Fevkalade Amortisman………………………………………………………………………………….. 1491

f) Amortisman Uygulamasına İlişkin Diğer Hususlar……………………………………….. 1492

3- Amortismanlarla İlgili Bazı Önemli Danıştay Kararlarının ve Maliye Bakanlığı Özelgelerinin Özetleri               1492

4- Müşterek (Ortak) Amortismanlara İlişkin Kayıtlar………………………………………… 1496

5- Amortismanların Muhasebeleştirilmesi………………………………………………………… 1499

Ö- GEÇİCİ KABULDEN SONRA ORTAYA ÇIKAN GELİR VE GİDERLER…………….. 1503

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1503

2- Sonradan Ortaya Çıkan Giderler……………………………………………………………………. 1503

3- Sonradan Ortaya Çıkan Gelirler…………………………………………………………………….. 1504

P- NAZIM HESAPLAR………………………………………………………………………………………….. 1505

VI- ÖZEL İNŞAATLARLA İLGİLİ ÖZELLİKLİ HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ ……………….. 1508

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1508

B- 7/A SEÇENEĞİNE GÖRE UYGULAMA……………………………………………………………. 1509

1- İnşaat Malzemesi Alımı ve Maliyetlere Yüklenmesi …………………………………….. 1509

2- Direkt İşçilik Giderleri…………………………………………………………………………………….. 1514

3- Genel Üretim Giderleri……………………………………………………………………………………. 1517

4- Oluşan Maliyetlerin Bilanço Hesaplarına Aktarılması………………………………….. 1517

5- Bağımsız Bölüm Satışları……………………………………………………………………………….. 1520

C- 7/B SEÇENEĞİNE GÖRE UYGULAMA……………………………………………………………. 1521

1- Genel Açıklama……………………………………………………………………………………………….. 1521

2- Dönem İçi Kayıtlar…………………………………………………………………………………………… 1523

a) İnşaat Malzemesi Alımı ve Maliyetlere Yüklenmesi……………………………………… 1523

b) İşçilik Giderleri………………………………………………………………………………………………… 1524

c) Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler……………………………………………………….. 1525

3- Raporlama Döneminde Yapılacak Kayıtlar…………………………………………………… 1526

D- 7/A VE 7/B SEÇENEĞİNİN TERCİH EDİLMESİNİN SONUÇLARI…………………… 1527

1- 7/A Seçeneğinin Tercih Edilmesi Durumu…………………………………………………….. 1527

2- 7/B Seçeneğinin Tercih Edilmesi Durumu…………………………………………………….. 1528

VII- YURT DIŞI İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANCIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ             1529

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1529

B- KAZANCIN TÜRKİYE’DEKİ HESAPLARA İNTİKAL ETTİRİLMESİ……………………. 1530

C- MERKEZ İLE YURTDIŞI İNŞAAT ŞANTİYESİ ARASINDAKİ PARASAL İLİŞKİLER 1531

VIII- KAYIT DÜZENİ VE SÜRESİ………………………………………………………………………….. 1533

A-  KAYITLARIN TÜRKÇE TUTULMASI……………………………………………………………….. 1533

B- MÜREKKEP VE MAKİNE İLE TUTMA……………………………………………………………… 1534

C- YANLIŞ KAYITLARIN DÜZELTİLMESİ…………………………………………………………….. 1534

1- Hesap İsimlerindeki Hatalar…………………………………………………………………………… 1535

2- Rakam Hataları……………………………………………………………………………………………….. 1537

3- Bir Kaydın Yapılmasının Unutulması……………………………………………………………… 1537

D- KAYIT ZAMANI…………………………………………………………………………………………………. 1538

IX- İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE ENVANTER………………………………………………. 1539

A- STOKLARIN ENVANTERİ………………………………………………………………………………… 1539

1- Çimento Envanteri………………………………………………………………………………………….. 1539

2- Demir, Çivi, Tel ve Sac Levha Envanteri……………………………………………………….. 1539

3- Kereste, Tuğla ve Kiremit Envanteri……………………………………………………………… 1539

4- Hırdavat, Boya ve Cam Envanteri…………………………………………………………………. 1540

5- Yakıt Envanteri……………………………………………………………………………………………….. 1540

B- MAMUL İŞİN ENVANTERİ……………………………………………………………………………….. 1540

C- YARI MAMUL İŞİN ENVANTERİ………………………………………………………………………. 1540

D- DEMİRBAŞ, ALET, EDEVAT VE MEFRUŞAT ENVANTERİ…………………………….. 1540

E- DİĞER ENVANTER KAYITLARI……………………………………………………………………….. 1540

 

 

YEDİNCİ BÖLÜM

ASGARİ İŞÇİLİK BİLDİRİMİ

 

I- GENEL AÇIKLAMA…………………………………………………………………………………………… 1543

II- GENEL OLARAK ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASI………………………………………….. 1546

III- ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME………………… 1547

IV- ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI 1550

A- ÖZEL BİNA İNŞAATLARINDA ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI                1550

1- Asgari İşçilik Tutarının Hesaplanması…………………………………………………………… 1550

2- Binanın Maliyetinin Hesaplanması ………………………………………………………………… 1552

3- Binanın Maliyetinin Hesaplanmasında Esas Alınacak Birim Maliyet Bedelleri 1554

a) Aynı Yıl İçinde Başlayıp Biten Özel Bina İnşaatları………………………………………. 1554

b) Bir Önceki Yılda Başlayıp İzleyen Yıl İçinde Biten Özel Bina İnşaatları………. 1554

c) Yapımı İki Yıldan Fazla Süren Özel Bina İnşaatları……………………………………….. 1555

4- Tamamlanmamış Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik Araştırması…………………. 1557

B- İHALE KONUSU İNŞAAT İŞLERİNDE ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA İŞLEMİ İLE ASGARİ İŞÇİLİK KIYASLAMASI  1559

1- Asgari İşçilik Tutarının Hesaplanması…………………………………………………………… 1559

2- Asgari İşçilik Araştırmasında Dikkate Alınacak İşçilik Bildirim Dönemi…….. 1560

3- Asgari İşçilik Hesaplamasında Dikkate Alınacak Hakediş Tutarı……………….. 1561

4- Asgari İşçilik Hesaplamasında Dikkate Alınacak Asgari İşçilik Oranları……. 1562

5- İhale Konusu İşin Sürekli İşyeri Sigortalıları İle Yapılması……………………………. 1562

V- ÖN DEĞERLENDİRME-ARAŞTIRMA SONUCU FARK ASGARİ İŞÇİLİK TESPİT EDİLMESİ    1564

VI- KURUMUN DENETİM VE KONTROLLE GÖREVLENDİRİLMİŞ MEMURLARINCA İNCELEME YAPILMASI       1565

A- SGK MÜFETTİŞLERİNİN ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINA İLİŞKİN GÖREV VE YETKİLERİ   1565

B- İŞYERİ KAYITLARININ İNCELENMESİ…………………………………………………………….. 1565

C- RESEN PRİM TAHAKKUKU VE İTİRAZ…………………………………………………………… 1566

D- İDARİ PARA CEZASI UYGULAMASI……………………………………………………………….. 1567

E- ÜNİTECE ASGARİ İŞÇİLİK ARAŞTIRMASI YAPILMASI İNCELEMEYE ENGEL DEĞİL                1567

VII- SMMM VE YMM RAPORUNA İSTİNADEN İLİŞİKSİZLİK BELGESİ DÜZENLENMESİ (KURUM DIŞI İNCELEME)            1568

A- GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………….. 1568

B- İHALE KONUSU İNŞAAT İŞLERİNDE İNCELEME …………………………………………. 1569

C- ÖZEL BİNA İNŞAATI İŞLERİNDE İNCELEME…………………………………………………. 1570

D- ORTAK HÜKÜMLER………………………………………………………………………………………… 1571

E- RAPOR ÜZERİNDE KURUMCA YAPILACAK İŞLEM……………………………………….. 1573

F- SMMM VE YMM’LERİN RAPOR DÜZENLEYEMEYECEKLERİ HÂLLER VE SORUMLULUKLARI             1574

 

u EKLER…………………………………………………………………………………………………………….. 1575

u YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………………………………… 1613

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/insaat-muhasebesi-vergilendirilmesi-mevzuat-ve-asgari-iscilik.html/feed 0 Vergi İhtilafları ve Çözüm Yolları https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ihtilaflari-ve-cozum-yollari.html https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ihtilaflari-ve-cozum-yollari.html#comments Sat, 01 Mar 2014 08:40:54 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=818 Prof. Dr. Şükrü Kızılot’un Vergi İhtilafları Ve Çözüm Yolları Kitabı gelen yoğun ilgi ve talep nedeniyle yeni baskısı yapılması zorunlu hale gelmiştir. Beyan edilen matrahın gerçeğe uygun olup olmadığı, vergi incelemesi başta olmak üzere çeşitli yöntemlerle denetlenmekte ve bu denetimler sonucu ortaya çıkan gelişmelere göre de vergi uyuşmazlığı doğabilmektedir. Vergi İhtilafları Ve Çözüm Yolları Kitabı bu konular hakkında bilgilerinize yenilerini ekleyecek niteliktedir. Yılların bilgi birikimi ve deneyimi, belli bir sistematiğe göre ortaya konmuş, konunun uzmanı olmayanların dahi, dikkatli bir şekilde okumaları ve dilekçe örneklerinden yararlanmaları halinde, olayı rahatça kavrayabilmeleri amaçlanan Vergi İhtilafları Ve Çözüm Yolları Kitabı’nın sizlere faydalı olmasını umuyoruz.

 

Bilindiği gibi, “yargı” kavramı, bir yandan uyuşmazlıklara bakan yargı kuruluşlarını, diğer yandan da o yargı kuruluşlarının uyguladıkları usul hükümlerini içine alan geniş bir kavramdır. Yargılama hukukunun dallarından biri olan idari yargılama, idarenin işlem eylemlerinden doğan uyuşmazlıkları incelemektedir. Mali uyuşmazlıkların incelenmesi ise idari yargılama içinde çok önemli bir yere sahiptir. Mali uyuşmazlıkların yargı yoluyla çözümünü kendisine konu alan yargılama hukuku dalına “Mali yargılama hukuku” adı verilmektedir. Vergi yargılaması ise mali yargılamanın bir bölümünü ama en önemli ve en kapsamlı bölümünü oluşturmaktadır. Vergi yargılaması vergi uyuşmazlıklarını konu edinmektedir([1]). Vergi uyuşmazlıkları genellikle, vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, tarh, tebliğ, tahakkuk, ceza kesme ve tahsil işlemlerinden ya da bunlara ilişkin uygulamalardan doğmaktadır. Bu uyuşmazlıklarda iki taraf vardır; bunlardan biri vergi alacaklısı durumunda olan vergi idaresi, diğeri de vergi borçlusu durumunda olan mükellef ya da vergi sorumlusu veya iştirakçi, teşvikçi, yardımcı vs. gibi ceza muhatabıdır.

Vergi uyuşmazlığında, idare ile mükellefin ya da sorumlunun karşı karşıya geldiği konular, genellikle verginin alınmak ya da ödenmemek istenilmesi veya daha az tutarda ödenmek istenilmesinden doğmaktadır. İdare, vergiyi almak, karşı taraf ise ödememek ya da daha az miktarda ödemek istemektedir.

Bu aşamada tarafların önünde iki yol vardır. Bunlardan birincisi, uyuşmazlığı “idari aşamada çözümlemek”, diğeri ise “yargı yoluna başvurmak”tır. Birincisinde, eğer ortada vergiye ilişkin hesaplarda ya da vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla ya da eksik vergi istenmesi veya alınması durumu söz konusu ise yapılan hata, düzeltme yoluyla giderilmeye çalışılmaktadır. Bunun dışındaki durumlarda ise mükellefler, ödemeleri istenilen vergi ve cezaları hiç değilse kısmen ödemeye yanaşarak uyuşmazlığı idari aşamada çözümlemeye çalışmaktadırlar. Bu aşamada, vergi uyuşmazlığını idari aşamada çözümleyebilmek için başvurulan yollardan biri “cezadan indirim”, diğeri de tarhiyat öncesi ya da tarhiyat sonrası “uzlaşma” uygulamasından yararlanmaktır. Bu arada, idare de almak istediği vergiyi kısmen dahi olsa, fazla uğraşmadan almış olmaktadır.

İkinci yol uyuşmazlığın dava konusu yapılmasıdır. Uyuşmazlığın taraflar açısından ayrı ayrı maliyetleri vardır. Mükellefler, davayı kaybetmeleri durumunda, vergi aslı ile cezanın tamamını üstelik de yüksek oranlı gecikme faiziyle birlikte ödemek zorunda kalmaktadırlar. İdare ise özellikle mükellefin haklı çıkarak davayı kazandığı durumlarda, almak istediği vergi ile cezanın tamamı üzerindeki talebinden vazgeçmekte, üstelik emek ve zaman kaybı bir yana bir de dava giderlerini karşı tarafınki ile birlikte karşılama durumunda kalmaktadır.

Görüldüğü gibi uyuşmazlığın dava konusu yapılmasının taraflar açısından ayrı bir maliyeti ve riski vardır. Buna karşılık uyuşmazlığı sona erdirme gibi yararı da vardır. Uyuşmazlığın idari aşamada çözümlenmesini, hem idare hem de mükellef yönünden karşılıklı anlaşma zemini içinde sonuçlandırılması nedeniyle daha üstün ve arzulanan bir çözüm yöntemi olarak değerlendirmek gerekir.

Bu yönüyle olaya baktığımızda, yabancı ülkelerde vergi uyuşmazlıklarının, büyük bir kısmının yargı yoluna gidilmeden, idari aşamada çözümlenmesinde, idari aşamadaki çözüm yollarının etkili olduğu görülmekle birlikte, oransal anlamda resmi bir veriye rastlanılmamaktadır.


([1])      M. Kamil MUTLUER, Türkiye’de Vergi Yargı Sistemi, Eskişehir İTİA Yayınları, No:141/87, Eskişehir, 1975, s.3

 

SUNUŞ

 

“Vergi İhtilafları ve Çözüm Yolları” kitabımızın, elinizde bulunan 22. basımında, önceki basımının baştan sona gözden geçirilmesi ve 2013 yılında yapılan ve bir kısmı çok önemli olan düzenlemelere ve değişikliklere de yer verilmesi sonucu genişletilmiş, önceki basımlarda yer almayan yeni konular eklenmiş ve yasalarda yapılan son değişiklikler, ilgili kararname, yönetmelik ve genel tebliğler, emsal niteliğindeki yeni tarihli Danıştay Kararları ve Özelgeler ile güncelleştirilmiş şekilde, dilekçe örnekleri de çoğaltılıp yazılmıştır.

“Vergi İhtilafları ve Çözüm Yolları” kitabımızın 2012 yılında yapılan 21. basımı tükenmiş, gelen yoğun ilgi ve talep nedeniyle elinizde bulunan 22. basımının yapılması zorunlu hale gelmiştir.

Bilindiği gibi Türk Vergi Sistemi, ağırlıklı olarak beyan esasına dayanmaktadır. Beyan esasında, vergi matrahının en doğru şekilde, ancak vergi mükellefi olan kişi tarafından saptanabileceği kabul edilmektedir. Beyan edilen matrahın gerçeğe uygun olup olmadığı da vergi incelemesi başta olmak üzere, çeşitli yöntemlerle denetlenmekte ve bu denetimler sonucu ortaya çıkan gelişmelere göre de vergi uyuşmazlığı doğabilmektedir.

Vergi uyuşmazlıkları, çeşitli nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Bunların başında, vergi incelemesi sonucu bulunan matrah farklarından kaynaklanan uyuşmazlıklar gelmektedir. Vergilendirme işleminin hukuka aykırılığı, hatalı vergi tarhiyatı ve ceza uygulaması, matrahın düşük beyanı ve verginin ödenmemesi, uyuşmazlıkların doğmasına neden olabilen diğer etkenlerdir.

Vergi konusu ve bununla ilgili uyuşmazlıklar, başlı başına bir uzmanlık konusudur. Özellikle yargı yoluna başvurma aşamasında, uyuşmazlık konusu olay ya da olaylarla ilgili; vergi uygulamasının, konuya ilişkin emsal olabilecek yargı kararlarının, davanın çözümlenmesinde izlenecek yöntemin, dava açma ile ilgili hukuki mevzuatın çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu da ancak uzun yıllar alan bilgi birikimi ve deneyimlerle olabilmektedir.

Bu kitapta, yılların bilgi birikimi ve deneyimi, belli bir sistematiğe göre ortaya konmuş, konunun uzmanı olmayanların dahi, dikkatli bir şekilde okumaları ve dilekçe örneklerinden yararlanmaları halinde, olayı rahatça kavrayabilmeleri amaçlanmıştır.

Dört kısımdan ve her kısmın da kendi içinde bölümlerinden oluşan elinizdeki kitabın; birinci kısmında, vergi uyuşmazlığı konusu, yabancı ülkelerin uygulamalarında ülkelerin uygulamalarına da yer verilmek suretiyle genel olarak açıklanmış ve Türk Vergi Hukuku’nda, uyuşmazlıkların idari aşamada çözümlenmesi, bununla ilgili müesseselere ayrı ayrı yer verilmek suretiyle açıklanmıştır. İkinci kısımda; vergi uyuşmazlıklarının vergi mahkemelerinde dava yoluyla çözümlenmesine, üçüncü kısımda vergi mahkemesi kararlarına karşı kanun yollarına, özellikle Danıştay’a yapılacak temyiz başvurusuna, dördüncü kısımda ise; yürütmenin durdurulması, vergi yargılamasında iddia ve savunmaların kanıtlanması ve kanıt türlerine, bilirkişilik ve bilirkişi incelemesine, ortak hükümlere ve özellikli bazı durumlara yer verilmiştir. Bazı önemli açıklamalar, metin içinde çerçeve içine alınarak, özellikle dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

Elinizdeki kitabın hazırlanmasında, Şükrü KIZILOT’un yıllar önce yazdığı “Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesi” adlı doktora tezi ile Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde yaklaşık 21 yıl yürüttüğü “Mali Yargı” dersi ile ilgili ders notları, çalışmanın çekirdeğini oluşturmuştur. İncelediğinizde de farkedeceğiniz gibi konular açıklanırken, yer yer yabancı ülkelerdeki uygulamalarla kıyaslamalar yapılmış, öte yandan, binlerce Danıştay Kararı ile Maliye Bakanlığı özelge, genelge ve genel tebliği taranmış ve bunlara açıklamalarımızın arasında hem özet olarak, hem de dipnot olarak tarih ve numaralarıyla birlikte yer verilmiştir. Böylelikle, açıklamalarımıza dayanak oluşturabilecek, ihtilaflarda emsal gösterilebilecek Danıştay Kararı, özelge, genelge ve genel tebliğler de belirtilmek suretiyle, bir yandan ikinci kaynaklara da başvurulmasına olanak sağlanmış diğer yandan da açıklamalarımızın hukuki dayanağı gösterilmeye çalışılmıştır. Bu arada konular açıklanırken, konu ile ilgili çok sayıda dilekçe örneklerine de yer verilmek suretiyle, kitapta bir bütünlük sağlanmaya çalışılmıştır.

Kitabın elinizdeki şeklini almasından önce, yani basılmadan önce okuyup eleştiren ve katkıda bulunan değerli Vergi Hukukçusu ve Seçkin Bilim Adamı Dr. Veysi SEVİĞ’e ve Dr. Bumin DOĞRUSÖZ’e, değerli Prof. Dr. Doğan ŞENYÜZ ile Prof. Dr. Metin TAŞ’a, Prof. Dr. Yusuf Ziya TAŞKAN’a içtenlikle teşekkür ederiz. Ayrıca kitabın elinizde bulunan son şeklini almasında, teknik anlamda büyük katkısı olan; dizgi, tertip ve kapak kompozisyonunu yapan Cengiz ŞİMŞİR ile Elvan BAL’a özverili çalışmalarından dolayı ne kadar teşekkür etsek azdır. Bu arada, sevgili Onur’un yabancı ülkelerle ilgili katkısına, Yaklaşım Yayıncılık Yönetim Kurulu Başkanı sevgili Ekrem SARISU’nun da sıcak ilgisine ayrıca teşekkür ediyoruz.

Sık sık belirttiğimiz gibi insanları yıllar, kitapları ise yeni basımları olgunlaştırıyor. 22. basımı elinizde bulunan kitabın, yine de çeşitli eksikliklerinin bulunabileceği kuşkusuzdur. Uyarı, eleştiri ve önerileri ile katkıda bulunacak olanlar, kitabın bir sonraki basımının daha iyi olmasına olanak sağlayacaklarından, şimdiden kendilerine teşekkürü borç biliriz.

         Saygılarımızla

Prof. Dr. Şükrü KIZILOT

     Av. Zuhal KIZILOT

 

 

ÖZGEÇMİŞ

 

PROF.DR. ŞÜKRÜ KIZILOT

Çorum doğumlu olan Şükrü KIZILOT, Maliye Bakanlığı’nda 8 yıl çalıştıktan sonra, önce Adana İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde, daha sonra da Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Maliye Fakültesi’nde Asistan olarak göreve başlamıştır.

“Vergi Hukukunda Servet Beyanı”, “Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesi”, “Türk Vergi Hukukunda Sahte ve Kapsamı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenlenmesi ve Kullanılması” ve “Türk Vergi Hukukunda Örtülü Kazanç ve Örtülü Sermaye” konularında; master, doktora, doçentlik ve profesörlük tez çalışmaları bulunan KIZILOT, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Başkanlığı ve aynı Üniversite’de Maliye ve Vergi Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü görevlerini yürütmüştür.

Şu anda, ODTÜ İİBF’de Öğretim Görevlisi olan KIZILOT, 4 yıl süre ile de PETKİM Petrokimya Holding’de Yönetim Kurulu Üyeliği yapmıştır.

KIZILOT’un Üniversitelerdeki görevlerinin yanı sıra, ayrıca günlük Sabah Gazetesi’nde, 8 yıl süre ile haftada 6 gün, Eylül 2002’den bu yana da Hürriyet Gazetesi’nde, haftada 5 gün ve aylık Yaklaşım Dergisi’nde güncel mali ve ekonomik konularla ilgili düzenli olarak yazıları yayınlanmaktadır.

Yapmış olduğu çalışmalar nedeniyle, 1999 yılında Nokta Dergisi’nin “Doruktakiler Özel Bilim Ödülü”nü alarak “Yılın Bilim Adamı” seçilen, Gazi Üniversitesi’nin 80. yılında da “En Başarılı Bilim Adamı” ödülünü alan KIZILOT’un vergi ve muhasebe konularıyla ilgili olarak şimdiye kadar 58 cilt kitabı, 9 adet mizah kitabı, 4000 civarında da makalesi yayımlanmıştır.

En çok ilgi gören kitapları; İnşaat Muhasebesi Vergilendirilmesi, Mevzuatı ve Asgari İşçilik (17. Baskı), Vergi İhtilafları ve Çözüm Yolları (22. Baskı), Kaçakçılık Suçları ve Naylon Fatura İhtilafları (4. Baskı), Vergi Uyuşmazlıklarıyla İlgili Ortalama Kâr Hadleri, Servet Beyanı ve Uygulaması, Gayrimenkul Rehberi (10. Baskı), Vergi Usul Kanunu ve Uygulaması, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Uygulaması, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması (6.Baskı), Gelir Vergisi Kanunu ve Uygulaması, Vergi Uyuşmazlıklarıyla İlgili Danıştay Kararları ve Özelgeler (8 Cilt), Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi (4. Baskı).

 

Av. Zuhal KIZILOT

Karabük doğumlu olan Zuhal KIZILOT, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak meslek hayatına başlamıştır. İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Ceza Hukuku ve Vergi Hukuku alanlarında bazı büyük Şirketlerde hukuk müşavirliği yapmıştır. Şu anda Ankara Barosu’na kayıtlı avukat olarak mesleğine devam etmekte “Vergi İhtilafları” ağırlıklı olarak kendi hukuk bürosunda faaliyetini sürdürmektedir.

Günlük Hürses Gazetesi’nde, her gün “Hukuki Yaklaşım” adlı köşesinde güncel hukuki konularda şimdiye kadar 500’ün üzerinde makalesi, günlük Star Gazetesi’nde de yaklaşık 150 makalesi yayımlanmıştır. Ayrıca Yaklaşım Dergisi’nde güncel mali ve hukuki konularla ilgili düzenli olarak makaleleri yayımlanmaktadır.

Elinizdeki kitabın yanı sıra 4. Baskısı yayımlanan eşi Prof. Dr. Şükrü Kızılot ile birlikte kaleme aldığı “Kaçakçılık Suçları ve Naylon Fatura İhtilafları” adlı eseri ve 9. Baskısı yayımlanan ve dört yazarlı ortak bir çalışma olan “Gayrimenkul Rehberi” adlı eseri bulunmaktadır. Ayrıca Türkiye Futbol Federasyonu Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Üyesidir.

 

                                                                                          

- Vergi Uyuşmazlığı Ve Bu Uyuşmazlıkların İdari Aşamada Çözümlenmesi

- Genel Açıklamalar

-İdari Aşamada Çözümlenebilecek Vergi Uyuşmazlıklarının Kapsamı Ve Nitelikleri

-Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesinin Mevzuat Ve Uygulama Alanları

-Vergi Hataları Kaynaklı Düzeltme Yoluyla İdari Aşamalarda Çözümlenmesi

-Vergi Cezalarının İndirimli Ödenmesi Yoluyla Uyuşmazlıkların İdari Aşamada Çözümlenmesi

-Vergi Uyuşmazlıklarının Yargı Aşamasında Çözümlenmesinin Türkiye’de Geçirdiği Aşamalar

-Vergi Mahkemelerinde Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi

-Vergi Mahkemesi Kararlarına Karşı Kanun Yolları

-Bölge İdare Mahkemelerinde Vergi Uyuşmazlıklarının İtiraz Yoluyla Çözümlenmesi

-Danıştay’da Vergi Uyuşmazlıklarının Temyiz Yoluyla Çözümlenmesi

-Ortak Hükümler Ve Özellikli Durumlar

-Danıştay Kararlarının Işığında Vergi Davalarına İlişkin Özellikli Durumlar

 

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ KISIM

VERGİ UYUŞMAZLIĞI VE BU UYUŞMAZLIKLARIN

İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL AÇIKLAMALAR

 

I- UYUŞMAZLIK KAVRAMI VE VERGİ UYUŞMAZLIĞI İLE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLABİLEN ETKENLER              51

A- UYUŞMAZLIK KAVRAMI VE VERGİ UYUŞMAZLIĞI……………………………………………………… 51

1- Uyuşmazlık Kavramı………………………………………………………………………………………………. 51

2- Vergi Uyuşmazlığı………………………………………………………………………………………………….. 52

B- VERGİ UYUŞMAZLIĞININ ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLABİLEN ETKENLER…………….. 52

1- Vergilendirme İşleminin Hukuka Aykırılığı……………………………………………………………….. 52

a- Vergilendirme İşleminin Yetki Yönünden Hukuka Aykırılığı………………………………………… 53

b- Vergilendirme İşleminin Konu Yönünden Hukuka Aykırılığı………………………………………… 54

c- Vergilendirme İşleminin Şekil Yönünden Hukuka Aykırılığı………………………………………… 54

d- Vergilendirme İşleminin Sebep Yönünden Hukuka Aykırılığı………………………………………. 55

2- Vergi İncelemeleri…………………………………………………………………………………………………. 56

3- Hatalı Vergi Tarhiyatı ve Ceza Uygulaması……………………………………………………………….. 58

4- Matrahın Düşük Beyanı…………………………………………………………………………………………… 59

5- Verginin Ödenmemesi……………………………………………………………………………………………. 61

6- Diğer Nedenler………………………………………………………………………………………………………. 61

II- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜM YERLERİ…………………………………………………………. 61

A- VERGİ İDARESİ VE YAPISI İLE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ               62

1- Vergi İdaresi…………………………………………………………………………………………………………. 62

2- Vergi İdaresinin Yapısı…………………………………………………………………………………………… 63

3- Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesi……………………………………………… 65

a- Tanımı………………………………………………………………………………………………………………….. 65

b- Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesini Gerektiren Nedenler…………….. 65

B- VERGİ YARGISI VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMLENMESİ 67

1- Vergi Yargısı…………………………………………………………………………………………………………. 67

a- Vergi Yargısı Kavramı ve Vergi Yargısının Nitelikleri………………………………………………… 67

b- Vergi Yargısının Genel Yargı Sistemi İçindeki Yeri……………………………………………………. 69

c- Vergi Yargısı Sistemleri ve Vergi Yargısının Bağımsızlığı………………………………………….. 71

d- Vergi Yargısının Fonksiyonları………………………………………………………………………………… 75

2- Vergi Uyuşmazlıklarının Yargı Aşamasında Çö­zümlenmesi……………………………………….. 77

III- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ ÇÖZÜMÜNDE BAZI YABANCI ÜLKE UYGULAMALARI 78

A- FRANSA……………………………………………………………………………………………………………….. 78

B- İNGİLTERE……………………………………………………………………………………………………………. 80

C- ALMANYA……………………………………………………………………………………………………………… 82

D- AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ……………………………………………………………………………. 84

IV- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMÜNDE BAZI YABANCI ÜLKE UYGULAMALARI 86

A- FRANSA……………………………………………………………………………………………………………….. 86

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………………. 86

2- Yargı Aşaması………………………………………………………………………………………………………. 86

a- İdari Yargı…………………………………………………………………………………………………………….. 87

b- Adli Yargı……………………………………………………………………………………………………………… 88

B- İNGİLTERE……………………………………………………………………………………………………………. 88

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………………. 88

2- Yargı Aşaması………………………………………………………………………………………………………. 90

a- Genel Komiserler (General Commissioners)…………………………………………………………….. 90

b- Özel Komiserler (Special Commissioners)……………………………………………………………….. 90

c- Hakem Kurulları (Board of Referees)………………………………………………………………………… 91

d- Mahkemeler (Courts)………………………………………………………………………………………………. 91

e- Yüksek Mahkemeler (High Courts)…………………………………………………………………………… 91

C- ALMANYA……………………………………………………………………………………………………………… 92

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………………. 92

2- Yargı Aşaması………………………………………………………………………………………………………. 93

a- Vergi Mahkemeleri…………………………………………………………………………………………………. 93

b- Federal Maliye Divanı…………………………………………………………………………………………….. 94

D- AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ……………………………………………………………………………. 94

1- Genel Olarak…………………………………………………………………………………………………………. 94

2- Yargı Aşaması………………………………………………………………………………………………………. 95

a- Tax Court………………………………………………………………………………………………………………. 95

b- District Court…………………………………………………………………………………………………………. 95

c- Claim Court…………………………………………………………………………………………………………… 96

V- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ SONUÇLARI AÇISINDAN TÜRK VERGİ YARGISI SİSTEMİ…. 97

 

İKİNCİ BÖLÜM

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA

VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ

 

I- İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENEBİLECEK VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ KAPSAMI VE NİTELİKLERİ               100

A- KAPSAMI…………………………………………………………………………………………………………….. 100

B- NİTELİKLERİ……………………………………………………………………………………………………….. 100

II- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİNİN MEVZUAT VE UYGULAMA ALANLARI                101

A- VERGİ HATALARINI DÜZELTME MÜESSESESİNİN GELİŞİMİ…………………………………….. 101

B- CEZADA İNDİRİM MÜESSESESİNİN GELİŞİMİ………………………………………………………….. 102

1- Birinci Aşama……………………………………………………………………………………………………… 102

2- İkinci Aşama……………………………………………………………………………………………………….. 102

3- Üçüncü Aşama…………………………………………………………………………………………………….. 103

4- Dördüncü Aşama…………………………………………………………………………………………………. 103

5- Son Aşama………………………………………………………………………………………………………….. 103

C- PİŞMANLIK VE ISLAH UYGULAMASININ GELİŞİMİ…………………………………………………… 103

D- UZLAŞMA MÜESSESESİNİN GELİŞİMİ……………………………………………………………………. 104

1- 205 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenleme………………………………………………………………… 104

2- 485 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenleme………………………………………………………………… 104

3- 2365 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenleme………………………………………………………………. 105

4- 3239 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenleme………………………………………………………………. 105

5- 4008 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenleme………………………………………………………………. 105

6- 4369 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenlemeler…………………………………………………………… 105

7- 4444 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenlemeler…………………………………………………………… 107

8- Diğer Düzenlemeler……………………………………………………………………………………………… 107

III- VERGİ HATALARINDAN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN DÜZELTME YOLUYLA İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ          108

A- VERGİ HATALARININ TANIMI VE KAPSAMI……………………………………………………………… 108

B- İDARİ AŞAMALARDA DÜZELTİLEBİLECEK VERGİ HATALARI……………………………………. 111

1- Hesap Hataları…………………………………………………………………………………………………….. 111

a- Matrah Hataları…………………………………………………………………………………………………….. 111

b- Vergi Miktarında Hatalar……………………………………………………………………………………….. 113

c- Mükerrer Vergilendirme………………………………………………………………………………………… 114

2- Vergilendirme Hataları………………………………………………………………………………………….. 115

a- Mükellefin Şahsında Hata……………………………………………………………………………………… 115

b- Mükellefiyette Hata………………………………………………………………………………………………. 116

c- Mevzuda (Konuda) Hata………………………………………………………………………………………… 117

d- Vergilendirme ve Muafiyet Döneminde Hata……………………………………………………………. 118

3- Uzlaşılan Vergi ve Cezalarda Hata Bulunması Halinde Düzeltme Yapılıp Yapılmayacağı 119

C- VERGİ HATALARININ ORTAYA ÇIKMASI VE HATALARI DÜZELTMEYE YETKİLİ ORGANLAR 121

1- Vergi Hatalarının Ortaya Çıkarılması……………………………………………………………………… 121

2- Vergi Hatalarını Düzeltmeye Yetkili Organlar………………………………………………………….. 121

D- DÜZELTME HÜKÜMLERİNE GÖRE DÜZELTİLMESİ MÜMKÜN OLMAYAN VERGİ HATALARI 122

E- VERGİ HATALARINDAN ORTAYA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARIN DÜZELTİLMESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER           123

1- Düzeltme İsteminde Bulunma………………………………………………………………………………… 123

2- Düzeltme İsteminin İncelenmesi……………………………………………………………………………. 124

3- Düzeltme İşleminin Yerine Getirilmesi……………………………………………………………………. 125

4- Vergi Hatalarını Düzeltmede Zamanaşımı……………………………………………………………….. 125

F- DÜZELTMENİN KAPSAMI VE ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR………………………………………… 126

1- Düzeltmenin Kapsamı…………………………………………………………………………………………… 126

2- Özellikli Bazı Durumlar…………………………………………………………………………………………. 126

a- Davasız Ödeme……………………………………………………………………………………………………. 126

b- Ceza İndiriminden Yararlanarak Ödeme…………………………………………………………………. 127

c- Uzlaşma Konusu Olan Tarhiyatlarda Vergi Hatası……………………………………………………. 127

d- Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay Kararlarının Uygulanmasında Hata Yapılması                127

e- Ödeme Emirlerine Karşı Açılan Davaların Vergi Mahkemeleri veya Danıştayca Reddi… 127

f- Vergi Cezalarında Düzeltme…………………………………………………………………………………… 127

g- Vergi Mahkemeleri veya Danıştay Kararlarında Hata Bulunması Durumu…………………… 128

G- RE’SEN DÜZELTME……………………………………………………………………………………………… 128

H- DÜZELTME TALEBİ İLE DAVA AÇMA İLİŞKİSİ………………………………………………………….. 129

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 129

a- Vergi Mahkemesinde Dava Açma Süresi İçinde Düzeltme Talebinde Bulunanlar………… 129

b- Vergi Mahkemesinde Dava Açma Süresi Geçtikten Sonra Düzeltme Talebinde Bulunanlar 129

2- Dava Açma Süreleri İçinde Yapılan Düzeltme Başvuruları……………………………………….. 130

3- İdari Makamların Sükûtu (Düzeltme Başvurusuna Yanıt Vermemesi)…………………………. 132

4- Dava Açma Süresi Geçtikten Sonra Düzeltme Talebinde Bulunulması (Şikayet Yoluyla Başvuru)             133

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 133

b- Şikayet Hakkının Kullanılması………………………………………………………………………………. 136

c- İdarenin Cevap Süresi………………………………………………………………………………………….. 137

d- Bekleme Süresi İçinde Verilen Kesin Olmayan Cevaplar…………………………………………. 138

I- DÜZELTME TALEBİ İLE DAVA AÇMA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN OLUŞUM SÜRECİ……………. 142

1- Re’sen Düzeltme İşlemi İle Yargısal Süreç Arasındaki İlişki…………………………………….. 142

2- İsteme Bağlı Düzeltme İşlemi ve Yargısal Süreç Arasındaki İlişki…………………………….. 143

a- Dava Açma Süresi İçindeki Düzeltme İsteminin Yargı Süreciyle İlişkisi…………………….. 144

b- Dava Açma Süresi Geçtikten Sonra Yapılan Düzeltme İsteminin Yargısal Süreçle İlişkisi 144

J- DAVA AÇMA SÜRESİ GEÇTİKTEN SONRA YAPILAN DÜZELTME BAŞVURULARI İLE YARGISAL ÇÖZÜM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÖZELLİKLERİ      145

1- Düzeltme ve Şikayet Yoluyla Açılacak Davanın Niteliği ve Konusu…………………………… 146

2- Vergi Hatası – Hukuki Uyuşmazlık Ayrımı ve Önemi…………………………………………………. 147

3- Düzeltme ve Şikayet Yoluyla Açılan Davanın Görüleceği Yargı Yeri………………………….. 149

4- Davanın Açılacağı Süre………………………………………………………………………………………… 150

K- VERGİ HATALARINDAN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN DÜZELTME YOLUYLA İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİNİN TARAFLAR AÇISINDAN SONUÇLARI…………………………………………………………………………………………………………….. 150

1- Mükellef Açısından Düzeltme İşleminin Sonuçları……………………………………………………. 150

a- Uyuşmazlığın Sona Ermesi Bakımından…………………………………………………………………. 150

b- Emek ve Zaman Kaybı İle Bazı Giderlerin Önlenmesi Bakımından……………………………. 150

c- Gecikme Faizi Ödemekten Kurtulma Bakımından……………………………………………………. 151

2- İdare Açısından Düzeltme İşleminin Sonuçları………………………………………………………… 151

a- Uyuşmazlığın Sona Ermesi Bakımından…………………………………………………………………. 151

b- İdarenin Mükellefler Üzerinde Yarattığı Güven Bakımından………………………………………. 151

c- Emek ve Zaman Kaybı İle Bazı Giderlerin Önlenmesi Bakımından……………………………. 151

IV- VERGİ CEZALARININ İNDİRİMLİ ÖDENMESİ YOLUYLA UYUŞMAZLIKLARIN İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ        152

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 152

B- İNDİRİMLİ ÖDEMENİN TANIMI VE KAPSAMI…………………………………………………………….. 152

1- İndirimli Ödemenin Tanımı……………………………………………………………………………………. 152

2- İndirimli Ödemenin Kapsamı…………………………………………………………………………………. 153

a- Verginin Türü Bakımından…………………………………………………………………………………….. 153

b- Cezanın Türü Bakımından……………………………………………………………………………………… 153

c- Tarhiyatların Türü Bakımından………………………………………………………………………………. 154

C- İNDİRİMLİ ÖDEMEDEN YARARLANABİLMENİN KOŞULLARI………………………………………. 154

1- Vergi Aslı İle Cezanın Dava Konusu Yapılmaması…………………………………………………… 154

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 154

b- Kollektif Şirket Ortaklarında Ceza İndirimi Uygulaması……………………………………………. 155

c- Adi Ortaklıklarda Ceza İndirimi Uygulaması……………………………………………………………. 156

d- Mirasçıların Cezaya Muhatap Oldukları Durumlarda Cezada İndirim………………………….. 156

e- Tarhiyatın Usul Yönünden Terkin Edildiği Durumlarda Cezada İndirim………………………. 156

f- Matrah Farkının Kısmen Dava Edildiği Durumlarda Cezada İndirim…………………………….. 156

2- Dava Açma Süresi İçinde İndirim İçin Başvurulmuş Olması…………………………………….. 158

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 158

b- Uzlaşmanın Vaki Olmaması Durumunda Yapılacak Başvuru…………………………………….. 158

c- Dava Açma Süresi İçinde Davadan Vazgeçilerek İndirim İstenebileceği……………………. 159

d- Talepte Bulunmadan İndirimli Ödeme…………………………………………………………………….. 159

3- Vergi Aslı İle Cezanın İndiriminden Sonraki Kısmının Kanunda Belirtilen Süre İçinde Ödenmesi               160

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 160

b- Ödemenin Vadesinde Yapılması……………………………………………………………………………. 160

c- Vergi ve Ceza İhbarnamelerinin Farklı Tarihlerde Tebliği…………………………………………. 161

d- Vergi Aslının Taksitle Ödeneceği Durumlar…………………………………………………………….. 161

D- CEZALARDA YAPILACAK İNDİRİMİN TUTARI…………………………………………………………… 164

1- Vergi Ziyaı Cezasında İndirim……………………………………………………………………………….. 164

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 164

b- 1/2 Oranındaki İndirim Mükellefiyet Boyunca Bir Kez Uygulanacaktır………………………… 164

c- Aynı Anda Birden Fazla Vergi Ziyaı Cezası İçin 1/2 Oranındaki İndirimden Yararlanılabilecektir               164

d- Cezaların Tekerrürü Nedeniyle Artırımlar da İndirim Kapsamındadır…………………………. 165

e- İndirim Uygulamasında Kesilen Cezaların İlgili Olduğu Vergilerin Farklı Türden Olması İndirim Oranını Etkilemez 165

2- Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezalarında İndirim………………………………………………… 166

E- İNDİRİMLİ ÖDEME UYGULAMASININ SONUÇLARI……………………………………………………. 166

1- Mükellef Açısından İndirimli Ödemenin Sonuçları……………………………………………………. 166

a- Uyuşmazlığın Sona Ermesi Bakımından…………………………………………………………………. 166

b- Emek ve Zaman Kaybı İle Bazı Giderleri Önlemesi Bakımından……………………………….. 166

c-…………………………….. Mükellefin Cezanın Bir Kısmından ve Faizden Kurtulması Bakımından     166

d- Vergi Aslı ile Cezanın İndirimden Sonraki Kısmının Vadesinde Ödenmemesinin Mükellef Aleyhine Olması Bakımından        167

e- Ödeme Süresinin Uzayabilmesi Bakımından…………………………………………………………… 167

2- İdare Açısından İndirimli Ödemenin Sonuçları………………………………………………………… 167

a- Uyuşmazlığın Sona Ermesi Bakımından…………………………………………………………………. 167

b- Emek ve Zaman Kaybı ile Bazı Giderlerin Önlenmesi Bakımından……………………………. 167

c-……………………………….. Vergi Aslının Gecikme Faizinin ve Kısmen Cezanın Tahsil Edilmesi     168

d- Mükellefin Vadesinde Ödeme Yapmaması……………………………………………………………… 168

F- GÜMRÜK KANUNUNDA CEZALARDA İNDİRİM UYGULAMASI……………………………………… 169

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 169

2- Gümrük Para Cezalarında İndirim Uygulamasının Kapsamı……………………………………… 169

3- Gümrük Para Cezalarında İndirimden Yararlanma Koşulları…………………………………….. 169

a-……………………………………………………………………………………………………….. Dava Açılmaması     169

b-…………………………………………………………………………………….. Başvuru ve Süresinde Ödeme     170

V- PİŞMANLIK VE ISLAH…………………………………………………………………………………………… 171

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 171

B- PİŞMANLIK VE ISLAH KURUMUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ……………………………………………… 171

C- PİŞMANLIK VE ISLAHIN TANIMI VE KAPSAMI…………………………………………………………. 173

1-………………………………………………………………………………………………………………………. Tanımı     173

2-……………………………………………………………………………………………………………………. Kapsamı     174

a- Pişmanlık Kapsamına Giren Vergiler ve Harçlar……………………………………………………… 174

b- Pişmanlık Kapsamına Giren Suç ve Cezalar…………………………………………………………… 175

D- PİŞMANLIK HÜKMÜNDEN YARARLANABİLMEK İÇİN UYULMASI GEREKEN KOŞULLAR…………………………………. 178

1- Pişmanlığın Uygulanmasını İstemek Bakımından Gerekli Koşullar (Kendiliğinden Haber Verme)               178

a-……………………………………………….. Haber Verme Tarihinden Önce İhbar Yapılmamış Olması     182

b- Haber Verme Tarihinden Önce İncelemeye Başlanmamış Takdir Komisyonuna Başvurulmamış Olması   184

2-……………………………………… Dilekçenin Verilmesinden Sonra Sağlanması Gereken Koşullar     188

a-…………………………………………………………… Hiç Verilmemiş Olan Beyannamelerin Verilmesi     188

b-………………………………………………………………….. Eksik ve Yanlış Beyanların Tamamlanması     190

c-……………………….. Ödeme Süresi Geçmiş Vergilerin Pişmanlık Zammı İle Birlikte Ödenmesi     191

E- PİŞMANLIK VE ISLAH TALEBİYLE VERİLEN BEYANNAMELER ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER               196

F- KANUNİ SÜREDEN SONRA VERİLEN EK BEYANNAMELER……………………………………….. 198

G- PİŞMANLIK VE ISLAH TALEBİNİN REDDİ DURUMUNDA YAPILACAK İŞLEMLER………….. 198

H- PİŞMANLIK VE ISLAH KOŞULLARINA UYULMAMASI………………………………………………… 199

1- Beyannamenin 15 Günlük Sürede Verilmemesi………………………………………………………. 199

2- Süresinde Verilen Beyanname Üzerinden Tarh Edilen Vergilerden Ödeme Süresi Geçenler İle Pişmanlık Zammının Süresinde Ödenmemesi    199

I- PİŞMANLIK VE ISLAH HÜKÜMLERİNİN (ŞARTLARININ) YERİNE GETİRİLEMEMESİNİN SONUÇLARI             200

J- PİŞMANLIK VE ISLAH HÜKÜMLERİNİN (ŞARTLARININ) YERİNE GETİRİLMESİNİN TARAFLAR AÇISINDAN SONUÇLARI             200

1- Pişmanlık ve Islah Uygulamasının Mükellef Açısından Sonuçları……………………………… 200

a- Vergi Suç ve Cezasını Önlemesi Bakımından…………………………………………………………. 200

b- Vergi Uyuşmazlığını Önleme Bakımından……………………………………………………………….. 201

c- Emek ve Zaman Kaybı ile Bazı Giderleri Önlemesi Bakımından……………………………….. 201

d- İyi Niyetli Mükellefleri Koruması Bakımından………………………………………………………….. 201

2- Pişmanlık ve Islah Uygulamasının İdare Açısından Sonuçları………………………………….. 202

a- Uyuşmazlığın Sona Ermesi Bakımından…………………………………………………………………. 202

b- Emek ve Zaman Kaybı ile Bazı Giderleri Önlemesi Bakımından……………………………….. 202

c- Takdir Komisyonlarının Yükünü Azaltmak Bakımından…………………………………………….. 202

d- Vergiyi Tahsil Etme Bakımından……………………………………………………………………………. 203

e-…………… Düşük Beyanda Bulunmayı veya Hiç Beyanda Bulunmamayı Önleme Bakımından     203

f- İdare-Mükellef İlişkileri Bakımından………………………………………………………………………… 203

g-…………………………….. Beyanname Verilmemesinin İşleme Konu Yapılamaması Bakımından     203

K- PİŞMANLIK VE ISLAH UYGULAMASI İLE İLGİLİ ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR….. 204

1- Pişmanlıkla Verilen Beyannamede Zarar Beyan Edilmesi veya Vergiye Tabi Matrah Bulunmaması          204

2- Pişmanlık ve Islah Talebiyle Verilen Beyannamede Daha Önce Tevkif (Kesinti) Suretiyle Ödenmiş Vergilerin Mahsup Edilecek Vergi Olarak Gösterilmesi Durumu……………………………………………………………………………………………….. 207

3- Beyanname Verilmeyen Hesap Dönemi İçin Kanuni Sürenin Bitimini İzleyen İlk Gün İçinde Olayın Takdir Komisyonuna Sevk İşlemini Takiben Aynı Gün Pişmanlık Talebiyle Beyanname Verilmesi…………………………………………………………. 208

4- İlgili Dönem İçin Beyanname Verilmemesini Haklı Gösteren Açık Bir Neden Bulunmaması Durumunda Mükellefe Beyana Çağrı Mektubu Gönderilmesi……………………………………………………………………………………………………………………………… 208

5- Pişmanlık ve Islah Talebinde Bulunan Mükellefin Koşulları Yerine Getiremeden Ölümü 210

6- Mücbir Sebep ve Zor Durum İle Pişmanlık ve Islah Kurumu İlişkisi…………………………… 211

7- Pişmanlık ve Islah Hükümlerinden Yararlanılan Olayla İlgili Olarak Daha Sonra İnceleme Yapılabilmesi ve Re’sen Takdire Gidilebilmesi          211

8- Veraset ve İntikal Vergisinde Pişmanlık…………………………………………………………………. 212

9- Beyannamenin Haber Verme Dilekçesi Olmaksızın ve Dilekçenin Pişmanlık Talebi Olmaksızın Verilmesi Halleri  214

a- Beyannamenin Haber Verme Dilekçesi Olmaksızın Verilmesi………………………………….. 214

b- Haber Verme Dilekçesinde Pişmanlık Talebinden Söz Edilmemesi…………………………… 214

10- Zirai Kazanç Elde Edenlerde Pişmanlık………………………………………………………………… 215

11- Takdire Sevk İşleminden Sonra Pişmanlık Talebinde Bulunulması…………………………. 215

12- Pişmanlık Müessesesinde 15 Günlük Sürenin Sonunun Tatile Rastlaması Durumunda Sürenin Uzamayacağı       215

13- İhtirazi Kayıtla Pişmanlık Yoluyla Beyanname Verilmesi……………………………………….. 217

14- Pişmanlık Talebinin Kabulü İçin Dava Açılması…………………………………………………….. 218

VI- YANILMA……………………………………………………………………………………………………………. 221

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 221

B- YANILMANIN SONUÇLARI……………………………………………………………………………………… 222

1- 01.08.2010 Öncesi……………………………………………………………………………………………….. 222

2- Yeni Uygulama…………………………………………………………………………………………………….. 222

VII- UZLAŞMA………………………………………………………………………………………………………….. 223

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 223

B- YILLAR İTİBARİYLE UZLAŞMA SONUÇLARI…………………………………………………………….. 226

1- Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Sonuçları……………………………………………………………………….. 226

2- Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Sonuçları………………………………………………………………………. 226

3- Tarhiyat Öncesi ve Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Komisyonu Faaliyetleri………………………. 227

C- 4369 SAYILI YASA İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER……………………………………………………. 230

1- Kısmi Uzlaşmanın Yapılabileceği…………………………………………………………………………… 230

2- Dava Açma Süresi Bitmeden İdarenin Son Önerisinin Kabul Edilebileceği………………… 231

3- Uzlaşma Görüşmelerine Meslek Odalarından Temsilcilerin ve Avukatların Katılabileceği 233

D- UZLAŞMANIN KONUSU VE KAPSAMI……………………………………………………………………… 234

1- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 234

2- 4444 ve 4369 Sayılı Kanunlarla Yapılan Değişiklikler……………………………………………… 235

E- UZLAŞMA YAPILMASININ NEDENLERİ……………………………………………………………………. 237

F- TARHİYAT ÖNCESİ UZLAŞMA………………………………………………………………………………… 237

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 237

2- Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın Bir Vergi İncelemesine Dayalı Olarak Talep Edilebileceği 239

a-…………………………………………………………………………………………………………. Genel Açıklama     239

b- Usulsüzlük Cezalarının TÖU Kapsamına Girdiği………………………………………………………. 239

3- Komisyonların Oluşturulması………………………………………………………………………………… 239

a- 2, 3 ve 4. Gruplara Bağlı Vergi Müfettişlerince Yapılan İncelemelerde………………………. 240

b- Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına Bağlı Müfettişlerce Yapılacak İncelemelerde         241

4- Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın Yapılması………………………………………………………………….. 242

a- Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Talebi……………………………………………………………………………. 242

b- Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Talebi Süresi………………………………………………………………….. 244

c- Uzlaşmanın Yapılması………………………………………………………………………………………….. 246

d- Uzlaşma Kesinliği ve Dava Konusu Edilemeyeceği…………………………………………………. 249

e- Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın Sonuçları…………………………………………………………………… 250

5- Tarhiyat Öncesi Uzlaşma ve Hapis Cezası……………………………………………………………… 256

G- TARHİYAT SONRASI UZLAŞMA……………………………………………………………………………… 258

1- Tarhiyat Sonrası Uzlaşmanın Tanımı ve Kapsamı……………………………………………………. 258

2- Uzlaşma Talebinin Yapılması………………………………………………………………………………… 258

a- Uzlaşma Talebinde Bulunabilecek Kişiler………………………………………………………………. 258

b- Uzlaşma Talebinin Yapılacağı Süre……………………………………………………………………….. 259

H- UZLAŞMA KOMİSYONLARININ OLUŞUMU……………………………………………………………….. 262

1- Uzlaşma Komisyonlarının Yetki Sınırları………………………………………………………………… 262

a- Vergi Dairesi Başkanlığı Uzlaşma Komisyonu………………………………………………………… 265

b- Vergi Dairesi Uzlaşma Komisyonu…………………………………………………………………………. 265

2- Uzlaşma Talebinin Yapılacağı Mercii……………………………………………………………………… 267

3- Uzlaşma Talebinin Şekli……………………………………………………………………………………….. 267

4- Uzlaşma Talebinin İncelenmesi ve Görüşmelerin Yapılması…………………………………….. 269

5- Uzlaşma Gününün Ertelenmesi……………………………………………………………………………… 270

6- Belediyeler ve İl Özel İdareleri Tarafından Tarh Edilen Vergi ve Kesilen Cezalarda Tarhiyat Sonrası Uzlaşma        271

a- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 271

b- Uzlaşma Komisyonlarının Oluşturulması………………………………………………………………… 271

c- Uzlaşma Talebi Talep Süresi ve İncelenmesi………………………………………………………….. 272

d- Uzlaşmanın Sonuçları…………………………………………………………………………………………… 274

7- Uzlaşma Konusu Yapılabilecek ve Yapılamayacak Cezalar……………………………………… 275

8- Tarhiyat Sonrası Uzlaşmanın Sonuçları………………………………………………………………….. 275

a- Uzlaşmanın Kesinliği……………………………………………………………………………………………. 275

b- Uzlaşma ve Vergi Mahkemelerinde Dava Açma………………………………………………………. 276

c- Uzlaşma ve Cezalarda İndirme………………………………………………………………………………. 283

d- Ödeme Zamanı ve Gecikme Faizi………………………………………………………………………….. 283

9- Uzlaşılan Vergiler ve Bununla İlgili Faiz ve Cezanın Vadesinde Ödenmemesinin Uzlaşmayı Geçersiz Kılmayacağı                284

I- TARHİYAT ÖNCESİ VE TARHİYAT SONRASI UZLAŞMANIN KARŞILAŞTIRILMASI (MUKAYESE TABLOSU)   285

J- GÜMRÜK YÜKÜMLÜLÜKLERİNDE UZLAŞMA……………………………………………………………. 287

1- Uzlaşmanın Kapsamı……………………………………………………………………………………………. 287

2- Uzlaşmaya Konu Olabilecek ve Olamayacak Alacaklar…………………………………………… 288

a- Uzlaşmaya Konu Olabilecek Alacaklar…………………………………………………………………… 288

b- Uzlaşmaya Konu Olamayacak Alacaklar………………………………………………………………… 289

3- Uzlaşma Komisyonları………………………………………………………………………………………….. 289

a- Komisyonların Oluşumu……………………………………………………………………………………….. 289

b- Uzlaşma Komisyonlarının Yetkisi………………………………………………………………………….. 289

4- Başvuru Süresi ve Şekli……………………………………………………………………………………….. 290

a- Uzlaşma Talebinde Bulunabilecek Kişiler………………………………………………………………. 290

b- Başvurunun Şekli………………………………………………………………………………………………… 291

c- Başvuru Süresi……………………………………………………………………………………………………. 291

5- Uzlaşma Talebinin İncelenmesi…………………………………………………………………………….. 291

6- Uzlaşma Talebinin Sonuçları…………………………………………………………………………………. 292

7- Uzlaşma Görüşmesi…………………………………………………………………………………………….. 292

a- Uzlaşma Görüşmelerinde Bulunabilecek Kişiler……………………………………………………… 292

b- Uzlaşma Görüşmelerinin Yapılması……………………………………………………………………….. 293

c- Uzlaşma Gününün Ertelenmesi……………………………………………………………………………… 293

d- Uzlaşma İşlemleri Hangi Sürelerde Bitirilmelidir?……………………………………………………. 294

8- Uzlaşmanın Sonuçları…………………………………………………………………………………………… 294

a- Yapılacak İşlemler……………………………………………………………………………………………….. 294

b- Uzlaşılan Tutarların Dava ve İtiraz Konusu Yapılamayacağı……………………………………… 294

c- Uzlaşmanın Temin Edilememesi, Uzlaşmanın Vaki Olmaması Kavramları ve Hukuki Sonucu Nedir?        294

d- Uzlaşma Görüşmesinde “Uzlaşma Vaki Olmamasına Rağmen” Daha Sonra Uzlaşma Sağlanabilir mi?    295

9- İtiraz ve Kanun Yolu……………………………………………………………………………………………… 295

10- Ödeme………………………………………………………………………………………………………………. 296

11- Uzlaşma ve İtirazın Aynı Anda Kullanılamayacağı…………………………………………………. 296

12- Teminatlı İşlemlerde Uzlaşma……………………………………………………………………………… 296

 

İKİNCİ KISIM

VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ VERGİ MAHKEMELERİNDE DAVA

YOLUYLA ÇÖZÜMLENMESİ (VERGİ DAVALARI)

 

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL AÇIKLAMALAR

 

I- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ KAPSAMI VE YARGI YOLUYLA ÇÖZÜMLENMESİ……………. 301

A- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ KAPSAMI………………………………………………………………….. 301

B- YARGI YOLUYLA ÇÖZÜM……………………………………………………………………………………… 302

II- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMLENMESİNİN TÜRKİYE’DE GEÇİRDİĞİ AŞAMALAR         303

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 303

B- VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMLENMESİNİN TÜRKİYE’DE GEÇİRDİĞİ AŞAMALAR         304

1- Birinci Aşama (1982 İdari Yargı Reformu Öncesi)……………………………………………………. 304

a- Vergi Usul Kanunu’na Tâbi Olan Vergilere İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü……………….. 304

b- VUK Kapsamında Olmayan Vergilere İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü………………………. 305

2- İkinci Aşama (1982 İdari Yargı Reformu Sonrası)…………………………………………………….. 306

III- VERGİ YARGILAMASINDA HAKİM OLAN İLKELER…………………………………………………… 307

A- RE’SEN ARAŞTIRMA İLKESİ………………………………………………………………………………….. 308

B- YAZILI OLMA İLKESİ…………………………………………………………………………………………….. 308

C- TOPLU YARGILAMA USULÜ İLKESİ……………………………………………………………………….. 309

D- KIYAS YAPILMAMA İLKESİ……………………………………………………………………………………. 309

IV- VERGİ YARGISINDA GÖREVLİ ORGANLAR……………………………………………………………. 310

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 310

B- VERGİ MAHKEMELERİ………………………………………………………………………………………….. 311

1- Kuruluşu ve İşleyişi……………………………………………………………………………………………… 311

2- Görevleri…………………………………………………………………………………………………………….. 311

a- Genel Olarak Vergi Mahkemelerinin Görevleri………………………………………………………… 311

b- Vergi Mahkemelerinin Tek Hakimle Çözeceği Uyuşmazlıklar……………………………………. 311

C- BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ………………………………………………………………………………. 312

1- Kuruluşu ve İşleyişi……………………………………………………………………………………………… 312

a- Genel Olarak Bölge İdare Mahkemesi Üyeliği…………………………………………………………. 313

b- Bölge İdare Mahkemesi Üyeliğine Devamlı Atama…………………………………………………… 313

2- Bölge İdare Mahkemelerinin Görevleri…………………………………………………………………… 313

D- VERGİ VE BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ KURULAN İLLER………………………………………. 313

1- Vergi Mahkemelerinin Kurulduğu İller ve Bağlı Oldukları Bölge İdare Mahkemeleri…….. 314

2- Vergi Mahkemesi Bulunmayan İller ve Bağlı Oldukları Bölge İdare Mahkemeleri……….. 315

E- DANIŞTAY…………………………………………………………………………………………………………… 317

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 317

2- Danıştay’ın Kuruluşu……………………………………………………………………………………………. 317

3- Danıştay’ın Vergi Uyuşmazlıkları İle İlgili Görevleri…………………………………………………. 317

a- Genel Olarak……………………………………………………………………………………………………….. 317

b- Danıştay Dava Dairelerinin Görevleri…………………………………………………………………….. 318

c- Danıştay Vergi ve İdari Dava Daireleri Kurullarının Görevleri…………………………………… 320

d- Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Görevleri………………………………………………… 321

 

İKİNCİ BÖLÜM

VERGİ MAHKEMELERİNDE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMLENMESİ

 

I- VERGİ DAVASININ KAPSAMI KONUSU VE DAVA AÇMA HAKKININ DOĞMASI………………. 325

A- DAVANIN KAPSAMI………………………………………………………………………………………………. 325

B- DAVA KONUSU VE DAVA AÇMA HAKKININ DOĞMASI………………………………………………. 325

1- İlave Bir Verginin Tarh Edilmiş Olması…………………………………………………………………… 326

2- Ceza Kesilmesi ve Muhataba Tebliğ Edilmiş Olması……………………………………………….. 327

3- Vergi Hatalarının Şikayet Yoluyla Düzeltilmesi Başvurusunun Reddi Durumunda Dava Açılması              328

4- Uzlaşmanın Vaki Olmaması veya Temin Edilememesi Durumunda Dava Açılması……… 328

5- Uzlaşma Komisyonlarının Uzlaşma Talebini Yetkisizlik ve Süre Aşımı Nedeniyle Reddetmeleri Durumunda Dava Açılması   329

6- Takdir Komisyonlarının Bazı Kararlarına Karşı Dava Açılması………………………………….. 330

7- Tebliğ Edilen Ödeme Emrine Karşı Dava Açılması………………………………………………….. 333

8- İhtiyati Tahakkuk ve İhtiyati Haciz İşlemlerine Karşı Dava Açılması………………………….. 333

9- İhtirazi Kayıtla Yapılan Beyanda Dava Açılması………………………………………………………. 334

10- Teminat İsteme Yazısı Dava Konusu Edilebilir………………………………………………………. 334

C- DAVA KONUSU EDİLEMEYECEK İŞLEMLER……………………………………………………………. 335

1- Özelgelerin (Muktezaların) Dava Konusu Edilemeyeceği………………………………………….. 335

2- Genel Tebliğ İç Genelge ve Genel Yazılar………………………………………………………………. 336

3- Vergi İnceleme Raporu…………………………………………………………………………………………. 337

4- Vergi Dairesince Zarar Mahsubu KDV İndirimi Türü İndirimlerin Yapılamayacağının veya Tutarının Azaltıldığının Bildirilmesi               338

5- Gecikme Zammının veya Vergi Borcunun Ödenmesi Yazısı……………………………………… 338

6- Re’sen Mükellefiyet Tesisi……………………………………………………………………………………. 339

7- Haciz İşlemlerinin Dava Konusu Yapılabilirliği………………………………………………………… 340

8- Vergi Dairesi’nin Cevap Yazısı………………………………………………………………………………. 340

9- Sirkülerlerin Dava Konusu Edilebilirliği………………………………………………………………….. 340

D- VERGİ DAİRESİ YÖNÜNDEN DAVA KONUSU VE DAVA AÇMA HAKKININ DOĞMASI…….. 342

II- VERGİ DAVALARINDA GÖREV VE YETKİ………………………………………………………………… 342

A- GÖREVLİ YARGI YERİ………………………………………………………………………………………….. 342

1- İdare Mahkemelerinin Görevleri…………………………………………………………………………….. 343

2- Vergi Mahkemelerinin Görevleri……………………………………………………………………………. 344

B- GÖREV KONUSUNUN MAHKEMECE İNCELENMESİ………………………………………………….. 345

C- GÖREV UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİ………………………………………………………………… 346

1- Danıştay Dava Daireleri Arasında Görev Uyuşmazlığının Giderilmesi……………………….. 346

2- İdare ve Vergi Mahkemelerinin Görev Uyuşmazlığının Giderilmesi…………………………… 346

3- Danıştay ve Vergi Mahkemesi Arasında Uyuşmazlığının Giderilmesi………………………… 347

D- YETKİLİ VERGİ MAHKEMESİ…………………………………………………………………………………. 347

1- Yetkili Vergi Mahkemesinin Belirlenmesine İlişkin Genel Bilgi…………………………………. 347

2- Mahkemenin Yetki İtirazını İncelemesi…………………………………………………………………… 348

3- Yetki Uyuşmazlığının Giderilmesi………………………………………………………………………….. 349

E- MERCİ TAYİNİ……………………………………………………………………………………………………… 349

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 349

2- Fiili Engel Bulunması Durumu……………………………………………………………………………….. 350

3- Hukuki Engel Bulunması Durumu…………………………………………………………………………… 350

4- İki Mahkemenin Yetki Sınırında Tereddüt Edilmesi Durumu……………………………………… 350

III- BAĞLANTILI DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ…………………………………………………………… 351

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 351

B- BAĞLANTI KAVRAMI VE BAĞLANTININ ŞARTLARI…………………………………………………… 351

1- Aynı Maddi ya da Hukuki Sebepten Doğmuş Olma…………………………………………………… 351

2- Davalardan Birisi Hakkında Verilecek Kararın Diğerini de Etkileyebilecek Nitelikte Olması 352

3- Davaların Aynı Yargılama Aşamasında Bulunması………………………………………………….. 353

C- BAĞLANTININ BELİRLENMESİ………………………………………………………………………………. 354

D- BAĞLANTILI DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ YÖNTEMİ…………………………………………….. 354

1- Aynı Mahkemede Görülmekte Olan Davaların Birleştirilmesi……………………………………. 354

2- Ayrı Mahkemelerde Görülmekte Olan Davaların Birleştirilmesi………………………………… 355

E- BAĞLANTI İDDİASININ MAHKEMELERCE KABUL EDİLMEMESİ…………………………………. 356

F- BAĞLANTILI DAVALARLA İLGİLİ DİĞER KURALLAR…………………………………………………. 356

IV- VERGİ DAVASININ TARAFLARI…………………………………………………………………………….. 357

A- DAVACI (VERGİ DAVASI AÇABİLECEK OLANLAR)…………………………………………………… 357

1- Mükellefler ve Ceza Muhataplarında Dava Açma Ehliyeti…………………………………………. 358

2- Vergi Daireleri……………………………………………………………………………………………………… 362

3- Belediyeler………………………………………………………………………………………………………….. 365

4- Diğer Kuruluşlar…………………………………………………………………………………………………… 365

B- DAVALI……………………………………………………………………………………………………………….. 366

C- DAVA EHLİYETİNİN MAHKEMECE KENDİLİĞİNDEN DİKKATE ALINMASI…………………….. 366

D- DAVANIN TARAFLARININ DEĞİŞMESİ…………………………………………………………………….. 367

1- Taraflardan Birinin Ölmesi……………………………………………………………………………………. 367

2- Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi………………………………………………………………………………….. 368

E- DAVAYA KATILMA (MÜDAHALE)…………………………………………………………………………….. 368

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 368

2- Davaya Katılma Şartları ve Katılma Yöntemi…………………………………………………………… 369

3- Davaya Katılmanın Sonuçları………………………………………………………………………………… 370

F- DAVANIN İHBARI (DUYURULMASI)………………………………………………………………………….. 372

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 372

2- Davanın İhbarının Şartları ve Yöntemi……………………………………………………………………. 372

3- Davanın İhbarının Sonuçları………………………………………………………………………………….. 372

V- DAVA AÇMA SÜRESİ……………………………………………………………………………………………. 374

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 374

B- SÜRELERLE İLGİLİ GENEL ESASLAR……………………………………………………………………. 375

C- DAVA AÇMADA GENEL SÜRE……………………………………………………………………………….. 376

D- ÖZEL KANUNLARDA BELİRTİLEN DAVA AÇMA SÜRELERİ……………………………………….. 376

1- Vergi Usul Kanunu’nda Yer Alan Özel Dava Açma Süreleri………………………………………. 377

2- AATUHK Bünyesinde Yer Alan Özel Dava Açma Süreleri…………………………………………. 377

E- GÖREVLİ OLMAYAN YERE BAŞVURULMASI DURUMUNDA DAVA AÇMA SÜRESİ………… 378

F- DAVA AÇMA SÜRESİNİN BAŞLAMASI…………………………………………………………………….. 379

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 379

2- Özellik Taşıyan Durumlar……………………………………………………………………………………… 380

a- Vergi Usul Kanunu Kapsamına Giren Vergi, Resim ve Harçlar………………………………….. 380

b- Tebliğin Yapılmasında Hata…………………………………………………………………………………… 381

c- Ceza İhbarnamelerine Karşı Dava Açılması……………………………………………………………. 382

d- Ödeme İhbarnamelerinde Gecikme Faizi………………………………………………………………… 382

e- Uzlaşma Komisyonu İşlemlerinin Tebliği………………………………………………………………… 383

f- İdari İşlem Hakkında Bilgi Sahibi Olma Üzerine Dava Açılması…………………………………. 384

g- Tebliğ Yerine Geçen İşlemler………………………………………………………………………………… 385

h- İlanen Tebliğde Dava Açma Süresinin Başlangıcı……………………………………………………. 386

ı- Tahakkuku Tahsile Bağlı Vergilerde Dava Açma Süresinin Başlangıcı………………………. 386

j- Kesinti Yoluyla Alınan Vergilerde Dava Açmada Sürenin Başlangıcı………………………….. 387

k- Tescile Bağlı Vergiler…………………………………………………………………………………………… 387

l- Vergi Hatalarının Düzeltilmesi Taleplerinde Durum…………………………………………………… 388

m- Gümrük İdaresinin İşlemlerine Karşı Dava Açılması………………………………………………. 388

n- 6183 Sayılı Kanun Kapsamındaki İşlemler……………………………………………………………… 389

o- Vergi Benzeri Mali Yükümler…………………………………………………………………………………. 390

ö- İlan Yolu İle Tebliğle İlgili Genel Hüküm…………………………………………………………………. 391

G- MÜCBİR SEBEPLERİN DAVA AÇMA SÜRESİNE ETKİSİ…………………………………………….. 392

H- TATİLLER VE DAVA AÇMA SÜRESİ………………………………………………………………………… 394

1- Adli Tatil Durumunda Dava Açma Süresi………………………………………………………………… 394

2- Mali Tatil Durumunda Dava Açma Süresi………………………………………………………………… 395

I- DAVA AÇMA SÜRESİNİN GEÇİRİLMESİNİN SONUCU…………………………………………………. 396

VI- VERGİ YARGISINDA SÜRELER…………………………………………………………………………….. 397

A- VERGİ MAHKEMELERİ İLE İLGİLİ SÜRELER……………………………………………………………. 397

1- Dava Açma Süreleri……………………………………………………………………………………………… 397

2- Davanın Yürütülmesi İle İlgili Süreler…………………………………………………………………….. 398

3- Diğer Süreler……………………………………………………………………………………………………….. 399

B- DANIŞTAY VE BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ İLE İLGİLİ SÜRELER…………………………… 399

1- Temyiz ve İtiraz Süreleri……………………………………………………………………………………….. 399

2- Temyiz ve İtiraz İncelemelerinin Yürütülmesi İle İlgili Süreler…………………………………… 400

C- ORTAK SÜRELER………………………………………………………………………………………………… 400

VII- DAVA DİLEKÇESİNİN DÜZENLENMESİ………………………………………………………………….. 401

A- DAVA DİLEKÇESİ HAKKINDA GENEL BİLGİ…………………………………………………………….. 401

B- HİTAP BÖLÜMÜ……………………………………………………………………………………………………. 401

1- Dilekçenin Görevli ve Yetkili Mahkemeye Verilmesi Durumu……………………………………. 402

2- Dilekçenin Başka Bir Yere Verilmesi Durumu…………………………………………………………. 402

a- Dilekçenin Başka İdare veya Vergi Mahkemesine Verilmesi Durumu………………………… 402

b- Dilekçenin Asliye Hukuk Mahkemesine Verilmesi Durumu………………………………………. 403

c- Dilekçenin Türk Konsolosluklarına Verilmesi Durumu……………………………………………… 403

C- YÜRÜTMEYİ DURDURMA DURUŞMA KEŞİF BİLİRKİŞİ VEYA DELİL TESPİTİ TALEPLERİ. 403

1- Yürütmeyi Durdurma Talebi…………………………………………………………………………………… 404

2- Duruşma Talebi……………………………………………………………………………………………………. 404

3- Keşif, Bilirkişi ya da Delil Tespiti Talebi…………………………………………………………………. 405

D- DAVACININ ADI SOYADI (UNVANI) VE ADRESİ………………………………………………………… 405

1- Davacının Gerçek Kişi Olması………………………………………………………………………………. 405

2- Davacının Tüzel Kişi Olması…………………………………………………………………………………. 405

3- Davacının Kanuni Temsilcisinin Olması…………………………………………………………………. 406

4- Davacının Vekilinin Olması…………………………………………………………………………………… 407

E- DAVALI……………………………………………………………………………………………………………….. 407

F- DAVA KONUSU…………………………………………………………………………………………………….. 408

G- DAVA KONUSU VERGİ VEYA CEZAYA İLİŞKİN BİLGİLER…………………………………………. 408

H- DAVA KONUSU İŞLEMİN TEBLİĞ TARİHİ………………………………………………………………… 409

I- DAVANIN ÖZETİ……………………………………………………………………………………………………. 410

J- DAVA NEDENLERİ………………………………………………………………………………………………… 410

K- SONUÇ VE İMZA………………………………………………………………………………………………….. 411

1- Yetki Belgesi……………………………………………………………………………………………………….. 412

2- Vergi ve Ceza İhbarnamelerinin Fotokopileri…………………………………………………………… 412

3- Dilekçede Belirtilen Belgelerin Fotokopileri……………………………………………………………. 412

4- Dilekçede Dayanak Gösterilen Yasa Tüzük Yönetmelik ve Genel Tebliğlerin Fotokopileri 412

VIII- DAVA DİLEKÇELERİNE İLİŞKİN ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………………. 419

A- DİLEKÇEYE VE EKLERİNE İLİŞKİN DİĞER KURALLAR ……………………………………………. 419

1- Dilekçe Sayısı ve Ekleri Hakkında Genel Bilgi………………………………………………………… 419

a- Yetki Belgesi……………………………………………………………………………………………………….. 419

b- Vergi ve Ceza İhbarnamelerinin Fotokopileri…………………………………………………………… 419

c- Dilekçede Belirtilen Belgelerin Fotokopileri……………………………………………………………. 419

d- Dilekçede Dayanak Gösterilen Bazı Yasa Tüzük Yönetmelik ve Genel Tebliğlerin Fotokopileri 419

2- Dilekçe Eklerinin Tasdik Zorunluluğu Olmaması…………………………………………………….. 420

3- Dilekçenin Bütün Örneklerinin İmzalanması Zorunluluğu…………………………………………. 420

4- Dilekçenin Posta İle Gönderilip Gönderilmeyeceği………………………………………………….. 421

5- Faks Mesajının Dilekçe Yerine Geçemeyeceği……………………………………………………….. 421

B- DİLEKÇEDEKİ EKSİKLİK VE YANLIŞLIKLARIN SONUÇLARI………………………………………. 422

1- İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Üçüncü Maddesine Aykırılık……………………………….. 422

a- Şekle Aykırılık…………………………………………………………………………………………………….. 422

b- Dilekçenin Ehliyetsiz Kimse Tarafından İmzalanması………………………………………………. 423

c- Vekilin Avukat Olmaması……………………………………………………………………………………… 424

d- Davalı İdarenin Gösterilmemesi veya Yanlış Gösterilmesi………………………………………. 425

e-…………………………. Dava Konusu İşlemin Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu Nitelikte Olmaması     425

f- Dilekçe ve Eklerine İlişkin Eksiklikler ve Sonuçları…………………………………………………. 426

2- İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Beşinci Maddesine Aykırılık……………………………….. 427

C- DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER……………………………………………………………. 428

D- TEK DİLEKÇE İLE DAVA AÇILABİLECEK DURUMLAR……………………………………………….. 430

1- Aynı Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Tek Dilekçeyle Dava Açması………………… 430

a- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 430

b- Aynı Yargı Yerinin Görevli Olması Şartı…………………………………………………………………. 431

c- Dava Açma Süresi Yönünden Uygunluk Şartı………………………………………………………….. 431

d- İşlemlerin Aynı Türden Olması Şartı………………………………………………………………………. 431

e- Davalı Yönünden Uygunluk Bulunması Şartı…………………………………………………………… 431

2- Birden Fazla Kişinin Tek Dilekçe İle Dava Açabileceği Durumlar………………………………. 432

3-……. Tek Dilekçe ya da Birden Fazla Dilekçeyle Dava Açma Konusunda Bazı Örnek Olaylar     432

a- Aynı Şahıs Hakkında Belli Bir Dönem İçin Yapılan Tarhiyat……………………………………… 433

b- Birden Fazla Dilekçe İle Dava Açma Konusunda Bazı Örnek Olaylar…………………………. 434

4- Ayrı Ayrı Açılması Gereken Davalar Tek Dilekçe İle Açıldığında Dilekçe Red Kararı Verileceği ve Dilekçenin Yenilenmesi Gerektiği  436

IX- MAHKEMEDE DAVA DİLEKÇESİNİN İNCELENMESİ DAVANIN YÜRÜTÜLMESİ VE KARARA BAĞLANMASI 439

A- VERGİ DAVALARINDA DOSYANIN TEKEMMÜL ETMESİ……………………………………………. 439

1- İlk İnceleme………………………………………………………………………………………………………… 439

2- Dosyanın Esastan İncelenmesi……………………………………………………………………………… 440

3- Yedi Gün İçinde Davanın Karara Bağlanması………………………………………………………….. 440

B- DAVA DİLEKÇESİNİN KAYDI HARÇ VE POSTA ÜCRETLERİ………………………………………. 442

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 442

2- Harç ve Posta Pulu Ücretleriyle İlgili Dilekçe Örnekleri…………………………………………… 444

C- DİLEKÇE ÜZERİNDE İLK İNCELEME VE İLK İNCELEME ÜZERİNE VERİLECEK KARAR…. 446

1- İlk İnceleme Konuları……………………………………………………………………………………………. 446

2- İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar…………………………………………………………………….. 446

a- Görev ve Yetki Yönünden……………………………………………………………………………………… 446

b- İdari Merci Tecavüzü Yönünden…………………………………………………………………………….. 447

c- Ehliyet İşlemin Dava Konusu Edilemeyecek Nitelikte Olması ve Süre Aşımı Yönünden. 447

d- Husumet Yönünden………………………………………………………………………………………………. 447

e- Dilekçedeki Eksiklikler Yönünden…………………………………………………………………………. 448

D- DAVA DİLEKÇESİNİN KARŞI TARAFA (DAVALIYA TEBLİĞİ VE KARŞI TARAFIN SAVUNMASI İLE SAVUNMAYA CEVAP)           449

E- DAVA DİLEKÇESİNE YA DA SAVUNMA DİLEKÇESİNE CEVAP VERİLMEMESİ…………….. 454

F- DAVANIN GÖRÜLMESİ………………………………………………………………………………………….. 454

G- DURUŞMA…………………………………………………………………………………………………………… 455

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 455

2- Duruşma Yapılabilecek Durumlar………………………………………………………………………….. 455

3- Duruşmalara İlişkin Esaslar………………………………………………………………………………….. 456

4- Duruşma Kurallarının İhlalinin Bozma Nedeni Olacağı……………………………………………… 457

a- Taraflardan Birinin Talebi Halinde Duruşma Yapılması Gerektiği………………………………. 457

b- Mahkemenin Taraflardan Yalnızca Birini Duruşmaya Çağıramayacağı………………………. 457

c- Duruşmayı Yapan Heyetle Kararı Veren Heyetin Farklı Olamayacağı………………………… 458

d- Duruşma Tutanağını İmzalayan Üyenin Kararda İmzasının Olmayışı…………………………. 458

H- DOSYALARIN İNCELENMESİ VE KARAR…………………………………………………………………. 458

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 458

2- Sonradan İbraz Edilen Belgelerin Durumu………………………………………………………………. 459

3- Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik ve Adrese Tebligat Yapılamaması Nedeniyle Dosyanın İşlemden Kaldırılması  460

4- Davanın Karara Bağlanması………………………………………………………………………………….. 463

5- Kararların İçeriği Saklanması ve Tebliği………………………………………………………………… 463

6- Kararların Sonuçları…………………………………………………………………………………………….. 464

7- Kararların Uygulanması………………………………………………………………………………………… 466

8- Haksız Vergilendirmeden Doğan Zararın Tazmini Gerektiği………………………………………. 467

a- Her Türlü Zararda Geçerli……………………………………………………………………………………… 467

b- Vergilendirme Olayı……………………………………………………………………………………………… 467

I- KARARLARIN AÇIKLANMASI…………………………………………………………………………………… 468

İ- YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ……………………………………………………………………………. 470

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 470

2- Yanlışlıkların Düzeltilmesi…………………………………………………………………………………….. 470

3- Yanlışlıkların Düzeltilmesi Talebinde Süre……………………………………………………………… 470

4- Yanlışlıkların Düzeltilmesi Talebinde Usul……………………………………………………………… 471

X- VERGİ MAHKEMESİNDE İHBARNAME TEBLİĞİNDEN ÖNCE DAVA AÇILMASI……………… 474

XI- ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA AÇILMASI……………………………………………………………….. 475

A- ÖDEME EMRİ KAVRAMI MAL BİLDİRİMİ VE ÖDEME EMRİNE İLİŞKİN GENEL KURALLAR 476

1- Ödeme Emri Kavramı…………………………………………………………………………………………… 476

2- Mal Bildirimi………………………………………………………………………………………………………… 477

a- Cezai Yaptırımlar…………………………………………………………………………………………………. 477

b- Hukuki Yaptırımlar……………………………………………………………………………………………….. 478

3- Ödeme Emrine İlişkin Genel Kurallar…………………………………………………………………….. 480

B- ÖDEME EMRİNDE BULUNABİLECEK HUKUKA AYKIRILIK DURUMLARI VE ÖDEME EMRİNE İTİRAZ            483

1- Yetki Unsuru Bakımından……………………………………………………………………………………… 484

2- Şekil Unsuru Bakımından……………………………………………………………………………………… 485

3- Sebep Unsuru Bakımından……………………………………………………………………………………. 485

a- Alacağın Hukuken Doğmuş Olması………………………………………………………………………… 485

b- Alacağın Tahsil Edilebilir Olması…………………………………………………………………………… 486

4- Konu Unsuru Bakımından……………………………………………………………………………………… 487

a- Borcun Hiç Ortaya Çıkmadığı İddiası……………………………………………………………………… 488

b- Borçluda Hata Yapıldığı İddiası……………………………………………………………………………… 491

c- Borcun Ödendiği İddiası……………………………………………………………………………………….. 491

d- Borcun Terkin Edildiği İddiası……………………………………………………………………………….. 491

e- Haksız Çıkma Zammı……………………………………………………………………………………………. 492

 f- Haksız Çıkma Zammının Hem Vergi Hem de Cezaya Uygulanacağı…………………………… 493

g- Kısmen Onanan Ödeme Emrinde Haksız Çıkma Zammı……………………………………………. 493

5- Amaç Unsuru Bakımından…………………………………………………………………………………….. 494

C- ÖDEME EMRİNE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA GÖREVLİ VE YETKİLİ YARGI YERİ…… 494

D- ÖDEME EMRİNE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA DAVA AÇMA SÜRESİ………………………. 495

E- ÖDEME EMRİNE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA İSTEMİNDE BULUNMA GEREĞİ               496

XII- TEMİNAT İSTEME İHTİYATİ HACZE KARŞI DAVA AÇILMASI…………………………………….. 499

A- VERGİ İNCELEMESİ VE TEMİNAT………………………………………………………………………….. 499

B- İNCELEME ELEMANININ TALEBİ OLMADAN TEMİNAT İSTENİLMESİ………………………….. 500

C- ŞİRKET ORTAKLARINDAN TEMİNAT İSTENİP İSTENMEYECEĞİ VE İHTİYATİ HACİZ DURUMU    500

XIII- GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI…………………………………………………. 501

A- GİRİŞ………………………………………………………………………………………………………………….. 501

B- GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMÜ………………………………………. 501

1- Gümrük Vergilerinde Uyuşmazlıkların Ortaya Çıkması…………………………………………….. 502

a- Eşya Henüz Gümrük Denetiminde İken Ortaya Çıkan Uyuşmazlık…………………………….. 502

b- Eşya Gümrük Denetiminden Çıktıktan Sonraki Uyuşmazlık………………………………………. 504

2- Gümrük Vergilerine İtiraz Nedenleri……………………………………………………………………….. 504

a- Konu Nedeniyle İtirazlar……………………………………………………………………………………….. 504

b- Matrah Nedeniyle İtirazlar……………………………………………………………………………………… 505

c- Tarife Nedeniyle İtirazlar………………………………………………………………………………………. 506

d- Diğer İtiraz Nedenleri……………………………………………………………………………………………. 507

3- Gümrük Vergilerinde İtiraz Mercileri ve Geri Ödeme……………………………………………….. 508

a- İtiraz Mercileri ve İtirazların İncelenmesi………………………………………………………………… 508

b- Gümrük Vergilerinin Kaldırılması ve Geri Verilmesi………………………………………………… 512

C- GÜMRÜK VERGİLERİNİN TAHAKKUKUYLA VE CEZALARINA YAPILAN İTİRAZLAR VE DAVA KONUSU YAPILMASI   513

1- Gümrük İdaresinden Görüş İstenmesi……………………………………………………………………. 513

2- Gümrük Vergilerinin Tahakkuku Tebliği ve Ödenmesi……………………………………………… 514

D- GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARININ YARGISAL ÇÖZÜMÜ……………………………………………….. 516

E- GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARINDA YARGIYA BAŞVURU……………………………………………… 517

XIV- İHTİRAZİ KAYITLA YAPILAN BEYANDA DAVA AÇILMASI……………………………………….. 518

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 518

B- İHTİRAZİ KAYITLA BEYANIN NEDENLERİ……………………………………………………………….. 519

C- İHTİRAZİ KAYITLA BEYANIN KAPSAMI VE İHTİRAZİ KAYITLA BEYANDA BULUNABİLECEK KİŞİLER         520

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 520

2- İhtirazi Kayıtla Beyanname Verme Yöntemi…………………………………………………………….. 521

a- Elden Verilen Beyannamelerde İhtirazi Kayıt………………………………………………………….. 521

b- Posta İle Verilen Beyannamelerde İhtirazi Kayıt……………………………………………………… 521

c- Elektronik Ortamda İhtirazi Kayıt…………………………………………………………………………… 521

D- İHTİRAZİ KAYITLA VERİLEN BEYANNAMELER ÜZERİNDEN YAPILACAK TARHİYATTA USUL….. 522

1- Tarh ve Tahakkukun Tahakkuk Fişi İle Yapılması……………………………………………………. 522

2- İhtirazi Kayıtla Beyana Karşı Dava Açılması Tahsilatı Durdurmaz……………………………… 522

3- Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilmiş Olması ………………………………………………….. 522

a- Yargı Kararının Mükellef Lehine Olması…………………………………………………………………. 523

b- Yargı Kararının İdare Lehine Olması………………………………………………………………………. 523

4- Dava Açma Süresinin Başlangıcı…………………………………………………………………………… 523

5- Beyannamenin İhtirazi Kayıt Niteliği Taşımayan Şerh ve Bildirimlerle Verilmesi Durumunda Yapılacak Tarh ve Tahakkuk İşlemleri    524

E- İHTİRAZİ KAYITLA BEYAN EDİLİP ÖDENEN VERGİLER……………………………………………. 525

1- Faiz Hesaplanacağı Sürenin Başlangıcı…………………………………………………………………. 525

F- İHTİRAZİ KAYITLA BEYAN EDİLİP ÖDENMEYEN VERGİLER……………………………………… 526

1- Hesaplama Yöntemi……………………………………………………………………………………………… 526

G- İHTİRAZİ KAYITLA BEYANIN SONUÇLARI……………………………………………………………….. 526

XV- GENEL TEBLİĞ YA DA KARARNAMELERLE YAPILAN DÜZENLEMELERİN DAVA KONUSU EDİLMESİ      528

A- GENEL DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK DAVALARIN KONUSU VE KAPSAMI 528

B- GENEL DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK DAVALARIN GÖRÜLECEĞİ YARGI YERİ   529

C- DAVA AÇMA SÜRESİ VE SÜRENİN BAŞLANGICI……………………………………………………… 530

D- TEMYİZ YERİ VE SÜRESİ……………………………………………………………………………………… 530

XVI- EMLAK VERGİSİ ASGARİ BİRİM DEĞERİNE KARŞI DAVA AÇMA…………………………….. 531

A- ASGARİ BİRİM DEĞERLERİNİN TESPİTİ…………………………………………………………………. 531

1- Bina Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerinin Tespiti……………………………………….. 531

2- Arsalar ve Araziye Ait Asgari Ölçüde Birim Değer Tespiti………………………………………… 531

a- Arsalar İçin…………………………………………………………………………………………………………. 531

b- Araziler İçin…………………………………………………………………………………………………………. 531

3- Büyükşehir Belediyesi Bulunan İllerde Uygulama…………………………………………………… 532

B- TAKDİR KOMİSYONU KARARLARINA KARŞI DAVA AÇMA…………………………………………. 533

XVII- ANAYASA MAHKEMESİ’NE DAVA AÇMA…………………………………………………………….. 534

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 534

B- DAVA YOLU (İPTAL DAVASI)…………………………………………………………………………………. 534

1- İptal Davası Açma Yetkisi…………………………………………………………………………………….. 534

2- Kanunların Şekil Yönünden Anayasa’ya Aykırılığı İddiası………………………………………… 535

3- Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararlarının Geriye Yürümezliği İlkesi………………………… 536

4- İptal Kararlarının Geriye Yürümezliği Kuralının Getiriliş Amacı…………………………………. 537

C- İTİRAZ YOLU……………………………………………………………………………………………………….. 538

D- ANAYASA MAHKEMESİ’NDE BİREYSEL BAŞVURU………………………………………………….. 541

1- Genel Açıklama…………………………………………………………………………………………………… 541

2- Bireysel Başvuru Hakkı………………………………………………………………………………………… 541

a- Bireysel Başvuru Hakkına Sahip Olanlar……………………………………………………………….. 541

b- Bireysel Başvuru Usulü………………………………………………………………………………………… 542

c- Bireysel Başvuruların İncelenmesi………………………………………………………………………… 543

d- Kararlar………………………………………………………………………………………………………………. 544

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

VERGİ MAHKEMESİ KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI

 

BİRİNCİ BÖLÜM

BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNDE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ

İTİRAZ YOLUYLA ÇÖZÜMLENMESİ

 

I- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………… 553

II- İTİRAZA KONU OLABİLECEK VE OLAMAYACAK KARARLAR…………………………………….. 553

A- İTİRAZA KONU KARARLARA İLİŞKİN GENEL ŞARTLAR……………………………………………. 553

1- Kararın Nihai (Son) Karar Niteliğinde Olması…………………………………………………………… 554

2- Kararın Tek Hakim Tarafından Verilmiş Olması………………………………………………………. 554

B- İTİRAZ BAŞVURUSUNA KONU OLABİLECEK KARARLAR………………………………………….. 556

C- İTİRAZ BAŞVURUSUNA KONU OLAMAYACAK KARARLAR………………………………………… 558

1- Nihai Kararlar………………………………………………………………………………………………………. 558

2- Nihai Olmayan Kararlar………………………………………………………………………………………… 559

III-……………………………………………………………………………………………………. İTİRAZ NEDENLERİ     560

IV- BÖLGE İDARE MAHKEMESİNE İTİRAZ BAŞVURULARINDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEBİNDE BULUNMA GEREĞİ              560

V-……………………………………………………………………. İTİRAZ İNCELEMESİNİN YAPILACAĞI YER     561

VI-………………………………………………………………………………………………………….. İTİRAZ SÜRESİ     561

VII-……. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNE VERİLECEK İTİRAZ DİLEKÇESİNİN DÜZENLENMESİ     562

A- İTİRAZ DİLEKÇESİ HAKKINDA GENEL BİLGİ…………………………………………………………… 562

B- HİTAP BÖLÜMÜ……………………………………………………………………………………………………. 562

1- Dilekçenin İtiraza Konu Kararı Veren Mahkemeye Verilmesi Durumu………………………… 563

2- Dilekçenin İtiraza Konu Kararı Veren Mahkemeden Başka Bir Yere Verilmesi Durumu.. 563

a- Dilekçenin Başka İdare veya Vergi Mahkemesine Verilmesi Durumu………………………… 563

b- Dilekçenin Bir Asliye Hukuk Mahkemesine Verilmesi Durumu………………………………….. 563

c- Dilekçenin Türk Konsolosluklarına Verilmesi Durumu……………………………………………… 564

C- İTİRAZ İSTEMLERİNDE YÜRÜTMEYİ DURDURMA VE DURUŞMA TALEPLERİ……………….. 564

1- Yürütmeyi Durdurma Talebi…………………………………………………………………………………… 564

2- Duruşma İstemi……………………………………………………………………………………………………. 565

D- İTİRAZ EDENİN ADI SOYADI (UNVANI) VE ADRESİ…………………………………………………… 565

1- İtiraz Edenin Gerçek Kişi Olması…………………………………………………………………………… 565

2- İtiraz Edenin Tüzel Kişi Olması……………………………………………………………………………… 565

3- İtiraz Edenin Kanuni Temsilcisinin Olması……………………………………………………………… 566

4- İtiraz Edenin Vekilinin Olması……………………………………………………………………………….. 566

5- İtiraz Edenin İdare Olması…………………………………………………………………………………….. 567

E- KARŞI TARAF………………………………………………………………………………………………………. 567

F- İTİRAZ KONUSU…………………………………………………………………………………………………… 567

G- DAVA KONUSU VERGİ VEYA CEZAYA İLİŞKİN BİLGİLER…………………………………………. 568

H- İTİRAZ KONUSU MAHKEME KARARININ TEBLİĞ TARİHİ…………………………………………… 568

I- İTİRAZ KONUSU OLAYA VE BOZMA NEDENLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR………………… 569

J- SONUÇ VE İMZA…………………………………………………………………………………………………… 570

VIII- BÖLGE İDARE MAHKEMESİNE VERİLECEK İTİRAZ DİLEKÇESİ İLE İLGİLİ ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR 573

A- İTİRAZ DİLEKÇESİ VE EKLERİNE İLİŞKİN DİĞER KURALLAR……………………………………. 573

1- Dilekçe Sayısı ve Ekleri Hakkında Genel Bilgi………………………………………………………… 573

a- Yetki Belgesi……………………………………………………………………………………………………….. 573

b- Dilekçede Belirtilen Belgelerin Fotokopileri……………………………………………………………. 573

c- Dilekçede Dayanak Gösterilen Bazı Yasa Tüzük Yönetmelik ve Genel Tebliğlerin Fotokopileri 573

2- Dilekçe Eklerinin Tasdik Zorunluluğu Olmaması…………………………………………………….. 574

3- Dilekçenin Bütün Örneklerinin İmzalanması Zorunluluğu…………………………………………. 574

4- Dilekçenin Posta İle Gönderilip Gönderilmeyeceği………………………………………………….. 574

B- DİLEKÇEDEKİ EKSİKLİK VE YANLIŞLIKLARIN SONUÇLARI………………………………………. 574

1- Şekle Aykırılık…………………………………………………………………………………………………….. 574

2- Dilekçenin Ehliyetsiz Kimse Tarafından İmzalanması………………………………………………. 575

3- Vekilin Avukat Olmaması……………………………………………………………………………………… 576

4- Karşı Tarafın Gösterilmemesi veya Yanlış Gösterilmesi………………………………………….. 576

5- İtiraz Talebinin Süre Geçtikten Sonra Yapılması……………………………………………………… 576

C- İTİRAZ DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER………………………………………………………….. 576

IX- BÖLGE İDARE MAHKEMESİNDE İTİRAZ DİLEKÇESİNİN İNCELENMESİ VE KARARA BAĞLANMASI           578

A- İTİRAZ DİLEKÇESİNİN KAYDI, HARÇ VE POSTA ÜCRETLERİ…………………………………….. 578

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 578

B- TEBLİGAT VE CEVAP VERME……………………………………………………………………………….. 579

C- İTİRAZ İNCELEMESİ VE KARAR…………………………………………………………………………….. 581

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 581

2- İtiraz Dilekçesinin İncelenmesi……………………………………………………………………………… 581

3- İtiraz İncelemesinde Duruşma Yapılması……………………………………………………………….. 582

4- İtiraz Başvurusunun Karara Bağlanması………………………………………………………………… 584

a- İlk Derece (Vergi) Mahkemesi Kararının Onanması………………………………………………….. 584

b- Bölge İdare Mahkemesinin Kararı Bozması ve İşin Esası Hakkında Karar Vermesi…….. 584

c- Bölge İdare Mahkemesinin Kararı Bozması ve Dosyayı İlk Derece (Vergi) Mahkemesine Geri Göndermesi             585

5- Bölge İdare Mahkemesinin İtiraz Üzerine Verdiği Kararın Kesinliği……………………………. 585

6- Bölge İdare Mahkemesi Kararların İçeriği ve Tebliği……………………………………………….. 585

7- Bölge İdare Mahkemesi Kararların Uygulanması…………………………………………………….. 586

 

İKİNCİ BÖLÜM

DANIŞTAY’DA VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ TEMYİZ YOLUYLA ÇÖZÜMLENMESİ

 

I- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………… 587

II- TEMYİZE KONU OLABİLECEK VE OLAMAYACAK KARARLAR……………………………………. 588

A- TEMYİZE KONU OLABİLECEK KARARLARA İLİŞKİN KOŞULLAR……………………………….. 588

1- Kararın Nihai Karar Niteliğinde Olması…………………………………………………………………… 588

2- Kararın Kurul Halinde Verilmiş Olması…………………………………………………………………… 589

B- TEMYİZ BAŞVURUSUNA KONU OLABİLECEK KARARLAR………………………………………… 589

1- Davanın Esası Hakkında Verilen Nihai Kararlar………………………………………………………. 589

2- Usule İlişkin Nihai Kararlar…………………………………………………………………………………… 590

a- Harç veya Posta Ücreti Eksikliği Nedeniyle Verilen Kararlar……………………………………. 590

b- İlk İnceleme Sonucunda Verilen Kararlar……………………………………………………………….. 591

c- Usule İlişkin Diğer Nihai Kararlar…………………………………………………………………………… 595

d- Yargılamanın Yenilenmesi Talepleriyle İlgili Olarak Verilen Kararlar………………………… 595

C- TEMYİZ BAŞVURUSUNA KONU OLAMAYACAK KARARLAR………………………………………. 597

1- Nihai Kararlar………………………………………………………………………………………………………. 597

2- Nihai Olmayan Kararlar ……………………………………………………………………………………….. 598

III-…………………………………………………………………………………………………… TEMYİZ NEDENLERİ     599

A- GÖREV VE YETKİ KURALLARINA AYKIRILIK…………………………………………………………… 599

1- Görev Kurallarına Aykırılık……………………………………………………………………………………. 599

2- Yetki Kurallarına Aykırılık…………………………………………………………………………………….. 600

B- HUKUKA AYKIRILIK……………………………………………………………………………………………… 600

1- Hukuk Kuralının Uygulanmasında Yanlışlık Yapılmış Olması……………………………………. 600

2- Olayın Belirlenmesinde Yanlışlık Yapılmış Olması………………………………………………….. 601

3- Olayın Nitelendirilmesinde Yanlışlık Yapılmış Olması……………………………………………… 601

C- USUL KURALLARINA AYKIRILIK…………………………………………………………………………….. 601

1- İddia ve Savunma Düzenine Uyulmaması……………………………………………………………….. 601

2- Mahkemelerin Toplanma ve Karar Yeter Sayısına İlişkin Kurallara Aykırılık………………. 602

3- Sürelerin Dolmasının Beklenilmemesi……………………………………………………………………. 602

4- Yargı Kararlarının Gerekçesiz Olması……………………………………………………………………. 602

IV- DANIŞTAY’A TEMYİZ BAŞVURULARINDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEBİNDE BULUNMA GEREĞİ         603

V- TEMYİZ İNCELEMESİNİN YAPILACAĞI YER…………………………………………………………….. 603

VI- TEMYİZ SÜRESİ………………………………………………………………………………………………….. 603

VII- TEMYİZ DİLEKÇESİNİN DÜZENLENMESİ……………………………………………………………….. 605

A- TEMYİZ DİLEKÇESİ HAKKINDA GENEL BİLGİ………………………………………………………….. 605

B- HİTAP BÖLÜMÜ……………………………………………………………………………………………………. 605

1- Danıştay’a Temyiz Başvurusuna İlişkin Dilekçenin Kararı Veren Vergi Mahkemesine Verilmesi Durumu 605

2- Danıştay’ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Baktığı Davalarda Durum…………………………. 606

3- Dilekçenin Temyize Konu Olan Kararı Veren Mahkemeden Başka Bir Yere Verilmesi Durumu  606

a-……………………………………… Dilekçenin Bir Başka İdare veya Vergi Mahkemesine Verilmesi     606

b- Dilekçenin Bir Asliye Hukuk Mahkemesine Verilmesi Durumu………………………………….. 607

c- Dilekçenin Türk Konsolosluklarına Verilmesi Durumu……………………………………………… 607

C- YÜRÜTMEYİ DURDURMA VE DURUŞMA TALEPLERİ………………………………………………… 607

1- Yürütmeyi Durdurma İstemi…………………………………………………………………………………… 607

2- Duruşma İstemi……………………………………………………………………………………………………. 608

D- TEMYİZ EDENİN ADI SOYADI (UNVANI) VE ADRESİ…………………………………………………. 608

1- Temyiz Edenin Gerçek Kişi Olması……………………………………………………………………….. 608

2- Temyiz Edenin Tüzel Kişi Olması…………………………………………………………………………… 608

3- Temyiz Edenin Kanuni Temsilcisinin Olması………………………………………………………….. 609

4- Temyiz Edenin Vekilinin Olması……………………………………………………………………………. 609

5- Temyiz Edenin İdare Olması…………………………………………………………………………………. 609

E- KARŞI TARAF………………………………………………………………………………………………………. 610

F- TEMYİZ KONUSU………………………………………………………………………………………………….. 610

G- DAVA KONUSU VERGİ VEYA CEZAYA İLİŞKİN BİLGİLER…………………………………………. 611

H- TEMYİZ KONUSU MAHKEME KARARININ TEBLİĞ TARİHİ………………………………………….. 611

I- TEMYİZ KONUSU OLAYA VE BOZMA SEBEPLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR………………. 612

İ- SONUÇ VE İMZA……………………………………………………………………………………………………. 613

VIII- TEMYİZ DİLEKÇESİ İLE İLGİLİ ÖZELLİKLİ DURUMLAR…………………………………………… 615

A- TEMYİZ DİLEKÇESİ VE EKLERİNE İLİŞKİN DİĞER KURALLAR………………………………….. 615

1- Temyiz Dilekçesi…………………………………………………………………………………………………. 615

2- Dilekçe Sayısı ve Ekleri Hakkında Genel Bilgi………………………………………………………… 615

a- Yetki Belgesi……………………………………………………………………………………………………….. 615

b- Dilekçede Belirtilen Belgelerin Fotokopileri……………………………………………………………. 616

c- Dilekçede Dayanak Olarak Gösterilen Bazı Yasa Tüzük Yönetmelik ve

  Genel Tebliğlerin Fotokopileri…………………………………………………………………………………. 616

3- Dilekçe Eklerinin Tasdik Zorunluluğu Olmaması…………………………………………………….. 616

4- Dilekçenin Bütün Örneklerinin İmzalanması Zorunluluğu…………………………………………. 616

5- Dilekçenin Posta İle Gönderilip Gönderilmeyeceği………………………………………………….. 617

B- DİLEKÇEDEKİ EKSİKLİK VE YANLIŞLIKLARIN SONUÇLARI………………………………………. 617

1- Şekle Aykırılık…………………………………………………………………………………………………….. 617

2- Dilekçenin Ehliyetsiz Kimse Tarafından İmzalanması………………………………………………. 618

3- Vekilin Avukat Olmaması……………………………………………………………………………………… 619

4- Karşı Tarafın Gösterilmemesi veya Yanlış Gösterilmesi………………………………………….. 619

5- Temyiz İsteminin Süre Geçtikten Sonra Yapılması………………………………………………….. 620

C- TEMYİZ DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER…………………………………………………………. 620

IX- DANIŞTAY’DA TEMYİZ DİLEKÇESİNİN İNCELENMESİ VE KARARA BAĞLANMASI………. 621

A- TEMYİZ DİLEKÇESİNİN KAYDI, HARÇ VE POSTA ÜCRETLERİ…………………………………… 621

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 621

2- Harç ve Posta Ücretini Tamamlama Dilekçesi Örneği……………………………………………… 622

B- TEBLİGAT VE CEVAP VERME……………………………………………………………………………….. 622

C- SAVUNMA DİLEKÇESİ İÇİN EK SÜRE VERİLMESİ……………………………………………………. 623

D- TEMYİZ İNCELEMESİ VE KARAR……………………………………………………………………………. 626

1- Temyiz İncelemesinde Yöntem……………………………………………………………………………… 626

2- Temyiz İncelemesinde Duruşma Yapılması…………………………………………………………….. 626

3- Temyiz İncelemesinin Yapılması…………………………………………………………………………… 628

4- Temyiz İncelemesi Sonucunda Verilebilecek Kararlar…………………………………………….. 629

a- Vergi Mahkemesi Kararının Onanması…………………………………………………………………… 629

b- Vergi Mahkemesi Kararının Düzeltilerek Onanması…………………………………………………. 629

c- Vergi Mahkemesi Kararının Kısmen Onanması (Kısmen Bozulması)………………………….. 629

d- Vergi Mahkemesi Kararının Bozulması…………………………………………………………………… 630

5- Bozma Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler………………………………………………………………. 630

a- Danıştayca İşin Esası Hakkında Karar Verilen Durumlar………………………………………….. 630

b- Bozulan Karara İlişkin Dosyanın Vergi Mahkemesine Gönderilmesi………………………….. 631

c- Bozma Kararına Uyan Mahkeme Mükellef Aleyhine Hüküm Tesis Edemez…………………. 632

6- Vergi Mahkemesinin Direnme (Israr) Kararı…………………………………………………………….. 632

7- Danıştay Kararlarının İçeriği ve Tebliği………………………………………………………………….. 633

8- Kararların Uygulanması………………………………………………………………………………………… 633

X- DANIŞTAY’IN BOZMA KARARI ÜZERİNE VERGİ MAHKEMESİNE GERİ GÖNDERİLEN DOSYA İLE İLGİLİ OLARAK VERGİ MAHKEMESİNCE VERİLEBİLECEK KARARLAR…………………………………………………………………………………….. 635

A- BOZMAYA UYMA KARARI……………………………………………………………………………………… 637

1- Kararın Usul Hükümlerine Uyulmadığı Gerekçesiyle Bozulması……………………………….. 637

2- Kararın Kısmen Bozulması……………………………………………………………………………………. 637

B- VERGİ MAHKEMESİNİN İLK KARARINDA ISRAR ETMESİ………………………………………….. 638

XI- VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULUNA BAŞVURULMASI……………………………………………. 639

A- KURULUN OLUŞUMU VE GÖREVLERİ…………………………………………………………………….. 639

1- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun Oluşumu………………………………………………….. 639

2- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun Görevleri…………………………………………………. 640

B- VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULUNA BAŞVURU NEDENLERİ……………………………………. 640

1- Vergi Mahkemesince Verilen Israr (Direnme) Kararlarının Temyizi……………………………. 640

2- Danıştay’a İlk Derece Mahkemesi Olarak Dava Açılan Durumlarda Danıştayca Verilen Kararların Temyizi              641

3- Danıştay Vergi Dava Dairelerince Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkında Verilen Kararlara Karşı İtiraz            642

4- Kararın Düzeltilmesi…………………………………………………………………………………………….. 643

5- Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’na Başvuru ve Savunma İle İlgili Dilekçe Örnekleri 643

6- Dilekçelerin Verileceği Yerler……………………………………………………………………………….. 643

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ORTAK HÜKÜMLER

I- KARAR DÜZELTME………………………………………………………………………………………………… 647

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 647

B- DÜZELTİLMESİ İSTENEBİLECEK VE İSTENEMEYECEK KARARLAR…………………………… 648

1- Kararın Düzeltilmesi İstenebilecek Kararlar……………………………………………………………. 648

2- Kararın Düzeltilmesi İstenemeyecek Kararlar…………………………………………………………. 649

C- KARAR DÜZELTME SÜRESİ…………………………………………………………………………………… 650

D- KARAR DÜZELTME NEDENLERİ…………………………………………………………………………….. 651

E- KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNABİLECEK KİMSELER…………………………………… 652

F- DÜZELTMEDE DURUŞMA………………………………………………………………………………………. 653

G- KARAR DÜZELTME BAŞVURULARINDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA İSTEMİNDE BULUNMA GEREĞİ             653

H- İKİNCİ KEZ KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNULMASI………………………………………. 653

I- KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN İNCELENMESİ VE KARARA BAĞLANMASI BAŞVURUSUNUN YAPILMASI DİLEKÇENİN VERİLECEĞİ YER VE YETKİLİ MERCİ…………………………………………………………………………………………………………………….. 653

1- Karar Düzeltme Başvurusunun Yapılması………………………………………………………………. 653

2- Karar Düzeltme Dilekçesinin Verileceği Yerler……………………………………………………….. 654

3- Karar Düzeltme İstemini Karara Bağlayacak Merci………………………………………………….. 654

4- Karşı Tarafın Cevap Vermesi Dosyanın Tamamlanması İnceleme ve İstemin Karara Bağlanması             655

5- Düzeltme Kararlarına Karşı Düzeltme İstemi…………………………………………………………… 656

J- KARAR DÜZELTME MÜESSESESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ…………………………………….. 659

II- YARGILAMANIN YENİLENMESİ………………………………………………………………………………. 661

A- GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………….. 661

B- YARGILAMANIN YENİLENMESİ BAŞVURUSUNDA KONU EDİLEBİLECEK VE EDİLEMEYECEK KARARLAR                662

1- Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusuna Konu Edilebilecek Kararlar………………………… 662

2- Yargılamanın Yenilenmesine Konu Edilemeyecek Kararlar……………………………………… 662

C- YARGILAMANIN YENİLENMESİ İÇİN ARANAN KOŞULLAR………………………………………… 663

D- YARGILAMANIN YENİLENMESİ NEDENLERİ VE SÜRESİ…………………………………………… 664

1- Bir Belgenin Sonradan Ele Geçmesi………………………………………………………………………. 665

2- Bir Belgenin Sahteliğinin Sonradan Belirlenmesi…………………………………………………….. 665

3- Karara Esas Alınan İlamın Sonradan Ortadan Kalkması…………………………………………… 666

4- Bilirkişinin Kasten Gerçeğe Aykırı Rapor Vermesi………………………………………………….. 666

5- Hile Kullanılmış Olması………………………………………………………………………………………… 666

6- Davanın Vekil ya da Kanuni Temsilci Olmayanlarla Görülmesi………………………………… 667

7- Çekinmesi Gereken Hakim ya da Üyenin Karara Katılmış Olması…………………………….. 667

8- Birbirine Aykırı Hükümlerin Varlığı………………………………………………………………………… 667

9- Hükmün İnsan Haklarına Aykırılığının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Kesinleşmiş Kararı İle Tespit Edilmiş Olması    668

E- YARGILAMANIN YENİLENMESİ İSTEMİNDE TARAFLAR……………………………………………. 668

F- YARGILAMANIN YENİLENMESİ İSTEMİNİN İNCELENMESİ VE KARAR………………………… 669

1- Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun Yapılması………………………………………………. 669

2- Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçesinin Verileceği Yerler……………………………………….. 669

3- Dosyanın Tamamlanması ve İstemin Karara Bağlanması…………………………………………. 669

G- YARGILAMANIN YENİLENMESİ YOLUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ……………………………… 670

1- Vergi İdaresi Yönünden………………………………………………………………………………………… 670

a- Yargı Sisteminde Güvenilirliğin Sağlanması…………………………………………………………… 670

b- Hukuk Devleti İlkesinin Gereklerine Göre Yargılanmanın Yapılması…………………………. 671

2- Mükellefler Yönünden…………………………………………………………………………………………… 671

III- KANUN YARARINA BOZMA…………………………………………………………………………………… 674

A- GENEL BİLGİ………………………………………………………………………………………………………. 674

B- KANUN YARARINA TEMYİZ YETKİSİ………………………………………………………………………. 675

C- KANUN YARARINA BOZMA NEDENLERİ………………………………………………………………….. 675

D- KANUN YARARINA BOZMA BAŞVURU BİÇİMİ………………………………………………………….. 675

E- KANUN YARARINA BOZMANIN SONUÇLARI…………………………………………………………….. 676

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

ORTAK HÜKÜMLER VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR

 

BİRİNCİ BÖLÜM

ORTAK HÜKÜMLER

 

I- VERGİ YARGILAMASINDA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI…………………………………………. 679

A- OLARAK İDARİ DAVALARDA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI…………………………………….. 679

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 679

2- Yürütmenin Durdurulması Kurumunun Varlık Nedenleri……………………………………………. 681

a- Hukuk Devleti İlkesi……………………………………………………………………………………………… 681

b- İdarenin Yargısal Denetimi …………………………………………………………………………………… 682

c- İptal Davası…………………………………………………………………………………………………………. 683

d- Dava İcrayı Durdurmaz İlkesi………………………………………………………………………………… 684

3- Yürütmenin Durdurulmasının Şartları ve Yöntemi……………………………………………………. 685

B- VERGİ DAVALARINDA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI……………………………………………… 687

1- Genel Kural…………………………………………………………………………………………………………. 687

2- Yürütmenin Durdurulması İsteminde Bulunulabilecek Durumlar……………………………….. 687

a- Dava Dosyasının İşlemden Kaldırılmış Olması Durumu……………………………………………. 687

b- İhtirazi Kayıtla Verilen Beyannameler Üzerine Yapılan İşlemler………………………………… 688

c- Tahsilat İşlemlerinden Doğan Davalar……………………………………………………………………. 689

d- Diğer Durumlar…………………………………………………………………………………………………….. 689

3- Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilemeyecek Durumlar………………………………………. 690

a- İptal Davasına Konu Edilemeyecek İşlemler…………………………………………………………… 690

b- Yargı Denetimi Dışında Tutulan İşlemler…………………………………………………………………. 690

c- Askeri ve Adli Yargının Görevine Giren Konular……………………………………………………… 691

d- Yoklukla Malul İşlemler………………………………………………………………………………………… 691

4- Yürütmenin Durdurulması İstemli Dosyalarda İnceleme Usulü………………………………….. 691

a- Öncelikle İnceleme………………………………………………………………………………………………. 692

b- Savunma Alma…………………………………………………………………………………………………….. 693

5- Yürütmenin Durdurulması İstemi Üzerine Verilebilecek Kararlar………………………………. 693

a- Yürütmenin Durdurulması İsteminin Kabulü……………………………………………………………. 693

b- Yürütmenin Durdurulması İsteminin Reddi……………………………………………………………… 694

c- Yürütmenin Durdurulması İsteminin Ara Kararına Cevap ve/veya Savunma Alınıncaya Kadar Kabulü      694

d- Yürütmenin Durdurulması İsteminin Ara Kararına Cevap veya Savunma Alındıktan Sonra veya Bilirkişi İncelemesi Yaptırıldıktan Sonra veya Keşif Yapıldıktan Sonra İncelenmesi…………………………………………………………………………………. 695

e- Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığı……………… 696

f- Olumsuz İşlemlerde Yürütmenin Durdurulması………………………………………………………… 696

6- Yürütmenin Durdurulması Kararlarında Bulunması Gereken Hususlar………………………. 697

a- Kararların Gerekçeli Olma Zorunluluğu………………………………………………………………….. 697

b- Teminat Şartı……………………………………………………………………………………………………….. 700

7- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Sonuçları ve Etkileri…………………………………….. 701

a- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Sonuçları ……………………………………………………. 701

b- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Etkileri………………………………………………………… 702

8- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Yerine Getirilmesi………………………………………… 703

a- Kararların Yerine Getirilme Zorunluluğu…………………………………………………………………. 703

b- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Yerine Getirilme Şekli………………………………….. 705

9- Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk…. 705

a- İdarenin Sorumluluğu…………………………………………………………………………………………… 706

b- Kamu Görevlilerinin Sorumluluğu………………………………………………………………………….. 707

C- YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN KARARLARA İTİRAZ………………………………… 708

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 708

2-Yürütmenin Durdurulması Kararlarına Karşı İtirazın Şartları………………………………………. 709

3- İtiraz Aşamasında Usul…………………………………………………………………………………………. 709

4- İtiraz Üzerine Verilen Kararların Niteliği ve Çeşitleri………………………………………………… 710

a- İtirazın Kabulü……………………………………………………………………………………………………… 711

b- İtirazın Reddi……………………………………………………………………………………………………….. 711

5- Yürütmenin Durdurulması İstemleri Hakkında Üst İdari Yargı Yerlerince Verilen Kararlara İtiraz Edilemeyeceği     712

D- YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNE İLİŞKİN KARARLARA İTİRAZ DİLEKÇESİNİN DÜZENLENMESİ   713

1- Dilekçenin Hitap Bölümü………………………………………………………………………………………. 713

a- Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkındaki Kararın Danıştayca Verilmesi Durumu…… 713

b- Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkındaki Kararın Bölge İdare Mahkemesince Verilmesi Durumu        714

c- Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkındaki Kararın Normal Zamanlarda Vergi Mahkemesince Verilmesi Durumu                714

d- Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkındaki Kararın Çalışmaya Ara Verme Döneminde Vergi Mahkemesince Verilmesi Durumu         714

2- Dilekçenin Diğer Unsurları……………………………………………………………………………………. 715

II- VERGİ YARGILAMASINDA İDDİA VE SAVUNMALARIN KANITLANMASI VE KANIT TÜRLERİ 717

A- DELİLLERİN TESPİTİ VE TOPLANMASI…………………………………………………………………… 717

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 717

2- Delillerin Toplanması……………………………………………………………………………………………. 717

3- Duruşmalarda İleri Sürülebilecek Hususlar…………………………………………………………….. 719

4- Delillerin Tespiti…………………………………………………………………………………………………… 719

a- Dava Açılmadan Önce Adli Makamlar Tarafından Yapılan Delil Tespiti İşlemi…………….. 721

b- Dava Açıldıktan Sonra Delil Tespiti Yaptırılması……………………………………………………… 722

c- Noterlerde Delil Tespiti Yaptırılması………………………………………………………………………. 723

d- Delillerin Tespit Edilmesinde Takip Usulü………………………………………………………………. 724

5- Re’sen Araştırma Yolu İle Delillerin Toplanması……………………………………………………… 725

a- İstenecek Bilgi ve Belgeler ………………………………………………………………………………….. 727

b- Bazı Bilgi ve Belgelerin Verilmemesi……………………………………………………………………… 727

B- VERGİ HUKUKU’NDA DELİL GÖSTERME VE İSPAT YÜKÜ…………………………………………. 728

1- Delil Gösterme Yükü…………………………………………………………………………………………….. 728

2- İspat Yükü…………………………………………………………………………………………………………… 728

3- Aksini İddia Edence Kanıtlanması Gereken Durumlar……………………………………………… 730

a- İktisadi İcaplar…………………………………………………………………………………………………….. 730

b- Ticari İcaplar……………………………………………………………………………………………………….. 731

c- Teknik İcaplar……………………………………………………………………………………………………… 732

d- Olayın Özelliğine Göre Normal ve Mutat Sayılması Gereken Durum………………………….. 733

4- İspat Yükünün Geri Gelmesi ve Delil Gösterme Yükünün Yer Değiştirmesi……………….. 734

C- DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ………………………………………………………………………… 735

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 735

a- Delillerin Sağlamlık Bakımından Değerlendirilmesi…………………………………………………. 735

b- Delillerin Bütün Olarak Değerlendirilmesi………………………………………………………………. 736

2- Vergi Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesi…………………………………………………………. 736

D- VERGİ YARGILAMASINDA KANIT TÜRLERİ……………………………………………………………… 737

1- Genel Olarak Kanıt Türleri…………………………………………………………………………………….. 737

2- Mükellef Kesiminde Oluşan Kanıt Türleri………………………………………………………………… 738

3- İdare ve Yargı Kesiminde Oluşan Kanıt Türleri……………………………………………………….. 738

4- Özellik Taşıyan Bazı Kanıtların İspat Gücü……………………………………………………………… 739

a- Vergi Yargılamasında Yemin ve Yeminin İspat Gücü……………………………………………….. 739

b- Tanık Beyanları ve Tanık Beyanlarının İspat Gücü………………………………………………….. 740

c- Keşif ve İspat Gücü……………………………………………………………………………………………… 741

d- İkrar ve İspat Gücü………………………………………………………………………………………………. 742

e- Karine ve İspat Gücü……………………………………………………………………………………………. 742

f- Bilirkişi İncelemeleri ve İspat Gücü………………………………………………………………………… 743

III- VERGİ YARGILAMASINDA BİLİRKİŞİLİK VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ………………………….. 743

A- VERGİ YARGILAMASINDA BİLİRKİŞİLİK…………………………………………………………………. 743

B- BİLİRKİŞİLİK KURUMU………………………………………………………………………………………….. 743

C- BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİNE İLİŞKİN GENEL KURALLAR…………………………………………. 748

1- Bilirkişi İncelemesini Gerektiren Durumlar…………………………………………………………….. 748

2- Bilirkişi İncelemesine Karar Verilmesi…………………………………………………………………… 750

3- Bilirkişi İncelemesini Gerektirmeyen Durumlar………………………………………………………. 751

a- Genel Hayat Tecrübesiyle Bilinebilecek Hususlar…………………………………………………… 751

b- Hukuki Konular……………………………………………………………………………………………………. 751

4- Bilirkişi Ücreti……………………………………………………………………………………………………… 752

5- Bilirkişi Seçimi……………………………………………………………………………………………………. 753

6- Bilirkişinin Reddi…………………………………………………………………………………………………. 755

7- Bilirkişi İncelemesi ve Raporu………………………………………………………………………………. 756

8- Bilirkişi Raporunun Hakimi Bağlamaması………………………………………………………………. 757

D- BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZ………………………………………………………………………………… 759

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 759

2- Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi……………………………………………………………………………… 759

E- TANIK-BİLİRKİŞİ KARŞILAŞTIRMASI………………………………………………………………………. 760

1- Benzerlikleri………………………………………………………………………………………………………… 760

2- Farklılıkları………………………………………………………………………………………………………….. 761

F- BİLİRKİŞİ SEÇİMİ VE BİLİRKİŞİ RAPORU HAZIRLANMASI…………………………………………. 764

IV- VERGİ YARGILAMASINDA DİĞER ORTAK HÜKÜMLER…………………………………………….. 766

A- VERGİ YARGILAMASINDA HAKİMİN ÇEKİNMESİ VE REDDİ………………………………………. 766

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 766

2- Hakimin Davaya Bakmaktan Yasaklı Olduğu Durumlar……………………………………………. 766

3- Hakimin Taraflarca Reddedilebileceği Durumlar……………………………………………………… 767

4- Hakimin Reddi Yöntemi………………………………………………………………………………………… 768

5- Çekinme ve Ret İsteminin Karara Bağlanması………………………………………………………… 769

a- Danıştay’da Çekinme ve Ret…………………………………………………………………………………. 769

b- Mahkemelerde Çekinme ve Ret……………………………………………………………………………… 770

B- VERGİ YARGILAMASINDA ÇALIŞMAYA ARA VERME (ADLİ TATİL)…………………………….. 770

1- Genel Bilgi………………………………………………………………………………………………………….. 770

2- Adli Tatilde de Çalışan (Çalışmaya Ara Vermeyen) İstisnai Mahkemeler……………………. 771

3- Nöbetçi Mahkemelerin Görevleri……………………………………………………………………………. 772

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

DANIŞTAY KARARLARININ IŞIĞINDA

VERGİ DAVALARINA İLİŞKİN ÖZELLİKLİ DURUMLAR

 

I- DAVANIN TARAFLARI, DAVA AÇMA EHLİYETİ VE DAVA DİLEKÇESİ…………………………… 773

A- DAVANIN TARAFLARI VE DAVA AÇMA EHLİYETİ…………………………………………………….. 773

1- 4353 Sayılı Kanuna Göre İdari Davaların Açılması ve Hazinenin Temsili…………………… 773

2- Vergi Yasalarında Mükellef veya Sorumlu Olarak Gösterilmeyenlerin Vergi Davası Açamayacağı           773

3- Davacının Ölümü Halinde Mahkemenin Dava Dosyasının İşlemden Kaldırılmasına Karar Vermesi Gerektiği           774

4- Anonim Şirket Yönetim Kurulu Başkanının Şirket Adına Düzenlenen Ödeme Emrine Karşı Kendi Adına Dava Açamayacağı  774

5- Anonim Şirketlerde Ortak Statüsündeki Tüzel Kişilerin, Kanuni Temsilci Sıfatıyla Sorumlu Tutulamayacağı            774

6- Anonim Şirketin Yönetiminde Başka Bir Anonim Şirketin Temsilcisi Gerçek Kişinin Bulunması               774

7- Tasfiye Öncesi Döneme İlişkin Tarhiyatlarda İlgili Dönemde Şirketi Temsile Yetkili Olanların Dava Açma Ehliyeti Olduğu    774

8- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları Mensuplarının Vergisel Yükümlülüklerine İlişkin Düzenlemelere Karşı Açılan Davalarda Taraf Olamayacağı…………………………………………………………………………………………………………… 775

9- Yetkisiz Kişi Tarafından Açılan Davada Yetkili Olanların Dava Açmasına İmkan Tanınması Gerektiği      775

10- Müflis Şirketin Vergi Borçlarına Karşı Şirketin Eski Yönetim Kurulu Başkanının Kendi Adına Dava Açma Ehliyetinin Olmadığı           775

11- Tasfiyesi Tamamlanıp Ticaret Sicilinden Silinen (Münfesih) Şirketin, Temyiz Dahil Yargılamanın Hiçbir Aşamasında Taraf Olma Ehliyetinin Bulunmadığı……………………………………………………………………………………………………………. 775

12- Hisse Devri Halinde Takip…………………………………………………………………………………… 775

13- Hisse Devrinin Şekli…………………………………………………………………………………………… 775

14- Ölenin Vergi Mükellefiyetinin İntikali……………………………………………………………………. 776

15- Adi Ortaklıkların Yargı Mercilerinde Taraf Olamayacağı…………………………………………. 776

B- DAVA DİLEKÇESİ…………………………………………………………………………………………………. 776

1- Dilekçe Ret Kararının Usule Uygun Şekilde Tebliğ Edilmemiş Olması Durumunda, Yenilenen Davanın, Süre Aşımı Nedeniyle Reddedilemeyeceği……………………………………………………………………………………………………………………………… 776

2- Reddedilen Dilekçedeki Yanlışlıkların Tekrarlanması Nedeniyle Davanın Reddine İlişkin Kararın Temyiz İncelemesi Sırasında Dilekçe Ret Kararlarının da İncelenebileceği ………………………………………………………………………………………………… 777

3- Müdahilin Tek Başına Temyiz İsteminde Bulunması Durumunun İlk İnceleme Kapsamına Girmediği        777

4- Tebligat İşlemleri Tamamlandıktan Sonra Posta Ücretinin Noksanlaşmasından Söz Edilerek Davanın Açılmamış Sayılmasına Karar Verilemeyeceği……………………………………………………………………………………………………………………………… 777

5- Dilekçe Ret Kararının Nihai Kararın Temyizi Üzerine O Kararla Birlikte İncelenebileceği 777

6- Şirketin İmza Sirkülerinde Müşterek İmza Şartı Varsa Dava Dilekçesini Tek Temsilcinin İmzalamasının Yeterli Olmayacağı Ancak Bu Durumun Ehliyetsizlik Nedeniyle Davanın Reddini de Gerektirmediği…………………………………………. 777

7- Dilekçe Ret Kararı Üzerine Yenilenen Dilekçede de Aynı Hata Tekrarlanırsa Davanın Reddedileceği       777

8- Yenileme Dilekçesinde İddiaların Genişletilemeyeceği……………………………………………. 778

9- Dava Dilekçesinde Dava Konusunun Açık Olarak Tanımlanması Gerektiği………………… 778

II- GÖREVLİ VE YETKİLİ YARGI YERİ, DAVA KONUSU…………………………………………………. 778

A- GÖREVLİ VE YETKİLİ YARGI YERİ………………………………………………………………………… 778

1- Yansıyan Vergilerde, Vergi Yükü Üzerinde Kalanların, Hukuka Aykırı Olarak Ödedikleri Paraları Adli Yargı Yerinde

Açacakları Alacak Davasına Konu Etmeleri Gerektiği ……………………………………………… 778

2- Ödeme Emrine Karşı Açılacak Davanın Her Durumda İdari Yargının Görevine Girdiği… 778

3- Gümrük Vergisi Tahakkukunun Terkinine İlişkin Davada İlk Derece Mahkemesinin Vergi Mahkemesi Olduğu        778

4- Fon Kesintilerine İlişkin İhbarnamelerinin İptali Konusundaki Davanın İdare Mahkemelerinde Görüleceği               778

5- Ödeme Emrine Karşı Açılan Davanın Ödeme Emrini Düzenleyen Vergi Dairesinin Bulunduğu Yerdeki Mahkemede Açılacağı               779

6- Danıştay Tarafından Görevli Olduğu Belirlenen Mahkemenin Kendisini Görevsiz Göremeyeceği              779

7- Danıştay’ın Temyiz Üzerine Verdiği Kararlar Hakkında Yargılamanın Yenilenmesinin İstenemeyeceği     779

8- İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Verilmeyen Kararlara Karşı Yargılamanın Yenilenmesi Yolunun İzlenemeyeceği   779

9- Vergi Alacağının Takip ve Tahsili İçin Ödeme Emri Tebliği, Haciz Kararı Alınması Gibi İşlemleri Yapmaya, Asıl Borçlunun Bağlı Bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünün Yetkili Olduğu…………………………………………………………………………. 779

B- DAVA KONUSU……………………………………………………………………………………………………. 779

1- Teminatın Çözülmemesi Yönündeki İşlemin İptal Davasına Konu Edilebileceği………….. 779

2- Tahakkuk Fişinin İdarenin İç İşleyişi İle İlgili Olduğu ve Dava Konusu Edilemeyeceği.. 780

3- İsteğe Bağlı Sigorta Primlerinin İndirilebilir Gider Olduğu Yolundaki İddianın Düzeltme ve Şikayet Yolunun İşletilmesine Olanak Vermediği      780

4- Vergi Dairesinin Yükümlünün Vergi Borcunun Miktarını Bildiren İşleminin Dava Konusu Edilebileceği     780

5- Vergi Hatasının Söz Konusu Olmadığı Durumlarda Düzeltme ve Şikayet Yoluyla Dava Açılamayacağı     780

6- Uzlaşmanın Temin Edilemediğine İlişkin Olarak Yükümlüye veya Ceza Muhatabına Yapılan Yazılı Bildirimin Dava Konusu Yapılabileceği          780

7- Görüş Bildiren Maliye Bakanlığı İşleminin Dava Konusu Edilemeyeceği……………………. 780

8- Vergi Sorumlusu Adına Tahakkuk Eden Verginin Vergi Sorumlusu Tarafından İdari Davaya Konu Edilmesi            781

9- Açıklamalara Karşı Dava Açılamayacağı……………………………………………………………….. 781

10- Düzenleyici İşlemlere Karşı Süresinden Sonra Dava Açılabilmesi İçin Uygulama İşlemlerinin İdari Davaya Konu Olabilecek Kesin ve Yürütülmesi Gerekli İşlem Niteliği Taşıması Gerektiği…………………………………………………………………… 781

11- Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu Olmayan İşlemlerin Dava Konusu Edilemeyeceği……… 781

12- Tasfiye Olan Şirket Hakkında İhbarname Düzenlenmesi………………………………………… 781

13- Bilgi Verme Yazılarının Dava Konusu Edilemeyeceği…………………………………………….. 781

III- SÜRELER VE TEBLİGAT………………………………………………………………………………………. 782

A- SÜRELER……………………………………………………………………………………………………………. 782

1- Süresi İçinde Yapılmayan Temyiz İsteminin İncelenmesinin Mümkün Olmadığı…………. 782

2- İYUK’un Ek 2. Maddesinde Öngörülen Savunma Süresinin son Gününün Çalışmaya Ara Verme Zamanına Rastlaması Halinde Sürenin Ara Vermenin Sona Erdiği Tarihten İtibaren Yedi Gün Uzamış Sayılacağı………………………………………….. 782

3- Dava Açma Süresinin Başlaması İçin Uzlaşma Komisyonu Toplantısında İmzalanan Tutanağın Ayrıca Mükellefe Tebliğ Edileceği       782

4- İdari Yargıda “Sürelerin Tutulması” Yolunda Bir Düzenlemeye Yer Verilmediğinden, “Temyiz Süre Tutma” Talebini İçeren Dilekçenin İşlemeye Başlayan Temyiz Süresini Kesmeyeceği…………………………………………………………………… 782

5- Mücbir Sebep Halinde Sebebin Ortadan Kalkmasından Makul Bir Süre Sonra Açılan Davanın Süresi İçinde Açılmış Sayılacağı           782

6- İstihkaktan Kesinti Yoluyla Ödenen Damga Vergisinde Dava Açma Süresi………………… 783

7- Dava Açma Süresinin Son Gününün Resmi Tatile Rastlaması Durumunda Çalışmaya Ara Verme Süresinin Devam Ediyor Sayılacağı 783

8- Düzeltme Talebinin Defterdarlığa Yapılması……………………………………………………………. 783

9- Üst Makama Yapılan İtirazın Dava Açma Süresini Durdurmayacağı…………………………… 783

10- Dava Açma Süresinde İşlemin Öğrenildiği Tarih……………………………………………………. 783

11- Gümrük İdaresinin İşlemlerine İtiraz…………………………………………………………………….. 783

12- İhtirazi Kayıtla Ödeme Yapılması Halinde Dava Açma Süresi…………………………………. 784

13- Uzlaşma İsteminin Uzlaşma Kapsamına Girmemesi Halinde Süre…………………………… 784

B- TEBLİGAT…………………………………………………………………………………………………………… 784

1- Tebligat İşleminin Tek Başına İdari Davaya Konu Edilemeyeceği……………………………… 784

2- Tebligat Usulsüz Olsa Bile Dava Açma Süresinin İşlemin Öğrenildiği Tarihten İtibaren İşlemeye Başlayacağı        784

3- İlanen Yapılan Tebligatın Usulüne Uygun Olmadığı Durumlarda, Kesinleşmiş Bir Kamu Alacağından Söz Edilemeyeceği      784

4- İlanen Tebliğ Usulü………………………………………………………………………………………………. 785

5- Tebliğ Evrakının Kanunun Aradığı Şekil Şartlarına Uygun Olması Gerektiği………………. 785

6- Aksi Kanıtlanana Dek, Tebligatı Alan Kişinin Tebliği Almaya Yetkili Olduğunun Kabulü Gerektiği             785

7- İhbarnamelerin Tebliğinde Yapılan Hataların Düzeltme Yolu İle Giderilemeyeceği……… 785

8- Defterlerin İbrazı Yazısının İlgili Kişiye Tebliğ Edilmemesi Durumu…………………………… 785

9- Mükellefin İşyerinde Mükellef Dışındakilere Tebligat Yapılabilmesi İçin Belli Koşulların Oluşması Gerektiği           785

10- Vekil Tarafından Açılan Davada Harcın Tamamlanması Tebliğinin Vekile Yapılması Gerektiği                785

IV- DAVADA VEKALET, MAHKEMENİN YETKİLERİ VE İNCELEMELERİ, ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA AÇILMASI          786

A- DAVADA VEKALET………………………………………………………………………………………………. 786

1- Vasinin Kısıtlı Kimsenin Verdiği Vekaletnameye Sonradan İcazet Verebileceği ………… 786

2- Mahkemece İstenmesine Rağmen Vekaletnamenin İbraz Edilmediği Durumlarda, İşin Esası Hakkında Karar Verilemeyeceği              786

3- Davanın Reddine İlişkin Kararda Davalı İdare Lehine Vekalet Ücretine Hükmedilmesi Gerektiği               786

4- Hüküm Fıkrasında Vekalet Ücretine Hükmedilmesi Gerektiği…………………………………… 786

5- Şirketin Tasfiyesi Sonuçlansa Bile, Vekalet İlişkisinin Devam Ettiği ve Avukat Tarafından Açılan Davanın Ehliyetinin Reddedilemeyeceği         786

B- MAHKEMENİN YETKİLERİ VE İNCELEMELERİ…………………………………………………………. 787

1- Mahkemece İstenen Bilgileri Vermeyen İdarenin Daha Sonra Mahkeme Kararını Farklı Gerekçelerle Temyiz Edemeyeceği  787

2- Mahkemenin Tarafların Hiç Değinmedikleri Maddi Unsurları ve Olayları Araştırıp, Bilirkişi İncelemesi Yaptırabileceği          787

3- Mahkemenin Yanlışlıkların Düzeltilmesi Yolu İle Karar Gerekçesini Düzeltemeyeceği… 787

4- Mahkemenin İdari İşleme Esas Olan Hukuki Durumu Tespit Edebileceği…………………… 787

5- Yetkisiz Makam Tarafından Verilen Red Kararına Karşı Dava Açılması Durumunda Mahkemenin Yetkili Mercie Tevdi Kararı Vermesi Gerektiği 787

6- Hakimin Tarafların Talebi İle Bağlı Olduğu……………………………………………………………… 787

7- Yanlışlığın Düzeltilmesi Yolu İle Davacının Faiz İstemi Konusunda Hüküm Verilemeyeceği 788

8- Davalının Savunma Yapmamasının Davacının Lehine Karar Verme Nedeni Olamayacağı 788

9- Mahkeme Kararlarının 30 gün İçinde Yerine Getirilmesi Gerektiği…………………………….. 788

10- Danıştay’ın Bozma Kararı Üzerine Yapılacak İşlem……………………………………………….. 788

C- ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA AÇILMASI………………………………………………………………… 788

1- Ödeme Emrine Karşı Açılacak Davanın Her Durumda İdari Yargının Görevine Girdiği… 788

2- Ödemeye Çağrı Mektubunun Ödeme Emri Niteliği Taşımadığı ve 7 Günlük Dava Açma Süresine Tâbi Olmadığı      788

3- Ödeme Emrinin Tebliği Üzerine İdareye Yapılan Başvurunun Dava Açma Süresini Kesmeyeceği             788

4- Ödeme Emrinde Gecikme Zammının, Dönüştürüldüğü Vergi Aslının Adıyla Gösterilmesinin Ödeme Emrini Sakatlamayacağı               789

5- Anonim Şirket Yönetim Kurulu Başkanının Kendi Adına Açtığı Davada Şirket Adına Düzenlenen Ödeme Emrinin İptaline Karar Verilemeyeceği 789

6- Ödeme Emrine Karşı Açılan Davanın Ödeme Emrini Düzenleyen Vergi Dairesinin Bulunduğu Yerdeki Mahkemede Açılacağı               789

7- Ödeme Emrinde Borçtan Sorumluluk Kapsamının Belirtilmesi Gerektiği……………………. 789

V- TEMYİZ VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ, YÜRÜTMENİN DURDURULMASI………………………….. 789

A- TEMYİZ İNCELEMESİ……………………………………………………………………………………………. 789

1- Danıştay’ın Bozma Kararına Uyan Vergi Mahkemesinin Kararının Ancak Bozma Esaslarına Uygunluk Yönünden Temyiz Edilebileceği               789

2- Temyiz Edenin Kararın Temyizinden Hukuki Yararı Yoksa Temyiz İsteminin İncelenmeksizin Reddedileceği          790

3- Aleyhine Temyiz İsteminde Bulunarak Lehine Olan Kararın Bozulmasını İsteyen Davalı İdarenin Korunmaya Değer Bir Yararının Bulunmaması Nedeniyle Temyiz İsteminin Reddi Gerekeceği…………………………………………………………… 790

4- Temyiz İncelemesinden Geçerek Kesinleşen Hüküm Fıkralarının Yeniden Temyiz İncelemesine Tâbi Tutulamayacağı          790

5- Daha Önce Bozulmuş Bir Karar Yoksa Israr Kararından Söz Edilemeyeceği……………… 790

6- Temyiz ve İtiraz Yoluna Başvurma Konusunda Hazine Avukatlarının İdareyi Temsil Yetkisi Olmadığı      790

7- İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararında Direnmemesi Hâlinde, Bozma Gerekçeleri Dışına Çıkarak Karar Veremeyeceği       790

8- Vergi Mahkemesine İbraz Edilmeyen Belgelerin Temyiz Aşamasında İbraz Edilebileceği 791

9- Karar Düzeltme İsteminin Süre Aşımı Nedeniyle Reddi Yolundaki Daire Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvurulamayacağı  791

10- Israr Hükmü Niteliğinde Olmayan Mahkeme Kararına Karşı Temyiz İsteminin İlk Derece Yargı Yeri Kararını Temyizen İncelemekle Görevli Olan Danıştay Dava Dairesince İncelenmesinin Gerektiği…………………………………………………… 791

11- Israr Kararının Varlığı Vergi Dairesi Yönünden Kesinleşen Hüküm Fıkrasının Yeniden Temyiz İncelemesine Tabi Tutulamayacağı    791

B- BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ…………………………………………………………………………………………. 791

1- Yalnızca Kanaate Dayalı Bilirkişi İncelemesi Esas Alınarak Karar Verilemeyeceği……. 791

2- Bilirkişi İncelemesine Özel ve Teknik Bilginin Gerekli Olduğu Durumlarda Başvurulacağı 791

3- Genel ve Hukuki Bilgi İle Çözümlenebilecek Olan Hususlarla İlgili Olarak Bilirkişi İncelemesi Yaptırılması Nedeniyle Temyize Konu Vergi Mahkemesi Kararının Bozulacağı……………………………………………………………………………………………….. 792

4- İnceleme Elemanının Yaptığı Belirlemenin Aksini Gösterir Bilirkişi Raporuna Dayanılarak Verilen Mahkeme Kararının Hukuka Uygun Olduğu   792

5- İnşaat İşinin Bitirilmesi İçin Zorunlu Giderlerin Belirlenmesi Amacıyla Bilirkişi İncelemesi Yaptırılması Gerektiği 792

6- Bilirkişi Raporunun Taraflara Tebliğinin Zorunlu Olduğu………………………………………….. 792

7- Bilirkişi Raporu Esas Alınmak Suretiyle, Bulunan Matrah Farkı Üzerinden Yapılan Cezalı Tarhiyatın Kaldırılabileceği            792

8- Bilirkişi Heyeti Tarafından Yapılan Tespitlerle Ulaşılan Sonuç Arasında Uyumsuzluk Görüldüğü Takdirde, Mahkemece Bilirkişi Raporundaki Tespitler Dikkate Alınarak Uyuşmazlık Hakkında Bir Karar Verilebileceği, Raporun Sadece Sonuç Kısmının Dikkate Alınarak Hüküm Kurulmasında Yasal İsabet Bulunmadığı……………………………………………………………………………………………………………. 793

C- YÜRÜTMENİN DURDURULMASI……………………………………………………………………………… 793

1- Yürütmenin Durdurulması Kararının Yerine Getirilmesinin Savsaklanamayacağı……….. 793

2- Yürütmenin Durdurulması İstemine İlişkin Kararlara Karşı Yapılan İtirazlar Hakkında Verilen Kararların Kesin Olduğu          793

3- Teminat Karşılığı Yürütmenin Durdurulmasına Karar Verilmesi Üzerine, Teminatın Yetersiz Olması Durumunda, İYUK 27/5. Maddesi Gereğince Yürütmenin Durdurulması Kararı Kaldırılmadan Düzenlenen Ödeme Emrinde İsabet Görülmediği 793

4- Ödeme emrine Konu Tazminat, Gümrük Vergi ve Resmi Olmayıp, Bu Tazminatın İstemine İlişkin İşlemde Bir Tahakkuk İşlemi Olmadığından, Bu İşlemin İptali İstemiyle Açılan Davada Yürütmenin Durdurulmasına Karar Verilmedikçe Ödeme Emri Düzenlenebileceği          793

D- ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR…………………………………………………………………………………. 794

1- Aynı Konuda İki Ayrı Mahkemede Dava Açıldığı Temyiz Aşamasında Ortaya Çıktığı Takdirde Danıştay’ın Bağlantı Kararı Verebileceği               794

2- Yok Hükmünde Olan İdari İşleme İlişkin Davanın İptal Davası Formunda İnceleneceği.. 794

3- Davalı İdarenin Genelgesinin Dava Konusu Edilen Bölümünün Hukuk Düzenine Herhangi Bir Değişiklik Meydana Getirmesi ve Kural Koyması Söz Konusu Olamayacağından, Düzenleyici Olarak Kabulünün Mümkün Olmadığı……………….. 794

4- İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Yapılan Yargılamada Tarafların Duruşma İsteminin Danıştay’ı da Bağlayacağı      794

5- Pişmanlık Dilekçesine İhtirazi Kayıt Konulması………………………………………………………. 795

a. İhtirazi Kayıt Konulabileceği Yönündeki Karar………………………………………………………… 795

b. İhtirazi Kayıt Konulamayacağı Yönündeki Kararlar………………………………………………….. 795

6- Danıştay’ın Görevli Mahkemeye Gönderme Kararının Temyiz Edilemeyeceği……………. 795

7- Danıştay’ın Temyiz Üzerine Verdiği Karar Hakkında Yargılamanın Yenilenmesinin İstenemeyeceği         795

8- Israr Kararının Verilmesinde Bilirkişi İncelemesi Yaptırılmasının Gerekli Olabileceği… 795

9- İçtihadı birleştirme Kararlarına Uymanın Zorunlu Olduğu…………………………………………. 795

E- VERGİ DAVALARINDA EMSAL ALINABİLECEK ÖZELLİKLİ 100 DURUM………………………. 796

1- Döviz Cinsinden Avansların İhracat Gerçekleşmediği Takdirde Şirketin Borcu Olarak Kabul Edilip Değerlemeye Tâbi Tutularak Doğan Kur Farklarının Gider Yazılabileceği………………………………………………………………………………………………… 796

2- Yalnızca Satış Bedelinin Düşük Oluşundan Hareketle Cezalı KDV Salınamayacağı…….. 796

3- Defter ve Belgeler İncelenmeksizin KDV İndiriminin Reddedilemeyeceği…………………… 796

4- Bilirkişi Raporunun İnceleme Elemanının Saptamaları İle Karşılaştırılması Gerektiği…. 796

5- Tasfiye Olan Şirket Adına Cezalı Tarhiyat Yapılamayacağı………………………………………. 796

6- Fatura Düzenlenmediği Gerekçesiyle Hesap Dönemi Kapandıktan Sonra Özel Usulsüzlük Cezası Kesilmeyeceği  797

7-…………………………………. Kanaate Dayalı Bilirkişi Raporuna İstinaden Karar Verilemeyeceği     797

8- Kur Farkı Gelirlerinin Ayrı Bir Kaynaktan Elde Edilmiş Gelir Olarak Kabul Edilip Vergilendirilemeyeceği 797

9- Tasfiye Beyannamesi Üzerine Bir Ay İçinde İncelemeye Başlanmaması Durumunda Tarhiyat Yapılamayacağı        797

10- Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Beyan…………………………………………………………………… 797

11- Tevkifat Sorumlusunun Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyerek Verginin Zamanında Tahakkuk Ettirilmemesine Yol Açması Halinde Vergi ve Ceza Uygulaması…………………………………………………………………………………………………………….. 797

12- İktisadi İşletmesi Bulunmayan Vakfın Gelirlerinin Kurumlar Vergisine Tâbi Tutulamayacağı   798

13- Bağlı Şirketler Arasında Emsaline Göre Yüksek Oranda İskontolu Satışın Örtülü Kazanç Dağıtımı Anlamına Geleceği        798

14- Kanuni Ödevleri Yerine Getirme Hususunda Yetki ve Sorumluluğu Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Kanuni Temsilci Sıfatıyla Takibi      798

15- Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu…………………………………………………………………………. 798

16- Fiili Envanter Sonucu Bulunan Matrah Farkı Üzerinden Özel Usulsüzlük Cezası Kesilemeyeceği             799

17-……………………………….. Mirasçılar Adına Ayrı Ayrı Vergi Ceza İhbarnamesi Düzenleneceği     799

18-….. Normal Bir Durum Arz Etmeyen Tapu Kayıtları Esas Alınarak Tarhiyat Yapılamayacağı     799

19- Ücretlilere Uygulanan Gelir Vergisi Tarifesine İlişkin İptal Kararının Görülmekte Olan Davalara Etkisi  799

20- Vergi Mahkemesi Kararına Dayalı Olarak Düzenlenen İhbarname ile İlişkili Ödeme Emrinin Vergi Mahkemesi Kararının Bozulması Üzerine İptali Gerektiği ……………………………………………………………………………………………………………….. 799

21- İkrazatçılık Sayılmayan Borç Para Verme İşleminden Kaynaklanan Faizin BSMV’ye Tâbi Olmadığı        800

22- Kibrit Kutusu Üzerindeki Amblem ve Yazıların İlan ve Reklam Vergisine Tâbi Olmadığı 800

23- Türk-İş Tarafından Grev Nedeniyle İşçilere Dağıtılmak Üzere Gönderilen Paraların Veraset ve İntikal Vergisine Tâbi Olmadığı          800

24- Konut Yapı Kooperatifindeki Hissenin Mukayyet Değeri İle Değerleneceği……………….. 800

25- Şirket Adına Tapuya Tescil Ettirilmemiş Arsaların Satışının KDV’ye Tâbi Olduğu …….. 800

26-……………….. Sadece Randıman Hesabına Dayalı Re’sen Tarhiyatta Yasal İsabet Olmadığı     800

27- Şirket Yetkilisinin Beyanına Dayalı Tarhiyatın İsabetli Olduğu………………………………… 800

28- Motorlu Taşıtını Satan Kimsenin Motorlu Taşıtlar Vergisi Mükellefiyetinin Kaldırılmasını İsteyebileceği 801

29- Yönetim Kurulundan Fiilen Ayrılan Üyenin Şirketin Ödenmemiş Vergi Borçlarından Sorumlu Tutulamayacağı      801

30- Vergi Sorumlusu Sıfatıyla Yanlışlıkla Fazla Yatırılan Bir Vergi İçin Düzeltme Başvurusunda Bulunulabileceği      801

31- İşletmenin Aktifinde Kayıtlı Olmayan Taşıtın Satışında KDV Doğmayacağı ……………… 801

32- Örtülü Kazanç Dağıtımından Söz Edebilmek İçin Somut Verilere İhtiyaç Olduğu……….. 801

33- Kasko Sigorta Değerinin Matrah Takdirinde Tek Başına Yeterli Bir Ölçüt Olmadığı…… 801

34- Gecikme Faizinin Kamu Alacağının Ödenmediği Dönemler İçin Geçerli Olan Oranlar Dikkate Alınarak Belirlenmesi Gerektiği           802

35- 6183 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Vadesinde Ödenmeyen Kamu Alacağına Gecikme Zammı Uygulaması İçin Borçlunun Kusurunun Olup Olmadığının Öneminin Bulunmadığı…………………………………………………………………………… 802

36- İdarenin Tahakkuk Fişini Hatalı Düzenlemesi Nedeniyle Noksan Ödenmesi Durumunda 213 Sayılı VUK’un 369. Maddesi Hükmü Dikkate Alınarak Gecikme Zammı Hesaplanması Gerektiği………………………………………………………………….. 802

37- KDV İndiriminde İspat ………………………………………………………………………………………… 802

38-……………………………………………………………………………………………… Serbest Meslekte KDV     803

39- KDV’de Re’sen veya İkmalen Tarhiyatın Muhatabının Malı Teslim Eden veya Hizmeti Yapan Kişi Olduğu              803

40- İşyerini Terk Eden Yükümlülerin Kullanmadığı Belgeleri İptal Edilmek Üzere İbraz Etmemelerinin 213 Sayılı Kanunun 30. m. Uyarınca Re’sen Takdir Nedeni Olmadığı……………………………………………………………………………………………………… 803

41- Yeminli Mali Müşavirin Sorumluluğu İçin Asıl Yükümlü Hakkındaki Tarhiyatın Kesinleşmesinin Gerekmediği       803

42- Pişmanlık Dilekçesinin Bulunmamasının Pişmanlık Hükümlerinden Yararlanmaya Engel Teşkil Etmediği            804

43- İşyeri İle Aynı Sokakta Bulunan Lokantadan Getirilerek İşçilere Verilen Yemek Bedellerinin Gider Yazılabileceği               804

44-…………………………. İki Yargı Kararı Arasındaki Süre İçin Gecikme Zammı İstenemeyeceği     804

45- Memur Eyleminin Mücbir Sebep Sayılmayacağı …………………………………………………… 804

46- Anonim Şirketin Kendi Ortaklarına Verdiği Önemli Ölçüde Faizsiz Borcun KDV’ye Tâbi Olduğu              804

47- Stokta Kalan Emtia İçin de KDV İadesi Alınabileceği……………………………………………… 804

48- KDV Beyannamesinin Pişmanlıkla Matrahsız Olarak Verilmesi Durumunda Takdir Komisyonunca Matrah Takdiri Yapılacağı             804

49- Bankadan Alınan Kredinin İş İlişkisi Olan Şirkete Kullandırılmasının KDV’ye Tâbi Olmadığı    805

50- Satışları Artırmak Amacıyla Esas Ürünün Yanında Promosyon Malı Verilmesinin KDV’ye Tâbi Olmadığı               805

51- İleri Tarihlerde Yapılacak Teslim ve Hizmet İçin Alınan Avansların KDV’ye Tâbi Olmadığı 805

52- Hak Edişe Tâbi İşlerde KDV’nin Hak Edişin İhale Makamınca Onaylandığı Tarihte Ortaya Çıktığı            805

53- Tecrübe ve Muayene Şartıyla Yapılan Satışlarda KDV’nin Kabul Kararının Satıcıya Bildirildiği Tarihte Başlayacağı             805

54- Yabancı Firmanın Türkiye’de Mal Satmasına Aracılık Eden Türk Firmasının Aracılık Hizmetinin KDV’ye Tâbi Olduğu            806

55-………………………………………………………….. Ciro İskontosunun KDV’ye Tâbi Tutulamayacağı     806

56-…………………………………………………………………… Devamlılık Taşımayan Borç Verme İşlemi     806

57-… Aracın Düşük Bedelle Satılması Durumunda Emsal Bedelin Ne Şekilde Tespit Edileceği     806

58- Defter ve Belgelerinin Zayi Olması Durumunda KDV İndirimi………………………………….. 806

59- Geçici İlmühaber Hisse Senedi Yerine Geçer……………………………………………………….. 807

60-………………………………………………. Faturada Ayrıca Gösterilmeyen KDV’nin İndirilebileceği     807

61- Bedelin Ödenmemesi Durumunda Uygulanan Vade Farklarının Tahakkuk Ettikleri Dönemde KDV’ye Tâbi Tutulacakları       807

62- Defter ve Belgelerin İncelemeye İbraz Edilmemesi Ancak Mahkemeye İbraz Edilmesi Durumunda KDV İndirimi    807

63- Tarhiyat Öncesi Uzlaşmaya Varılmadığına İlişkin Tutanağın Düzenlenmesinin Vergi ve Cezanın Kaldırılması İstemiyle Dava Açılmasına Engel Olmayacağı ……………………………………………………………………………………………………………. 808

64- Vergi Mahkemelerinin Nihai Kararlarına Karşı Danıştay’da Temyiz Yoluna Başvurulabileceği  808

65- Danıştay’da Temyiz İçin Vergi ve Ceza Miktarına Göre Maliye Bakanlığı’ndan Muvafakat Gerektiği         808

66- Adına Düzenlenmeyen ve Yasal Olarak Kendisine Tebliğ Edilmemesi Gereken İhbarnamelere Karşı Yükümlünün Dava Açma Hakkının Bulunmadığı……………………………………………………………………………………………………………………………… 808

67- Kayıt ve Beyan Dışı Bırakılan Kazancın Ortaklara Dağıtılmadığının İspatı………………… 809

68- İnceleme Sırasında İnceleme Elemanlarına İbraz Edilmeyen Gider Faturalarının Ara Kararıyla İstenmesi üzerine Mahkemeye Sunulması Durumunda Faturaların Örneklerinin Vergi idaresine de Tebliğ Edilerek Görüşünün Alınması Gerektiği 809

69- Davanın Süresinde Açılmadığına İlişkin İddianın Mahkemece Göz Önünde Bulundurulmaması               809

70- Vergi Davalarının Duruşmalarında Gerekli Olan Durumlarda İncelemeyi Yapmış İnceleme Elemanlarının da Duruşmalara Katılması ve Dinlenmesi Gerektiği………………………………………………………………………………………………………………… 809

71- Vergilendirilen Konu Hakkında İçtihat Değişikliği Olması Durumunda Ceza Uygulanamayacağı              809

72- Mali Polisin Düzenlediği Tutanağa Dayanılarak Re’sen Vergi Tarhiyatı Yapılamayacağı 810

73- Genel Tebliğ İle Yasaya Aykırı Düzenleme Yapılamayacağı…………………………………… 810

74- Vergi Dairesine Takdire Başvurma Yetkisinin Verilmesinin Bu Yetkinin Keyfi Kullanımını Gerektirmeyeceği         810

75- Takdir Komisyonu Kararları………………………………………………………………………………… 810

76- Gerçek Dışı Belge İddiası……………………………………………………………………………………. 811

77- Fire ve Randıman……………………………………………………………………………………………….. 814

78- Belgesiz Satılan Malın Belgesiz Mal Alım Maliyetinin de Göz Önüne Alınması Gerektiği 815

79- Alıcı İfadelerine Hangi Durumlarda İtibar Edileceği………………………………………………… 815

80- Mükellefin Lehine ve Aleyhine Olan Hususlar……………………………………………………….. 816

81- Yasaya Uygun Olmayan Tebligat…………………………………………………………………………. 816

82-………………… Sevk İrsaliyesine Dayalı Cezalarda Yeterli Araştırmanın Yapılması Gerektiği     816

83- Tebligatın Yetkili Kişinin Yakınlarına da Yapılabileceği………………………………………….. 817

84- İlgilinin İstemediği Hususta Karar Verilemeyeceği………………………………………………… 817

85- Döviz Alım Satımında Oluşan Farkın Faiz Olarak Nitelenemeyeceği………………………… 818

86-…………………….. Sadece Emtia Teşhir Eden Vakfın Ticari Faaliyet Yapmış Sayılamayacağı     818

87- Yanıltıcı Faturanın Kasıt Olmaksızın Kullanılması Halinde Vergi Ziyaı Cezası  …………. 818

88- Tutulamayan Defterlerin İbraz Edilmemesi Halinde Kesilecek Ceza………………………… 818

89-………… Gerçek Gelirin Vergilendirilmesi İçin İş Kolundaki Kârlılığın Saptanması Gerektiği     819

90- Bilanço Esasına Göre Defter Tutulması Durumunda Veraset ve İntikal Vergisi Matrahının Öz Sermaye Olduğu     819

91- Gider Kaydı İçin İşletmede Kullanmanın Yeterli Olduğu…………………………………………. 819

92- Re’sen Tarhiyatın Keyfi Olamayacağı…………………………………………………………………… 819

93-……………. Katma Değer Vergisi İndirimi Reddinin Yeterli İncelemeye Dayanması Gerektiği     819

94-…………………… Öncelikle Vergi Sorumlusu Hakkında Takibat Yapılmasının Zorunlu Olduğu     819

95- Vergi Cezalarıyla İlgili Emsal Kararlar………………………………………………………………….. 820

96-…………………….. Ödeme Emrine Karşı Açılan Davada Kısıtlı Gerekçelerin Kullanılabileceği     820

97-………….. Tahsil Edilmeyen Kâr Payının Menkul Sermaye İradı Olarak Beyan Edilmeyeceği     820

98- Mükellefin Tasarrufundan Zorunlu Olarak Çıkan Emtianın Matraha Dahil Edilmesinin Yerinde Olmadığı  821

99- Kıst Dönem İçin Matrah Takdiri……………………………………………………………………………. 821

100- İşletmeden Çekilen Gayrimenkul ve Emsal Bedeli………………………………………………. 821

101- Kaybolduğu İleri Sürülen Faturaların Kullanılıp Kullanılmadığının Araştırılması Gerektiği 821

102- Karar Düzeltme Nedenlerinin Sınırlı Olduğu………………………………………………………… 821

103- İhbarnamenin İnceleme Raporu Eklenmeksizin Tebliği………………………………………… 821

104- Somut ve Hukuken Geçerli Tespit Yapılmaksızın Kesilen Özel Usulsüzlük Cezasında Hukuka Uygunluk Bulunmadığı       822

105- Uyuşmazlık Dönemi KDV Beyannamesini Ödenecek Vergi Ortaya Çıkmaksızın Pişmanlıkla Veren Yükümlü Adına İki Kat Usulsüzlük Cezası Kesilemeyeceği………………………………………………………………………………………………………. 822

106- Ortaklara Borç Verilmesi KDV Konusuna Girer……………………………………………………. 822

 

¨                        YARARLANILAN KAYNAKLAR……………………………………………………………… 823

¨                        DİLEKÇE ÖRNEKLERİ FİHRİSTİ…………………………………………………………….. 847

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-ihtilaflari-ve-cozum-yollari.html/feed 0 Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması https://www.muhasebekitaplari.com/katma-deger-vergisi-kanunu-ve-uygulamasi.html https://www.muhasebekitaplari.com/katma-deger-vergisi-kanunu-ve-uygulamasi.html#comments Fri, 04 May 2012 11:25:44 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebecv.com/wordpress/?p=114 Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması Kitabı Prof. Dr. Şükrü Kızılot tarafından yazılmıştır. Mükellefiyet, Verginin Konusu, Mükellef Ve Vergi Sorumlusu, Vergiyi Doğuran Olay, İstisnalar, İhracat İstisnası, Araçlar, Petrol Aramaları Ve Teşvik Belgeli Yatırımlarda İstisna, Taşımacılık İstisnası, Diplomatik İstisnalar, İthalat İstisnası, Sosyal Ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar ve daha bir çok konu başlığından Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması Kitabında yer almaktadır. Ücretsiz kargo imkanı ile  Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması Kitabını sitemizden alabilirsiniz.

KİTAP TANITIMI

- Mükellefiyet, Verginin Konusu, Mükellef Ve Vergi Sorumlusu
- Vergiyi Doğuran Olay
- İstisnalar, İhracat İstisnası, Araçlar, Petrol Aramaları Ve Teşvik Belgeli Yatırımlarda İstisna, Taşımacılık İstisnası, Diplomatik İstisnalar, İthalat İstisnası
- Sosyal Ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar
- İstisnadan Vazgeçme İstisnaların Sınırı
- Matrah, Nispet Ve İndirim, Verginin Tarhı Ve Ödenmesi
- Vergilendirme Usulleri, Vergilendirme Dönemi Ve Beyan Esası
- Tarh İşlemleri, Verginin Ödenmesi
- Gümrük İdarelerince Alınan Katma Değer Vergisine İlişkin Hükümler
- Usul Hükümleri, Çeşitli Hükümler, Kaldırılan Hükümler, Geçiş Hükümleri

 

ÖNSÖZ

Katma Değer vergisi, toplam vergi gelirlerinin üçte birini oluştur­ması nedeniyle, özel bir önem taşıyor.

Önceki basımları olağanüstü ilgi görerek, kısa sürede tükenen eliniz­deki kitabın, her maddesi tek tek gözden geçirilerek, güncellenmiş olan bu basımını da çok beğeneceğinizi umuyoruz.

Bilindiği gibi, katma değer vergisi, 1985 yılından itibaren Türk Vergi Sistemi içinde yerini alan ve kısa sürede benimsenerek başarı ile uyulanan ve en yüksek hasılat toplanan bir vergi.

Katma değer vergisi sistemine geçişi zorunlu kılan nedenler; ekono­mik ve mali nedenler olmak üzere iki grupta toplanabilir. Ekonomik nedenler; yatırımların teşvik edilmesi, ihracatın eliştirilmesi, sanayi kesimi üzerindeki vergi yükünün azaltılması, enflasyonist baskının ön­lenmesi, kaynakların optimal dağılımında uygunluk sağlanması, uzman­laşmanın teşviki ve fiyatlar genel düzeyinin kontrolü şeklinde sıralana­bilir. Mali nedenler ise vergi adaletinin sağlanması, vergi hasılatını artırması, vergi kaçakçılığının önlemesi, vergilemede adaletin sağlan­ması, vasıtasız vergiler sistemini tamamlayıcı niteliği ve diğer ülkelerin vergi sistemleri ile uyum sağlanması olarak açıklanabilir.

“Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması” adlı bu kitabımız, daha önce katma değer vergisi ile ilgili olarak yayımlanan kitapların tümünden farklı bir anlayış ve yöntemle kaleme alınmıştır.

Kitapta, Katma Değer Vergisi Kanunu, maddeler itibariyle tek tek ele alınmış ve değişen maddeler ya da bent veya fıkralar da dahil, tümüyle ilgili gerekçelere yer verilmiştir. Daha sonra da, o maddelerle ilgili genel tebliğlerin numarası ve tebliğin konu ile ilgili kısımları öelırfiT-miştir.

Maddeler açıklanırken, uygulamada karşılaşılan özellikli durumla­ra değinilmiş örnekler verilmiş ve tartışmalı konulara ilişkin açıklama ve yorumlar yapılmış, çözüm önerilerinde bulunulmuştur.

 

Konular açıklanırken dayanağı olan mııktezalara (özelgelere), Da­nıştay kararlarına ve iç genelgelere bunların tarih ve numaraları dip­not halinde belirtilmek suretiyle, metin içinde yer verilmiştir.

Katma değer vergisi ile ilgili kitaplarda olduğu gibi, bazı konular yalnızca açıklanıp geçiştirilmiş ya da “Adaliye Bakanlığı ‘nın ve Danış­tay’ın görüşü de bu yöndedir” demekle yetinilmeyip, özelgenin ve Da­nıştay Kararının çok kısa bir özetine yerverilmiş, dipnot halinde de, emsal gösterilmesi amacıyla, tarih ve numaraları belirtilmiştir.

Kitapta, KDV ile ilgili olarak karşılaşacağınız sorunların büyük bir kısmına yanıt bulacağınıza inanıyorum.

Bu kitabın, elinizde bulunan şeklini alması kuşkusuz yalnızca yazarı tarafından gerçekleştirilmemiştir. Hazırlanması, dizgisi, finansmanı, ciltlenmesi, dağıtımı vs. oldukça geniş bir organizasyonu ve yoğun ça­lışmayı gerektirmektedir. Bu konuda çevremden büyük destek gördüm. Kitabın önceki baskısının titiz bir şekilde gözden geçirilmesi aşamasın­da, ciddi anlamda yardımını gördüğüm başta Sevgili Abdullah TOLU olmak üzere, hepsine çok teşekkür ederim.

Bu kitabın, siz değerli okurlara yararlı olabildiği ölçüde kendimi mutlu sayacağımı belirtir, yazı ile uyarı, öneri, katkı ve eleştiride bulu­nacaklar ile karşılaştıkları sorunları yazacak olanlara, teşekkürü şimdi­den borç bilirim.

 

İÇİNDEKİLER

  • BİRİNCİ KISIM
  • MÜKELLEFİYET
  • BİRİNCİ BÖLÜM
  • VERGİNİN KONUSU
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 63
  • A- MADDE METNİ 63
  • Madde 1. : VERGİNİN KONUSUNU TEŞKİL EDEN İŞLEMLER. 63
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 65
  • C- GEREKÇE 65
  • II- GENEL AÇIKLAMA 68
  • III- GENEL OLARAK VERGİNİN KONUSU 69
  • A- KONUNUN BELİRLENMESİNDEKİ ETKENLER 69
  • B- KATMA DEĞER VERGİSİNİN UYGULAMA KOŞULLARI. 69
  • 1- Ortada Bir İşlemin Bulunması. 69
  • 2- İşlemin Bir Faaliyet Çerçevesinde Yapılması veya Belirli Fa­aliyetlerden Doğması 70
  • 3- Faaliyette Bulunanların Hukuki Durumları İle Faaliyette Bulunma Nedenlerinin Önemli Olmaması 70
  • 4- İşlemlerin Türkiye’de Yapılması 71
  • V- TİCARİ, SINAİ, ZİRAİ FAALİYET VE SERBEST MESLEK FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER 73
  • A- FAALİYETİN DEVAMLILIĞI. 73
  • 1- Ticari ve Sınai Faaliyet 74
  • 2- Zirai Faaliyet. 77
  • 3- Serbest Meslek Faaliyeti 78
  • 4- Ticari, Sınai, Zirai Faaliyetler ile Serbest Meslek Faaliyetle­rinin Arızi Olarak Yapılması. 81
  • 5- Ticari, Sınai, Zirai Faaliyet İle Serbest Meslek Faaliyetinin Boyutları. 84
  • B- MAL TESLİMİ VE HİZMET İFASI. 87
  • V- HER TÜRLÜ MAL VE HİZMET İTHALATI 88
  • A- MAL İTHALATINDA. 88
  • 1- Genel Olarak. 88
  • 2- Mutemet Eliyle İthalat 89
  • B- HİZMET İTHALATINDA 90
  • 1- Genel Olarak. 90
  • 2- Yurt Dışından Sağlanan Hizmetlerde KDV. 90
  • 3- Yabancı Kişi ve Kuruluşların Türkiye’de Yaptıkları Hizmet­ler ve Mal Satışlarında KDV 97
  • 4- Yurt Dışından Kredi Sağlanması Hizmetlerinde KDV 101
  • 5- Yabancı Uzmanların Türkiye’de Yaptıkları Danışmanlık Hiz­metlerinde KDV 103
  • 6- Yurt Dışındaki Kişilere Proje Çizdirilmesinde KDV 104
  • 7- Yurt Dışında Yerleşik Bir Kuruma Fizibilite Raporu Ha­zırlattırılması İşleminde KDV 104
  • 8- Türkiye’de Yerleşik Bir Firmanın Yabancı Firmalara Yurt Dışında Pazar Araştırması Yaptırmasında KDV 104
  • 9- Yurt Dışında Yapılan Hizmetlerin, Hizmet İhracı Kapsa­mında KDV’den İstisna Olup Olmadığı 105
  • 10- Yurt Dışında İnşaat İşi Yapan Müteahhitlerin Aldıkları İşin Bir Bölümünü Türk Taşeronlara Yine Yurt Dışında Yaptırmaları Halinde KDV 105
  • 11- Müteahhitlerin Yurt Dışında Yapacakları İnşaatların Projele­rini Türkiye’de Çizdirmeleri Halinde KDV 105
  • VI- DİĞER FAALİYETLERDEN DOĞAN TESLİM VE HİZ­METLER 106
  • A- POSTA, TELEFON, TELGRAF, TELEKS VE BUNLARA BEN­ZER HİZMETLER İLE RADYO VE TELEVİZYON HİZMETLERİ (KDVK Md.1/3-a) 106
  • 1- Genel Olarak. 106
  • 2- Özel Televizyonlarda KDV 107
  • B- HER TÜRLÜ ŞANS VE TALİH OYUNLARININ TERTİPLENMESİ VE OYNANMASI (KDVK Md. 1/3-b) 108
  • C- PROFESYONEL SANATÇILARIN YER ALDIĞI GÖSTERİLER VE KONSERLERLE PROFESYONEL SPORCULARIN KATILDIĞI SPORTİF FAALİYETLER, MAÇLAR, YARIŞLAR VE YARIŞMALAR TERTİPLENMESİ, GÖSTERİLMESİ (KDVK Md. 1/3-c) 109
  • 1- Profesyonel Sanatçıların Yer Aldığı Gösteriler ve Konserler Tertiplenmesi, Oynanması 109
  • 2- Profesyonel Sporcuların Katıldığı Sportif Faaliyetler, Maç­lar, Yarış ve Yarışmalar Tertiplenmesi, Oynanması 111
  • D- MÜZAYEDE MAHALLERİNDE VE GÜMRÜK DEPO­LARINDA YAPILAN SATIŞLAR (KDVK Md.1/3-d). 112
  • 1- Genel Açıklama. 112
  • 2- Müzayede Mahallerinde Yapılan Satışlar 112
  • 3- Gümrük Depolarında Yapılan Satışlar 120
  • E- TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK FAALİYETLERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 121
  • 1- Konu Hakkında KDV Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler 121
  • 2- Ürün Senetlerinin Mahiyeti 122
  • 3- Ürünlerin Lisanslı Depocuya Tesliminde KDV 123
  • 4- Ürün Senetlerinin Tesliminde KDV 123
  • 5- Ürün Senetlerinin Tesliminde KDV 123
  • F- BORU HATTI İLE HAMPETROL, GAZ VE BUNLARIN ÜRÜN­LERİNİN TAŞINMALARI (KDVK Md.1/3-e) 124
  • G- GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN 70. MADDESİNDE BE­LİRTİ­LEN MAL VE HAKLARIN KİRALANMASI İŞLEMLERİ (KDVK Md. 1/3-f) 124
  • 1- GVK’nın 70. Maddesinde Sayılan Mal ve Haklar 124
  • 2- GVK’nın 70. Maddesinde Sayılan ve Mal ve Hakların Kiraya Verilmesi İşleminin KDV Karşısındaki Durumu 125
  • 3- Kiralama İşlemlerinde Vergiyi Doğuran Olay ve Vergilen­dirme Dönemleri. 134
  • 4- Dernek, Vakıf ve Sendikalarca Yapılan Gayrimenkul Kiralamalarında KDV 135
  • 5- Kiralama İşlemlerinde Sorumluluk Uygulaması. 136
  • 6- Belediyelere Ait Gayrimenkullerin Kiralanması 138
  • H- GENEL VE KATMA BÜTÇELİ İDARELERE, İL ÖZEL İDA­RE­LERİNE, BELEDİYELER VE KÖYLER İLE BUNLA­RIN TEŞKİL ET­TİKLERİ BİRLİKLERE, ÜNİVERSİTELERE, DERNEK VE VA­KIFLARA, HER TÜRLÜ MESLEKİ KU­RULUŞLARA AİT VEYA TABİ OLAN VEYA BUNLAR TARAFINDAN KURULAN YADA İŞ­LETİLEN MÜES­SESELER İLE DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLA­RIN VEYA BUN­LARA AİT VEYA TABİ DİĞER MÜESSESELERİN TİCARİ, SINAİ, Zİ­RAİ VE MESLEKİ Nİ­TELİKTEKİ TESLİM VE HİZMETLERİ (KDVK Md.1/3-g) 140
  • 1- Genel Olarak. 140
  • 2- Orduevleri, Askeri Gazinolar, Askeri Kantinlerin KDV Karşısındaki Durumu 142
  • 3- Üniversitelerin Öğrenci ve Çalışanlarına Hizmet Sunan Kantin, Kafeterya ve Yiyecek-İçecek Hizmeti Sunan Sosyal Tesislerinin KDV Karşısındaki Durumu 142
  • 4- Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerine Ait Kreş ve Konukevlerinde KDV 143
  • 5- Belediyelerde KDV Uygulaması. 144
  • 6- Hükümlü ve Tutukluların Zorunlu İhtiyaçlarının Karşılan­ması Amacıyla Cezaevlerinde Açılan Kantin, Tabldot ve Çayocağı İşletmeleri 149
  • 7- Derneklere Ait İktisadi İşletmelerin Kurumlar Vergisi ve KDV Karşısındaki Durumu. 150
  • I- İSTEĞE BAĞLI MÜKELLEFİYET YOLU İLE VERGİLEN­DİRİ­LECEK TESLİM VE HİZMETLER (KDVK Md.1/3-h) 156
  • İ- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI KONULAR. 156
  • 1- Noterlerin İşyerindeki Demirbaşları Kiraya Vermeleri ve Satmaları İşleminde KDV. 156
  • 2- Türkiye’de Kurulu Firmanın Yurt Dışında Mal Alıp Satmasının KDV’ye Tabi Olmadığı 157
  • 3- Holdinglerin Bağlı Şirketlerine Kredi Kullandırması İşleminin KDV Karşısındaki Durumu 159
  • 4- Ortağın Limited Şirketteki Payını Mal Olarak Almak Suretiyle Ayrılması Halinde KDV. 163
  • 5- Rezidanslardaki Konut ve İşyeri Satışlarında KDV 163
  • 6- Adi Ortaklıklarda KDV. 165
  • 7- Taşınmaz ve Taşınmaz Niteliği Taşıyan Mal ve Hak Satışlarında KDV 178
  • 8- Hastaya Muayene Hizmeti Verilmeksizin Yalnızca Re­çete­nin Yenilenmesi. 184
  • 9- Belediyelere Arsa Karşılığı Yapılan Konut ve İşyeri Teslimle­rinde KDV 185
  • 10- Avukatlık Hizmetlerinin KDV Karşısındaki Durumu 189
  • 11- Mahkemelerce Tayin Olunan Kayyum, Vasi ve Tereke İdare Memuruna Yapılan Ücret Ödemelerinin Vergiye Tabi Olmaması 202
  • 12- Mesleki Kuruluşların, Baroların Yayım Faaliyetinin Ver­giye Tabi Olması. 203
  • 13- Mesleki Kuruluşların Üyelerinden Aldığı Kayıt ve Tasdik Ücretlerinin KDV Karşısındaki Durumu 203
  • 14- Özel Okulların KDV Karşısındaki Durumu 203
  • 15- İrtibat Bü­rolarının KDV Karşısındaki Durumu 204
  • 16- Fuar ve Sergilerde Yapılan Satışların Vergiye Tabi Olması 205
  • 17- Yardım Toplama Kanunu’na Göre Toplanan Yardımlar. 205
  • 18- Ltd. ve A.Ş’lerin Aktiflerinde Kayıtlı Menkul ve Gayrimenkullerin Başka Ltd. veya A.Ş’lere Ayni Sermaye Olarak Konulması 206
  • 19- Aidatlarda KDV 208
  • 20- İştirak Kazançları ve Mevduat Faizlerinin Vergiye Tabi Olmaması. 209
  • 21- Depozito ve Teminatların Vergiye Tabi Olmayacağı. 209
  • 22- Ticari Şirketlerin Kiraladıkları Gayrimenkulleri Yeniden Kiralamalarının Vergiye Tabi Olması 210
  • 23- Şoförler ve Otomobilciler Odalarının Basılı Kağıt Satışlarında KDV 210
  • 24- Öğrenci Derneklerinin Otobüs Kiralayarak Taşıma İşi Yapmalarının Vergiye Tabi Olması 210
  • 25- Siyasi Partilerin Mallarını Satmasının Vergiye Tabi Tu­tulmayacağı 211
  • 26- Ferdi İşletmeye İşletme Sahibinin Yakınlarının Yada Üçüncü Şahısların Ortak Olarak Alınmasının KDV’ye Tabi Olup Olmayacağı 211
  • 27- Özel Şahıslar Tarafından Özel Sürücü Kurslarına Kiralanan Taşıtların Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumu 211
  • 28- Kamu İktisadi Teşebbüslerine Ait Konutların Kendi Mensup­larının Yanısıra, Başka Kurum ve Kuruluş Mensuplarına Lojman Olarak Tahsis Edilmesi 212
  • 29- İşi Terkten Sonra Elde Edilen Kazançların Arızi Kazanç Olduğu. 213
  • 30- Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde KDV. 213
  • 31- Ticari Taksi Plakası Satışı ve Kiralamasında KDV 236
  • 32- ATM Konulmak Üzere Taşınmaz Kiralamasında KDV 237
  • 33- Otoyollarda Yol Güvenlik Sahasında Yer Alan Reklam Panolarının ve Alanlarının Kiralanmasında KDV 238
  • 34- Trafo Devirlerinde KDV 239
  • 35- Yardım Kampanyası Kapsamında GSM Operatörlerine Gönderilen SMS’ler Aracılığıyla Toplanacak Bağışlarda KDV 240
  • 36- Kaza Yapan Sigortalı Binek Otomobillerde KDV Uygulaması 242
  • 37- Tıbbi Görüntüleme ve Tahlil Hizmetlerinin KDV Karşısındaki Durumu 244
  • 38- Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerinde Arsa ve İşyeri Teslimleri 245
  • 39- Finansal Kiralama İşlemlerinde KDV 246
  • 40- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV 252
  • 41- İnşaat Devam Ederken Arsa Üzerine Kat İrtifakı Kurularak Yapılan Konut ve İşyeri Satışlarında KDV 263
  • 42- Gecikme Cezaları ve Tazminatlarda KDV 265
  • 43- Devre Mülk Hakkı Satışlarında KDV 272
  • 44- Merkezi Türkiye’de Bulunan Bir Şirketin Yurt Dışında Bulunan Şubeleri Aracılığıyla Yine Yurt Dışında Yaptığı Mal Teslimleri ve Hizmet İfalarında KDV. 275
  • 45- Yurt Dışındaki Kuruluşlara Know-How Karşılığı Yapı­lan Ödemelerin (Royalti) KDV Karşısındaki Durumu 278
  • 46- Münhasıran Komisyoncu Sıfatıyla Canlı Hayvan Alım Sa­tımına Aracılık Edenler. 280
  • 47- Yedieminlik Ücretine KDV Uygulanıp Uygulanmaya­cağı. 282
  • 48- Eczacılar Odası Tarafından İşletilen Lokallerin Durumu 284
  • 49- Köy Tüzel Kişiliğince İçme Suyu Teslimi 284
  • 50- Üniversitelerin Mal İthalinde KDV 285
  • 51- Yağlı Güreş Tertiplenmesi İşleminde KDV 285
  • 52- Bedeli Ödendiği Halde Faturası Düzenlenmeyen ve Teslim Edilemeyen Malların Satışından Vazgeçilmesi Halinde KDV 285
  • 53- Maden İşletmeciliği Yapan Şirketin, Maden Arama Ruhsa­tını Devri. 286
  • 54- İş Hanı veya Apartman Yöneticiliği 286
  • 55- Sürekli Bir Nitelik Taşıyan Dergi Yayınlama ve Reklam Hizmeti 287
  • 56- Kollektif Şirketlerde Ortaklık İçi Hisse Devri – Ortaklığın Tümüyle Devri 287
  • 57- Siyasi Partilerin Düzenlemiş Olduğu Konser ve Bilet Satış­larının KDV’ye Tabi Olduğu. 287
  • 58- Menkul Kıymet Alım-Satım Aracılığıyla Uğraşan Aracı Ku­rumların Faaliyetlerinin KDV’ye Tabi Olup Olmayacağı 288
  • 59- Ecrimisilin KDV Karşısındaki Durumu. 290
  • 60- Boğaz Köprüsü ve Otoyol Geçiş Ücretlerinde KDV. 290
  • 61- Masraf Yansıtılması ve KDV. 291
  • 62- Alacağın İcra Yoluyla Tahsilinde KDV 298
  • 63- Oto Galerilerinin KDV Karşısındaki Du­rumu 299
  • 64- Çok Katlı Bina Satışında KDV 299
  • 65- Talih Oyunlarının Oynatıldığı Yerlere Girme İmkanı Ve­ren Giriş Kartı Satışında KDV. 299
  • 66- Okul ve Öğrenci Koruma Derneklerinin Öğrencilerin Bilgi­le­rini Artırmak Amacıyla Kurs Düzenlemesi 300
  • 67- Kamulaştırma İşlemlerinde ve Tezyid-i Bedelde KDV 301
  • 68- Banka ve Sigorta Şirketleri ile Bankerlerin KDV Karşısın­daki Du­rumu 304
  • 69- İhrazata Konu Olan Malzemenin İdare Tarafından Temin Edilmesi ve İnşaat Alanına Depolanması Durumunda, Hakedişler­den Kesilen İhrazat Bedelinin KDV’ye Tabi Olma­yacağı. 305
  • 70- Çiftçilerin Ürettikleri Zeytinleri Zeytinyağı Fabrikalarına Vererek Kendi Adlarına (Fason) Zeytinyağı İmal Ettirmeleri Kar­şılığında (Hak) Zeytin, Zeytinyağı ve/veya Pirina Vermeleri İşleminin Gelir Vergisi ve KDV Karşısındaki Durumu 306
  • 71- Telif Kazancı Elde Edenlerin Durumu. 307
  • 72- Ücret Gelirlerinin KDV Karşısındaki Durumu 310
  • 73- Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifinin Sahip Olduğu Gayrimenkulleri Kiralaması 311
  • 74- İhale Şartnamesi Satışlarında KDV. 312
  • 75- Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Okullarda Açılan Kurslarda KDV. 312
  • 76- Devre Tatil Sisteminin KV ve KDV Karşısındaki Durumu. 313
  • 77- Personelin İhtiyaçlarını Karşılamak Amacıyla Kuru­lan Tüketim Kooperatiflerinde KDV. 318
  • 78- Derneklerce Düzenlenen Yabancı Dil Kurslarında KDV. 318
  • 79- Konaklama Tesislerinde KDV. 319
  • 80- İşletmedeki Varlıkların Değerlemesi Sonucu Ortaya Çıkan Değerleme Farklarında KDV. 320
  • 81- Dernek, Vakıf ve Cemaatlere Ait Okullarda KDV 320
  • 82- Bilirkişilerde KDV 322
  • 83- Dersanelerde Ücretsiz Öğrenci Okutulması İşlemle­rinde KDV. 322
  • 84- Hatır Senedi İmzalanıp Verilmesi İşleminde KDV 324
  • 85- Kooperatiflerin Üyelerine Yaptıkları İşyeri Teslimlerinde KDV. 325
  • 86- Tüketim Kooperatiflerinin Üyelerine Alışveriş Ko­laylığı Sağlaması Karşılığı Aldığı Bedellerde KDV 325
  • 87- Eğitim Hakkı Karşılığı Yabancı Firmaya Ödenen Li­sans Ücretlerinde KDV. 326
  • 88- Belediye Arsası Üzerine İnşaat Masrafları Karşılığı Belli Bir Süre Kullanıldıktan Sonra, Belediyeye Devredilmek Üzere İnşa Edilen Gayrimenkullerde KDV 326
  • 89- Profesyonel Sporcuların Katıldığı Futbol Faaliyetle­rinde KDV 326
  • 90- Kapıdan Satışlarda KDV. 330
  • 91- Milli Park ve Mesire Yerlerine Giriş Ücretlerinin Özel Sektöre İhale Edilmesinin KDV’ye Tabi Olup Olmayacağı 330
  • 92- Üyelerince Üretilen El Sanatları Eserlerini Satan Derneğin KDV Karşısındaki Durumu 332
  • 93- SİT Alanında Bulunan Taşınmazlarına Karşılık Şahıslara Hazine Arazisi Verilmesinin KDV Karşısındaki Durumu 332
  • 94- Gümrük Antreposundaki Malların Antrepoda Başka Bir Şirkete Devredilmesi. 333
  • 95- Kurulacak Adi Ortaklığa Kar Ortağı Olarak Nakit Sermaye Konulmasının KDV’ye Tabi Olmadığı 333
  • 96- Rödövans Bedeli Karşılığı Yapılan Kiralamalarda KDV. 334
  • 97- Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Hazine’ye Ait Hizmet Binalarının Bazı Bölümlerini Kantin, Çay Ocağı ve Büfe Olarak Kiraya Vermeleri Halinde KDV. 335
  • 98- Garsoniye Ücretlerinin KDV’ye Tabi Olup Olmayacağı 336
  • 99- Kooperatiflere Ait Sosyal Tesislerin İhale Yoluyla Satılması Halinde KDV. 336
  • 100- Aile Hekimliği Sistemiyle Üyelere Verilen Sağlık Hizmetlerinde KV ve KDV. 336
  • 101- Risk Payı Karşılığı Yapılan Ödemelerde KDV 338
  • 102- Yurt Dışı İnşaat İşlerinin KDV’ye Tabi Olup Olmadığı 339
  • 103- Personele Verilen Avans Niteliğindeki Borç Paralarda KDV. 341
  • 104- Lisans Mezunu Olmaları Sağlanacak Önlisans Öğrencilerinden Alınacak Katkı Paylarında KDV 341
  • 105- Binek Otomobil Kiralamalarında KDV 341
  • 106- Üniversiteler Tarafından Öğrencilere Bedel Karşılığı Verilen Pedagojik Formasyon Derslerinde KDV 346
  • 107- Türk Patent Enstitüsü’nün Marka ve Patent Tesciline İlişkin Hizmetlerinde KDV. 346
  • 108- Sermaye Şirketlerinin Ortaklarına Borç Para Kullandırması İşleminde KDV. 347
  • 109- Üniversitelerin Otel İşletmesi Faaliyetinde KDV 352
  • 110- Serbest Bölgelerden Türkiye’ye Mal Getirilmesi Halinde KDV 352
  • 111- Vakfın Üniversiteden Kiraladığı Arazileri Üzerine Belli Bir Süre Sonra Üniversiteye Devredilecek Tesis Yaptırılmak Şartıyla Üçüncü Kişilere Kiralanmasında KDV 352
  • 112- Franchising İşlemlerinde KDV. 353
  • 113- Siyasi Partilerin Lokal İşletmesinde KDV 354
  • 114- DSİ Tarafından Bedel Karşılığı Yapılan Hizmetlerin KDV Karşısındaki Durumu. 354
  • 115- Vakıfların Üyelerine Moral Vermek Amacıyla Tiyatro Grubu Oluşturarak Tiyatro Faaliyeti Tertiplemesi Halinde KDV 355
  • 116- Sermaye Piyasası Araçlarından Oluşan Portföylerin Alım Satımına Aracılık Eden Şirketlerin Teslim ve Hizmetlerinin KDV Karşısındaki Durumu 355
  • 117- Milli Eğitim Müdürlüğü’nce Yapılan İhale Sonucu Bedeli Genel Bütçeden Ödenen ve Belediye Tarafından Yapılan Öğrenci Taşıma Hizmetinde KDV 356
  • 118- Rehabilitasyon Merkezinde Özürlü Çocukların İhtiyaçlarını Karşılamak Üzere Kurulan Kooperatiflerin Teslim ve Hizmetlerinde KDV 356
  • 119- Müşterilerine Ait Hisse Senetlerinin Alım-Satımını Yapan Şirketlerin Bu Hizmetleri Karşılığı Elde Ettiği Komisyonlarda KDV 357
  • 120- Belediyelerin Kooperatiflere Açık Artırma Suretiyle Taksitle Arsa Satışlarında KDV. 357
  • 121- Konut Yapı Kooperatifleri Birliğinin Üye Kooperatiflere Yaptığı Arsa Teslimlerinde KDV 357
  • 122- Kamu Kuruluşlarının Kendisine İş Yapan Müteahhitlere Sahibi Olduğu Araç ve Gereci Kiralaması İşleminde KDV 358
  • 123- Özel Üniversitelerde Verilen Eğitim Hizmetlerinde KDV 359
  • 124- İhale Usulüyle Taksitle Yapılan Arsa Satışlarında KDV 359
  • 125- Bankaların Kredi Kartı İle Alış Veriş Yapanlara Belli Puana Ulaşmaları Halinde Verdikleri Hediyelerin Vergilendirilmesi 360
  • 126- Özel Okulların Eğitim Hizmeti ile Birlikte Pansiyon ve Yemek Hizmetleri de Vermesi Halinde KDV Uygulaması 360
  • 127- Akaryakıt İstasyonlarının Kredi Kartı Karşılığı Yaptığı Akaryakıt Satışları Nedeniyle Aldıkları Komisyonlarda KDV 361
  • 128- İnşaat Şirketlerinin Döviz Cinsinden Sattıkları Konut ve İşyerlerinde KDV. 364
  • 129- Konut Yapı Kooperatiflerine Satış Protokolü Çerçevesinde Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde KDV 366
  • 130- Hediye Çeklerinin KDV Karşısındaki Durumu. 366
  • 131- KOSGEB Tarafından Geri Dönüşümsüz Olarak Sağlanan Desteklerin KDV’ye Tabi Olmadığı. 370
  • 132- Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Okul ve Kurumlardaki Kantin, Açık Alan, Salon ve Benzeri Yerlerin İşletilmesi ve Kiralanmasının KDV Karşısındaki Durumu. 370
  • 133- Şehiriçi Ticari Araçlara Verilen Reklamlarda KDV. 372
  • 134- Hasılat Paylaşımı Esasına Göre Yapılan İnşaat İşlerinde KDV 376
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 380
  • A- MADDE METNİ. 380
  • Madde 2. : TESLİM 380
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 381
  • C- GEREKÇE. 381
  • II- GENEL AÇIKLAMA 383
  • III- TESLİM VE TESLİMİN KOŞULLARI. 384
  • A- TESLİM KONUSU BİR MALIN BULUNMASI. 384
  • B- MAL ÜZERİNDEKİ TASARRUF HAKKININ DEVREDİLMESİ 384
  • 1- Malın Maliki Tarafından Alıcıya Teslimi 384
  • 2- Malın Maliki Tarafından, Alıcı Adına Hareket Edenlere Teslimi 385
  • 3- Malın Malik Adına Hareket Edenlerce, Alıcıya Teslimi. 385
  • 4- Malın Malik Adına Hareket Edenlerce, Alıcı Adına Ha­re­ket Edenlere Teslimi. 385
  • 5- Malın, Alıcı veya Onun Adına Hareket Edenlerin Göster­diği Yere Bırakılması. 385
  • 6- Malın Alıcı veya Onun Adına Hareket Edenlerin Göster­diği Kişilere Bırakılması. 385
  • 7- Malın Alıcıya veya Onun Adına Hareket Edenlere Gön­derilmesi 385
  • C- TESLİM FİİLİNİN GERÇEKLEŞMESİNİ ETKİLEMEYECEK HUSUSLAR. 386
  • 1- Bedelsiz Teslimler. 386
  • 2- Malın Alıcıya Ulaşmaması. 386
  • 3- Malların Zayi Olması. 386
  • 4- Bedelin veya Verginin Alıcı Tarafından Ödenme­mesi veya Ödenememesi. 386
  • IV- ZİNCİRLEME İŞLEMLERDE TESLİM. 387
  • A- ZİNCİRLEME TESLİMİN KOŞULLARI . 387
  • B- ZİNCİRLEME TESLİMİN ÖZELLİĞİ 388
  • V- SU, ELEKTRİK, GAZ, ISITMA, SOĞUTMA VE BENZERİ ŞE­KİLLERDEKİ DAĞITIMLARDA TESLİM 388
  • VI- KAP VE AMBALAJLAR İLE DÖKÜNTÜ VE TALİ MADDELER. 389
  • A- KAP VE AMBALAJLARIN GERİ VERİLMESİ 389
  • B- DÖKÜNTÜ VE TALİ MADDELERİN GERİ VERİLMESİ 390
  • VII- TRAMPA İŞLEMİNDE TESLİM. 391
  • A- GENEL OLARAK TRAMPA 391
  • B- KDV YÖNÜNDEN TRAMPA. 391
  • C- TAKAS 392
  • VIII- ÖZELLİK GÖSTEREN HALLER. 393
  • A- İŞLETMEDE BULUNAN VERGİYE TABİ MALLARIN İŞLET­MEDE TÜKETİLMESİ 393
  • B- ARİYET, KARZ VE VEDİA SÖZLEŞMELERİ YA­PILMASI (ÖDÜNÇ PARA VERME İŞLEMLERİNDE KDV UY­GULAMASI) 393
  • 1- Ariyet, Karz ve Vedia’nın Tanımı 393
  • 2- Ariyet, Karz ve Vedia Sözleşmeleri Sonucu Oluşan Teslimlerin KDV Karşısındaki Durumu 394
  • C- MÜKELLEFLERE AİT BİRDEN FAZLA İŞYER­LERİ ARASINDA MAL HAREKETLERİ 395
  • D- MALLARIN SATILMAK ÜZERE KOMİSYONCU­LARA VEYA KONSİNYASYON SURETİYLE MAL SATAN­LARA VERİLMESİ VEYA GÖNDERİLMESİ 396
  • E- PROMOSYON ÜRÜNLERİ. 396
  • F- EŞANTİYON VE NUMUNE MALLAR. 396
  • G- TİCARİ İŞLETMEYE ZİRAİ İŞLETMEDEN ÜRÜN GÖNDE­RİLMESİ 397
  • H- FASON İMALAT VEYA BİTİM İŞLERİ İÇİN MALLARIN TEVDİİ. 397
  • İ- KAPIDAN SATIŞLARDA TESLİM. 397
  • J- SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİ YAPILMASI HALİNDE KDV 397
  • K- SATIŞ İŞLEMİNİN MAHKEME KARARI İLE İPTAL EDİL­MESİ. 398
  • L- BEDELSİZ TESLİM 398
  • M- MALIN, NAKLİYE SIRASINDA ZAYİ OLMASI 399
  • N- FASON İŞLERDE TESLİM. 399
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 400
  • A- MADDE METNİ. 400
  • Madde 3. : TESLİM SAYILAN HALLER. 400
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 400
  • C- GEREKÇE. 400
  • II- GENEL AÇIKLAMA 401
  • III- TESLİM SAYILAN HALLER 401
  • A- VERGİYE TABİ MALLARIN HER NE SURETLE OLURSA OL­SUN VERGİYE TABİ İŞLEMLER DIŞINDAKİ AMAÇLARLA İŞLET­MEDEN ÇEKİLMESİ, VERGİYE TABİ MALLARIN İŞLETME PERSO­NELİNE ÜCRET, PRİM, İK­RAMİYE, HEDİYE, TEBERRU GİBİ NAM­LARLA VERİL­MESİ 401
  • 1- Personele Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmet İfaları. 401
  • 2- İşletme Sahibine veya Diğer Üçüncü Şahıslara Bedelsiz Yapılan Mal Teslimi ve Hizmet İfaları. 404
  • 3- Satışların Artırılması, Reklam, Tanıtım Gibi Amaç­larla Eşantiyon, Numune vb. Adlarla Bedelsiz Mal Verilmesi 404
  • B- VERGİYE TABİ MALLARIN ÜRETİLİP TESLİMİ VERGİDEN İS­TİSNA EDİLMİŞ OLAN MALLAR İÇİN HER NE SURETLE OLURSA OLSUN KULLANILMASI VEYA SARFI 418
  • C- MÜLKİYETİ MUHAFAZA (MÜLKİYETİN SAKLI TUTULMASI) KAYDIYLA YAPILAN SATIŞLAR 419
  • D- AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERİN İŞLET­MEDE KULLANILMAK ÜZERE İMAL VEYA İNŞA EDİL­MESİ HA­LİNDE, VUK HÜKÜMLERİNE GÖRE BU KIYMETLERİN AKTİFE ALINMASI VEYA KULLANILMAYA BAŞ­LANMASI 420
  • IV- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR 421
  • A- GARANTİ BELGESİ ÇERÇEVESİNDE SATIŞ SONRASI VERİLEN BEDELSİZ HİZMETLER İLE MALLARIN YENİSİYLE DEĞİŞTİRİLMESİ İŞLEMLERİNDE KDV UYGULAMASI 421
  • 1- Yurt İçinde Garanti Şartları Çerçevesinde Yapılan Bedelsiz Hizmetler ve Mal Değiştirmelerinde KDV 421
  • 2- Garanti Kapsamında Tamir Amacıyla Yurt Dışına Gönderilen veya Bedelsiz Olarak Yenisiyle Değiştirilen Malların İthalinde KDV Uygulaması. 423
  • B- KAPANIŞ BİLANÇOSUNDA YER ALAN VARLI­ĞIN ŞAHSİ TA­SARRUFA ALINMASININ VERGİYE TABİ OLMASI 424
  • C- ÖZEL MALİYET BEDELİNİ OLUŞTURAN KIY­METLERİN KİRA SÜRESİ SONUNDA BEDELLİ VEYA BEDEL­SİZ OLARAK KİRALA­YANA DEVREDİLMESİ İŞLEMİNDE KDV UY­GULAMASI 424
  • D- İŞİN BIRAKILMASI HALİNDE, İŞLETMEDE YERALAN MALLARLA İLGİLİ OLARAK YAPILACAK İŞLEMLER 425
  • E- TİCARİ OLARAK İŞLETİLEN ARACIN HUSUSİYE ÇEVRİL­MESİ 426
  • F- FİRMALARIN KURULUŞ YILDÖNÜMLERİNDE PERSONELİNE BEDELSİZ VERDİĞİ MALLARDA KDV 426
  • 1- Kuruluş Yıldönümlerinde Personele Bedelsiz Mal Verilmesi Halinde KDV 427
  • 2- Kuruluş Yıldönümü Nedeniyle Personelin Belli Bir Limite Kadar Yapacağı Harcamaların Karşılanması Şeklindeki İşlemlerde KDV 427
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 429
  • A- MADDE METNİ. 429
  • Madde 4. : HİZMET. 429
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 429
  • C- GEREKÇE. 429
  • II- GENEL AÇIKLAMA 430
  • III- HİZMETİN TANIMI VE HİZMET İFASININ KO­ŞULLARI. 430
  • A- HİZMETİN TANIMI 430
  • 1- Genel Olarak Hizmetin Niteliği. 430
  • 2- Hizmet Olarak Tanımlanan İşlemler. 431
  • B- HİZMET İFASININ KOŞULLARI. 431
  • 1- Bir Hizmetin İfa Edilmiş Olması 431
  • 2- Hizmetin Kanunda Belirtilen Faaliyetler Çerçevesinde Ya­pılmış Bulunması. 431
  • 3- Hizmetin Kanunda Belirtilen Şekilde Gerçekleştirilmiş Ol­ması. 431
  • 4- Hizmetin Türkiye’de Yapılması veya Hiz­metten Türkiye’de Yararlanılması. 432
  • IV- HİZMET KARŞILIĞININ MAL VEYA BAŞKA BİR HİZ­MET OLMASI HALİ (HİZMET TRAM­PASI). 432
  • V- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 433
  • A- HİZMET İFASIYLA BİRLİKTE MAL TESLİMİ 433
  • B- CİRO PRİMLERİNİN HİZMET KARŞILIĞI OLUP OLMADIĞI. 433
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 434
  • A- MADDE METNİ. 434
  • Madde 5. : HİZMET SAYILAN HALLER 434
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 434
  • C- GEREKÇE. 434
  • II- GENEL AÇIKLAMA 435
  • III- KARŞILIKSIZ YARARLANMA VE YARARLANANLARIN NİTELİĞİ. 435
  • A- KARŞILIKSIZ YARARLANMA 435
  • B- YARARLANANLARIN NİTELİĞİ. 435
  • 1- İşletme Sahibi. 436
  • 2- İşletme Personeli 436
  • 3- Diğer Şahıslar. 437
  • IV- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR 438
  • A- DOKTORLARIN BEDELSİZ VERDİKLERİ MUAYENE HİZMET­LERİ. 438
  • B- OTEL SAHİBİNİN OTELİNDE EŞ VE ÇOCUKLA­RINI YADA PERSONELİN EŞ VE ÇOCUKLARINI BEDELSİZ KONAKLATMASI VE DİĞER HİZMETLERDEN YARARLANDIRMASI. 438
  • C- OTEL SAHİBİNİN İŞ GEREĞİ EVİNE GİDEMEYİP OTE­LİNDE YATMASI 438
  • D- KANUNLARIN GÖSTERDİĞİ GEREK ÜZERİNE BEDELSİZ HİZMET YAPILMASI 439
  • E- GARANTİ KAPSAMINDA BEDELSİZ VERİLEN HİZMETLER 439
  • F- OTELLERDE TANITIM AMACIYLA VERİLEN BEDELSİZ KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KDV. 439
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 441
  • A- MADDE METNİ. 441
  • Madde 6. : İŞLEMLERİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI. 441
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 441
  • C- GEREKÇE. 441
  • II- GENEL AÇIKLAMA 442
  • A- MAL TESLİMLERİNİN TÜRKİYE’DE YAPIL­MASI 442
  • B- HİZMETİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI 443
  • 1- Hizmetin Türkiye’de Yapılması 443
  • 2- Hizmetten Türkiye’de Faydalanılması. 443
  • 3- Genel Tebliğlerdeki Düzenlemeler. 444
  • C- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 446
  • 1- Yurt Dışı Reklam ve Komisyon Giderlerinin Gider Kaydı ve KDV Karşısındaki Durumu 446
  • 2- Türkiye’den Yurt Dışına Düzenlenen Turistik Seya­hat­lerde KDV 447
  • 3- Firmalar Tarafından Türkiye’den Yurt Dışına Öğrenci Yada Hasta Gönderilmesi Halinde KDV 448
  • 4- Yurt Dışında Düzenlenen Sergi ve Fuarlara Katılacaklara Verilen Hizmetler 451
  • 5- Yurt Dışından Sağlanan Sigorta Hizmetleri 451
  • 6- Yurt Dışında Kredi Temin Edilmesi 452
  • 7- Transit Ticaretin KDV’ye Tabi Tutulamayacağı 452
  • 8- İhracat Nedeniyle Yabancı Komisyonculara Ödenen Komisyonlarda KDV 453
  • 9- İthalat Komisyonlarının KDV Karşısındaki Durumu. 454
  • 10- Yabancı Kurumların Türkiye’de Gerçekleştirilen Pul Müzayedesinde Sattıkları Ancak Yabancı Bir Ülkede Teslim Edecekleri Pulların KDV’ye Tabi Olmayacağı. 455
  • 11- Yurt Dışı Eğitim Hizmetlerinde KDV 456
  • 12- Yurt Dışı Avukatlık Hizmetlerinde KDV. 457
  • 13- Yurt Dışında Bulunan Sigorta Şirketlerine Verilen Hizmetlerde KDV. 459
  • 14- Yurtdışında Bulunan Şirketten Alınan Makine Tamir Hizmetlerinde KDV. 461
  • 15- Yurtdışında Yayımlanan Bir Dergiye Türkiye’de Abone Bulma Şeklinde Verilen Hizmetlerde KDV 462
  • 16- Yabancılara Türkiye’deki Konut Satışları Nedeniyle Yurtdışındaki Komisyonculara Ödenen Komisyonlarda KDV 462
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 464
  • A- MADDE METNİ. 464
  • Madde 7. : ULUSLARARASI TAŞIMA İŞLERİ. 464
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 464
  • C- GEREKÇE. 464
  • II- GENEL AÇIKLAMA 465
  • III- İSTİSNA HÜKMÜ. 465
  • İKİNCİ BÖLÜM
  • MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 466
  • A- MADDE METNİ. 466
  • Madde 8. : MÜKELLEF 466
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 467
  • C- GEREKÇELER. 467
  • II- GENEL AÇIKLAMA 469
  • III- İŞLEM TÜRLERİNE GÖRE KDV’NİN MÜKELLEFLERİ 470
  • A- MAL TESLİMİ VE HİZMET İFASI HALLERİNDE BU İŞLERİ YA­PANLAR 470
  • B- İTHALATTA, MAL VE HİZMET İTHAL EDENLER. 470
  • C- TRANSİT TAŞIMALARDA GÜMRÜK VEYA GEÇİŞ İŞLEMİNE MUHATAP OLANLAR. 470
  • D- PTT İŞLETME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLE RADYO VE TELE­VİZ­YON KURUMLARI 471
  • E- HER TÜRLÜ ŞANS VE TALİH OYUNLARINDA BUNLARI TERTİP EDENLER 471
  • F- PROFESYONEL SANATÇI VE SPORCULARIN KATILDIĞI GÖSTERİLERDE, BUNLARI TERTİPLEYENLER VEYA GÖSTERENLER 472
  • G- GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN 70. MADDESİNDE BE­LİRTİLEN MAL VE HAKLARI KİRAYA VERENLER 472
  • H- İSTEĞE BAĞLI MÜKELLEFİYETTE, TALEPTE BULUNANLAR 473
  • I- MÜZAYEDE MAHALLERİNDE YAPILAN SATIŞLARDA MÜKELLEF. 473
  • İ- ADİ ORTAKLIKLARDA MÜKELLEFİYET. 473
  • J- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN KDV MÜKELLEFİYETİ. 474
  • K- SERBEST BÖLGELERDE KDV MÜKELLEFİYETİ. 474
  • IV- FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN VERGİLERİN BEYANI VE İADESİ 475
  • A- FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’DE YÖNTEM DEĞİŞİKLİĞİ: İNDİRİM YOK, İADE İSTENECEK 475
  • B- FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN DÜZELTİLMESİNE VE İADESİNE İLİŞKİN YENİ USUL VE ESASLAR 476
  • C- FAZLA VE YERSİZ TEVKİF EDİLEN KDV’NİN DÜZELTİLMESİ 477
  • 1- 116 Seri No.lu KDV Genel Tebliği’nden Önceki Uygulama 477
  • 2- 116 Seri No.lu KDV Genel Tebliği İle Yapılan ve 19.01.2012 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Uygulama 478
  • D- İTHALATTA FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN DÜZELTİLMESİ 479
  • V- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 480
  • A- İHRACAT TESLİMLERİNE VERGİ UYGULAYAN MÜKELLEFİN, BU VERGİYİ HAZİNE’YE ÖDEMEK ZORUNDA OLDUĞU 480
  • B- VAKIFLARDA KDV MÜKELLEFİYETİ 480
  • C- DSİ’NİN BEDEL KARŞILIĞI YAPTIĞI HİZMETLERDE KDV MÜKELLEFİYETİ 480
  • D- ÜNİVERSİTENİN UYGULAMA OTELİ İŞLETMESİ 480
  • E- VAKFIN SÜREKLİ OLARAK TİYATRO GÖSTERİSİ DÜZENLEMESİ. 481
  • F- BANKERLERİN GEÇİCİ KDV MÜKELLEFİYETLERİ. 481
  • G- SPOR KULÜPLERİNİN KDV MÜKELLEFİYETİ 481
  • H- İRTİBAT BÜROLARININ KDV MÜKELLEFİYETİ. 482
  • I- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ (ÖTV) KANUNU’NUN (8/1) MADDESİ KAPSAMINDA TESLİM EDİLEN MALLARIN ÖTV’Sİ ÜZERİNDEN HESAPLANAN KDV’NİN DÜZELTİLMESİ. 482
  • - MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 484
  • A- MADDE METNİ. 484
  • Madde 9. : VERGİ SORUMLUSU 484
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 485
  • C- GEREKÇE. 486
  • II- GENEL OLARAK VERGİ SORUMLUSU 487
  • III- KDV AÇISINDAN VERGİ SO­RUMLUSU. 488
  • A- GENEL OLARAK KDV’DE SORUMLULUK UYGULAMASI. 488
  • B- VERGİ SORUMLULUĞUNU GEREKLİ KILAN HALLER 488
  • 1- Mükellefin İkametgahının ve İşyerinin Türkiye’de Bu­lunma­ması. 488
  • 2- Mükellefin Kanuni ve İş Merkezinin Türkiye’de Bulun­ma­ması 488
  • 3- Gerekli Görülen Diğer Durumlar 488
  • C- VERGİ SORUMLUSU TUTULABİLECEK KİMSE­LER. 489
  • 1- İşlemlere Taraf Olanlar 489
  • 2- Üçüncü Kişiler 490
  • D- SORUMLULUĞUN UYGULANACAĞI VERGİLENDİRME DÖNEMİ. 490
  • E- SORUMLU SIFATIYLA BEYAN EDİLEN VERGİLERİN İNDİ­RİMİ. 491
  • F- SORUMLU SIFATIYLA BEYAN EDİLECEK KDV’NİN ÜZE­RİNDEN HESAPLANACAĞI MATRAH, MATRAHIN HESABINDA GÖZÖNÜNE ALINACAK KUR VE UYGULANACAK KDV ORANI. 492
  • G- SORUMLULUK GEREKTİREN İŞLEMLERİN TOPLUCA BEYAN EDİLECEĞİ, HER BİR İŞLEM İÇİN AYRI AYRI 2 NO.LU BEYANNAME VERİLMEYECEĞİ 493
  • H- SORUMLU SIFATIYLA KDV ÖDENEN İŞLEMLERDE MÜTESELSİL SORUMLULUK VE KDV İADE İŞLEMLERİ 493
  • IV- KDV’DE TAM SORUMLULUK (TEVKİFAT) GEREKTİREN İŞLEMLER. 495
  • A- YURT DIŞINDAN TEMİN EDİLEN HİZMETLERDE SORUMLULUK UYGULAMASI. 495
  • 1- Doğrudan Yurt Dışından Sağlanan Hizmetlerde Sorumluluk 495
  • 2- Yabancı Kişi ve Kuruluşlardan Türkiye’de Alınan Hizmetlerde Sorumluluk 496
  • B- KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KDV SORUMLULUĞU. 499
  • C- REKLAM VERME İŞLEMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI 500
  • 1- Genel Olarak. 500
  • 2- Binaların Dış Cephe Yüzeylerinin Reklam Panosu Olarak Kiraya Verilmesi Halinde KDV ve Sorumluluk Uygulaması 501
  • D- TELİF FAALİYETLERİNDE KDV SORUMLULUK UYGULAMASI. 502
  • E- LİSANSLI DEPOCULUKTA KDV SORUMLULUĞU. 504
  • F- SINIR TİCARETİ YOLUYLA İTHAL EDİLEN MALLARIN SATIŞINDA VERGİ UYGULAMASI. 504
  • V- KDV’DE KISMİ SORUMLULUK (TEVKİFAT) GEREKTİREN İŞLEMLER. 505
  • A- FASON OLARAK YAPTIRILAN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİNDE SORUMLULUK UYGU­LAMASI 505
  • 1- Fason İmalatın Tanımı. 505
  • 2- Fason İşçilik Hizmetlerinin Kapsamı. 505
  • 3- Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde Tevkifat Oranı 506
  • 4- Serbest Bölgede Bulunan Firmaya Verilen Fason Hizmetlerde Tevkifat Uygulaması 507
  • 5- Fason İş Yapanların Vergilerini Beyanı 507
  • 6- Tevkifat Yapanların Tevkif Ettikleri KDV’nin Beyanı. 507
  • 7- KDV’si Tevkif Edilen Mükelleflerin Yüklenip İndiremedikleri KDV’nin İadesi. 508
  • 8- Tevkifat Kapsamına Giren İşlemlerde Ortaya Çıkan Fi­yat Farklarına Ait KDV’den Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı 509
  • 9- Tevkifat Matrahında Değişiklik Olması Halinde Yapılacak İşlemler 510
  • 10- Terzilerin Pantolon ve Etek Boyunun Kısaltılması, Ütülenmesi, Düğme Dikilmesi, Fermuar Değişimi Gibi İşlemlerinin Tevkifat Kapsamına Girip Girmediği 511
  • B- İSTİSNADAN VAZGEÇEN MÜKELLEFLERCE YAPILAN HURDA VE ATIK METAL, PLASTİK, LASTİK, KAUÇUK, KAĞIT VE CAM TESLİMLERİNDE KDV TEVKİFAT UYGULAMASI 511
  • 1- Genel Açıklama ve Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır 511
  • 2- İstisnadan Vazgeçen Mükelleflerden Yapılan Hurda Metal Alımlarında Sorumluluk Uygulaması 512
  • 3- İstisnadan Vazgeçen Mükelleflerce Yapılan Hurda veya Atık Cam Teslimlerinde KDV Tevkifatı Uygulaması 516
  • 4- İstisnadan Vazgeçen Mükelleflerce Yapılan Hurda ve Atık Kağıt ve Plastik Malzeme Teslimlerinde Tevkifat Uygulaması 517
  • 5- Hurda Metalin Tamir, Bakım vb. İşlemlerden Sonra Aynen Kullanılabilmesi Halinde Tevkifat Uygulaması 517
  • 6- İstisnadan Vazgeçme Nedeniyle Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kağıt, Cam Hurda ve Atıkları Satışlarında KDV’si Tevkif Edilen Mükelleflerin Yüklenip İndiremedikleri KDV’nin İadesi. 518
  • 7- Hurda ve Atık Plastikten Elde Edilen Ürünlerde Tevkifat Uygulaması 521
  • C- BAKIR, ALÜMİNYUM VE ÇİNKO ÜRÜNLERİNDE KDV TEVKİFAT UYGULAMASI. 521
  • 1- Hurdadan Elde Edilenler Dışındaki Bakır, Alüminyum ve Çinko Külçelerinde Tevkifat Uygulaması 521
  • 2- Bakır, Çinko ve Alüminyum Ürünlerinde Tevkifat Uygulaması 522
  • 3- Alüminyum Profil ve Alüminyum Levha Teslimlerinde Tevkifat Uygulaması. 523
  • 4- Bakır, Çinko ve Alüminyum Külçe ve Mamullerindeki Tevkifat Uygulamasında Alt Sınır. 523
  • 5- Kablo Teslimleri 524
  • D- HURDA METALDEN ELDE EDİLEN KÜLÇE TESLİMLERİNDE KDV UYGULAMASI. 524
  • E- AKARYAKIT TESLİMLERİNDE KDV SORUMLULUK UYGULAMASI. 524
  • F- 91 SERİ NO.LU KDV GENEL TEBLİĞİ’NDE BELİRTİLEN BAZI İŞLEMLERDE KDV TEVKİFAT UYGULAMASI 526
  • 1- Sorumlu Tayin Edilen ve Tevkifat Yapacak Olan Kuruluşlar . 526
  • 2- Tevkifat Uygulanacak İşlemler . 527
  • 3- Tevkifat Oranı . 529
  • 4- Tevkifata Tabi Tutulan İşlemlerin Kapsamı 529
  • 5- Tevkifat Uygulamasında Sınır . 534
  • 6- Tevkifata Tabi Hizmetleri İfa Eden Mükelleflerin Yapacakları İşlemler 535
  • 7- İade . 535
  • 8- Sorumlu Tayin Edilen Kurum ve Kuruluşlarca Yapılacak İşlemler . 537
  • 9- Fazla ve Yersiz Tevkif Edilen Verginin İadesi . 537
  • G- İŞGÜCÜ HİZMETLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI 539
  • 1- Tevkifat Uygulayacak Kuruluşlar 539
  • 2- Tevkifat Uygulamasının Kapsamı. 540
  • 3- İade Uygulaması. 547
  • H- PAMUK, TİFTİK, YÜN VE YAPAĞI İLE HAM POST VE DERİ TESLİMLERİNDE KDV TEVKİFAT UYGULAMASI 548
  • 1- Tevkifat Uygulaması ve İade. 548
  • 2- Tevkifatın Sınırı. 548
  • 3- Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk 549
  • I- BÜYÜK VE KÜÇÜKBAŞ HAYVAN ETLERİNİN (SAKATAT VE BAĞIRSAK DAHİL) TESLİMİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI 549
  • 1- Tevkifat Uygulaması ve İade. 549
  • 2- Tevkifatın Sınırı. 550
  • 3- Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk 550
  • İ- TURİZM ACENTESİ, REHBER VE BENZERLERİNİN TURİSTLERİ ALIŞVERİŞ YAPMALARI İÇİN GÖTÜRDÜKLERİ DÜKKAN VE MAĞAZALARDAN ALDIKLARI KOMİSYONLARDA TEVKİFAT UYGULAMASI 551
  • 1- Tevkifat Uygulaması ve İade. 551
  • 2- Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk 552
  • J- BASİT USULDE VERGİLENDİRİLEN MÜKELLEFLERDE TEVKİFAT UYGULAMASI 553
  • VI- FATURASIZ MAL VE HİZMETLERE AİT KDV’­NİN ALICI­LAR TARAFINDAN SORUMLU SIFATIYLA BEYANI 554
  • A- GENEL AÇIKLAMA. 554
  • B- BELGESİZ MAL YA DA HİZMET BULUNDURAN MÜKEL­LEF­LERDE KDV SORUMLULUK UYGULAMASI 554
  • 1- Belge Düzenlememenin VUK Karşısındaki Durumu. 554
  • 2- Belgesiz Mal yada Hizmet Bulunduranların KDV Beyan ve Ödeme Sorumluluğu 555
  • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
  • VERGİYİ DOĞURAN OLAY
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 561
  • A- MADDE METNİ. 561
  • Madde 10. : VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 561
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 562
  • C- GEREKÇE. 562
  • II- GENEL AÇIKLAMA 564
  • A- VERGİYİ DOĞURAN OLAYIN TANIMI 564
  • B- KDV YÖNÜNDEN VERGİYİ DOĞURAN OLAY VE ÖNEMİ. 566
  • III- MAL TESLİMLERİ VE TESLİM SAYILAN HALLERDE VER­GİYİ DOĞURAN OLAY 568
  • A- MAL TESLİMLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 568
  • 1- Genel Olarak Mal Teslimlerinde Vergiyi Doğuran Olay 568
  • 2- 7 Günlük Fatura Düzenleme Süresinin KDV’nin Beyanına Etkisi. 568
  • 3- Kısım Kısım Mal Teslimlerinde 572
  • 4- Teslimden Önce Fatura Düzenlenmesi. 574
  • 5- Trampa Halinde. 574
  • 6- Tasarruf Hakkının Zincirleme Akit Yoluyla Devredilmesi 575
  • 7- Malın Alıcıya ya da Adına Hareket Edenlere Gönderil­mesi 576
  • 8- Su, Elektrik, Gaz vb. Enerji Teslimlerinde 577
  • 9- Kap ve Ambalaj Maddelerinde. 578
  • 10- Lisanslı Depoculukta Vergiyi Doğuran Olay. 578
  • B- TESLİM SAYILAN HALLERDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 579
  • 1- Vergiye Tabi Malların Vergiye Tabi İşlemler Dışındaki Amaçlarla İşletmeden Çekilmesi 579
  • 2- Vergiye Tabi Malların Personele Verilmesi. 579
  • 3- Vergiye Tabi Malların Dahili Sarfı. 580
  • 4- Mülkiyeti Muhafaza (Mülkiyetin Saklı Tutulması) Kaydıyla Yapılan Satışlar 580
  • C- ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR. 581
  • 1- Gayrimaddi Mallar ve Hakların Durumu. 581
  • 2- Müzayede ve Cebri İcra Yoluyla Yapılan Satışlar 581
  • 3- Müşterinin Kabul Koşuluna Bağlı Mal Satışı 582
  • 4- Alivre Satışların Durumu. 585
  • 5- Hizmet İfasıyla Birlikte Mal Teslimi 586
  • 6- Vadeli-Taksitli Satışlar. 586
  • 7- Taşınmaz Satışları. 587
  • 8- Malın Ödünç Olarak Veya Emaneten Teslimi. 588
  • 9- Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV’nin Doğduğu Tarih 589
  • 10- İnşaat Devam Ederken Arsa Üzerine Kat İrtifakı Kurularak Yapılan Satışlarda KDV 591
  • 11- Mal Teslim Edilmekle Beraber, Satış Fiyatı Belli Olmadığı İçin KDV Hesaplanmamış Olması 593
  • 12- Kapıdan Satışlarda (Tecrübe ve Muayene Koşuluna Bağlı) Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Tarih 594
  • IV- HİZMETİN TANIMI KAPSAMI VE HİZMETİN İFASINDA VE HİZMET SAYILAN DURUMLARDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY 595
  • A- HİZMET İFASINDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 595
  • 1- Hizmetin Yapılması. 595
  • 2- Hizmetin Kısım Kısım Yapılması. 595
  • 3- Hizmet Karşılığının Mal veya Başka Bir Hizmet Olması 596
  • 4- Hizmetin Yapılmasından Önce Fatura ve Benzeri Belgelerin Düzenlenmesi 596
  • 5- Hizmet Bedelinin Peşin Alınması 596
  • B- HİZMET SAYILAN HALLERDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 597
  • 1- İşletme Sahibinin Hizmetten Karşılıksız Yararlandırıl­ması. 597
  • 2- İşletme Personelinin Hizmetten Karşılıksız Yararlan­dırıl­ması. 597
  • 3- Diğer Şahısların Hizmetten Karşılıksız Yararlandırıl­ması. 598
  • C- SERBEST MESLEK HİZMETLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 598
  • V- KOMİSYONCULAR VASITASIYLA VEYA KONSİNYASYON SURETİYLE SATIŞ VE HAL KOMİSYONCULARINA İLİŞKİN ÖZELLİKLİ DURUM 601
  • A- KOMİSYONCULAR VASITASIYLA VEYA KONSİNYASYON SURETİYLE SATIŞ. 601
  • 1- Komisyoncular Suretiyle Yapılan Satış 601
  • 2- Konsinyasyon Suretiyle Yapılan Satış 601
  • B- VERGİYİ DOĞURAN OLAY 602
  • C- YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER 603
  • VI- İŞLETMEDE KULLANILMAK ÜZERE İMAL VE İNŞA EDİLEN AMORTİSMANA TABİ TAŞINIR VE TAŞINMAZ MALLARDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 604
  • VII- KİRAYA VERME İŞLEMLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 604
  • A- TİCARİ İŞLETME AKTİFİNE KAYITLI MAL VE HAKLARIN Kİ­RALANMASI 604
  • 1- Ticari Faaliyet Kapsamında Gerçekleştirilen Taşınır-Taşınmaz Mal ve Hak Kiralamalarında KDV’yi Doğuran Olay 604
  • 2- Peşin Ödemeli Kiralamalarda KDV’yi Doğuran Olay ve Verginin Beyan Edileceği Dönem. 605
  • B- TİCARİ İŞLETMEYE DAHİL OLMAYAN MAL VE HAK­LARIN KİRALANMASI. 607
  • VIII- İTHALATTA VERGİYİ DOĞURAN OLAY 608
  • A- MAL İTHALATINDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 608
  • B- HİZMET İTHALATINDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY 608
  • IX- DAR MÜKELLEFİYETE TABİ OLANLAR TARAFINDAN YAPILAN ULUSLARARASI TAŞIMACILIKTA VERGİYİ DOĞURAN OLAY 609
  • X- İLERİ TARİHLERDE YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER İÇİN ÖDENEN AVANSLARDA KDV 609
  • A- KDV KANUNU’NUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ 610
  • B- AVANS ÖDEMELERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU . 610
  • XI- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 611
  • A- İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE, KDV YÖNÜNDEN VERGİYİ DOĞURAN OLAY 611
  • 1- Vergi İdaresinin Görüşü 611
  • 2- Yargı Organlarının Görüşü 611
  • 3- Kişisel Görüşümüz. 616
  • B- ÖZEL SÜRÜCÜ KURSLARINDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY VE KDV KARŞISINDAKİ DURUMU. 616
  • C- EĞİTİM HİZMETLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 617
  • D- AVUKATLIK HİZMETLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 619
  • E- OTELCİLİK HİZMETLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 619
  • F- NAKLİYE HİZMETLERİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY. 619
  • G- GARANTİ KAPSAMINDA BEDELSİZ YAPILAN HİZ­METLER 620
  • H- SOĞUK HAVA DEPOSU İŞLETİLMESİ FAALİYETİNDE VER­GİYİ DOĞURAN OLAY 620
  • I- MUHASEBECİLİK VE MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNDE KDV YÖNÜNDEN VERGİYİ DOĞURAN OLAY 621
  • 1- Gelir İdaresi’nin Görüşü 622
  • 2- Danıştay’ın Konuya İlişkin Kararları 622
  • 3- Kişisel Görüşümüz. 624
  • J- PTT TARAFINDAN VERİLEN HABERLEŞME HİZMETLE­RİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 626
  • K- FİYAT FARKLARI, VADE FARKLARI, KUR FARKLARINDA VERGİYİ DOĞURAN OLAY 626
  • L- KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TEZYİD-İ BEDEL DAVASI SONUCUNDA ARTIRILMASI HALİNDE KDV YÖNÜNDEN VERGİYİ DOĞURAN OLAY 627
  • İKİNCİ KISIM
  • İSTİSNALAR
  • BİRİNCİ BÖLÜM
  • İHRACAT İSTİSNASI
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 628
  • A- MADDE METNİ. 628
  • Madde 11. : MAL VE HİZMET İHRACATI 628
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 631
  • C- GEREKÇE. 632
  • II- GENEL AÇIKLAMA 634
  • A- MAL İHRACATI. 634
  • 1- İhracatın Tanımı ve Kapsamı. 634
  • 2- KDV İhracat İstisnasının Uygulanma Koşulları. 635
  • 3- İhracat İstisnasının Uygulanacağı ve Beyan Edileceği Vergilendirme Dönemi. 636
  • 4- İhraç Şekillerine Göre KDV İstisna Uygulaması 643
  • 5- Mal İhracatı İle İlgili Olarak Özellik Taşıyan Durumlar 665
  • B- HİZMET İHRACATI İSTİSNASI 676
  • 1- Genel Açıklama. 676
  • 2- Avrupa Birliği Direktiflerine Göre Hizmet İhracatı An­layışı. 677
  • 3- KDV Kanunu’na Göre Hizmet İhracat İstisnası. 678
  • 4- Hizmet İhracatı Açısından Özellik Taşıyan Durumlar 684
  • 5- Serbest Bölgedeki Bir Firmanın Yurt Dışındaki Firmanın Mallarının Pazarlanmasına İlişkin Olarak Yabancı Firma İle Türkiye’deki Alıcılara Verdiği Aracılık Hizmetlerinde KDV. 692
  • 6- Türkiye’den Serbest Bölgelerdeki Müşterilere Yapılan Hizmetlerde KDV İstisnası. 693
  • 7- KDV’ye Tabi Hizmetine İstisna Uygulayan Mükellefin Vergi İnceleme Raporu Uyarınca Tarh Edilen Vergiyi İhracatçıya Rücu Etmesi 694
  • C- TURİSTLERE YAPILAN SATIŞLARDA (TAX FREE) KDV İADESİ. 694
  • 1- İstisnadan Yararlanacak Yada Yararlanma­yacak Alıcılar 695
  • 2- İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar 695
  • 3- İstisna Kapsamına Giren Mallar. 696
  • 4- İstisna Kapsamında Satış Yapılabilecek Asgari Tutar 696
  • 5- Satıcıların Uyacakları Esaslar. 696
  • 6- Alıcıların Uyması Gereken Esaslar. 700
  • 7- Verginin Alıcıya İade Edilmesi. 700
  • 8- Turistlere Yapılan Satışlara Ait Bedellerin KDV Beyannamesinde Gösterilmesi. 704
  • 9- Özellik Taşıyan Durumlar 705
  • D- YABANCI TAŞIMACILAR İLE TÜRKİYE’DE DÜZENLENEN FUAR, PANAYIR VE SERGİLERE KATILANLARA TÜRKİYE’DE YÜKLENDİKLERİ KDV’NİN İADESİ. 706
  • 1- İstisna Uygulamasından Yararlanacak Olanlar 707
  • 2- İstisna Kapsamında Satın Alınacak Mal ve Hizmetler 708
  • 3- İstisna Kapsamında Yapılacak Alımlarda Asgari Tutar 708
  • 4- İstisnanın Yabancı Ülkelere Karşılıklılık İlkesi Çerçevesinde Uygulanacağı. 708
  • 5- İadenin Belirlenen Vergi Dairesi Müdürlüklerince Yapılabileceği 709
  • 6- İadenin Aylık Dönemler İtibariyle Talep Edilebileceği. 709
  • 7- İade Talebinde Aranılacak Belgeler 709
  • 8- İadenin Ne Şekilde Yapılacağı 711
  • E- YABANCI SİNEMA YAPIMCILARINA TANINAN KDV İSTİSNASI. 711
  • 1- İstisnanın Kapsamı. 711
  • 2- Asgari Tutar 712
  • 3- İade İçin Başvurulacak Vergi Dairesi 712
  • 4- İade Talebi 712
  • F- İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN MAL TESLİMLE­RİNDE TECİL TERKİN UYGULAMASI 713
  • 1- İhraç Kaydıyla Tecil-Terkin Sistemi Kapsamında Mal Teslim Edebilecek Mükellefler 714
  • 2- İhraç Kaydıyla Tecil-Terkin Sistemi Kapsamında Mal Teslim Edebilecek İmalatçıların Tanımları ve Özellik Taşıyan Durumlar 715
  • 3- İmalatçı Olmayan Mükellefler Tarafından Dış Ticaret Sermaye Şirketlerine İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerde Tecil-Terkin Uygulaması 723
  • 4- İhracatın 3 Aylık Süre İçerisinde Gerçekleştirilememesi ve Ek Süre 724
  • 5- İhracatın Gerçekleşmemesi veya Zamanında Yapılmaması Hallerinde Vergi Ziyaı Cezasının Uygulanmaması 730
  • 6- Tecil-Terkin İşlemlerinin İhraç Edilecek Mal İle Bu Malın Eklentisi veya Ayrılmaz Parçası Niteliğindeki Mallara Uygulanabileceği 730
  • 7- İmalatçının Faturasının İhracatçı Faturasından Sonraki Bir Tarihi Taşıması Halinde Tecil-Terkin İşlemi 732
  • 8- İhraç Edilen Mallar Nedeniyle Ortaya Çıkan Tartım Fazlalarında ve Noksanlarında Tecil-Terkin İşlemleri 733
  • 9- İhraç Kaydıyla Teslim Edilen Malın Markasının İhracatçı Tarafından Değiştirilmesi Halinde Tecil-Terkin İşlemi 734
  • 10- Ltd. Şti. İken Alınan Sanayi Sicil Belgesinin A.Ş. Haline Dönüşüldüğünde Geçerli Olup Olmayacağı 734
  • 11- Gümrük Beyannamesinde İmalatçının Adının Ya­zılma­ması Halinde Tecil-Terkin İşlemleri 734
  • 12- İmalatçı Tanımına Girmeyen Mükelleflerin İhracatçılara İhraç Kaydıyla Mal Teslim Edip, Tecil-Terkin Uygulamasından Yararlanmaları Yada İhraç Kaydıyla Teslim Edilen Malların İhraç Edilen Nihai Mamul Olmaması Halinde Yapılacak İşlem 735
  • 13- İhracat Bedellerine Bağlı Vergi İadesi, Kur Farkı ve Kay­nak Kullanımı Destekleme Priminde Tecil-Terkin Uygulaması 737
  • 14- Tecil Edilen Verginin Terkin Edilmesi. 738
  • 15- Tecil, Terkin ve İade Edilecek KDV’nin Hesabı 739
  • 16- İhraç Kaydıyla Tecil-Terkin Sistemi Kapsamında Teslim Edilen Mallar Nedeniyle Tecil Edilen Verginin Hatalı Beyan Edilmesi Halinde VUK’un Pişmanlık Hükümlerinin Uygulan­ması 741
  • 17- İmalatçı Olmayanların Dış Ticaret Sermaye Şirketi ve Sektörel Dış Ticaret Şirketi Vasfını Taşıma­yanlara Yapacakları Teslimlerde Tecil-Terkin Uygulanmayacağı. 742
  • 18- İhraç Kaydıyla Alınan Malların İhraç Edilmeyerek Yurt İçinde Başka Bir Firmaya Satılması 743
  • 19- İhracatı Yapılamayan Malın, İhracatçı Tarafından İhraç Kaydıyla Teslimde Bulunana İade Edilmesi 743
  • 20- İhraç Kaydıyla Teslim Edilen Malların Başka İhracatçılar Tarafından İhraç Edilmesi 744
  • 21- İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi. 744
  • 22- İhraç Kaydıyla Teslim Edilen Eşyanın İhracatçı Firma Tarafından Bedelsiz Olarak İhraç Edilmesi Durumunda Tecil-Terkin Uygulaması 745
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 746
  • A- MADDE METNİ. 746
  • Madde 12. : İHRACAT TESLİMİ VE YURT DIŞINDAKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN HİZMETLER 746
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 747
  • C- GEREKÇE. 748
  • II- GENEL AÇIKLAMA 749
  • A- MAL TESLİMLERİNDE İHRACAT İSTİSNASI UYGULAMA­SININ ŞARTLARI. 749
  • 1- Serbest Bölgelere Yapılan Teslimler 749
  • 2- Yurt Dışındaki Müşterilere Gönderilmek Üzere Yetkili Antrepolara Yapılan Teslimler 750
  • 3- İstisnanın Uygulanacağı Tarih. 750
  • 4- İstisnanın Beyanı Açısından İhracat Bedeli Dövizlerin TL’ye Çevrileceği Tarih 751
  • 5- Malların Yurt Dışındaki Alıcıya veya Adına Hareket Eden­lere Türkiye’de Teslim Edilmesi 751
  • B- HİZMET İHRACATI İSTİSNASI UYGULAMASININ ŞART­LARI 752
  • 1- Hizmet Türkiye’de Yurt Dışındaki Bir Müşteri İçin Yapılmış Olmalıdır 752
  • 2- Fatura veya Benzeri Nitelikteki Belge Yurt Dışındaki Müşteri Adına Düzenlenmelidir 752
  • 3- Hizmet Bedeli, Döviz Olarak Türkiye’ye Getirilmelidir 752
  • 4- Hizmetten Yurt Dışında Yararlanılmalıdır. 752
  • C- SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN FASON HİZMETLERDE KDV İSTİSNASI. 752
  • İKİNCİ BÖLÜM
  • ARAÇLAR, PETROL ARAMALARI VE TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARDA İSTİSNA
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 754
  • A- MADDE METNİ. 754
  • Madde 13. : ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA İSTİSNA 754
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 757
  • C- GEREKÇELER. 757
  • II- GENEL AÇIKLAMA 762
  • A- İSTİSNANIN AMACI 762
  • B- MADDE HÜKMÜNDE DÜZENLENEN İSTİSNALARIN UYGULANMASINDA ASGARİ TUTAR. 763
  • III- ARAÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 764
  • A- ARAÇ TESLİMLERİNDE VE İTHALİNDE KDV İSTİSNASI. 764
  • 1- Araç Teslimlerinde KDV İstisnası Uygulaması 764
  • 2- Araçların İcra Yoluyla Satın Alınması Halinde İstisna Uygulanıp Uygulanmayacağı 766
  • 3- Araçların İthalindne İstisna Uygulaması 766
  • 4- Filika Teslimlerinde KDV İstisnası Uygulanıp Uygulanmayacağı. 766
  • 5- Sportif ve Eğlence Amaçlı Bazı Deniz ve Hava Araçlarının Teslimlerinde KDV İstisnası Uygulanıp Uygulanmayacağı 767
  • 6- Balıkçı Teknesi, Gezi Teknesi ve Sandal Teslimlerinde KDV İstisnası 767
  • 7- Şişme Bot Teslimlerinde İstisna Uygulaması. 768
  • 8- Simülatör Cihazı Teslimi veya İthalinde İstisna Uygulaması. 768
  • 9- Araçların Aksam ve Parçalarının Teslimi veya İthalinde İstisna Uygulanıp Uygulanmayacağı 769
  • B- ARAÇLARIN TADİLİ, ONARIMI VE BAKIMI ŞEKLİNDE ORTAYA ÇIKAN HİZMETLERDE İSTİSNA. 769
  • C- ARAÇLARIN İMAL VE İNŞASI İLE İLGİLİ TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA UYGULAMASI. 770
  • 1- Araçları Bizzat İmal veya İnşa Edenler. 771
  • 2- Araçları Sipariş Vererek İmal veya İnşa Ettirenler. 771
  • 3- Araçları Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edenler. 772
  • Ç- FAALİYETLERİ DENİZ TAŞIMA ARAÇLARININ İMAL VE İNŞASI OLANLARA BU ARAÇLARIN İMAL VE İNŞASI İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLERDE KDV İSTİSNASI. 772
  • 1- İstisnanın Kapsamı. 773
  • 2- İstisna Uygulaması 773
  • 3- Müteselsil Sorumluluk 774
  • 4- 25.2.2011 Tarihinden Önceki Tarhiyatlar. 774
  • D- KDV KANUNU’NUN 13/a MADDESİNDE DÜZENLENEN İSTİSNANIN BASİT USULDE VERGİLENDİRİLEN YADA VERGİDEN MUAF OLAN ESNAFLARA UYGULANIP UYGULANMAYACAĞI. 774
  • E- TİCARİ AMAÇLA HAVA TAŞIMACILIĞI YAPANLARIN UÇAK KİRALAMALARI HALİNDE KDV İSTİSNASI 775
  • F- İSTİSNANIN BELGELENMESİ. 775
  • G- MÜTESELSİL SORUMLULUK 781
  • H- DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TAŞIMA ARAÇLARININ KİRALANMASINDA KDV ORANI 781
  • IV- LİMAN VE HAVA MEYDANLARINDA YAPILAN HİZMET­LERLE İLGİLİ İSTİSNA 782
  • A- GENEL AÇIKLAMA. 782
  • B- İSTİSNA UYGULAMASI. 782
  • 1- İstisna Kapsamına Giren Hizmetler 783
  • 2- İstisna Kapsamına Girmeyip Vergiye Tabi Olan Hizmetler 784
  • 3- Gümrük Antrepoları, Geçici Depolama Yerleri ve Gümrüklü Sahalarda Verilen Hizmetler. 785
  • C- ACENTALARA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER 786
  • 1- Genel Olarak. 786
  • 2- Acentaların Hizmetin Temininde Aracılık Gö­revi Yapması 786
  • 3- Acentalık Ücretlerinin İstisna Karşısındaki Du­rumu. 787
  • D- DENİZ VE HAVA TAŞIMA ARAÇLARINA YAPILAN İKMAL MADDESİ TESLİMLERİ. 787
  • 1- Deniz Taşıma Araçlarına Yapılan İkmal Maddeleri Teslimleri 787
  • 2- Hava Taşıma Araçlarına Yapılan İkmal Maddesi Teslimleri 789
  • E- HAVA MEYDANLARINDA YOLCULARA VERİLEN HİZMETLER KARŞILIĞI ALINAN YOLCU SERVİS ÜCRETLERİNDE KDV İSTİSNASI UYGULAMASI 789
  • V- ALTIN, GÜMÜŞ VE PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME, ZENGİNLEŞTİRME VE RAFİNAJ FAALİYETLERİ İLE PETROL ARAMA FAALİYETLERİNİ YÜRÜTENLERE YAPILAN MAL TESLİMİ VE HİZMET İFALARI İLE BORU HATTI İLE TAŞIMACILIK YAPANLARA BU HATLARIN İNŞA VE MODERİNAZASYONUNA İLİŞKİN OLARAK YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER. 791
  • A- PETROL ARAMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA 791
  • 1- İstisnadan Yararlanacak Olanlar. 791
  • 2- İstisna Kapsamına Giren Mal Teslimi ve Hizmet İfalari. 791
  • 3- İstisnanın İşleyişi 792
  • B- TÜRK PETROL KANUNU’NA GÖRE BORU HATTIYLA TAŞIMACILIK YAPANLARA BU HATLARIN İNŞA VE MODERNİZASYONUNA İLİŞKİN YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE KDV İSTİSNASI 793
  • C- ALTIN, GÜMÜŞ, PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME, ZENGİNLEŞTİRME VE RAFİNAJ FAALİYETLERİNE İLİŞKİN OLMAK ÜZERE BU FAALİYETLERİ YÜRÜTENLERE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE KDV İSTİSNA UYGULAMASI. 794
  • 1- İstisnanın Kapsamı. 794
  • 2- İstisnanın Uygulanması. 796
  • 3- İstisna Uygulamasına İlişkin Diğer Hususlar 797
  • VI- LİMANLARA BAĞLANTI SAĞLAYAN DEMİRYOLU HATLARI, LİMANLAR VE HAVA MEYDANLARININ İNŞAASI, YENİLENMESİ VE GENİŞLETİLMESİ İŞLERİNDE KDV İSTİSNASI. 798
  • A- GENEL AÇIKLAMA. 798
  • B- İSTİSNANIN KAPSAMI. 798
  • 1- Genel Olarak İstisna 798
  • 2- İstisnanın Muhatabı. 799
  • 3- Yap-İşlet-Devret Modelinde İstisna Uygulaması 801
  • 4- İstisna Belgesi 803
  • 5- İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler. 803
  • 6- İade 805
  • VII- ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARINDA KDV İSTİSNASI. 806
  • A- İSTİSNANIN KAPSAMI. 806
  • 1- Mükellefler Bakımından. 806
  • 2- İşlemler Bakımından. 807
  • B- İSTİSNANIN UYGULANMASI . 808
  • 1- Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde. 808
  • 2- Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde 808
  • C- İADE UYGULAMASI 809
  • 1- Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde. 809
  • 2- Yüklenici Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde 810
  • D- MÜTESELSİL SORUMLULUK 810
  • E- DEVAM EDEN İŞLEMLER 811
  • VIII- TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARDA İSTİSNA 816
  • A- İSTİSNANIN KAPSAMI VE TANIMI 816
  • B- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ SAHİBİ MÜKELLEFLERİN KDV İSTİSNASINDAN YARARLANABİLMESİ İÇİN VERGİ DAİRESİNDEN ALACAKLARI YAZI 817
  • C- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ SAHİBİ MÜKELLEFLERİN FİNANSAL KİRALAMA YOLUYLA MAKİNE VE TEÇHİZAT TEMİNİ 819
  • D- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ TARİHİNE GÖRE İSTİSNA UYGULAMASI 820
  • 1- 01.08.1998 Tarihinden Sonra Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerine Göre KDV İstisnası. 820
  • 2- 01.08.1998 Tarihinden Önce Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerine Göre KDV İstisnası 820
  • 3- Yatırım Teşvik Belgelerinin Gelir İdaresi Başkanlığı’na Bildirilmesi. 821
  • E- YATIRIMIN USULÜNE UYGUN OLARAK GERÇEK­LEŞMEMESİ. 822
  • F- KDV İSTİSNASININ YATIRIM TEŞVİK MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE UYGULANMASI. 822
  • 1- İstisna Kapsamına Giren Makine Teçhizatın Finansal Kiralama Şirketlerinden Temin Edilmesi 822
  • 2- Kullanılmış Makine ve Teçhizat İthalinde İstisna Uygulaması. 826
  • 3- Teşvik Belgesi Kapsamındaki Makine ve Teçhizata İlişkin Fiyat Artışları ve Azalışlarında KDV İstisna Uygulaması 828
  • 4- Teşvik Belgesi Eki Listelerde Makine ve Teçhizat Olarak Değil Set, Ünite veya Sistem Şeklinde Belirtilen ve Kısım Kısım Teslim Edilen Mallarda KDV İstisnası 830
  • 5- Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında KDV’den İstisna Olarak Alınan Makine ve Teçhizatın Devir, Temlik ve Satışında İstisna Uygulaması. 833
  • 6- Yatırım Teşvik Belgesi Düzenlenmeden Önce KDV Ödenerek Alınan Makine ve Teçhizat İçin Sonradan KDV İstisnası Uygulanıp Uygulanamayacağı 836
  • G- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA ALINAN MALLARIN İADESİ. 837
  • H- İSTİSNANIN BEYANI. 838
  • I- TEŞVİKLİ YATIRIM MALI İTHALİNDE ERTELEME UYGULAMASI 839
  • İ- KDV MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLAR İLE MAKİNE-TEÇHİZATI MÜNHASIRAN İNDİRİM HAKKI TANINMAYAN İŞLEMLERDE KULLANACAK OLANLARA YAPILAN TESLİMLERDE KDV. 839
  • IX- BAŞBAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATINA YAPILAN ARAÇ TESLİMLERİNDE KDV İSTİSNASI. 841
  • X- LİSANSLI DEPOCULUKTA ÜRÜN SENETLERİNİN İHTİSAS BORSALARI VE TİCARET BORSALARINCA İLK TESLİMİNDE KDV İSTİSNASI 842
  • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
  • TAŞIMACILIK İSTİSNASI
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 843
  • A- MADDE METNİ. 843
  • Madde 14. : TRANSİT TAŞIMACILIK 843
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 844
  • C- GEREKÇE. 844
  • II- TAŞIMACILIK İSTİSNASI UYGULAMA USUL VE ESASLARI. 845
  • A- İSTİSNANIN AMACI 845
  • B- İSTİSNANIN KAPSAMI. 845
  • C- İSTİSNADAN YARARLANACAK OLANLAR VE İSTİSNADAN YARARLANMANIN KOŞULLARI. 846
  • 1- İstisnadan Yararlanacak Olanlar. 846
  • 2- İstisnadan Yararlanmanın Koşulları. 847
  • D- ULUSLARARASI TAŞIMACILIĞA AİT İSTİSNANIN BEYAN EDİLECEĞİ DÖ­NEM. 849
  • E- BEDELİ DÖVİZ CİNSİNDEN YAPILAN ULUSLARARASI TAŞIMACILIK İŞLEMLERİNDE, DÖVİZİN TL’YE ÇEVRİLECEĞİ TARİH 851
  • F- İSTİSNADAN YARARLANILABİLMESİ İÇİN TAŞIMACILIK BEDELİNİN DÖVİZ OLARAK YURDA GETİRİLMESİNİN ZORUNLU OLUP OLMADIĞI 851
  • G- TAŞIMACILIK İSTİSNASININ BELGELENDİRİLMESİ. 851
  • 1- Kara Taşımacılığında. 852
  • 2- Hava ve Deniz Yolu Taşımacılığında 853
  • H- ULUSLARARASI YOLCU TAŞIMACILIĞINA AİT BİLET SA­TIŞ KOMİSYONLARI. 854
  • I- TAMAMI YURT DIŞINDA YAPILAN TA­ŞIMA FAALİYETLERİ­NİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 856
  • İ- TÜRKİYE’DE YERLEŞİK SEYAHAT ACENTALARINCA ORGANİZE EDİLEREK YURT DIŞINA DÜZENLENEN TURLARIN KDV KARŞISIN­DAKİ DURUMU 857
  • J- HAC TAŞIMACILIĞININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 858
  • K- ULUSLARARASI TAŞIMACILIĞA AİT NAVLUN ÜCRETLERİ İLE NAVLUN KOMİSYONLARINDA KDV 859
  • L- TAŞIMACILIK YAPAN FİRMALARA ARAÇ SAĞLAYANLARIN KDV İS­TİSNASI KAPSAMINA GİRİP GİRMEDİĞİ 859
  • M- ULUSLARARASI TAŞIMACILIK YAPMAK ÜZERE ARAÇ KİRALANMASI HALİNDE KDV İSTİSNASI 859
  • N- TAŞIMACILIK YAPMAYIP, SADECE ARACINI KİRAYA VERENLERDE İSTİSNA UYGULAMASI 860
  • O- BROKERLİK, NAKLİYE VB. KOMİSYONLARDA İSTİSNA UYGULAMASI. 860
  • Ö- TÜRKİYE’DEN SERBEST BÖLGELERE YAPILAN TAŞIMACILIK İŞLERİNDE KDV 860
  • 1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması 860
  • 2- Konunun Değerlendirilmesi ve Kişisel Görüşümüz. 861
  • P- TAŞIMACILIK İSTİSNASININ MÜMESSİLLİK SÖZLEŞMESİ İLE BELGELENEMEYECEĞİ. 863
  • R- TAŞIMACILIK İSTİSNASINA AİT BEDELLERİN ÖNCE ARANILAN BELGELERİN İBRAZ EDİLEMEMESİ NEDENİYLE VERGİLENDİRİLMESİ DAHA SONRA BELGELENMESİ HALİNDE İSE DÜZELTME YAPILIP YAPILAMAYACAĞI 864
  • S- İTHALATA KONU MALIN YURT DIŞINDAN YURT İÇİNDEKİ İTHALATÇI FİRMANIN İŞYERİNE KADAR TAŞINMASI 864
  • Ş- YABANCI ULAŞTIRMA KURUMLARINDA TAŞIMACILIK İSTİSNASININ UYGULANMASINDA KARŞILIKLILIK ESASI 865
  • III- İHRACAT REJİMİ KAPSAMINDA YURT DIŞINA ÇIKARILACAK EŞYAYI TAŞIYAN KAMYON, ÇEKİCİ VE SOĞUTUCU ÜNİTESİNE SAHİP YARI RÖMORKLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE KDV İSTİSNASI 866
  • A- UYGULAMADAN YARARLANACAK ARAÇLAR. 866
  • B- KDV’SİZ MOTORİN SATIŞININ YAPILACAĞI SINIR KAPILARI. 866
  • C- KDV’SİZ MOTORİN SATABİLECEK OLANLAR 867
  • D- KDV’SİZ MOTORİN SATIŞLARINDA KDV İADESİ. 867
  • E- İSTİSNANIN KDV BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLMESİ. 868
  • IV- TÜRKİYE’DE İKAMETGAHI, İŞYERİ, KANUNİ VE İŞ MERKEZİ BULUNMAYANLARIN TAŞIMACILIK FAALİYETLERİNE İLİŞKİN OLARAK YÜKLENDİKLERİ KDV’NİN İADESİ 870
  • A- YASAL DÜZENLEME 870
  • B- İADE USUL VE ESASLARI. 870
  • C- İADENİN YAPILMASI. 871
  • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
  • DİPLOMATİK İSTİSNALAR
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 873
  • A- MADDE METNİ. 873
  • Madde 15. : . 873
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 874
  • C- GEREKÇE. 874
  • II- GENEL AÇIKLAMA 875
  • III- YABANCI ÜLKELERİN TÜRKİYE’DEKİ DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARI İLE BUNLARIN DİPLOMATİK HAKLARA SAHİP MENSUPLARI VE ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA VERGİ MUAFİYETİ TANINAN ULUSLARARASI KURULUŞLAR İLE MENSUPLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERE AİT İSTİSNA . 876
  • A- YABANCI ÜLKELERİN TÜRKİYE’DEKİ DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARI İLE ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA VERGİ MUAFİYETİ TANINAN ULUSLARARASI KURULUŞLARIN RESMİ (KENDİ İHTİYAÇLARI İÇİN) ALIMLARINDA İSTİSNA UYGULAMASI 876
  • 1- İstisnadan Yararlanacak Olanlar. 876
  • 2- İstisna Uygulanacak Ülkeler İle Mal ve Hizmetler 876
  • 3- İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar 877
  • 4- İstisnadan Yararlanılacak Asgari Miktar. 877
  • 5- İstisnanın Uygulanması. 877
  • 6- İstisna Kapsamındaki Satışların Beyanı. 878
  • 7- Akaryakıt Alımlarında İstisna Uygulaması 878
  • B- YABANCI ÜLKELERİN TÜRKİYE’DEKİ DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARI İLE ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA VERGİ MUAFİYETİ TANINAN ULUSLARARASI KURULUŞLARIN DİPLOMATİK HAKLARA SAHİP MENSUPLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA UYGULAMASI 879
  • 1- 01.01.2007-31.12.2009 Tarihleri Arasında Geçerli Olan KDV İstisnası Uygulaması. 879
  • 2- 01.01.2010 Tarihinden İtibaren Yürürlüğe Giren İstisna Uygulaması 881
  • IV- YABANCI ÜLKELERİN TÜRKİYE’DEKİ DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARININ KDVK’NIN 17/1. MADDESİNDE SAYILAN KURUM VE KURULUŞLARA YAPACAKLARI BAĞIŞLARLA İLGİLİ MAL VE HİZMET ALIMLARINDA KDV İSTİSNASI 887
  • V- ORTAK SAVUNMA AMACIYLA ABD TARAFINDAN VEYA ONUN NA­MINA YAPILACAK MAL VE HİZMET ALIMLARINDA İSTİSNA UYGULAMASI 887
  • BEŞİNCİ BÖLÜM
  • İTHALAT İSTİSNASI
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 893
  • A- MADDE METNİ. 893
  • Madde 16- : İTHALAT İSTİSNASI. 893
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 894
  • C- GEREKÇELER. 894
  • II- GENEL AÇIKLAMA 897
  • A- KAPSAMI. 897
  • B- İSTİSNANIN AMACI 897
  • III- YURT İÇİNDE TESLİMİ VEYA İFASI VERGİDEN İSTİSNA OLAN İŞLEMLERİN İTHALİ 898
  • A- DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TAŞIMA ARAÇLARI İSTİSNASI. 898
  • B- PETROL ARAMA FAALİYETİNDE KULLANILACAK MALLARIN İTHALİ. 899
  • C- YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA İTHAL EDİLECEK MAKİNE VE TEÇHİZATTA KDV İSTİSNASI. 899
  • D- BAŞBAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATININ ARAÇ İTHALİNDE KDV İSTİSNASI 899
  • IV- GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF OLAN MALLARIN İTHALİ İŞLEMİNDE KDV İSTİSNASI. 900
  • A- GÜMRÜK KANUNU’NUN 167. MADDESİ KAPSAMINDA GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF VEYA MÜSTESNA OLAN EŞYANIN İTHALİNDE KDV İSTİSNASI 900
  • B- HARİÇTE İŞLEME REJİMİ KAPSAMINDA GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF VEYA MÜSTESNA OLAN EŞYANIN İTHALİNDE KDV İSTİSNASI 902
  • C- GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ KAPSAMINDA GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF VEYA MÜSTESNA OLAN EŞYANIN İTHALİNDE KDV İSTİSNASI 905
  • D- İHRAÇ EDİLDİKTEN SONRA GERİ GELEN EŞYANIN İTHALİNDE KDV İSTİSNASI 906
  • 1- Genel Açıklama. 906
  • 2- Gümrük Kanunu’nda Yer Alan Düzenlemeler. 906
  • 3- İhraç Edildikten Sonra Yurda Geri Gelen Malların KDV Karşısındaki Durumu. 907
  • 4- Geri Gelen Mallar Nedeniyle Gümrüğe Ödenen KDV’nin İndirimi. 911
  • 5- Geri Gelen Malların İhracatçılar Tarafından İmalatçılarına Tedarikçilerine Yada Yurt İçinde Başka Firmalara Satışında KDV 911
  • 6- Geri Gelen Mallar Nedeniyle İthalat İstisnasından Yarar­lanmama Yolunun Tercih Edilmesi 912
  • E- GÜMRÜK KANUNU’NUN DİĞER MADDELERİ GEREĞİNCE GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF VEYA İSTİSNA OLARAK İTHAL EDİLEN MALLARDA KDV 912
  • V- TRANSİT VE GÜMRÜK ANTREPO REJİMLERİ İLE SERBEST BÖLGELER VE GEÇİCİ DEPOLAMA HÜKÜMLERİNİN UYGULANDIĞI MAL VE HİZMETLER. 913
  • A- TRANSİT REJİMİNİN UYGULANDIĞI MALLARDA KDV İSTİSNASI. 913
  • B- GÜMRÜK ANTREPOSU REJİMİNİN UYGULANDIĞI MALLARDA KDV İSTİSNASI 914
  • C- GEÇİCİ DEPOLAMA HÜKÜMLERİNİN UYGULANDIĞI MALLARDA KDV İSTİSNASI 915
  • D- SERBEST BÖLGE REJİMİNİN UYGULANDIĞI MALLARDA KDV İSTİSNASI. 916
  • 1- Genel Açıklama. 916
  • 2- Serbest Bölgelerde KDV Uygula­ması. 916
  • VI- GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARINA YURT İÇİNDEN YAPILAN MAL TESLİMLERİ İLE BU MAĞAZALAR TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLERİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 918
  • A- YURT İÇİNDEN YAPILACAK MAL TESLİMLERİ 918
  • B- İTHALAT İŞLEMLERİ VE GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARININ TESLİMLERİ 918
  • ALTINCI BÖLÜM
  • SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER 920
  • A- MADDE METNİ. 920
  • Madde 17. : 920
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER 927
  • C- GEREKÇELER. 927
  • II- SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR 936
  • A- GENEL AÇIKLAMA. 936
  • B- KÜLTÜR VE EĞİTİM AMACI TAŞIYAN İSTİSNALAR 936
  • 1- İstisnadan Yararlanacak Kurum ve Kuruluşlar. 936
  • 2- İstisna Edilen Faaliyet Konuları. 941
  • 3- Tarım Kredi Kooperatifleri ile Ziraat Odalarının Üyelerine Gübre, Zirai İlaç ve Alet Teslim Etmelerinde KDV 944
  • 4- İstisnadan Vazgeçme. 945
  • C- SOSYAL AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR. 945
  • 1- Kanun’un 17/1. Maddesinde Sayılan Kurum ve Kuruluşların Hastane, Nekahathane, Klinik vb. Yerleri İşletmelerinde KDV İstisnası. 945
  • 2- Kanun’un 17/1. Maddesinde Sayılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bedelsiz Olarak Yapılan Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında KDV İstisnası. 946
  • 3- Kanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Bedelsiz Yapılan Tes­lim ve Hizmetler. 947
  • 4- Üniversite ve Yüksekokullar İle 5580 Sayılı Kanun’a Tabi Özel Okullarda Verilen Bedelsiz Eğitim ve Öğretim Hizmetleri İle Öğrenci Yurtlarında Bedelsiz Verilen Yurt Hizmetlerinde KDV İstisnası. 948
  • 5- Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Gıda Maddelerine İlişkin İstisna. 950
  • 6- Yabancı Hayır ve Yardım Kuruluşları İle Diplomatik Kuruluşlara Yapılan Teslimlere İlişkin İstisna 953
  • 7- Tescilli Kültür Varlıklarının Rölöve, Restorasyon ve Restitüsyon Projelerine Münhasır Olmak Üzere Bu Projelerden Yararlananlara Verilen Mimarlık Hizmetleri İle Projelerin Uygulanması Kapsamında Yapılacak Teslimlerde İstisna 955
  • 8- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları Tarafından Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 958
  • D- ASKERİ AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR 959
  • 1- Askeri Fabrika, Tersane ve Atölyelerin Teslim ve Hizmetleri. 959
  • 2- Harp Silah, Araç ve Gereçleriyle İlgili İstisna. 960
  • E- DİĞER İSTİSNALAR 960
  • 1- Gelir Vergisi Kanunu’na Göre, Vergiden Muaf Esnaf ile Basit Usulde Vergilendirilen Mükellefler Tarafından Yapılan Teslim ve Hizmetler 960
  • 2- Gerçek Usulde Vergiye Tabi Olmayan Çiftçiler İle Vergiden Muaf Serbest Meslek Erbabı Tarafından Yapılan Teslim ve Hizmetler 962
  • 3- Gelir Vergisi Kanunu’nun 81. Maddesinde Belirtilen İşlemler İle Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri 963
  • 4- İktisadi İşletmelere Dahil Olmayan Gayrimenkullerin Kira­lanması İşlemleri 969
  • 5- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) Kapsamına Giren İş­lemler ve Sigorta Aracılarının Sigorta Şirketlerine Yaptığı Sigorta Muamelele­rine İlişkin İşlemleri. 972
  • 6- Darphane ve Damga Matbaası Tarafından Yapılan Teslim ve Hizmetler İle Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü’nce Düzenlenen Piyango, Sayısal Loto, Hemen Kazan ve Benzeri Oyunların Tertiplenmesi veya Oynanması 980
  • 7- Külçe Altın, Külçe Gümüş, Kıymetli Taşlar, Döviz, Para, Damga Pulu, Harç Pulu, Değerli Kağıtlar, Taşıt Pulu, Hisse Senedi Tahvil İle Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kağıt, Cam Hurda ve Atıklarının Teslimleri 981
  • 8- Zirai Sulama Amaçlı Su Teslimleri İle Köy Tüzel Kişiliklerince Köyde İkamet Edenlere Yapılan Ticari Amaçlı Olmayan Perakende İçme Suyu Teslimleri, Kamu Kuruluş­ları, Tarımsal Kooperatifler ve Çiftçi Birliklerince Yapılan Arazi Islahına Ait Hizmetler 986
  • 9- Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetlerde KDV İstisnası. 987
  • 10- Boru Hattı İle Yapılan Yabancı Hampetrol, Gaz ve Bunların Ürünlerinin Taşınması Hizmetleri 990
  • 11- Organize Sanayi Bölgesi ile Küçük Sanayi Sitelerinin Kurulması Amacıyla Oluşturulan İktisadi İşletmelerin Arsa ve İşyeri Teslimleri. 991
  • 12- Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri. 992
  • 13- Kredi Garanti Fonu’na İlişkin İstisna 994
  • 14- Varlık Yönetim Şirketleri ve Yeniden Yapılandırılan Borçlara İlişkin KDV İstisnası 995
  • 15- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na İlişkin KDV İstisnası 996
  • 16- Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü’ne Verilen Haber Hizmetlerinde İstisna. 996
  • 17- Gümrük Antrepoları ve Geçici Depolama Yerleri İle Gümrüklü Sahalarda İthalat ve İhracat İşlemlerine Konu Mallar İle Transit Rejimi Kapsamında İşlem Gören Mallar İçin Verilen Ardiye, Depolama ve Terminal Hizmetleri İle Vergisiz Satış Yapılan İşyerlerinin ve Bu İşyerlerine Ait Depo ve Ardiye Gibi Bağımsız Birimlerin Kiralanması Hizmetlerinde KDV İstisnası. 997
  • 18- Hazine’ce Yapılan Taşınmaz Teslim ve Kiralamaları, İrtifak Hakkı Tesisi Kullanma İzni ve Ön İzin Verilmesi İşlemleri İle Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nca Yapılan Arsa ve Arazi Teslimlerinde KDV İstisnası. 999
  • 19- Kurumların En Az İki Tam Yıl Süreyle Aktiflerinde Kayıtlı Olan İştirak Hisseleri İle Taşınmazların Satışı, Bankalara Borçlu Olanlar ve Kefillerinin Borçlarına Karşılık Taşınmaz ve İştirak Hisselerini Bankalara Devretmelerinde KDV İstisnası. 1002
  • 20- Özürlülerin Eğitimleri, Meslekleri, Günlük Yaşamları İçin Özel Üretilmiş Her Türlü Araç-Gereç ve Özel Bilgisayar Programları Teslimlerinde KDV İstisnası 1016
  • 21- Konut Finansmanı Sistemi (Mortgage) Kapsamında Yapılan Teslimlerde KDV İstisnası. 1021
  • 22- Lisanslı Depoculukta Ürün Senetlerinin Tesliminde KDV İstisnası 1024
  • 23- Gayrimenkul ve Maddi Olmayan Varlıkların Varlık Kiralama Şirketlerine Devri İle Bu Varlıkların Bu Şirketlerce Kiralanması ve Devralınan Kuruma Devri İşlemlerinde KDV İstisnası 1024
  • E- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR 1025
  • 1- Aktife Kayıtlı Taşınmazların Başka Şirketlere Ayni Sermaye Olarak Konulmasında KDV 1025
  • 2- Tarım Kredi Kooperatiflerinin Ortaklarına Nakdi ve Ayni Kredi Vermesi İşleminde KDV 1028
  • 3- Kızılay’ın Yabancı Ülkelere Göndereceği Yardımlarda KDV. 1029
  • 4- Üniversitelere Bağlı Hastanelerde KDV. 1029
  • 5- Milli Eğitim Bakanlığı’nca Okullara Satılan Öğrenci Kar­nesi, Diploma, Teşekkür Belgesinde KDV 1030
  • 6- Akşam Sanat Okullarınca Satılan Eğitim İçerikli Video Kasetleri İle Açık Öğretim Lisesi Öğrencileri İçin Hazırlanan Ders Kasetlerinde KDV. 1031
  • 7- Okul, Dershane ve Kurslardaki Eğitim ve Öğretimde KDV. 1031
  • 8- Sermaye Piyasası Araçlarından Oluşan Portföylerin Alım Satımına Aracılık Etmek Suretiyle Sağlanan Komisyonlarda KDV 1034
  • YEDİNCİ BÖLÜM
  • İSTİSNADAN VAZGEÇME İSTİSNALARIN SINIRI
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1035
  • A- MADDE METNİ. 1035
  • Madde 18. : İSTİSNADAN VAZGEÇME. 1035
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1036
  • C- GEREKÇELER. 1036
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1038
  • III- KATMA DEĞER VERGİSİNDE İSTİSNA UYGULAMASININ OLUMSUZ ETKİLERİ 1039
  • IV- İSTİSNADAN VAZGEÇMEYE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR. 1040
  • A- İSTİSNADAN VAZGEÇİLEBİLECEK VE VAZGEÇİLEMEYE­CEK İŞLEMLER 1040
  • 1- İstisnadan Vazgeçilebilecek İşlemler 1040
  • 2- İstisnadan Vazgeçilemeyecek İşlemler 1042
  • B- İSTİSNADAN VAZGEÇMENİN KOŞULLARI. 1044
  • C- İSTİSNADAN VAZGEÇME TERCİHİNDE BULUNANLARIN TER­CİHLERİNİ YENİDEN DEĞİŞTİREMEYECEKLERİ SÜRE 1044
  • D- İSTİSNADAN VAZGEÇMENİN SONUÇLARI 1045
  • 1- Mükellefiyet Yönünden 1045
  • 2- Vergilendirme Usulü Yönünden. 1045
  • 3- Defter ve Belge Düzeni Yönünden 1045
  • 4- Stok Mallar Yönünden. 1046
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1047
  • A- MADDE METNİ. 1047
  • Madde 19. : İSTİSNALARIN SINIRI 1047
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1047
  • C- GEREKÇE. 1047
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1048
  • III- DİĞER KANUNLARDAKİ İSTİSNA VE MUAFİYET HÜKÜMLERİNİN KDV YÖNÜNDEN GEÇERLİLİĞİ 1049
  • A- KDV’DEN ÖNCE VEYA SONRA YÜRÜRLÜĞE GİREN KANUNLARDAKİ İSTİSNALARIN GEÇERLİLİĞİ 1049
  • 1- Üstü Kapalı Kaldırma 1049
  • 2- Yasamaya Sınır 1050
  • B- BELEDİYE KANUNU’NDA YER ALAN MUAFİYET HÜKMÜNÜN KDV YÖNÜNDEN GEÇERLİLİĞİ. 1051
  • C- ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAKİ İSTİSNA VE MUAF­LIK­LAR 1052
  • D- TÜRKİYE İLE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ARASINDA VERGİ MU­AFİYETLERİ ANLAŞMASI GEREĞİNCE, ORTAK SAVUNMA AMACIYLA AME­RİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ TARAFINDAN VEYA ONUN NAMINA YAPILACAK MAL VE HİZMET ALIMLARINDA İSTİSNA UYGULANMASI 1054
  • E- BAKÜ – TİFLİS – CEYHAN HAM PETROL BORU HATTI ANLAŞMASINDA YER ALAN KDV İSTİSNASI 1055
  • F- TÜRKİYE – AVRUPA BİRLİĞİ ÇERÇEVE ANLAŞMASI KAPSAMINDA KDV İSTİSNASI UYGULAMASI 1056
  • 1- Vergi İstisnasının Uygulama Alanı ve Tarihi 1057
  • 2- Mükellef Olmayan AT Yüklenicilerine KDV İstisnasının Uygulanması 1058
  • 3- KDV Yönünden Mükellefiyet Kaydı Olmayan AT Yüklenicilerine Yapılacak KDV İadelerinin Genel Esasları 1062
  • 4- Türkiye Cumhuriyeti’ne Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali Yardımlarıyla İlgili İşbirliği Kuralları Hakkında Çerçeve Anlaşması 1066
  • G- İSTANBUL SİSMİK RİSKİN AZALTILMASI VE ACİL DURUM HAZIRLIK PROJESİ (İSMEP) KAPSAMINDA, İSTANBUL İL ÖZEL İDARESİNE BAĞLI OLARAK FAALİYET GÖSTEREN İSTANBUL PROJE KOORDİNASYON BİRİMİNE YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER 1070
  • 1- İstisnanın Kapsamı 1070
  • 2- İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler. 1070
  • 3- İstisna Uygulaması 1071
  • 4- İade Uygulaması 1071
  • ÜÇÜNCÜ KISIM
  • MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM
  • BİRİNCİ BÖLÜM
  • MATRAH
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1072
  • A- MADDE METNİ. 1072
  • Madde 20. : TESLİM VE HİZMET İŞLEMLERİNDE MATRAH. 1072
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1073
  • C- GEREKÇE. 1073
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1074
  • III- TESLİM VE HİZMET İŞLEMLERİNDE MATRAH 1074
  • A- MATRAHIN MAHİYETİ. 1074
  • B- BEDEL DEYİMİNİN KAPSAMI 1075
  • 1- Genel Olarak 1075
  • 2- Bedel Kapsamına Giren Değerler. 1076
  • 3- Bedelin Emsal Bedeline veya Emsal Ücretine Göre Düşük Ol­ması Durumu. 1076
  • IV- İŞLETMEDE KULLANILMAK ÜZERE İMAL VE İNŞA EDİLEN AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERDE MATRAH 1077
  • V- TARİFELİ İŞLER İLE BEDELİN BİLETLE TAHSİLİ HALLE­RİNDE MATRAH 1077
  • VI- KDV’NİN BEDELE DAHİL OLUP OLMADIĞININ İHTİLAFLI OLMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEM 1078
  • VII- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 1080
  • A- MALZEMENİN İŞVEREN TARAFINDAN VERİLEREK YAP­TIRILAN İNŞAAT İŞLERİNDE VERGİ MATRAHI 1080
  • B- İNŞAAT VE TAAHHÜT İŞLERİNDE FİYAT FARKI, GECİKME CEZASI VE VERGİ TEVKİFATININ MATRAHA DAHİL OLMASI 1080
  • C- MÜŞTERİ ADINA YAPILAN MASRAFLARIN KOMİSYON BEDELİNE DAHİL EDİLİP TOPLAM TUTAR ÜZERİNDEN FA­TURA DÜZENLENMESİ 1081
  • D- KİRALAMA HİZMETİ KARŞILIĞINDA KİRACIDAN TAHSİL EDİLEN HER TÜRLÜ BEDELİN VERGİYE TABİ OLMASI 1081
  • E- TAŞINMAZ SATIŞLARINDA KDV. 1082
  • F- SORUMLU SIFATIYLA ÖDENECEK KDV’DE MATRAH. 1082
  • G- SATIŞ BEDELİ KDV DAHİL OLARAK BELİRLENEN İŞLERDE KDV MATRAHI. 1082
  • H- ÖZEL OKULLARIN İLAN ETTİĞİ ÜCRETLERDEN DAHA DÜŞÜK BEDELLE ÖĞRENCİ ALMASI HALİNDE MATRAH 1082
  • I- TEZYİD-İ BEDEL NEDENİYLE MAL BEDELİNDE SONRADAN ORTAYA ÇIKAN ARTIŞLARIN KDV MATRAHINA DAHİL OLMASI 1083
  • İ- DARPHANE VE DAMGA MATBAASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN ÇIKARILACAK HATIRA PULLARI VE MADALYONLARDA KDV 1084
  • J- AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİNE GÖRE YAPILACAK VEKALET ÜCRETİ ÖDEMELERİNDE KDV 1084
  • 1- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne KDV’nin Dahil Olduğu, Ayrıca KDV Hesaplanamayacağı 1085
  • 2- Avukatlık Ücret Tarifesi’ne KDV Dahil Bulunduğundan, Gelir Vergisi Stopajının KDV Ayrıldıktan Sonra Hesaplanması Gerektiği 1087
  • K- ATIK SU BEDELİ VE ÇEVRE TEMİZLİK VERGİSİ. 1087
  • L- BELEDİYELERE ÖDENEN HAL RÜSUMU 1088
  • M- HAZİNECE KARŞILANAN PRİM TUTARLARININ İDARECE YÜKLENİCİNİN HAKEDİŞİNDEN KESİLMESİNDE KDV MATRAHI 1088
  • N- 3093 SAYILI TRT GELİRLERİ KANUNUNUN 4. MADDESİ UYARINCA BANDROL ÜCRETİ ALINAN CİHAZLARDA KDV MATRAHI 1089
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇE. 1090
  • A- MADDE METNİ. 1090
  • Madde 21. : İTHALATTA MATRAH. 1090
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1090
  • C- GEREKÇE. 1091
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1092
  • III- İTHALATTA KDV’NİN MATRAHINI OLUŞTURAN UNSURLAR 1092
  • A- İTHAL EDİLEN EŞYANIN GÜMRÜK VERGİSİ TARHINA ESAS OLAN KIYMETİ 1092
  • 1- İthal Malın Gümrük Vergisine Tabi Olması. 1092
  • 2- Malın Gümrük Vergisinden Muaf Olmaması. 1099
  • B- İTHALAT SIRASINDA ÖDENEN HER TÜRLÜ VERGİ, RESİM, HARÇ VE PAYLAR. 1100
  • C- BEYANNAMENİN TESCİL TARİHİNE KADAR YAPILAN DİĞER GİDER VE ÖDEMELER 1100
  • V- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR. 1102
  • A- SERBEST BÖLGEDEN YAPILAN İTHALATTA KDV MAT­RAHI 1102
  • B- KÜLÇE ALTIN VE KÜLÇE GÜMÜŞTEN MAMUL EŞYA İTHALİNDE MATRAH. 1102
  • C- İTHALATTA ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU. 1103
  • 1- Yasal Mevzuat 1103
  • 2- Mal ve Hizmet İthalatında Ortaya Çıkan Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu. 1104
  • D- İTHALATIN FİNANSMANINDA KULLANILAN KREDİLER İÇİN İTHALATÇILAR TARAFINDAN ÖDENEN FAİZ GİDERLERİNİN KDV MATRAHINA DAHİL EDİLİP EDİLMEYECEĞİ 1107
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1110
  • A- MADDE METNİ. 1110
  • Madde 22. : ULUSLARARASI YÜK VE YOLCU TAŞIMALARINDA MATRAH. 1110
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1110
  • C- GEREKÇE. 1110
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1111
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1112
  • A- MADDE METNİ. 1112
  • Madde 23. : ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ. 1112
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1113
  • C- GEREKÇE. 1113
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1115
  • III- KDV KANUNU’NDA DÜZENLENEN ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ. 1116
  • A- SPOR-TOTO, MİLLİ PİYANGO VE HER TÜRLÜ PİYANGODA MATRAH. 1116
  • 1- Spor Toto Oyununda Matrah 1116
  • 2- Milli Piyango ve Benzeri Piyangolarda Matrah 1116
  • B- AT YARIŞLARI VE DİĞER MÜŞTEREK BAHİS VE TALİH OYUNLARINDA MATRAH. 1116
  • C- PROFESYONEL SANATÇILARIN YER ALDIĞI GÖSTERİLER VE KONSERLER İLE PROFESYONEL SPORCULARIN KATILDIĞI SPOR­TİF FAALİYETLER, MAÇLAR VE YARIŞLARDA MATRAH 1117
  • D- GÜMRÜK DEPOLARINDA VE MÜZAYEDE SALONLARINDA YAPILAN SATIŞLARDA MATRAH. 1117
  • E- ALTINDAN MAMUL VEYA ALTIN İHTİVA EDEN ZİYNET EŞ­YALARI İLE SİKKE ALTINLARIN TESLİM VE İTHALİNDE MATRAH 1118
  • IV- MALİYE BAKANLIĞI TARAFINDAN TESPİT EDİLEN ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ 1119
  • A- KÜLÇE GÜMÜŞ TESLİMİNDE VE İTHALİNDE KDV MATRAHI. 1119
  • B- ALKOLLÜ İÇKİ SATIŞLARINDA ÖZEL MATRAH ŞEKLİ UYGULAMASI 1119
  • 1- 1 Seri No.lu KDV Genel Tebliği İle Yapılan Düzenleme. 1120
  • 2- 89 Seri No.lu KDV Genel Tebliği İle Yapılan Düzenleme 1120
  • 3- 93 Seri No.lu KDV Genel Tebliği İle Yapılan Düzenleme 1121
  • 4- Alkollü İçki Teslimlerinde KDV Uygulamasında Son Durum ve Konunun Değerlendirilmesi 1121
  • C- TÜTÜN MAMULLERİNDE ÖZEL MATRAH ŞEKLİ UYGULAMASI 1121
  • D- GAZETE, DERGİ VE BENZERİ PERİYODİK YAYINLARDA MAT­RAH 1123
  • E- TALİH OYUNLARI SALON İŞLETMECİLİĞİNDE MATRAH. 1123
  • F- ÖN ÖDEMELİ HAZIR KARTLAR DAHİL TELEFON KARTI VE JETON SATIŞLARINDA ÖZEL MATRAH ŞEKLİ UYGULAMASI 1124
  • G- BELEDİYELER TARAFINDAN YAPILAN ŞEHİRİÇİ YOLCU TAŞIMACILIĞINDA ÖZEL MATRAH ŞEKLİ UYGULAMASI 1125
  • H- TŞÖF TARAFINDAN BASIMI VE DAĞITIMI YAPILAN ARAÇ PLAKALARI VE BASILI EVRAKLARDA ÖZEL MATRAH UYGULAMASI 1125
  • I- KIYMETLİ TAŞ TESLİMLERİNDE ÖZEL MATRAH ŞEKLİ UYGULAMASI. 1126
  • İ- İDDİA OYUNUNDA ÖZEL MATRAH UYGULAMASI 1127
  • V- ÖZEL MATRAH ŞEKLİNE TABİ İŞLEMLERİN KDV BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLMESİ VE KDV İNDİRİMİ 1128
  • A- VERGİSİ ÖNCEKİ SAFHALARDA BEYAN EDİLEN ÖZEL MATRAH ŞEKLİNE TABİ İŞLEMLERİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ 1128
  • B- ALTIN, GÜMÜŞ VE KIYMETLİ TAŞ İHTİVA EDEN ZİYNET EŞYALARI SATIŞLARININ BE­YANNAMEDE GÖSTERİLMESİ 1128
  • C- YUKARIDA BELİRTİLENLER DIŞINDA KALAN ÖZEL MATRAH ŞEKİLLERİ­NİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ 1129
  • D- ÖZEL MATRAH ŞEKLİNDE VERGİLENDİRİLEN İŞLEMLERDE KDV İNDİRİMİ. 1129
  • IV- TARIMSAL ÜRÜNLERE İLİŞKİN LİSANSLI DEPOCULUKTA ÖZEL MATRAH ŞEKLİ 1129
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1130
  • A- MADDE METNİ. 1130
  • Madde 24. : MATRAHA DAHİL OLAN UNSURLAR. 1130
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1130
  • C- GEREKÇE. 1130
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1131
  • III- MATRAHA DAHİL OLAN UNSURLAR. 1131
  • A- TESLİM ALANIN GÖSTERDİĞİ YERE KADAR SATICI TA­RA­FINDAN YAPILAN TAŞIMA, YÜKLEME VE BOŞALTMA Gİ­DERLERİ 1131
  • 1- Genel Olarak 1131
  • 2- Satılan Malın Vergiden İstisna Olması veya Farklı Oranlara Tabi Mallardan Oluşması Halinde Durum 1132
  • B- AMBALAJ GİDERLERİ, SİGORTA, KOMİSYON VE BENZERİ Gİ­DER KARŞILIKLARI İLE VERGİ, RESİM, HARÇ, PAY, FON KARŞILIĞI GİBİ UNSURLAR 1132
  • 1- Ambalaj Giderleri 1133
  • 2- Sigorta Giderleri 1134
  • 3- Komisyon ve Benzeri Giderler. 1134
  • 4- Vergi, Resim, Harç, Pay, Fon Karşılığı Gibi Unsurlar. 1135
  • C- VADE FARKI, FİYAT FARKI, FAİZ, PRİM GİBİ ÇEŞİTLİ GELİR­LER İLE SERVİS VE BENZER ADLAR ALTINDA SAĞLANAN HER TÜRLÜ MENFAAT, HİZMET VE DEĞERLER. 1136
  • 1- Vade Farkı. 1136
  • 2- Fiyat Farkı. 1137
  • 3- Faiz. 1137
  • 4- Prim 1138
  • 5- Servis ve Benzeri Adlar Altında Sağlanan Her Türlü Menfaat, Hizmet ve Değerler. 1139
  • 6- Kur Farkları. 1139
  • IV- ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI DURUMLAR 1140
  • A- VERGİDEN İSTİSNA OLAN MAL SATIŞLARINA İLİŞKİN VADE FARKLARININ KDV’YE TABİ OLMAYACAĞI 1140
  • B- STOPAJA TABİ ÖDEMELERDE KDV MATRAHININ HESAP­LANMASI. 1140
  • C- FİNANSAL KİRALAMADA, KİRA BEDELİNİN DIŞIN­DAKİ GELİRLERDE KDV ORANI 1141
  • D- ELETRİK FATURALARININ GEÇ ÖDENMESİ NEDENİYLE UYGULANAN GECİKME ZAMLARINDA KDV 1142
  • E- GEÇ ÖDEME, GEÇ YÜKLEME VE SÜRESİNDE TESLİM ETMEME NEDENİYLE UYGULANAN TAZMİNATLARDA KDV 1143
  • F- ÖTV’NİN KDV MATRAHINA DAHİL OLDUĞU. 1144
  • G- ELEKTRİK TÜKETİMİNDEN ALINAN % 2 TRT PAYI ÜZERİNDEN KDV HESAPLANIP HESAPLANMAYACAĞI 1144
  • 1- Yasal Mevzuat 1144
  • 2- Elektrik Tüketim Bedeli Üzerinden Tüketicilerden Alınan % 2 TRT Payının KDV Karşısındaki Durumu 1145
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇE. 1148
  • A- MADDE METNİ. 1148
  • Madde 25. : MATRAHA DAHİL OLMAYAN UNSURLAR 1148
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1148
  • C- GEREKÇE. 1148
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1149
  • III- İSKONTOLARIN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU. 1149
  • A- İSKONTOLARIN KDV MATRAHINA DAHİL OLMAMASI İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR. 1149
  • 1- İskontoların KDV Matrahına Dahil Olmaması İçin Aranılan Koşullar. 1149
  • 2- Ticari Teamüllere Uygun Olmayan İskontolar. 1151
  • 3- İskontonun Dekontla Bildirilmesi 1151
  • B- İSKONTO ŞEKİLLERİNE GÖRE KDV UYGULAMASI 1152
  • 1- Teslim Sırasında Yapılan İskonto (Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Geldiği Tarihte Yapılan İskontolar) 1152
  • 2- Ayni İskontolar 1153
  • 3- Bedelin Vadesinden Önce Ödenmesi Nedeniyle Yapılan İskon­tolar. 1156
  • 4- Küsürat Giderme (Yuvarlama) Amacıyla Yapılan İskontolar 1158
  • 5- KDV Dahil Olarak Belirlenen İşlemlerde İskonto Uygula­ması 1158
  • 6- Dönem Sonunda veya Belli Bir Ciro Aşıldığında Yapılan İskontolar. 1158
  • IV- HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ. 1166
  • V- ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR 1167
  • A- ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ UYGULAMASI. 1167
  • B- MAL KALİTESİNDEKİ DEĞİŞİKLİK NEDENİYLE KESİLEN CEZANIN KDV MATRAHINDAN İNDİRİLMEMESİ 1167
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1168
  • A- MADDE METNİ. 1168
  • Madde 26. : DÖVİZ İLE YAPILAN İŞLEMLER 1168
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1168
  • C- GEREKÇE. 1168
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1169
  • III- DÖVİZ İLE YAPILAN İŞLEMLERİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 1169
  • A- BEDELİ DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLARAK BELİRLENEN İŞLEMLERDE KDV, DÖVİZİN TL’YE ÇEVRİLECEĞİ TARİH VE ESAS ALINACAK KUR. 1169
  • 1- Bedeli Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Olarak Belirlenen İşlemlerin KDV Karşısındaki Durumu 1169
  • 2- Dövizle Yapılan İşlemlerde Dövizin TL’ye Çevrileceği Tarih ve Esas Alınacak Kur. 1170
  • B- KDV’YE TABİ MAL VE HİZMET BEDELİNİN GEÇ ÖDENMESİNE BAĞLI OLARAK ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARI 1170
  • 1- Maliye Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulaması 1170
  • 2- Danıştay’ın Görüşü ve Kararları. 1171
  • 3- Kişisel Görüşümüz ve Değerlendirmemiz 1174
  • C- SATICI LEHİNE OLUŞAN KUR FARKLARINDA KDV’NİN HESABI VE BEYANI. 1175
  • 1- Kur Farkının Döviz Cinsinden KDV Dahil Olarak Belirlenen Tutar Üzeriden Hesaplandığı Hallerde 1175
  • 2- Kur Farkının Döviz Cinsinden Belirlenen Bedelin KDV Hariç Tutarı Üzerinden Hesaplanması. 1177
  • D- SATICI ALEYHİNE OLUŞAN KUR FARKLARINDA KDV 1178
  • E- KUR FARKI FATURASININ DÜZENLENECEĞİ TARİH. 1179
  • F- KUR FARKLARINA UYGULANACAK KDV ORANI. 1179
  • G- DÖNEM SONU DEĞERLEMELERİ NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARINDA KDV 1180
  • H- DÖVİZLİ SENETLERİN KIRDIRILMASI-CİRO EDİLMESİ HALİNDE KDV 1180
  • I- SATIŞ BEDELİNİN DÖVİZ CİNSİNDEN AVANS OLARAK ALINMASI. 1181
  • İ- İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE, İŞİN DÖVİZ KARŞILIĞI YAPILMASI VE AVANS ALINMASI HALİNDE KDV 1182
  • J- ULUSLARARASI İHALELER VE KAMU İHALELERİNDE ÖDEMEYE BAĞLI OLARAK ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARINDA KDV 1183
  • K- İHRACATÇILARIN İHRAÇ ETTİKLERİ MALLAR NEDENİYLE MAL SATIN ALDIKLARI FİRMALARA LEHTE VEYA ALEYHTE OLUŞAN KUR FARKLARINI YANSITMALARI İŞLEMİNDE KDV 1184
  • 1- KDV Ödeyerek Satın Alınıp İhraç Edilen Mallar Yönünden 1184
  • 2- Kanun’un 11/1-c Maddesi Kapsamında KDV Ödenmeden Satın Alınıp İhraç Edilen Mallar Yönünden 1185
  • L- MAL VE HİZMET İTHALATI NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU 1186
  • 1- Mal İthalatı Nedeniyle Ortaya Çıkan Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu 1187
  • 2- Hizmet İthalatı Nedeniyle Ortaya Çıkan Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu. 1188
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1191
  • A- MADDE METNİ. 1191
  • Madde 27. : EMSAL BEDELİ VE EMSAL ÜCRETİ 1191
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1191
  • C- GEREKÇE. 1192
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1193
  • III- KDV UYGULAMASINDA EMSAL BEDEL VE EMSAL ÜCRET 1193
  • A- EMSAL BEDELİ VE EMSAL ÜCRETİ 1193
  • 1- Emsal Bedelin Tanımı ve Kapsamı. 1193
  • 2- Emsal Ücretin Tanımı ve Kapsamı 1194
  • 3- Emsal Bedelin Tespiti 1194
  • 4- Emsal Bedeli Yerine Geçen Değerler veya Unsurlar 1195
  • 5- Bedelin Ücret Olması. 1196
  • 6- Bedelin Paradan Başka Değerler Olması 1196
  • 7- Bedelin Emsal Bedeli veya Emsal Ücretine Göre Açık Bir Şe­kilde Düşük Olması ve Düşüklüğün Mükellefçe Haklı Bir Sebeple Açıklanamaması. 1196
  • 8- İşletmeden Aynen Çekilen Değerlerde Matrah 1198
  • 9- Genel İdare Giderleri ve Genel Giderlerden Pay Veril­mesi. 1198
  • 10- Serbest Meslek Faaliyetlerinde Emsal Bedeli veya Em­sal Ücreti 1199
  • B- YAP-İŞLET-DEVRET MODELİ KAPSAMINDA KURULAN TESİSİN SÜRESİ SONUNDA İLGİLİ KURUMA DEVRİNDE EMSAL BEDEL UYGULAMASI 1200
  • C- İŞİ BIRAKMA HALİNDE KDV UYGULA­MASI 1201
  • D- MOTORLU ARAÇ SATIŞLARINDA SATIŞ BEDELİNİN KASKO DE­ĞERİNİN ALTINDA OLMASI. 1201
  • E- ÖZEL MALİYET KONUSU MALLARIN BEDELSİZ OLARAK MAL SAHİBİNE DEVREDİLMESİ 1203
  • F- ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT İŞİNDE ARSANIN KARŞILIĞI OLARAK ARSA SAHİBİNE KONUT VE İŞYERİ TESLİM EDİL­MESİ 1203
  • G- PROMOSYON, EŞANTİYON VE NUMUNE MALLARDA KDV 1203
  • 1- Promosyon Malları Yönünden. 1203
  • 2- Numune ve Eşantiyon Mallar Yönünden. 1204
  • 3- Reklam Amacıyla Şemsiye, Tente, Pano vs. Malların Teslimi. 1204
  • 4- Bayilere Demirbaş Olarak Kullanılmak Üzere Mal Veril­mesi 1204
  • I- MADDE METNİ VE GEREKÇELER. 1205
  • A- MADDE METNİ. 1205
  • Madde 28. : ORAN 1205
  • B- MADDE İLE İLGİLİ GENEL TEBLİĞLER. 1205
  • C- GEREKÇE. 1206
  • II- GENEL AÇIKLAMA. 1208
  • III- YÜRÜRLÜKTE OLAN KDV ORANLARI VE BU ORANLARA TABİ MAL VE HİZMETLER. 1209
  • A- KATMA DEĞER VERGİSİ ORANLARI 1209
  • B- MAL VE HİZMETLERİ TANIMLAMA YETKİSİ. 1209
  • C- % 1 ORANINDA KDV’YE TABİ TESLİM VE HİZMETLER ((I) SAYILI LİSTE) 1209
  • D- % 8 ORANINDA KDV’YE TABİ TESLİM VE HİZMETLER ((II) SAYILI LİSTE) 1214
  • 1- Gıda Maddeleri 1214
  • 2- Diğer Mal ve Hizmetler 1215
  • E- İTHALATTA UYGULANACAK KDV ORANI 1223
  • IV- KDV ORAN UYGULAMASINDA ÖZELLİK TAŞIYAN DURUMLAR. 1224
  • A- TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİNDE KDV ORANI. 1224
  • 1- İplikler . 1224
  • 2- Mensucat 1224
  • 3- İç ve Dış Giyim Eşyası ile Mensucattan Ev Tekstil Ürünleri . 1225
  • 4- İşlenmiş Post, Deri, Kösele ve Taklitleri ile Bunlardan Yapılan Giyim Eşyası 1226
  • 5- Ayakkabılar ve Çantalar. 1226
  • 6- Halılar ve Diğer Dokumaya Elverişli Maddelerden Yer Kaplamaları 1226
  • 7- Halılar ve Diğer Dokumaya Elverişli Maddelerden Yer Kaplamaları. 1227
  • B- VADE FARKI VE KUR FARKLARINA UYGULANACAK KDV ORANI. 1227
  • C- MAL VE HİZMET İADELERİNDE İLK TESLİM VEYA HİZMETİN YAPILDIĞI TARİHTEKİ ORANIN UYGULANACAĞI 1228
  • D- BAZI KIRTASİYE ÜRÜNLERİNDE KDV ORANI 1228
  • E- TIBBİ CİHAZ TESLİMİ VE KİRALANMASINDA KDV ORANI 1229
  • F- İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞINA YÖNELİK KORUYUCU HEKİMLİK, TEŞHİS VE TEDAVİ HİZMETLERİ 1230
  • G- ATIK SU TESLİMLERİNDE KDV ORANI. 1231
  • H- ÖZEL OKUL, DERSANE, SÜRÜCÜ KURSLARI VB.’LERDE KDV ORANI 1231
  • I- GIDA MADDELERİNDE KDV ORANI İLE İLGİLİ ÖZELLİK GÖSTEREN DURUMLAR 1231
  • 1- Karıştırılarak veya Soya, Şeker Yada Benzeri Maddelerle Kopyalanarak Satışa Sunulan Kuruyemişlerde KDV Oranı 1231
  • 2- Buğday Unundan İmal Edilen Ekmeklerde KDV Oranı 1232
  • 3- Zeytin Teslimlerinde KDV Oranı. 1232
  • 4- Çiğ Döner Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı 1232
  • İ- FASON OLARAK YAPILAN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİNDE KDV ORANI 1233
  • J- ARAÇLARIN TESLİMİNDE ORAN UYGULAMASI. 1234
  • K- YEMEK ÇEKİ, KUPONU VE KARTLARININ KULLANILDIĞI YEMEK HİZMETLERİNDE ORGANİZATÖR FİRMALARIN DURUMU 1237
  • L- GECELEME HİZMETLERİNDE KDV ORAN UYGULAMASI 1238
  • 1- Geceleme Hizmetlerinin Kapsamı ve Uygulanacak KDV Oranı. 1238
  • 2- Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinde KDV Uygulaması. 1238
  • 3- Konaklama İşletmelerinde Kullanılan Alkollü İçecekler Dolayısıyla Yüklenilen KDV . 1239
  • 4- Konaklama Tesislerinin Bünyesindeki Hizmet Birimlerinin Niteliğine İlişkin Belgelerin İbrazı 1240
  • 5- Geceleme Faaliyetlerinin Seyahat Acenteleri Aracılığıyla Verildiği Durumlarda KDV Oran Uygulaması 1240
  • %0
]]> https://www.muhasebekitaplari.com/katma-deger-vergisi-kanunu-ve-uygulamasi.html/feed 0 Kaçakçılık Suçları ve Naylon Fatura İhtilafları https://www.muhasebekitaplari.com/kacakcilik-suclari-ve-naylon-fatura-ihtilaflari.html https://www.muhasebekitaplari.com/kacakcilik-suclari-ve-naylon-fatura-ihtilaflari.html#comments Thu, 03 Feb 2011 10:05:48 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebecv.com/wordpress/?p=71 * Vergi Hukukunda Belgeler ve Önemi

* Fatura Çeşitleri

* Fatura Düzenlenmesi, Kullanımı ve Özellikli Durumlar

* Fatura Kullanma Zorunluluğu

* Fatura Yerine Geçen Diğer Belgeler

* Naylon Faturalar

* Faturayla İlgili Yargıtay Kararları

* Naylon Fatura Düzenlemek ya da Kullanmak

* Naylon Faturalar Nedeniyle Kara Listeye Alınma

* Kaçakçılık Suçunun Unsurları

* Fatura ile İlgili Kaçakçılık Suçu Sayılan Fiiller

* Kaçakçılık Suçunun Niteliği ve İhbar

* Kaçakçılık Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

* Kaçakçılık Cezasının Belirlenmesi

* Ceza İlişkisini Etkileyen veya Sona Erdiren Durumlar

 

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/kacakcilik-suclari-ve-naylon-fatura-ihtilaflari.html/feed 0