İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

SOSYAL GÜVENLİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ

1. SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ……………………………………. 17

1.1. SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI…………………………………………………………………………. 17

1.1.1. Dar Anlamda Sosyal Güvenlik………………………………………………………………………… 18

1.1.2 Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik……………………………………………………………………… 20

1.2. SOSYAL GÜVENLİK VE SOSYAL RİSKLER……………………………………………………… 20

1.2.1. Mesleki Riskler……………………………………………………………………………………………….. 22

1.2.2. Fizyolojik Riskler……………………………………………………………………………………………. 22

1.2.3. Sosyo-Ekonomik Riskler……………………………………………………………………………….. 24

İKİNCİ BÖLÜM

MALULLÜK SİGORTASI VE UYGULAMASI

2. MALULLÜK SİGORTASI ŞARTLARI …………………………………………………………………… 29

2.1. MALUL SAYILMA………………………………………………………………………………………………. 29

2.2. SOSYAL SİGORTA ŞARTLARININ SAĞLANMASI ……………………………………………. 38

2.3. YAZILI İSTEKTE BULUNULMASI………………………………………………………………………. 40

2.4. KURUM SAĞLIK KURULLARI VE SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULU VE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI          47

2.4.1. Kurum Sağlık Kurulları………………………………………………………………………………….. 47

2.4.2. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki Çalışma Usul ve Esasları 48

2.4.3. Kurum Sağlık Kurulu Kararlarına İtiraz………………………………………………………….. 49

2.4.3.1. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda Sigortalının Muayenesi ve Hekim Dinlenmesi       50

2.4.3.2. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Bilirkişilik Görevi……………………….. 50

3. MALULLÜK AYLIĞI …………………………………………………………………………………………….. 51

3.1. MALULLÜK AYLIĞININ HESAPLANMA YÖNTEMİ…………………………………………….. 51

3.2. MALULLÜK AYLIĞININ BAŞLANGICI, AVANS ÖDENMESİ VE ALT SINIRI………… 52

3.3. MALULLÜK AYLIĞININ DURDURULMASI, KESİLMESİ, YENİDEN BAĞLANMASI VE DEĞİŞMESİ, YERSİZ ÖDEME, SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ   …………………………………………………………………………………………………….. 54

3.4. MALULLÜK AYLIĞININ DİĞER ÖDEMELERLE BİRLEŞMESİ…………………………….. 56

3.5. SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ (SGDP) ………………………………………………….. 57

3.6. MALULLÜK AYLIĞI ALANLARA SAĞLANAN DİĞER HAKLAR……………………………. 58

3.7. KURUMUN RÜCU HAKKI ………………………………………………………………………………….. 58

4.  MALUL VE ENGELLİLERE TANINAN ERKEN EMEKLİLİK İLE BAZI HAKLAR……. 59

4.1 HAK KAZANMA KOŞULLARI……………………………………………………………………………… 59

4.2. AYLIK BAĞLAMA ORANLARI……………………………………………………………………………. 61

4.3. GEÇİŞ HÜKÜMLERİ VE RAPOR ALIM SÜRECİ…………………………………………………. 62

5. KAMU GÖREVLİLERİ İÇİN HÜKÜMLER………………………………………………………………. 64

5.1. 5434 SAYILI T.C. EMEKLİ SANDIĞI KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE ÇALIŞMASI BULUNANLAR (5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN GEÇİCİ 4. MADDESİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILANLAR)  64

5.2. 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN SONRA İLK DEFA KAMU GÖREVLİSİ OLANLAR 65

5.3. VAZİFE MALULLÜĞÜ………………………………………………………………………………………… 65

6. MALULLÜK İLE İLGİLİ DİĞER HAKLAR………………………………………………………………. 69

6.1. YETİM AYLIĞI ALAN MALUL ÇOCUKLAR…………………………………………………………. 69

6.2. YETİM AYLIĞI ALAN ENGELLİLERE FARK AYLIK ÖDEMESİ …………………………… 70

6.3. SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ (YENİ EKLENDİ) ………………………………………… 70

6.4. ÖLÜM SİGORTASI……………………………………………………………………………………………. 71

6.5. SAĞLIKTAN YARARLANMA……………………………………………………………………………… 71

6.6. KONTROL MUAYENESİ İŞLEMLERİ…………………………………………………………………. 72

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MALULLÜK SİGORTASININ ULUSLARARASI ALANDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE’DEKİ GÖRÜNÜMÜ

7. DÜNYA’NIN ÖNDE GELEN ÜLKELERİNDE MALULLÜK SİGORTASI………………….. 76

7.1. AVRUPA KITASI……………………………………………………………………………………………….. 77

7.1.1. Almanya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 77

7.1.2. Belçika Malullük Sigortası……………………………………………………………………………… 78

7.1.3. Birleşik Krallık Malullük Sigortası………………………………………………………………….. 79

7.1.4. Bulgaristan Malullük Sigortası………………………………………………………………………. 80

7.1.5. Çek Cumhuriyeti Malullük Sigortası………………………………………………………………. 81

7.1.6. Danimarka Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 83

7.1.7. Estonya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 84

7.1.8. Finlandiya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 85

7.1.9. Fransa Malullük Sigortası………………………………………………………………………………. 87

7.1.10. Hollanda Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 87

7.1.11. İrlanda Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 89

7.1.12. İspanya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………… 89

7.1.13. İsveç Malullük Sigortası……………………………………………………………………………….. 91

7.1.14. İsviçre Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 95

7.1.15. İtalya Malullük Sigortası……………………………………………………………………………….. 97

7.1.16. İzlanda Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 98

7.1.17. Letonya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………. 100

7.1.18. Lihtenştayn Malullük Sigortası…………………………………………………………………… 101

7.1.19. Litvanya Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 103

7.1.20. Lüksemburg Malullük Sigortası…………………………………………………………………. 105

7.1.21. Güney Kıbrıs Rum Kesimi Malullük Sigortası…………………………………………….. 106

7.1.22. Macaristan Malullük Sigortası……………………………………………………………………. 108

7.1.23. Malta Malullük Sigortası…………………………………………………………………………….. 111

7.1.24. Norveç Malullük Sigortası………………………………………………………………………….. 112

7.1.25. Polonya Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 114

7.1.26. Portekiz Malullük Sigortası………………………………………………………………………… 116

7.1.27. Romanya Malullük Sigortası………………………………………………………………………. 118

7.1.28. Slovakya Malullük Sigortası……………………………………………………………………….. 120

7.1.29. Slovenya Malullük Sigortası……………………………………………………………………….. 122

7.1.30. Yunanistan Malullük Sigortası……………………………………………………………………. 123

7.2. AMERİKA KITASI……………………………………………………………………………………………. 126

7.2.1. Amerika Birleşik Devletleri Malullük Sigortası……………………………………………… 126

7.2.2. Brezilya Malullük Sigortası…………………………………………………………………………… 128

7.2.3. Kanada Malullük Sigortası……………………………………………………………………………. 129

7.2.4. Şili Malullük Sigortası………………………………………………………………………………….. 130

8. AVRUPA KITASI ÜLKELERİNİN MALULLÜK SİGORTASI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI        132

8.1. RİSK KAPSAMI……………………………………………………………………………………………….. 133

8.2. MALULLÜK SİGORTASI KOŞULLARI………………………………………………………………. 136

8.2.1. Asgari İş Göremezlik Seviyesi………………………………………………………………………. 136

8.2.2. Denetim………………………………………………………………………………………………………… 137

8.2.3. Sigorta Kapsamındaki Dönem……………………………………………………………………… 138

8.2.4. Yardım Bağlanması İçin Gereken Minimum Süre…………………………………………. 140

8.3. Sağlanan Yardımlar………………………………………………………………………………………… 143

8.3.1. Yardım Miktarında Belirleyici Unsurlar………………………………………………………… 143

8.3.2. Hesaplama Yöntemi, Emekli Maaşı Hesaplaması ve Miktarlar………………………. 146

8.3.3. Emsal Kazanç ve Hesaplama Yöntemi………………………………………………………….. 154

8.3.4. Hak Kazanılmayan veya Hesaplanmayan Primsiz Dönem……………………………… 158

8.3.5. Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilere Sağlanan Yardımlar……………………………… 161

8.3.6. Asgari Maaş…………………………………………………………………………………………………. 163

8.3.7. Azami Maaş………………………………………………………………………………………………….. 165

8.3.8. Diğer Yardımlar……………………………………………………………………………………………. 167

8.3.9. Endeksleme………………………………………………………………………………………………….. 171

8.3.10. Diğer Sosyal Güvenlik Yardımları İle Birikim………………………………………………. 173

8.3.11. Çalışarak Elde Edilen Kazançlar İle Birikim………………………………………………… 176

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MALULLÜK RİSKİNİ GİDERMEYE YÖNELİK POLİTİKALAR, YARGI KARARLARI VE İSTATİSTİKLER

9. MALULLÜK SİGORTASININ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ ÜZERİNDE YARATTIĞI RİSKLERE KARŞI UYGULANAN POLİTİKALAR ……………………………………………………………………………………………………………………………… 178

9.1. REHABİLİTASYON (İŞE ALIŞTIRMA)………………………………………………………………. 180

9.1.1. Mesleki Rehabilitasyon…………………………………………………………………………………. 181

9.1.2. Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Rehabilitasyon (İşe Alıştırma)…………………. 182

9.1.3. Yabancı Ülke Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Rehabilitasyon……………………….. 184

9.2. TEŞVİK EDİCİ VE CAYDIRICI POLİTİKALAR ………………………………………………….. 186

9.3. ÖZEL İSTİHDAM PROGRAMLARI …………………………………………………………………… 183

10. MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI…………………………… 192

10.1. GİRİŞ…………………………………………………………………………………………………………….. 192

10.2. ÖRNEK YARGITAY KARARLARI…………………………………………………………………… 193

10.2.1. 2013/17627 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 193

10.2.2. 2011/4876 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 194

10.2.3. 2011/6585 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 196

10.2.4. 2012/11315 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 197

10.2.5. 2010/448 Sayılı Karar (Yargıtay Genel Kurulu Kararı)…………………………………. 203

10.2.6. 2010/90 Sayılı Karar (Yargıtay Genel Kurulu Kararı)…………………………………… 205

10.2.7. 2013/11955 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 209

10.2.8. 2013/4926 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………….. 209

10.2.9. 2013/17626 Sayılı Karar (10. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 210

10.2.10. 2011/3116 Sayılı Karar (21. Hukuk Dairesi)………………………………………………… 212

11. MALULLÜK SİGORTASI’NIN TÜRKİYE’DEKİ GÖRÜNÜMÜ………………………………. 213

EKLER

EK-1: Sosyal Güvenlik Kapsamı (4/1- a, 4/1- b, 4/1-c)…………………………………………….. 224

EK-2: Kurum Sağlık Kurulları ve Bu Kurullara Bağlı İller………………………………………. 224

Ek-3: İş Kazası ve Meslek Hastalıklarını Değerlendirmeye Yetkili Kurum Sağlık Kurulları ve Bağlı İller            225

EK-4: Türkiye’nin Sosyal Güvenlik Sözleşmesi İmzaladığı Ülkeler………………………… 226

EK-5: Onay, Revizyon ve Hazırlık Aşamasında Bulunan Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri 227

Ek-6: Malullük İle İlgili Mevzuat Tablosu……………………………………………………………….. 228

EK-7: Sağlık Kuruluşuna Sevk Talep Belgesi………………………………………………………… 229

EK-8: Hak Sahibi Çocuklar İçin Sağlık Kuruluşuna Sevk Talep Belgesi…………………. 230

EK-9: SGK Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi………………………………………………. 231

EK-10: Meslek Hastalığına İlişkin Rapor Düzenleyen Sağlık Hizmet Sunucularınca Sağlık Kurulu Raporlarında Özellikle Belirtilmesi Gereken Tıbbi Bilgiler………………………………………………………………………………………………………….. 233

EK-11: Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı (Sürekli İş Göremezlik Derecesi) Tespitine İlişkin Kurum Sağlık Kurulu Kararı   235

EK-12: Kurum Sağlık Kurullarınca Meslek Hastalığı Tespitlerinde Yükümlülük Süresinin Uzatılması/Maruziyet Süresinin Kısaltılmasına İlişkin Karar Verilmesi Durumunda Düzenlenecek Kararda Yer Alacak Metinler……………… 236

EK-13: Kurum Sağlık Kurulu Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği………………………………. 237

EK-14: Malullük Aylığı Alanların Aylıklarının Kesilmesi ve Sosyal Güvenlik Destek Primi İle İlgili Tablo          238

250 SORUDA MALULEN EMEKLİLİK…………………………………………………………………….. 241

MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER

3      ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ              303

3      EMNİYET TEŞKİLATI SAĞLIK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ……………………. 321

3      SOSYAL GÜVENLİK KURUMU KURUM SAĞLIK KURULLARININ GÖREV, YETKİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI          370

3      MALULİYET TESPİTİ İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ………………………………………… 376

3      VATANDAŞLAR İÇİN DÜZENLENEN SAĞLIK KURULU RAPORLARI VE SAĞLANAN YARDIMLAR/HAKLAR      404

3      TERÖR VE TERÖRLE MÜCADELEDEN DOĞAN ZARARLARIN KARŞILANMASI HAKKINDA KANUN   411

3      ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK             429

3      TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ SAĞLIK YETENEĞİ YÖNETMELİĞİ……………….. 446

3      SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULUNUN GÖREV, YETKİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 582

3      VAZİFE MALULLÜKLERİNİN NEVİLERİ İLE DERECELERİ HAKKINDA NİZAMNAME                588

3      MALULİYET TESPİTİ İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK             606

3      MALULLÜK SİGORTASI İLE İLGİLİ TÜM MEVZUAT…………………………………….. 607

3      MALULLÜKLE İLGİLİ İÇ GENELGELER……………………………………………………….. 609

KAYNAKÇA…………………………………………………………………………………………………………… 662