Muhasebe Kitapları » Mehmet Yüce https://www.muhasebekitaplari.com Muhasebe Kitapları - Muhasebe, Vergi, Sosyal Güvenlik, Sınavlara Hazırlık Kitapları Online Satış Sitesi Mon, 18 May 2026 12:43:54 +0000 tr-TR hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.5.2 Uygulamalı Giderler Ve İndirimler https://www.muhasebekitaplari.com/giderler-ve-indirimler-kilavuzu.html https://www.muhasebekitaplari.com/giderler-ve-indirimler-kilavuzu.html#comments Tue, 07 Jan 2025 05:14:41 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=1133 1- Açıklamalar, Örnek Uygulamalar, Mevzuatlar, Eşsiz Kaynak Kitap.

2- Neleri Gider Yazabilirsiniz?

3- Gelir Vergisinde İndirimler: Ticari Kazançlar, Zirai Kazançlar, Serbest Meslek Kazancı, Ücret, Gayrimenkul Sermaye, Menkul Sermaye İradı, Diğer Kazanç ve İratlar, Özellikli Durumlar

4- Neleri Gider Yazamazsınız?

5- Kurumlar Vergisinde İndirimler: Kurum Kazancı, İndirimler, Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler, Özellikli Durumlar

6- Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler, Kabul Edilmeyen İndirimler

ı

İÇİNDEKİLER

I. KISIM:

GELİR VERGİSİNDE GİDERLER

 

1. TİCARİ KAZANÇLAR

A. TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER 18

A. GELİR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER 18

1. TİCARİ KAZANCIN ELDE EDİLMESİ VE İDAME ETTİRİLMESİ İÇİN YAPILAN GENEL GİDERLER 22

1.1. Genel Giderlerin Kapsamı 22

1.2. Genel Giderlere İlişkin Bazı Özellikli Durumlar 24

a) Gelen Misafire Yemek İkramı Ya Da Hediye Verilmesi Gider Yazılır Mı? 24

b) Hediye Olarak Çalışana Ya Da İlgili Firma Sahiplerine Verilen Maç Biletinin Gider Olarak Yazılır Mı? 27

c) İşçiye Verilen Düğün Hediyesi Gider Yazılır Mı? 29

d) Alınan Kredi İçin Ödenen Faiz Gider Yazılır Mı? 31

e) Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler Hususunda Oluşan Kur Farkı Doğrudan Gider Mi Yazılacak Yoksa Maliyete Mi İlave Edilecek? 37

f) Vergi Ödemelerine İlişkin Kredi Kartı Komisyon Ödemeleri Kurum Kazancının Tespitinde Gider Yazılabilir Mi? 38

g) Program Destekleme İbareli Faturalarda Yer Alan Tutarlar Gider Olarak Dikkate Alınıp Alınır Mı? 40

h) Taşıt Kredisi Gider Yazılır Mı? 42

ı. Kiralama Yoluyla Edinilen Binek Otomobilde Gider Yazılabilecek Kira Bedeli Tutarının Tamamı Gider Olarak Yazılabilir Mi? 43

i. Uluslararası Taşımacılık Faaliyetinde Motorin, Lastik, Yedek Parça ve Servis Hizmeti Kalemlerinin Direkt Gider Olarak Mı, Genel İdare Gideri Olarak Değerlendirilecektir? 44

k. Bankalarca Bastırılarak Satılan Çekler İçin Ödenen Değerli Kağıt Bedelleri Gider Yazılır Mı? 46

l. Öğrencilere Verilen Bursların Gider Yazılır Mı? 46

m. Pazarlama ve Tanıtım Elemanları Adına Düzenlenen Yolcu Taşıma Biletleri ve Market Harcamalarına İlişkin Faturalar Gider Yazılır Mı? 49

n. İş Yerinde Kullanılmak ve Tüketilmek Amacıyla Satın Alınan Ve Bedeli Fatura Düzenleme Mecburiyetini Belirleyen Kanuni Haddi Aşmayan Mal Ve Hizmet Bedelleri Gider Yazılabilir Mi? 53

o. Şirket Binasını Koruma Amaçlı Bulundurulan Köpekler İlişkin Masraflar Gider Yazılır mı? 56

ö. İşletmede Çalışanların Sosyal Aktiviteleri İçin Yapılan Harcamalar ile Çalışan Personelin, Eşi ve Çocuklarına Ait Sağlık Sigorta Pirimi Ödemelerinin Gider Yazılır Mı? 57

p. Yurt Dışı Grup Firması Çalışanının Türkiye’ye Görevlendirilmesi Üzerine Kendisine Ödenen Ücret Gider Yazılır Mı? 58

2. HİZMET ERBABINA YEDİRİLEN YEMEK BEDELİ 61

a) Personele Verilen Ramazan Erzak Paketi Gider Yazılır Mı? 70

i. Erzak Paketlerinde Katma Değer Vergisi 72

ii. Erzak Paketlerinde Damga Vergisi 74

b) İftar Yemeklerinin Faturası Gider Yazılabilir Mi? 75

c) İki Ülke Arasında İmzalanmış Bulunan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Çerçevesinde Şirkette Çalışan Yabancı Uyruklu Kişilerin Sigorta ve Emekli Primleri Gider Yazılır Mı? 76

d. Zimmet Karşılığı Personele Verilen İş Kıyafetlerinin Doğrudan Gider Yazılabilir Mi? 77

3. BARINMA GİDERLERİ 79

3.1.İŞYERİ VE İŞYERİ MÜŞTEMİLETINDA BARINMA 79

3.2. İŞYERİ DIŞINDA BARINMA 80

3.2.1. Konutun İşverence Kiralanıp Çalışana Tahsisi 81

3.2.2. Mülkiyeti İşverene Ait Olması 82

3.3. MADEN İŞLETMELERİNE VE FABRİKALARDA ÇALIŞANLAR İLE ÖZEL KANUNLARINA GÖRE BARINDIRILMASI GEREKENLERE KONUT SAĞLANMASI 84

4. İŞLE İLGİLİ ZARAR/ZİYAN VE TAZMİNATLAR 85

a) Yönetici Hatasından Doğan Tazminatlar Gider Yazılabilir Mi? 89

b) Personel Hatasından Doğan Tazminatlar Gider Yazılabilir Mi? 90

c) Anlaşma Sonucunda Ödenen Zarar, Ziyan ve Tazminatlar Gider Yazılır Mı? 92

d) İş Kazaları Sonucunda Ödenen Tazminatlar Gider Yazılabilir Mi? 95

e) Basın/Yayın Yoluyla İşlenen Suçlar Nedeniyle Ödenen Tazminatlar Gider Yazılır Mı? 97

f) Mahkeme Kararına, Tahkim ve Sulh Sözleşmelerine İstinaden Yapılan Ödemeler Gider Yazılır Mı? 97

g. Değerli Konut Vergisinin Gider Olarak Yazılır Mı? 104

5. SEYAHAT VE KONAKLAMA GİDERLERİ 106

6. TAŞIT GİDERLERİ 112

6.1. GENEL OLARAK TAŞITLARA İLİŞKİN GİDERLER 112

6.2. TAŞITLARA İLİŞKİN KISITLAMALAR 113

6.2.1. Gider Yönünde Kısıtlama 113

6.2.1.1. Cari Giderlere İlişkin Kısıtlama 113

6.2.1.2. Kira Giderlerine İlişkin Kısıtlama 115

6.2.1.3. İktisap Giderlerine İlişkin Kısıtlama 116

6.2.2. Amortisman Yönünde Kısıtlama 117

6.2.3. Motorlu Taşıtlar Vergisi ve KDV Yönünde Kısıtlama 120

7. AYNİ VERGİ, RESİM VE HARÇLAR 121

a) Vergi Beyannameleri İçin Ödenen Damga Vergisinin Gider Yazılır Mı? 122

b) Katma Değer Vergisi Gider Olarak Yazılır Mı? 123

c) Binek Otomobiller Üzerinde Hesaplanan KDV 123

d) Zayi Olan Emtiaya İlişkin Katma Değer Vergisi 125

e) Çalınan Mal ve Bu Mallara İlişkin Katma Değer Vergisi Gider Olarak Yazılır Mı? 129

f) Özel Tüketim Vergisi Gider Olarak Yazılır Mı? 130

g) Uzlaşma Sonucu Ödemesi Taksitlendirilen Damga Vergisinin Tahakkuk Tarihinde Mi Yoksa Ödeme Tarihinde Mi Gider Olarak Yazılacak? 131

8. AMORTİSMANLAR 132

a) Amortisman Yöntemleri 135

1) Normal Amortisman Ayırma Yöntemi 135

2) Azalan Bakiyeler Usulüyle Amortisman Ayırma Yöntemi 136

3) Fevkalade Amortisman Ayırma Yöntemi 137

b) Binek Otomobillerde Kıst Amortisman 138

c) Amortismana Tabi Varlıkların Satılması 139

9. İŞVEREN SENDİKALARINA ÖDENEN AİDATLAR 142

10. GIDA BANKALARINA BAĞIŞLANAN MALLARIN MALİYET BEDELİ 143

- Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge 144

- Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge 144

- Kayıt Düzeni ve Beyannamelerde Gösterim 145

11. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNE ÜCRETLİLER ADINA ÖDENEN KATKI PAYLARI 146

12. İŞBAŞI EĞİTİM PROGRAMLARINDAN FAYDALANANLARA İŞVERENLERCE FİİLEN ÖDENEN TUTARLAR 148

B. DİĞER KANUNLARA GÖRE İNDİRİLECEK GİDERLER 149

1. ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 149

2. DEĞERSİZ ALACAKLAR 156

3. VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 158

4. ÖZEL MALİYET BEDELİ 159

5. REESKONT GİDERLERİ 161

ÖZELLİKLİ DURUMLAR 167

1. ALINAMAYAN İHALELER İÇİN YAPILAN HARCAMALAR GİDER YAZILABİLİR Mİ? 167

2. FATURASI YAPI SAHİBİ ADINA DÜZELENEN YAPI DENETİM HİZMET BEDELİ GİDER OLARAK YAZILIR MI? 167

3. TAHSİL EDİLEMEYEN ALACAKLAR GİDER YAZILIR MI? 174

5. MÜKELLEFİN BARIŞ YOLUYLA TAHSİLİNDEN VAZGEÇTİĞİ ALACAĞI GİDER OLARAK YAZILIR MI? 180

6. KİRALIK MAĞAZAYA İLİŞKİN YAPILAN HAVALANDIRMA, KEPENK, ALÇIPAN, RAF, VİTRİN VS. DEKORASYON GİDERLERİ İNDİRİM KONUSU YAPILIR MI? 183

7. ÖDENMEYEN KİRALAR GİDER OLARAK YAZILABİLİR Mİ? STOP KESİNTİSİ YAPILACAK MI? 186

II. TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER 188

1. TEŞEBBÜS SAHİBİ İLE EŞ VE ÇOCUKLARININ İŞLETMEDEN ÇEKTİKLERİ PARALAR VEYA AYIN OLARAK ALDIKLARI SAİR DEĞERLER 190

2. TEŞEBBÜS SAHİBİNİN KENDİSİNE, EŞİNE, KÜÇÜK ÇOCUKLARINA İŞLETMEDEN ÖDENEN AYLIKLAR, ÜCRETLER, İKRAMİYELER, KOMİSYONLAR VE TAZMİNATLAR 193

a. Baldıza veya Kayınçoya Ödenen Ücret Gider Yazılır Mı? 193

b. Mükellefin Yanında Çalıştırdığı Çocuğuna Ödediği Ücret Ticari Kazancın Tespitinde Gider Yazabilir Mi? 195

c. Eşe Ödenen Ücretin Ticari Kazancın Tespitinde Gider Yazılır Mı? 197

3. TEŞEBBÜS SAHİBİNİN İŞLETMEYE KOYDUĞU SERMAYE İÇİN YÜRÜTÜLECEK FAİZLER 198

4. TEŞEBBÜS SAHİBİNİN, EŞİNİN VE KÜÇÜK ÇOCUKLARININ İŞLETMEDE CARİ HESAP VEYA DİĞER ŞEKİLLERDEKİ ALACAKLARI ÜZERİNDEN YÜRÜTÜLECEK FAİZLER 199

5. TEŞEBBÜS SAHİBİNİN, İLİŞKİLİ KİŞİLERLE EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİNE AYKIRI OLARAK BELİRLENMİŞ BEDEL YA DA FİYATLAR ÜZERİNDEN GERÇEKLEŞTİRİLEN İŞLEMLER DOLAYISIYLA İŞLETME ALEYHİNE OLUŞAN FARKLAR 200

6. HER TÜRLÜ PARA CEZALARI VE VERGİ CEZALARI İLE TEŞEBBÜS SAHİBİNİN SUÇLARINDAN DOĞAN TAZMİNATLAR 201

a) Telefon, Su ve Elektrik İdarelerine Ödenen Gecikme Zamları Gider Yazılabilir Mi? 202

b) SGK Asgari İşçilik Primleri, Gecikme Zammı, Ceza ve Faizleri Gider Yazılabilir Mi? 205

7. HER TÜRLÜ ALKOL VE ALKOLLÜ İÇECEKLER İLE TÜTÜN VE TÜTÜN MAMULLERİNE AİT İLAN VE REKLAM GİDERLERİ 206

8. KİRALAMA YOLUYLA EDİNİLEN VEYA İŞLETMEDE KAYITLI OLAN YAT, KOTRA, TEKNE, SÜRAT TEKNESİ GİBİ MOTORLU DENİZ, UÇAK VE HELİKOPTER GİBİ HAVA TAŞITLARINDAN İŞLETMENİN ESAS FAALİYET KONUSU İLE İLGİLİ OLMAYANLARIN GİDERLERİ İLE AMORTİSMANLARI 207

9. FİNANSAL GİDER KISITLANMASI 208

10. BASIN YOLUYLA İŞLENEN FİİLLERDEN VEYA RADYO VE TELEVİZYON YAYINLARINDAN DOĞACAK MADDÎ VE MANEVÎ ZARARLARDAN DOLAYI ÖDENEN TAZMİNATLAR 210

11.REKLAM YASAĞI GETİRİLEN SOSYAL AĞ SAĞLAYICILARA YAPILAN REKLAM HARCAMALARI 212

 

2. ZİRAİ KAZANÇLAR

A. ZİRAİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER 214

1. Zirai İşletme Faaliyetinde Kullanılan Kredi Faizleri Gider Olarak Yazılabilir Mi? 217

2. Gezici Olarak Arıcılık Faaliyeti Yapanlar Gelir Vergisine Tabi Olacak Mı? 218

3. Gerçek Usulde Vergiye Tabi Olan Çiftçilerin Yanında Çalışan İşçilerin Ücretlerinin Vergiye Tabi Mi, Ödenen Ücret Gider Yazılır Mı? 220

B. ZİRAİ KAZANCIN TESPİTİNDE KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER 221

 

3. SERBEST MESLEK KAZANCI

A. SERBEST MESLEK KAZANCININ NİTELİĞİ VE KAPSAMI 223

1. Eğitim ve Danışmanlık Firmalarındaki Eğitimcilerin Bu Çerçevede Elde Ettikleri Gelir Serbest Meslek Kazancı Sayılır Mı? 225

2. Serbest Meslek Mensubu Tarafından Kiraya Verilen Gayrimenkulden Elde Edilen Kira Geliri Hangi Gelir Usuru Kapsamına Girer? 226

3. Mahalli Sanatçıların Elde Ettikleri Gelir Serbest Meslek Kazancı Sayılır Mı? 228

B. SERBEST MESLEK KAZANCININ TESPİTİ 230

1. SERBEST MESLEK HÂSILATI 230

a) Hasılatın Tespiti 230

b. Fiilen Tahsilin Yapılmaması veya Düşük Tahsilin Hükümleri 232

C. SERBEST MESLEK KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLERİ 233

1) Mesleki Kazancın Elde Edilmesi Ve İdame Ettirilmesi İçin Ödenen Genel Giderler 234

a) İşyerinin Aynı Zamanda İkametgâh Olarak Kullanılması Halinde Kira Giderinin Tamamı İndirim Konusu Yapılır? 236

b) İşyerinin Mülkiyete Ortağa Ya da Eşe Ait Olması Halinde Kira Gideri İndirim Konusu Yapılacak Mı? 237

c) Serbest Meslek Erbabı Ya da Yanında Çalışanın Belgelendirilemeyen Şehiriçi Dolmuş Ya Da Metro Ücretini Gider Olarak Gösterebilir Mi? 238

d) Serbest Meslek Erbabının Yanında Çalıştırdığı Eşine Ödediği Ücret ile Sigorta Primlerinin Gider Olarak İndirilebilir Mi? 239

e) Serbest Meslek Erbabının Yanında Çalıştırdığı Annesi, Babası, Kardeşi ve Çocuğuna Ödediği Ücret ile Sigorta Primlerinin Gider Olarak İndirilebilir Mi? 241

f) Serbest Meslek Erbabının Kullandığı Taşıtın Giderinin Tamamı İndirim Konusu Yapabilir Mi? 242

g) Dış Giyim Harcamalarının Mesleki Kazancın Tespitinde Gider Olarak Yazılabilir Mi? 247

h) Mükelleflerce Kullanılmakta Olan, Ancak Abonesi Başka Kişiler Adına Kayıtlı Olan Elektrik Giderinin Meslek Kazancının Tespitinde İndirim Konusu Yapılabilir Mi? 248

i) Serbest Meslek Erbabı Genel Giderleri Karşılamak Üzere Kullandığı Krediye Ait Faizi Gider Olarak Yazabilir Mi? 249

2. Çalışanlara Yapılan Yemek ve Barındırma Giderleri 250

a) Serbest Meslek Erbebı Yanında Çalışan Personelin Tedavi Harcamaları Gider Olarak Gösterilebilir Mi? 251

b) Serbest Meslek Erbabının Aldığı Psikolojik Danışmanlık Hizmeti ve Destekleyici Sağlık Ürün Bedeli Gider Olarak Yazabilir Mi? 253

3) Gördürülen Hizmetler için Ödenen Paralar 255

4) Mesleki Yayın Bedelleri ve Mesleki Aidatlar 255

5) Seyahat ve Konaklama Giderleri 255

a) Mesleki Faaliyetin Yürütülmesi Kapsamında Faaliyet Gösterilen Yer Dışında Yerde Kiralanan Gayrimenkul İçin Ödenen Kira Gider Olarak Yazılır Mı? 256

6. Alınan Mal ve Hizmet Bedelleri 257

a) Avukata Ödenen Ücret Gider Yazılabilir Mi? 257

b) Bağımsız Denetçi Belgesi Kurs ve Yetkilendirme Belgesi Ücreti Gider Yazılır Mı? 259

c) Mali Sorumluluk Sigortasının Serbest Meslek Kazancın Tespitinde Gider Olarak Dikkate Alınır Mı? 260

7. Faaliyette Kullanılan İktisadi Kıymetlerin Amortismanları 262

8. Emekli Kuruluşlarına Ödenen Giriş ve Emekli Aidatları 263

9. Mesleki Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İçin Ödenen Meslek, İlan Ve Reklam Vergileri İle İş Yerleriyle İlgili Ayni Vergi, Resim Ve Harçlar 263

a) Vergi Beyannamelerinin Damga Vergisinin Gider Yazılabilir Mi? 263

b) Meslek Erbanının Müşterileriyle Yapılan Sözleşmeler Dolayısıyla Doğan Damga Vergileri Gider Olarak Yazılır Mı? 264

10. Kanun, İlam ve Sözleşmeye Göre Ödenen Tazminatlar 266

D. SAFİ KAZANCIN TESPİTİNDE GİDER KABUL EDİLMEYEN ÖDEMELER 267

 

4. ÜCRET

A. ÜCRETİN TANIMI VE UNSURLARI 268

B. ÜCRET GELİRİNİN VERGİLENDİRME ŞEKLİ 270

1. Gerçek Ücretler 271

a. Kesinti Yoluyla Vergilendirilme 271

i. Ücretin Safi Tutarının Tespitinde İndirimler 272

1) Sosyal Güvenlik Kesintisi 272

2) İşsizlik Sigortası Primi 273

3) Hayat/Şahıs Sigorta Primleri 274

4. Sendikalara Ödenen Aidatlar 277

5. Engellilik İndirimi 277

6. OYAK ve benzeri kamu kurumlarınca yapılan yasal kesintiler 279

2. Ücretin Yıllık Beyanname ile Beyan Edilmesi 279

2.1. Tek İşverenden Alınan Ücretler 279

2.1.1. Tek İşverenin Tespiti 279

a.Kamu Kurumlarında Tek İşverenin Tespiti 279

b. Özel Sektörde Tek İşverenin Tespiti 281

i) Hizmet Erbabının Ücretlerinin Tek İşverenden Elde Edildiği Kabul Edilen Durumlar 281

ii) Hizmet Erbabının Ücretlerinin Birden Fazla İşverenden Elde Edildiği Kabul Edilen Durumlar 282

2.2. Birden Fazla İşverenden Alınan Ücretler 283

ÖZELLİKLİ DURUMLAR 286

1. Banka Promosyon Ödemeleri Ücret Sayılır Mı? 286

2. Personele Mesleki Gelişimini Desteklemek Amacıyla Gönderilen Kurslar Nedeniyle Ödenen Eğitim Yardımı Ücrete İlave Ediliecek Mi? 289

3. Askerlik Borçlanması Ödemeleri Ücretin Safi Tutarının Tespitinde İndirim Konusu Yapılır Mı? 292

4. Dar mükellef kuruma ait irtibat bürosu çalışanının vefatından sonra yapılan ücret, ölüm ve kıdem tazminatı ve hayat sigortasından yapılan ödemeler gelir vergisine tabi midir? 294

5. Merkezi yurtdışında bulunan firmanın Türkiye’deki irtibat bürosunda çalıştırdığı personele ödenen ücretler vergiye tabi mi? 296

 

5. GAYRİMENKUL SERMAYE İRADI

A. GAYRIMENKUL KAVRAMI VE TANIMI 299

B. GAYRIMENKUL SERMAYE IRADI SAĞLAYAN MAL VE HAKLAR 300

C. GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA MÜKELLEF 302

D. GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA ELDE ETME 303

E. GAYRİMENKUL SERMAYE İRADININ TESPİT ŞEKİLLERİ 305

1. Gayrisafi İrat 305

Emsal Kira Bedeli Uygulanacağı Durumlar 306

Emsal Kira Bedeli Uygulanmayacağı Durumlar 306

a. Gerçek Gider Yöntemi 309

1) Kiraya Veren Tarafından Ödenen Aydınlatma, Isıtma, Su ve Asansör Giderleri 310

2) Kiraya Verilen Malların İdaresi İçin Yapılan ve Gayrimenkulün Ehemmiyeti ile Mütenasip Olan İdare Giderler 311

3) Sigorta Giderleri ile Vergi, Resim ve Harçlar 311

4. Gayrimenkule İlişkin Alınan Borçların Faizleri 312

5) Yeni İktisap Edilen Konutun İktisap Bedelinin %5’i 313

6. Kiraya Verilen Mal ve Haklar İçin Ayrılan Amortismanlar 314

7. Kiraya Verenin Yaptığı Onarım Giderleri 315

8. Kiraya Verilen Mal ve Haklara Ait Bakım ve İdame Giderleri 315

9. Kiraladıkları Mal ve Hakları Kiraya Verenlerin Ödedikleri Kiralar ve Diğer Gerçek Giderleri 316

10. Kira ile Oturulan Konutun Kira Gideri 316

11. Kiraya Verilen Mal ve Haklarla İlgili Olarak Mukavelenameye Kanuna Veya İlama İstinaden Ödenen Zarar, Ziyan Ve Tazminatlar 318

12. Zarar 318

Gerçek Gider Yönteminde İstisnadan Yararlanılması Halinde İndirilecek Giderin Hesaplanması 319

b. Götürü Gider 320

ÖZEL DURUMLAR 321

1. Tahsil Edilemeyen Kiralar Beyan Edilip Vergisi Ödenecek Mi? 321

3. Kira Geliri Beyan Eden Bir Mükellefin Üniversitede Master Ve Doktora Eğitimi Yapan Çocuğunun Yurt Giderlerini, Kayıt Harçlarını, Kitap, Ders Notları v.b. Masraflarını, Master Tezi Harcamaları, Master ve Doktora Sırasında Ulusal Yada Uluslararası Toplantılara Katılım Masrafları, v.b. Giderleri İndirim Konusu Yapabilir Mi? 323

4. Mükellefin Her Yıl Yapmış Olduğu Özel Sağlık Poliçe Giderlerini (Limitli/Limitsiz, Ayakta Ya da Yatarak Tedavi Giderlerinin Yer Aldığı Sigorta Poliçeleri) Gayrimenkul Sermaye İradında İndirim Konusu Yapabilir Mi? İndrim Konusu Yapacaksa Sağlık Gideri Mi Yoksa Sigorta Gideri Olarak Mı Dikkate Alması Gerekir? 325

5. Mükellefin Anonim Şirkete Lojman Olarak Kiraya Verdiği Gayrimenkulden Elde Ettiği Kira Gelirinden Kiraladığı Başka Konut İçin Ödediği Kirayı Gideri Olarak Düşebilir Mi? 327

6. Huzurevinde Kalan Kişinin Huzurevine Yaptığı Ödemelerin Gayri Menkul Sermaye İradının Beyanında Gider Olarak İndirebilir Mi? 329

7. Yurtdışında Ödenen Konut Kirasının Yurt İçinde Elde Edilen Gayrimenkul Sermaye İradında İndirilebilir Mi? 330

8. GMSİ Mükellefi Eşlerden Biri Tarafından Yapılan Sağlık Harcamalarının Kendi Matrahından İndirim Konusu Yapılmasından Sonra, İndirilemeyen Kısmının Eşinin Vergi Matrahından İndirilebilir Mi? 331

9. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan Alınan Belgede Yer Alan ve Emekli Maaşından Yapılan SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) Reçete Kesintisi İle Muayene İştirak Kesintisi Tutarlarının Elde Edilen Gayrimenkul Sermaye İradından İndirim Konusu Yapılır Mı? 332

10. Gayrimenkul Sermaye İradından İsteğe Bağlı Emeklilik Kapsamında Ödenen SGK Primlerinin Beyanname Üzerinden İndirilebilir Mi? 333

11. Banka Kredisine İlişkin Dosya Ve Eksper Masrafı, Emlakçıya Ödenen Komisyon İle Yaptırılacak Parke, Halıfleks, Mutfak Dolabı Ve Dış Cephe Kaplama Giderlerinin GMSİ’den İndirilebilir Mi? 335

12. Emlak Vergisinin Gayrimenkul Sermaye İradından İndirimi Mümkün Mü? 336

13. Sulh Protokolüne göre ödenen geçmiş yıl kiralarının hangi yılın gideri olarak dikkate alınacağı 337

14.Banka kredisine ilişkin dosya ve eksper masrafı, emlakcıya ödenen komisyon ile yaptırılacak parke, halıfleks, mutfak dolabı ve dış cephe kaplama giderlerinin GMSİ’den indirilip indirilmeyeceği. 340

15. Toruna Bedelsiz Tahsis Edilen Konut İçin Emsal Kira Bedeli Uygulanacak Mı? 344

16. Banka Kredisi ile Alınan Gayrimenkulün Beyanında Neler Gider Olarak Yazılır? 345

17. Mükellefin Elde Ettiği Kira Gelirinin Beyanı Sırasında, Çocukları İçin Ödemiş Olduğu Kiraların İndirimi Mümkün Mü? 350

18. Gayrimenkullerde Hangi Hallerde Amortisman İndirim Konusu Yapılabilir? 351

19. Eş Tarafından Ödenen Lojman Kirasının Kira Gelirinde İndirim Konusu Yapılır Mı? 353

20. Kiralanmış Olan Birden Fazla Konutun Üçüncü Kişilere Kiraya Verilmesi Durumunda Elde Edilen Gelirin Beyanı ve Ödenen Kiraların Gider Olarak İndirilir Mi? 355

21. Kiraya Verilen Konut İçin Yapılan Kat Mülkiyetine Geçiş İşlemleri İçin Ödenen Bedellerin İndirimi Konusu Yapılır Mı? 356

22. Altın Hesabında Yer Alan Parada Oluşan Zararın Gayrimenkul Sermaye İradından Mahsubu Mümküm Mü? 358

23. Gerçek Gider Usulünün Seçilmesi Halinde, İndirilebilecek Giderler ile Ertesi Yıla Sarkan Bakım Onarım Giderinin Sadece İlgili Gayrimenkulden Mi Yoksa Tüm GMSİ’den Mi İndirilecektir? 359

24. Deprem Nedeniyle Ağır Hasar Kaydı Olan Gayrimenkullere İlişkin Verilecek GMSİ Beyanında Zararın Gider Olarak İndirilir Mi? 361

25. Gayrimenkul Sermaye İradı Beyanında TOKİ’ye Ödenen Taksitler İndirim Konusu Yapılır Mı? 362

 

6. MENKUL SERMAYE İRADI

A. MENKUL SERMAYE İRADI KAVRAMI VE KAPSAMI 364

B. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ 365

1. Tutarı Ne Olursa Olsun Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları 366

2. Belirlenen Maktu Tutarı Aşması Halinde Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları 367

3. Gelir Vergi Tarifesinin İkinci Dilimi Aşması Halinde Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları 368

C. MENKUL SERMAYE İRATLARINDA GİDER 370

ÖZELLİKLİ DURUMLAR 371

1.Yıllık Gelir Sigortası Ödemelerinde ve Programlı Geri Ödemelerde Tevkifat Uygulaması 371

2. İhbar İkramiyesinin Geç Ödenmesi Nedeniyle Mahkeme Kararına İstinaden Ödenen Gecikme Faizi Menkul Sermaye İradı Mı? 371

 

7. DİĞER KAZANÇ VE İRATLAR

I. DEĞER ARTIŞI KAZANÇLARI 373

A. DEĞER ARTIŞI KAZANCI KAVRAMI 373

B. VERGİYE TABİ DEĞER ARTIŞI KAPSAMI 374

1. Menkul Kıymetlerin veya Diğer Sermaye Piyasası Araçlarının Elden Çıkarılmasından Sağlanan Kazançlar 375

2. Belirli Hakların Elden Çıkarılması 378

3. Telif Hakları ve İhtira Beratlarının Elden Çıkarılması 378

4. Ortaklık Haklarının veya Hisselerinin Elden Çıkarılmasından Doğan Kazançlar 378

5. Faaliyeti Durdurulan İşletmenin Elden Çıkarılmasından Doğan Kazançlar 379

6. Gayrimenkuller ile Bazı Mal ve Hakların Elden Çıkarılmasından Sağlanan Kazançlar 379

C. DEĞER ARTIŞI KAZANÇLARINDA SAFİ TUTARIN TESPİTİ 380

D. VERGİLENDİRİLMEYECEK DEĞER ARTIŞI KAZANÇLARI 380

II. ARIZİ KAZANÇLAR 381

A. ARIZI KAZANÇ KAVRAMI VE KAPSAMI 381

1. Arızi Ticari Kazançlar 382

2. Belirli Faaliyetlerin Durdurulması veya Terk Edilmesi Karşılığında Sağlanan Menfaatler 382

3. Gayrimenkullerin Boşaltılması veya Kiracılık Hakkının Devri Karşılığında Alınan Tazminat ve Peştamallıklar 382

4. Arızi Serbest Meslek Kazançları 382

5. Gerçek Usulde Vergiye Tabi Yükümlülerin Terk Ettikleri İşlerle İlgili Sonradan Elde Ettikleri Kazançlar 383

6.Dar Mükellefiyete Tabi Olanların Arızi Ulaştırma Faaliyetlerinden Elde Ettikleri Kazançlar 383

ÖZELLİKLİ DURUMLAR 384

1. Menkul Kıymet Alım/Satım Zararının Kazançtan İndirilmesi Mümkün Mü? 384

2. Tapu Harcı, Kredi Faizi, Dask, Deprem Sigortası, Emlak Komisyonu, Kombi, Bina İzolasyon Harcamalarının Değer Artış Kazancının Tespitinde Gider/Maliyet Unsuru Olarak Dikkate Alınır Mı? 385

 

8. GELİR VERGİSİNDE İNDİRİMLER

A. BEYANNAME ÜZERİNDE YAPILAN İNDİRİMLER 389

1. Hayat/Şahıs Sigorta Primleri 395

2. Eğitim Ve Sağlık Harcamaları İndirimi 399

2.1. Eğitim Ve Sağlık Harcamaları İndiriminin Kapsamı 399

2.2. Eğitim ve Sağlık Harcamaları İndirimden Yararlanacak Kişiler 401

2.3. Eğitim Ve Sağlık Harcaması İndiriminden Yararlanılabilmesinin Şartları 402

2.4. Eğitim ve Sağlık Giderinin Hesaplanmasında KDV’nin Durumu 406

3. Bağış ve Yardımlar 408

3.1. Bağış ve Yardım Kavramının Kapsamı 408

3.2. Bağış ve Yardım İndiriminde Şartlar 410

3.2.1. Bağış ve Yardımın Belli Yerlere Yapılmış Olması 411

3.2.2. Bağış ve Yardımın Beyan Edilen Gelirin Belli Bir Kısmı İle Sınırlı Olması 411

3.2.2.1 Sınırlı İndirilecekler 412

3.2.2.2. Sınırsız İndirilecekler 412

3.2.3. Bağış ve Yardımın Belgelendirilmesi 416

3.2.4. Bağış ve Yardımlarda Katma Değer Vergisi 418

4. Sponsorluk Harcamaları 419

5. Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi 424

5.1. Tanım 424

5.2.1. Kapsam 426

5.2.2. İndirimden Yararlanma Şartları 426

5.2.3. İndirim Dönemi, İndirime Esas Tutarın Hesaplanması ve İndirimin Sınırı 428

5.2.4. Şartların İhlal Edilmesi Durumunda Uygulama 429

5.2.5. Bireysel Katılım Yatırımcı Lisansı 431

5.2.5.1. Yüksek Gelir veya Servet Kriteri 431

5.2.5.2. Tecrübe Kriteri 431

6. Engelli İndirimi 432

6.1 Tanım 432

6.2. Engelli İndiriminden Faydalanabilecekler 434

6.3. Engelli İndirimi Uygulaması 436

6.3.1. Ücretlilerde Uygulama Şekli 436

6.3.2. Diğerlerinde Uygulama Şekli 437

7. Girişim Sermayesi Fonu İndirimi 437

7.1. Tanım 437

7.2. İndirim Tutarının Hesaplanması 440

8. Korumalı İşyeri İndirimi 443

8.1. Tanım 443

8.2. İndirim Uygulaması 445

8.3. İşverene Yapılacak Ücret İadesi 445

9. Araştırma / Geliştirme ve Tasarım İndirimi 447

10. Dar Mükelleflere Sunalan Hizmetlere İlişkin İndirim 447

10.1. Tanım 447

10.2. İndirim Kapsamındaki Hizmetler: 449

10.3. İndirimden Yararlanmanın Şartları 450

a. İndirimden Faydalanabilecek Şirketlerin Ana Sözleşmelerinde Yazılı Esas Faaliyet Konusu Arasında Söz Konusu Hizmetler Yer Almalıdır. 450

b. Hizmetin, Türkiye’den Münhasıran Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum İçin Yapılmış Olmalıdır. 450

c. Hizmetin Faturası Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum Adına Düzenlenmelidir. 451

d.Sunulan Hizmetten Yurt Dışında Yararlanılmalıdır. 451

10.4. İndirimin Uygulanması 451

11. Posta İdaresi Ya Da Hızlı Kargo Taşımacılığı Aracılığıyla Mal İhracatı İndirim 454

11.1. İndirimin Kapsamı 454

11.2. İndirimden Yararlanabilecek Mükellefler ve Yararlanma Şartları 455

12. Zararlarının İndirilmesi 458

12.1. Aynı Takvim Yılındaki Zararların İndirilmesi 458

12.2. Geçmiş Yıl Zararları 459

13. Teknogirişim ve Teknokent Sermaye Desteği İndirimi 460

 

 

II. KISIM

KURUMLAR VERGİSİNDE GİDERLER

 

1. KURUM KAZANCI

I. KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE GİDERLER 462

A. İNDİRİLECEK GİDERLER 463

1. Gelir Vergisi Kanunu’na Göre İndirilecek Giderler 463

2. Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre İndirilecek Giderler 463

a) Menkul Kıymet İhraç Giderleri 463

b) Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 464

c) Genel Kurul Toplantıları, Birleşme, Devir, Bölünme, Fesih ve Tasfiye Giderleri 465

d) Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketlerde Komandite Ortağın Kâr Payı 466

e) Katılım Bankalarınca Ödenen Kar Payları 467

f) Sigorta Teknik İhtiyatları 467

g) Holding Şirketleri Genel İdare Giderlerinin Bağlı Şirketlere Dağıtımı 468

3. Diğer Kanunlara Göre Kabul Edilen Giderler 468

a) İşsizlik Sigortası Kanuna Göre 469

b) Katma Değer Vergisi Kanuna Göre 469

1) Binek Otomobil Alımı Nedeniyle Yüklenilen KDV 469

2) Vergiye Tabi Olmayan veya Vergiden İstisna Edilen Malların Teslimi veya Hizmet İfası İle İlgili Alış Vesikalarında Yer Alan Katma Değer Vergisi 470

3) Zayi Olan Mallara İlişkin Yüklenilen KDV 473

Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar 475

c) Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu 476

d) Ödeme Kaydedici Cihazın Amortisman Gideri 477

ÖZELLİKLİ DURUMLAR 478

1. Öğrencilere Ödenen Burslar Gider Yazılır Mı? 478

2. Birleşmeden Dolayı Ödenen Miktarın Şerefiye Olarak Aktifleştirilip Gider Olarak Yazılabilir Mi? 480

3. Ecrimisil Ödemelerinin Kurum Kazancının Tespitinde Gider Olarak Yazılır Mı? 483

4. Mahkeme Kararına Göre Ödenen Faiz, Harç ve Vekâlet Ücreti Gider Olarak Yazılır Mı? 484

5. İşe Başlatmama Tazminatı Gider Yazılır Mı? 485

6. Personelin Kusuru Nedeniyle Ödenen Tazminat Gider Yazılır Mı? 489

7. Çalınan Paralar Gider Yazılır Mı? 489

8. Tahkim Kararına İstinaden Ödenen Tazminatın Kurum Kazancının Tespitinde Gider Olarak Yazılır Mı? 491

9. Yönetim Kurulu Üyesi Olan Şirket Ortaklarının Ücret ve Sosyal Güvenlik Primlerinin Kurum Kazancının Tespitinde Gider Olarak İndirilir Mi? 494

10. Özel İletişim Vergisinin Gider Olarak Yazılıp Yazılır Mı? 496

11. Temsil ve Ağırlama Giderleri İçerisindeki Yemek Faturalarında Yer Alan Bedellerin Gider Yazılır Mı? 498

12. Hesap Dönemi Kapandıktan Sonra Gelen Faturalarda Yer Alan Kdv’nin Gider Olarak Yazılır Mı? 499

13. Bağış Amacıyla Yapılan İnşaatlarda Yüklenilen KDV Gider Olarak Yazılabilir Mi? 501

14. İşletmeler Müşteri Ziyaretleri Kapsamında Götürdükleri Hediyeler Gider Yazılabilirler Mi? KDV’si İndirim Konusu Yapılabilirler Mi? 501

15. İşletme Elemanlarının Şehir İçi ve Dışı Seyahat Harcamalarının Gider Olarak Yazılabilir Mi? 503

16. Şirket Tarafından Yapılan Evlenme Doğum ve Ölüm Yardımı Gider Olarak Yazılır Mı? 504

a. Evlenme Yardımı 504

b. Doğum Yardımı 505

c. Ölüm Yardımı 505

17. İşletmenin Aktifinde Kayıtlı Bulunmayan Cep Telefonuna İlişkin Haberleşme Ücretinin Gider Olarak Yazılır Mı? 506

18. İş Kazası Sonucu Ölen İşçinin Ailesine Mahkeme Kararına İstinaden Ödenen Tazminatın Gider Yazılır Mı? 507

 

2. İNDİRİMLER

1. TANIM VE KAPSAM 510

2. KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK İNDİRİMLER 519

2.1. ZARARLAR 519

2.1.1. Geçmiş Yıl Zararların Mahsubu 520

2.1.2. Devir ve Bölünme Durumunda Zarar Mahsubu 520

2.1.3. Yurt Dışı Zararların Mahsubu 522

2.1.3.1. Yurt Dışı Zararlarının İndirilmesinin Şartları 522

2.1.3.2. Yurt Dışı Zararların Tevsiki 523

2.1.3.3. Denetim Yaptırma Zorunluluğu 524

2.1.4. Mükelleflerin Rızaen Kar Beyan Etmesi Durumunda Zarar Mahsubu 524

2. BAĞIŞ VE YARDIMLAR 525

2.1. BAĞIŞ VE YARDIMLAR YAPILACAK KURUMLAR 525

2.2. YAPILACAK BAĞIŞIN SINIRI 525

2.2.1. Kurum Kazancının %5’i İle Sınırlı Bağış Ve Yardımlar 525

2.2.2.Kurum Kazancının %5 İle Sınırlı Olmayan Bağış Ve Yardımlar 528

a. Eğitim, Sağlık ve Sosyal Bağış Yardımlar 528

i. Eğitim ve Sağlık Bağışlarının Kapsamı 529

ii. Kapsama Dâhil Olan Bağış ve Yardımlar 530

b. Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardımlar 533

c. Doğal Afetlere İlişkin Bağış ve Yardımlar 534

d. Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Yapılan Bağış veya Yardımlar 535

e. Yükseköğretim Kurumlarına Yapılacak Bağış Ve Yardımlar 535

f. Cami ve Kur’an Kursu Yapımı İçin Kurulmuş Dernek ve Vakıflara Yapılan Bağış ve Yardımlar 535

3. SPONSORLUK HARCAMALARI 537

4. GİRİŞİM SERMAYESİ FONU 542

5. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) HARCAMALARI 546

5.1. AMAÇ VE KAPSAM 546

5.2. AR-GE İNDİRİMİNİN UYGULANMASI 550

5.3. AKTİFLEŞTİRİLEN KIYMETLERİN DEVRİ 551

5.4. AR-GE HARCAMALARININ KAYITLARDA İZLENMESİ 552

5.5. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORU 552

6. TÜRKİYE’DEN YURTDIŞI MUKİMİ KİŞİ VE KURUMLARA VERİLEN HİZMETLER 554

6.1. TANIM 554

6.2. İNDİRİM KAPSAMINDAKİ HİZMETLER 555

6.3. İNDİRİMDEN FAYDALANMA ŞARTLARI 556

6.3.1. Söz Konusu Hizmetler İndirimden Faydalanabilecek Şirketlerin Ana Sözleşmelerinde Yazılı Esas Faaliyet Konusu Oluşturmalıdır 556

6.3.2. Hizmetin, Türkiye’den Münhasıran Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum İçin Yapılmış Olmalıdır 557

6.3.3. Faturanın Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum Adına Düzenlenmelidir 557

6.3.4. Türkiye’den Verilen, Mimarlık, Mühendislik, Tasarım, Yazılım, Tıbbi Raporlama, Muhasebe Kaydı Tutma, Çağrı Merkezi ve Veri Saklama Hizmetlerinden Yurt Dışında Yararlanılmalıdır 558

6.3.5. İlgili Bakanlığın İzin ve Denetimine Tabi Olarak Türkiye’de Yerleşmiş Olmayan Kişilere Verilen Eğitim ve Sağlık Hizmetlerinin Yararlanıcısının yurt Dışında Olmalıdır 558

6.4. HİZMETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANCIN TESPİTİ 558

6.5. KAZANÇLARIN KAYITLARDA İZLENMESİ 559

6.6. EĞİTİM VE SAĞLIK HİZMETLERİNE İLİŞKİN BİLDİRİM VE BELGELER 560

6.7. ESAS FAALİYET KONUSU DIŞINDAKİ GELİRLER 560

7. KORUNMALI İŞYERİ İNDİRİMİ 561

8. ÖZKAYNAKLARLA FİNANSMAN TEŞVİKİ 562

9. TEKNOGİRİŞİM VE TEKNOKENT SERMAYE DESTEĞİ İNDİRİMİ 563

 

3. KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER

1. TANIM VE KAPSAM 570

2. KURUMLAR KAZANÇLARINDA KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER 571

2.1. ÖZ SERMAYE ÜZERİNDEN ÖDENEN VEYA HESAPLANAN FAİZLER 571

2.2. ÖRTÜLÜ SERMAYE ÜZERİNDEN ÖDENEN VEYA HESAPLANAN FAİZ, KUR FARKLARI VE BENZERİ GİDERLER 571

2.3. TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ OLARAK DAĞITILAN KAZANÇLAR 586

2.3.1. Tanım ve Kapsam 586

2.3.2. Emsaline Uygun Fiyat veya Bedelin Tespitinde Uygulanacak Yöntemler 588

2.4. HER NE ŞEKİLDE VE NE İSİMLE OLURSA OLSUN AYRILAN YEDEK AKÇELER 590

2.5. HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİ İLE HER TÜRLÜ PARA CEZALARI İLE VERGİ CEZALARI VE GECİKME ZAMLARI 592

2.6. MENKUL KIYMETLERİN İTİBARİ DEĞERLERİNİN ALTINDA İHRACINDAN DOĞAN ZARARLAR 592

2.7. BAZI TAŞITLARA İLİŞKİN GİDERLER VE AMORTİSMANLAR 592

2.8. KURUMUN KENDİSİNİN, ORTAKLARININ, YÖNETİCİLERİNİN VE ÇALIŞANLARININ SUÇLARINDAN DOĞAN TAZMİNAT GİDERLERİ 593

2.9. BASIN YOLUYLA İŞLENEN FİİLLERDEN DOLAYI ÖDENEN TAZMİNATLAR 593

2.10. BAZI ÜRÜNLERE AİT İLAN VE REKLAM GİDERLERİ 593

2.11. KURUMLARIN YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİNE VERİLEN TEMETTÜ İKRAMİYELERİ 594

ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR 602

1. Özel İletişim Vergisinin Gelir Ve Kurumlar Vergisinde Gider Yazılır mı? 602

2. Zamanında Ödenmeyen SGK Primlerinin Kurum Kazancının Tespitinde Gider Olarak Dikkate Alınır Mı? 603

3. Hazine Tarafından Karşılanan Sigorta Primi İşveren Desteğinin Kurum Kazancının Tespitinde Gelir ve Gider Olarak Dikkate Alınır Mı? 605

4. Temsil ve Ağırlama Gideri Kapsamında Verilen Yemek Harcamalarının Gider Yazılır Mı? 609

5. Envantere Kayıtlı Yük Nakli-Hususi Olarak Belirtilmiş Olan Kamyonete İlişkin Giderler ve Amortismanının İndirimi 612

6. Yurtdışı Fuar Kapsamında Kiralanan Araç ve Satınalınan Çanta Harcamalarının İndirimi 614

7. Yurtdışı Yurt Dışından Alınıp Yine Yurt Dışına Satılan Mallar İçin Finansman Gider Kısıtlaması Yapılacak Mı? 617

8. Enflasyon Düzeltmesi Sonucu Oluşan Zararın Finansman Gider Kısıtlamasında Dikkate Alınıp Alınmayacağı 621

9. AVM’de Belli Tutarda Alışveriş Yapan Müşterilere Çekilişle Verilen Aracın Bedeli Kurum Kazancının Tespitinde Dikkate Alınabilir Mi? 624

10. İnternet Ortamında Reklam Hizmetinin Verilmesine Aracılık Eden Şirketin, Google Firmasına Yaptığı Ödemeler Tevkifata Tabi Midir? 627

KAYNAKÇA 631

TOPLAM 632 SAYFA

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/giderler-ve-indirimler-kilavuzu.html/feed 0 Vergi Planlama Rehberi https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-planlama-rehberi.html https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-planlama-rehberi.html#comments Wed, 22 Feb 2023 08:45:10 +0000 muhasebe_admin https://www.muhasebekitaplari.com/?p=2136  

MEVZUAT BİLGİSİ / UYGULAMA ÖRNEKLERİ / YARGI KARARLARI / ÖZELGELER

VERGİ PLANLAMASI YAPMANIN PÜF NOKTALARI!

 

İÇİNDEKİLER

I. KISIM: VERGİLEMEYE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR

VERGİNİN TANIMI, UNSURLARI VE ÖZELLİKLERİ
1. GENEL AÇIKLAMA 32
2. VERGİNİN TANIMI ve KAPSAMI 34
VERGİNİN AMAÇLARI
1. GENEL AÇIKLAMA 45
2. VERGİNİN AMAÇLARI 46
2.1. MALİ AMAÇ 47
2.2. MALİ OLAMAYAN AMAÇLAR 48
2.2.1. Ekonomik Amaçlar 48
2.2.2. Sosyal Amaçlar 49
2.2.3. Dini Amaçlar 51
2.2.4. Ahlaki Amaçlar 52
VERGİNİN UNSURLARI
1. GENEL AÇIKLAMA 54
2. VERGİNİN UNSURLARI 55
2.1. VERGİNİN TARAFLARI 55
2.1.1. Vergi Alacaklısı 55
2.1.2. Vergi Borçlusu 56
2.1.2.1. Verginin Mükellefi /Yükümlüsü 57
2.1.2.2. Verginin Sorumlusu 59
2.1.2.2.1. Vergi Kesenlerin Sorumluluğu 60
2.1.2.2.2. Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu 62
2.1.2.2.3. Mirasçıların Sorumluluğu 62
VERGİNİN KONUSU
1. GENEL AÇIKLAMA 63
2. VERGİNİN KONUSU 64
2.1. GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER 66
2.2. HARCAMA ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER 67
2.3. SERVET ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER 68
VERGİYİ DOĞURAN OLAY
1. TANIM 70
2. VERGİYİ DOĞURAN OLAYIN ÖNEMİ 72
VERGİNİN MATRAHI
1. VERGİNİN MATRAHI TANIMI 75
2. MATRAHI Türleri 76
2.1. MATRAHIN MÜKELLEF TARAFINDAN TESPİTİ 76
2.2. MATRAHIN VERGİ DAİRESİ TARAFINDAN TESPİTİ 77
2.2.1. Matrahın İkmalen Tespiti 77
2.2.2. Matrahın Re’senTespiti 78
2.2.3. Matrahın İdarece Tespiti 80
3. Türk vergi sisteminde vergilerin matrahları 81
VERGİNİN ÖZELLİKLERİ
1. GENEL AÇIKLAMA 90
2. VERGİNİN ÖZELLİKLERİ 91
2.1. VERGİNİN KANUNİLİK İLKESİ 91
2.2. CEBRİLİK İLKESİ 96
2.3. KARŞILIKSIZ OLMASI İLKESİ 96
2.4. KAMU GİDERLERİNİN KARŞILIĞI OLMASI İLKESİ 97
2.5. ÖDEME GÜCÜ ÜZERİNDEN ALINMA İLKESİ 98
2.6. PARA İLE ÖDENMESİ İLKESİ 100
VERGİLENDİRME SÜRECİ
1. GENEL AÇIKLAMA 102
2. VERGİLEME SÜRECİ AŞAMALARI 102
2.1. TARH 102
2.1.1. Tanım 102
2.1.2. Tarh Şekilleri 103
2.1.2.1. Beyana Dayanan Tarh 103
2.1.2.2. İkmalen Vergi Tarhı: 103
2.1.2.3. Re’sen Vergi Tarhı 104
2.1.2.4. Verginin İdarece Tarhı 105
2.2. TEBLİĞ 106
2.2.1. Tanım 106
2.2.2. Tebliğ Yapılacak Kimseler 108
2.2.3. Tebliğ Usulleri 109
2.2.3.1. Posta Yoluyla Tebliğ 110
2.2.3.4. Memur Vasıtasıyla Tebliğ 110
2.2.3.4. Dairede Veya Komisyonda Tebliğ 111
2.2.3.5. İlan Yoluyla Tebliğ 112
2.2.4. Elektronik Tebliğ 114
2.2.5. Hatalı Tebliğat 117
2.3. TAHAKKUK 119
2.3.1. Tanım 119
2.3.2. Tahakkuk İle Kesinleşme Arasındaki Farklar 120
2.4. TAHSİL 121
2.4.1. Tanım 121
2.4.2. Tahsil İşleminin Hukuki Niteliği 121
3. VERGİLEME SÜRECİNDEKİ AŞAMALARA KARŞI DAVA AÇILABİLME DURUMU 122
VERGİ DENETİMİ
1. TANIM 128
2. DENETİM TÜRLERİ 129
2.1. YOKLAMA 129
2.1.1. Tanım 129
2.1.2. Yoklama Yapmaya Yetkili Olanlar 129
2.1.3. Yoklama Zamanı 129
2.1.4. Yoklama Müessesesi Kapsamında Tespit Edilebilecek Hususlar 130
2.2. İNCELEME 131
2.2.1. Tanım ve Kapsam 131
2.2.2. İnceleme Yapmaya Yetkili Olanlar 132
2.2.3. İnceleme Yeri 132
2.2.4. İncelemede Uyulacak Esaslar 133
2.2.5. İnceleme Tutanakları 135
2.3. ARAMA 135
2.3.1. Tanım 135
2.3.2. Aramada İncelemesinde Usul 137
2.3.3. Aramada İncelemenin Bitmesi 137
2.4. Bilgi Toplama 138
2.4.1. Tanım 138
2.4.2. Talep Üzerine Bilgi Alma 139
2.4.3. Sürekli Bilgi Alma 139
VERGİ SUÇ VE KABAHATLERİ
1. VERGİ SUÇUNUN TANIMI 141
2. VERGİ SUÇUNUN ÇEŞİTLERİ 143
2.1. VERGİ KABAHATLERİ 144
2.1.2. Vergi Ziyaı Kabahati 144
2.1.2. Usulsüzlük Kabahati 145
2.1.2.1. Genel Usulsüzlük 146
2.1.2.2. Özel Usulsüzlük 148
2.2. VERGİ SUÇLARI 150
2.2.1. Kaçakçılık Suçu 150
2.2.2. Vergi Mahremiyetini İhlal Suçu 153
2.2.3. Mükelleflerin Özel İşlerini Yapma Suçu 154
VERGİ UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI
1. VERGİ UYUŞMAZLIĞI KAVRAMI 155
2. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜM YOLLARI 156
2.1. UZLAŞMA 157
2.1.1. Tanım 157
2.1.2. Uzlaşma Türleri 157
2.1.2.1. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma 157
2.1.2.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma 159
2.2. HATALARIN DÜZELTİLMESİ 161
2.2.1. Vergi Hatası Kavramı 161
2.2.2. Vergi Hatalarının Çeşitleri 162
2.2.2.1. Hesap Hataları 162
2.2.2.2. Vergilendirme Hataları 163
2.2.2.3. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi 164
2.3. İZAHAYA DAVET 165
2.4. KANUN YOLUNDAN VAZGEÇME 169
2.4.1. Açıklama 169
2.4.2. Kapsama Giren Kararlar 170
2.4.3. Yararlanma Şartları 171
2.4.4. Tahakkuk Edecek Vergi Ve/Veya Cezalar 171
2.4.5. Ödeme Ve Süresinde Ödemeye Bağlı Olarak Yapılacak İndirim 172
3. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMÜ 175
3.1. TANIM VE KAPSAM 175
3.2. VERGİ VE CEZALARA KARŞI DAVA AÇMA 178
3.2.1. Dava Açmaya Yetkili Olanlar 179
3.2.2. Görevli ve Yetkili Mahkeme 180
3.3. DAVA AÇMA SÜRECİ 181
3.3.1. Davanın Açılması 181
3.3.2. Dava Açılma Süresi 182
3.3.3. Davanın Görüşülmesi 183
3.3.4. Kararın Taraflara Tebliği Ve Uygulanması 185
3.4. VERGİ MAHKEMESİ KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI 186
3.4.1. Olağan Kanun Yolları 186
3.4.1.1. İstinaf Yolu 186
3.4.1.2. Temyiz Yolu 189
3.4.2. Olağanüstü Kanun Yolları 191
3.4.2.1. Kanun Yararına Temyiz 191
3.4.2.2. Yargılamanın Yenilenmesi 192

II. KISIM: VERGİ YÖNETİMİ

YÖNETİMİ KAVRAMI
1. VERGİ YÖNETİMİNİN TANIMI 195
2. VERGİ YÖNETİMİNİN AMACI 196
VERGİ YÖNETİMİNİN KAPSAMI
1. GİRİŞ 198
2. VERGİ YÖNETİMİNİN KAPSAMI 199
VERGİ YÖNETİMİ TÜRLERİ
1. MAKRO AÇIDAN VERGİ YÖNETİMİ 201
2. MİKRO AÇIDAN VERGİ YÖNETİMİ 203
VERGİ YÖNETİMİ SÜREÇLERİ
1. TANIM VE KAPSAM 206
2. VERGİ YÖNETİM SÜRECİNİN AŞAMALARI 206
VERGİLEME SÜRECİNDE YÖNETİM
1. VERGİLEME SÜRECİ AŞAMASINDA YÖNETİMİ 211
1.1. TARH AŞAMASI 211
1.1.1. Beyanen Tarh 212
1.1.2. İdarece Yapılan Tarhiyatlar 215
1.2. TEBLİĞ AŞAMASI 218
1.3. TAHAKKUK AŞAMASI 221
1.4. TAHSİL AŞAMASI 221
VERGİ DENETİM SÜRECİNDE YÖNETİM
1. DENETİM KAVRAMI 231
2. DENETİM SÜRECİNİN YÖNETİMİ 233
2.1. GENEL AÇIKLAMA 233
2.2.VERGİ İNCELEMEDE SÜREÇ YÖNETİMİ 234
2.2.1. İncelemeye Alınacak Mükellef Tespiti 236
2.2.1.1. İncelemeye Başlama Aşaması 238
2.2.1.2. İnceleme Aşaması 239
2.2.1.3. İncelemenin Sonuçlanması Aşaması 247
3. DENETİM SÜRECİNDE MÜKELLEF HAKLARI 251
3.1. İNSAN HAK VE MÜKELLEF HAKLARI KAVRAMI 251
3.2. DENETİM SÜRECİNDE MÜKELLEF HAKLARI 252
3.2.1. İnsanca Muamele Görme Hakkı 253
3.2.2. Denetimlerin Hukuk Devleti İlkesi Kapsamında Yapılması 254
3.2.3. Kimlik Gösterilmesini İsteme Hakkı 256
3.2.4. İnceleme Konusunu ve Kapsamını Öğrenme Hakkı 259
3.2.5. İncelemenin Mükellefin İşyerinde Yapılmasını İsteme Hakkı 261
3.2.6. İncelemenin Her aşamasında Bilgi Alma Hakkı 261
3.2.7. Tutanaklara İtiraz ve Görüşlerin Yazılmasını İsteme Hakkı 262
3.2.8. Makul Süre Talep Hakkı 263
3.2.9. Temsilci Bulundurma Hakkı 263
3.2.10. Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 264
3.2.11. İdari ve Yargısal Başvuru Hakkı 265
VERGİ UYUŞMAZLIKLARI SÜRECİNDE YÖNETİM
1. VERGİ UYUŞMAZLIKLARI KAVRAMI 267
2. VERGİ UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN SÜREÇ YÖNETİMİ 269
3. SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGELER KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER 278
3.1. SAHTE BELGE 278
3.1.1. Tanım 278
3.1.2. Sahte Belge Düzenleme ve Kullanma Suçu 279
3.1.3. Sahte Belge Kullanma Suçunun Önlemeye İlişkin Yönetim Süreci 283
3.2. MUHTEVİYATI İTİBARIYLA BELGE 290
3.2.1. Tanım 290
3.2.2. Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme ve Kullanma Suçu 291
3.2.3 Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanma Suçunun Önlemeye İlişkin Yönetim Süreci 293
ZAMANAŞIMI SÜRECİNDE VERGİ YÖNETİMİ
1. TANIM 295
2. ZAMANAŞIMI TÜRLERİ 296
2.1. TARH (TAHAKKUK) ZAMANAŞIMI 296
2.2. TAHSİL ZAMANAŞIMI 298
3. ZAMANAŞIMI DURDURAN VE KESEN NEDENLER 298
4. CEZALARDA ZAMANAŞIMI 306
4.1. CEZA KESMEDE ZAMANAŞIMI 306
4.2. CEZA TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI 307
5. ZAMANAŞIMINDA SÜREÇ YÖNETİMİ 307
VERGİ MUHASEBESİ SÜRECİNDE VERGİ YÖNETİMİ
1. TANIM 314
2. VERGİ İLE MUHASEBE ARASINDAKİ İLİŞKİ 316
3. VERGİ YÖNETİM ARACI OLARAK MUHASEBE 319

III. KISIM: VERGİ PLANLAMASI

VERGİ PLANLAMASI KAVRAMI
1. VERGİ PLANLAMASI KAVRAMI VE GELİŞİMİ 322
2. AGRESİF VERGİ PLANLAMASI 328
VERGİ PLANLAMASININ AMAÇLARI
1. GİRİŞ 330
2. VERGİ PLANLAMASI AMAÇLARI 331
VERGİ PLANLAMASI YÖNTEMLERİ
1. VERGİ ÖTELEMESİ 333
2. VERGİDEN KAÇINMA 334
3. VERGİ YAKINSAMASI 339
VERGİ PLANLAMASI ARAÇLARI
1. TANIM 340
2. VERGİ PLANLAMASI ARAÇLARININ TÜRLERİ 341
2.1. GENEL ANLAMADA VERGİ PLANLAMA ARAÇLARI 341
2.1.1. Uygulama Yeri Açısından Vergi Planlaması Araçları 341
2.1.2. Zaman Açısında Vergi Planlaması Araçları 342
2.1.3. Uygulanabilirlik Açısından Planlama Araçları 343
2.1.4. Risk Açısından Planlama Araçları 343
2.1.5. Yapısal Düzenleme Gerekliliği Açısından Planlama Araçları 344
2.1.6. Üstlenmiş Olduğu Fonksiyona Göre Vergi Planlaması Araçları 344
2.1.5. Oluşturduğu Sonucu Göre Vergi Planlaması Araçları 345
2.2. TÜRK VERGİ SİSTEMİNDE YER ALAN PLANLAMA ARAÇLARI 346
2.2.1. Vergi Usul Kanunu’nda Yer Alan Araçlar 346
2.2.2. Gelir Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Araçlar 347
2.2.3. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Araçlar 349
2.2.4. Katma Değer Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Araçlar 351
2.2.5. Diğer Vergisi Kanunlarında Yer Alan Araçlar 352
2.3. DİĞER MEVZUATLARDA YER ALAN ARAÇLAR 352
VERGİ PLANLAMASI SÜRECİ
1. SÜREÇ VE SÜREÇ YÖNETİMİ 354
2. VERGİ PLANLAMASI SÜRECİ 355

IV. KISIM: AMORTİSMANLAR

VERGİ PLANLAMA ARACI OLARAK AMORTİSMANLAR
1. AMORTİSMAN VE VERGİ PLANLAMASI 359
2. AMORTİSMAN YÖNTEMLERİ VE VERGİ PLANLAMASI 360
AMORTİSMANIN MAHİYETİ
1. TANIM 366
2. AMORTİSMAN ORANLARI BELİRLEME VE İDARENİN TAKDİR YETKİSİ SINIRI 368
İKTİSADİ KIYMETLERDE AMORTİSMAN
1. AMORTİSMAN AYRILMASI ŞARTLARI 372
1.1. İŞLETMEYE KAYITLI OLMASI 373
1.2. İŞLETMEDE BİR YILDAN FAZLA KULLANILABİLMESİ 376
1.3. AŞINMAYA, YIPRANMAYA VE KIYMETTEN DÜŞMEYE MARUZ BULUNMASI 377
1.4. İKTİSADİ KIYMETTEN KIYMETİ BELLİ BİR TUTARIN ÜZRİNDE OLMASI 377
2. AMORTİSMAN HESAPLAMA YÖNTEMLERİ 380
2.1. OLAĞAN AMORTİSMAN YÖNTEMLERİ 381
2.1.1. Normal Amortisman Yöntemi 381
2.1.2. Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış Amortisman) Yöntemi 382
2.1.3. Karma Yöntem (Azalan Bakiyelerden Normal Yönteme Geçiş) 384
2.1.4. Kıst Amortisman Yöntemi 386
2.2. OLAĞANÜSTÜ (FEVKALÂDE) AMORTİSMAN YÖNTEMİ 392
3. GAYERİMENKULLERDE AMORTİSMAN VE MALİYET Bedeli 393
ARAZİDE VE MADENLERDE AMORTİSMAN
1. ARSA VE ARAZİDE AMORTİSMAN 398
2. MADENLERDE AMORTİSMAN 399
ALACAKLARDA AMORTİSMAN
1. ŞÜPHELİ ALACAKLAR 403
1.1. TANIM VE MAHİYETİ 403
1.2. ALACAĞIN ŞÜPHELİ HALE GELMESİNİN ŞARTLARI 404
1.3. ŞÜPHELİ ALACAĞIN AYRILACAĞI DÖNEM 405
1.4. ŞÜPHELİ ALACAKLARA İLİŞKİN ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR 409
1.4.1. Şüpheli Alacaklar İçin Karşılık Ayrılmaksızın Doğrudan Zarar Yazılabilmesi 409
1.4.2. Borçlunun Mallarına Haciz Tatbiki Suretiyle Teminata Bağlanmış Olması Durumunda Şüpheli Alacak Niteliği Değişip Değişmediği 411
1.4.3. Avans ve Mal Bedeli Şeklindeki Alacaklarını Tahsil Edememesi Nedeniyle Şüpheli Alacak Ayrılması Mümkün Olup Olmadığı 414
1.4.4. Yurt Dışında Mukim Olan Bir Firmadan Tahsil Edilemeyen Alacak İçin Şüpheli Alacak Ayrılıp Ayrılamayacağı 418
1.4.5. İcra Safhasında Bulunan Bir Alacağın Protokolle Senede Bağlanması Halinde Şüpheli Alacak Karşılığı 421
2. DEĞERSİZ ALACAKLAR 423
2.1. TANIM VE MAHİYETİ 423
2.2. ALACAĞIN DEĞERSİZ ALACAK HALİNE GELMESİNİN ŞARTLARI 426
2.2.1. Alacak, Ticari ve/veya Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi ile İlgili Olmalıdır 427
2.2.2. İşletme Hesaplarına Hasılat Olarak Kaydedilmiş Olmalıdır. 427
2.2.3. Alacağın Tahsili Yargısal Bir Karara Göre İmkânsız Hale Gelmesi 428
2.2.4. Alacağın Tahsili Kanaat Verici Bir Vesikaya Göre İmkânsız Hale Gelmesi 430
2.3. DEĞERSİZ ALACAĞIN AYRILACAĞI DÖNEM 432
2.4. DEĞERSİZ ALACAKLARA İLİŞKİN ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR 432
2.4.1. Aciz Vesikasına / Semeresizlik Belgesine Bağlanmayan Alacakların Durumu 432
2.4.2. Ödenen Avans Tahsil Edememesi Nedeniyle Değersiz Alacak Ayrılması Mümkün Olup Olmadığı 434
2.4.3. Feragat Halinde Değersiz Alacak 435
3. VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 438
3.1. TANIM VE MAHİYETİ 438
3.2. VAZGEÇİLEN ALACAKLARIN İTFASI 440
SERMAYEDE AMORTİSMAN
1. SERMAYENİN İTFASI 443
2. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİNİN İTFASI 443
3. ÖZEL MALİYET BEDELLERİNİN İTFASI 444
3.1. TANIM VE MAHİYETİ 444
3.2. ÖZEL MALİYET BEDELİ ŞARTLARI 445
3.3. ÖZEL MALİYET BEDELİNİN İTFASI VE SÜRE 449
AMORTİSMANA İLİŞKİN ÖZEL HALLER
1. AMORTİSMANA TABİ TUTULAN KIYMETLERİN SATILMASI 453
2. AMORTİSMANA TABİ MALLARIN SİGORTA TAZMİNATI 453
3. YENİLEME FONU 454
3.1. TANIM VE MAHİYETİ 454
3.2. YENİLEME FONU AYIRMA ŞARTLARI 455
3.3. YENİLEME FONUNDA SÜRE 455
3.4. YENİLEME FONU UYGULAMASINDA ÖZEL DURUMLAR 458
3.4.1. Aynı Yıl Alınan İktisadi Kıymetler 458
3.4.2. Satıştan Önce Yapılan Alımlar 459
3.4.3. Döviz Cinsinden Yapılan Satışlar ile Vadeli Satışlarda Kur Farkı ve Vade Farkının Durumu 460
3.4.4. Tasfiye –Birleşme ve Devir Halinde Yenileme Fonu 461
3.4.5. Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası ile Yenileme Fonu Birlikte Uygulanması 463
3.4.6. Binek Otomobillere İlişkin Amortisman Kısıtlamasında Yenileme Fonu Uygulaması Sorunu 465
3.4.7. Yenileme Fonu Hesabında Yer Alan Kar’ın Kurum Sermayesine İlavesi Durumu 466
ENFLASYON DÜZELTMESİ
1. TANIM VE MAHİYETİ 469
2. ENFLASYON DÜZELTMESİNE İLİŞKİN ŞARTLAR 474
2.1. KAZANÇLARINI BİLANÇO ESASINA GÖRE TEPİT ETMEK 474
2.2. FİYAT ENDEKSİNDEKİ ARTIŞININ KANUNDA BELİRTİLEN DÜZEYDE GERÇEKLEŞMELİDİR. 475
2.3. DÜZELTME SIRASINDA GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULACAK TEMEL İLKELER 475

V. KISIM: İSTİSNALAR – 1: TİCARİ KAZANÇLAR

İSTİSNA KAVRAMI VE TANIMI
1. GİRİŞ 478
2. TANIM 478
TİCARİ KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNALAR
1. PTT ACENTELERİNDE KAZANÇ İSTİSNASI 480
2. SERGİ VE PANAYIR İSTİSNASI 481
3. SERBEST BÖLGELERDE ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 481
3.1. SERBEST BÖLGE TANIM VE KAPSAMI 481
3.2. GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 483
3.3. ÜCRET İSTİSNASI 485
4. KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVLERİ İLE EĞİTİM VE ÖĞRETİM İŞLETMELERİNDE KAZANÇ İSTİSNASI 489
5. GENÇ GİRİŞİMCİLERDE KAZANÇ İSTİSNASI 490
5.1. TANIM VE KAPSAM 490
5.2. FAYDALANMA ŞARTLARI 492
6. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE YAPILAN FAALİYETLER SONUCU ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 493
7. TÜRK ULUSLARARASI GEMİ SİCİLİ’NE KAYITLI GEMİLERİN İŞLETİLMESİNDEN VE DEVRİNDEN ELDE EDİLECEK KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 495
8. SINAİ MÜLKİYET HAKLARINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 496
9. YATIRIM İNDİRİMİ 497
10. ÜRÜN SENETLERİNİN ELDEN ÇIKARILMASI İSTİSNASI 498

VI. KISIM: İSTİSNALAR – 2: KUZUM KAZANCI

KURUMLAR VERGİSİNDE İSTİSNALARA BAKIŞ
KURUMLAR VERGİSİNDE YER ALAN İSTİSNALAR
1. İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI 503
1.1. YURTİÇİ KAZANÇLARI İSTİSNASI 503
1.1.1. Tanım ve Kapsam 503
1.1.2. İstisnadan Yararlanmanın Şartları 506
1.2. YURTDIŞI KAZANÇLARI İSTİSNASI 507
1.2.1. Tanım ve Kapsam 507
1.2.2. İstisnadan Yararlanmanın Şartları 508
2. İŞTİRAK HİSSELERİNİN SATIŞINDAN DOĞAN KAZANÇLAR İSTİSNASI 509
2.1. YURTİÇİ İŞTİRAK SATIŞI KAZANCI İSTİSNASI 510
2.2. YURTDIŞI İŞTİRAK SATIŞI KAZANCI İSTİSNASI 511
3. TAŞINMAZ SATIŞ KAZANCI İSTİSNASI 513
3.1. TANIM VE KAPSAM 513
3.2. İSTİSNADAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 514
4. EMİSYON PRİMİ KAZANCI İSTİSNASI 516
5. TÜRKİYE’DE KURULU FONLAR İLE YATIRIM ORTAKLIKLARININ KAZANÇLARINA İLİŞKİN İSTİSNA 519
6. BANKALARA, FİNANSAL KİRALAMA YA DA FİNANSMAN ŞİRKETLERİNE VEYA TMSF’YE BORÇLU DURUMDA OLAN KURUMLAR İLE BANKALARA TANINAN İSTİSNA 520
7.YURTDIŞI ŞUBE KAZANÇLARI İSTİSNASI 520
8. YURT DIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMETLERDEN SAĞLANAN KAZANÇLARDA İSTİSNA 521
9. EĞİTİM TESİSLERİ, ÖZEL KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVLERİ İLE REHABİLİTASYON MERKEZLERİNİN İŞLETİLMESİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA 524
9.1. KAPSAM 524
9.2. YARARLANMA ŞARTLARI 526
10. RİSTURN İSTİSNASI 527
11. SAT-KİRALA-GERİ AL İŞLEMLERİNDEN DOĞAN KAZANÇLARDA İSTİSNA 529
12. KİRA SERTİFİKASI İHRACI AMACIYLA HER TÜRLÜ VARLIK VE HAKLARIN SATIŞINDAN DOĞAN KAZANÇLARDA İSTİSNA 534
12.1. TANIM VE KAPSAM 534
12.2. İSTİSNADAN YARARLANABİLME ŞARTLARI 535
12.3. SATIŞ KAZANCI İSTİSNASI UYGULAMASI 536
14. SINAİ MÜLKİYET HAKLARINDA İSTİSNA 538
14.1. TANIM VE KAPSAM 538
14.2. İSTİSNADAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 539

VII. KISIM: İSTİSNALAR – 3: KATMA DEĞER VERGİSİ

KATMA DEĞER VERGİSİ
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNDA YER ALAN İSTİSNALAR
1. İHRACAT İSTİSNASI 544
1.1. MAL İHRACI 544
1.1.1. Gümrük Beyannameli Mal İhracı 544
1.1.2. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile Yapılan Satışlar (Bavul Ticareti) 546
1.2. HİZMET İHRACI 546
1.3. ROAMİNG HİZMETLERİ 547
1.4. SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN FASON HİZMETLER 548
1.5. YOLCU BERABERİ EŞYA (TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE KDV HESAPLANARAK YAPILAN SATIŞLAR) 549
1.6. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYEN TAŞIMACILAR İLE FUAR, SERGİ, PANAYIR KATILIMCILARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 550
1.7. YABANCI SİNEMA YAPIMCILARINA TANINAN İSTİSNA 551
1.8. İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMLERDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI 551
1.9. DAHİLDE İŞLEME VE GEÇİCİ KABUL REJİMLERİ KAPSAMINDA İHRAÇ EDİLECEK MALLARIN ÜRETİMİNDE KULLANILAN GİRDİLERİN TEMİNİNDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI 552
2. ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA İSTİSNA 553
2.1.DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TAŞIMA ARAÇLARININ TESLİMİNDE, TADİL, BAKIM VE ONARIMINDA, İMAL VE İNŞASINA İLİŞKİN ALIMLARDA İSTİSNA 553
2.2. LİMAN VE HAVA MEYDANLARINDA YAPILAN HİZMETLERE İLİŞKİN İSTİSNA 554
2.3. PETROL ARAMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA 555
2.3.1. Türk Petrol Kanunu Hükümlerine Göre Petrol Arama Faaliyetlerini Yürütenlere Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna 555
2.3.2. Boru Hattıyla Taşımacılık Yapanlara Bu Hatların İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin Yapılan Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna 556
2.4. ALTIN, GÜMÜŞ, PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME VE ZENGİNLEŞTİRME FAALİYETLERİNE İLİŞKİN İSTİSNA 557
2.5. YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA MAKİNE VE TEÇHİZAT TESLİMLERİ İLE YAZILIM VE GAYRİ MADDİ HAK SATIŞ VE KİRALAMALARINDA İSTİSNA 558
2.6. LİMANLARA BAĞLANTI SAĞLAYAN DEMİRYOLU HATLARI İLE LİMAN VE HAVA MEYDANLARININ İNŞASI, YENİLENMESİ VE GENİŞLETİLMESİNE İLİŞKİN İSTİSNA 559
2.7. ULUSAL GÜVENLİK AMAÇLI TESLİM VE HİZMETLERE İLİŞKİN İSTİSNA 560
2.8. CUMHURBAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATINA YAPILACAK ARAÇ TESLİMLERİNDE İSTİSNA 561
2.9. ÜRÜN SENETLERİNİN İHTİSAS/TİCARET BORSALARI ARACILIĞIYLA İLK TESLİMİ 561
2.10. TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİNE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER İLE TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİNİN TESLİM VE HİZMETLERİNDE İSTİSNA 562
2.11. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARAFINDAN TESCİL EDİLEN GÜBRELER VE GÜBRE ÜRETİCİLERİNE BU ÜRÜNLERİN İÇERİĞİNDE BULUNAN HAMMADDELERİN TESLİMİ İLE YEM TESLİMLERİNDE İSTİSNA 563
2.12. KONUT VEYA İŞ YERİ TESLİMLERİNDE İSTİSNA 564
2.13. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ İLE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNİN İNŞASINA İLİŞKİN İSTİSNA 564
2.14. AR-GE, YENİLİK VE TASARIM FAALİYETLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE YAPILAN YENİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNDE İSTİSNA 566
2.15. GENEL VE ÖZEL BÜTÇELİ KAMU İDARELERİNE, İL ÖZEL İDARELERİNE, BELEDİYELERE VE KÖYLERE BAĞIŞLANAN TESİSLERİN İNŞASINA İLİŞKİN İSTİSNA 567
2.16. YABANCILARA VERİLEN SAĞLIK HİZMETLERİNDE İSTİSNA 568
2.17. BASILI KİTAP VE SÜRELİ YAYINLARIN TESLİMİNDE İSTİSNA 570
3. TAŞIMACILIK İSTİSNASI 571
3.1. TRANSİT VE TÜRKİYE İLE YABANCI ÜLKELER ARASINDA YAPILAN TAŞIMACILIK İŞLERİNDE İSTİSNA 571
3.2. İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE İSTİSNA 571
3.3. İHRAÇ MALI TAŞIYAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMLERİNDE İSTİSNA 572
4. DİPLOMATİK İSTİSNALAR 573
4.1. DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUKLARA YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 573
4.2. ULUSLARARASI KURULUŞLARA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 574
4.3. YABANCI DEVLETLERİN DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE KONSOLOSLUK MENSUPLARI İLE ULUSLARARASI KURULUŞ MENSUPLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 574
5. İTHALAT İSTİSNASI 576
5.1. YURTİÇİ TESLİMLERİ KDV’DEN İSTİSNA OLAN MAL VE HİZMETLER 576
5.2. GÜMRÜK KANUNUNA GÖRE GÜMRÜK VERGİSİNDEN MUAF VEYA MÜSTESNA OLAN EŞYA 576
5.3. BAZI GÜMRÜK REJİMLERİNİN UYGULANDIĞI MALLAR 577
6. İNDİRİM VE İADE HAKKI TANINAN DİĞER İSTİSNALAR 578
6.1. ENGELLİLERİN KULLANIMINA MAHSUS ARAÇ VE GEREÇLERİN TESLİMİNDE İSTİSNA 578
6.2. ULUSLARARASI KURULUŞLAR İLE BU KURULUŞLARA BAĞLI PROGRAM, FON, TEMSİLCİLİK VE ÖZEL İHTİSAS KURULUŞLARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERDE İSTİSNA 579
6.3 YAP-İŞLET-DEVRET VEYA KİRALAMA KARŞILIĞI YAPTIRILAN PROJELERDE KDV İSTİSNASI 580
6.4. BÜYÜK YATIRIMLARA İLİŞKİN İSTİSNA 581
6.5. MİLLETLERARASI ANDLAŞMA HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE KDV’DEN İSTİSNA EDİLMİŞ OLAN TRANSİT PETROL BORU HATTI PROJELERİNİN İNŞA VE MODERNİZASYONUNA İLİŞKİN İSTİSNA 582
6.6. EĞİTİMDE FIRSATLARI ARTIRMA VE TEKNOLOJİYİ İYİLEŞTİRME HAREKETİ (FATİH) PROJESİ KAPSAMINDA MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA YAPILACAK MAL TESLİMİ VE HİZMET İFALARINDA İSTİSNA 583
6.7. İMALAT SANAYİİNDE KULLANILMAK ÜZERE YAPILAN YENİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNDE İSTİSNA 585
7. SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR 586
7.1. KÜLTÜR VE EĞİTİM AMACI TAŞIYAN İSTİSNALAR 586
7.2. SOSYAL AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR 587
7.2.1. Belli Kurum ve Kuruluşların Kanunda Sayılan İşleri Yapmak veya Yönetmek Suretiyle İfa Ettikleri Teslim ve Hizmetlerde İstisna 587
7.2.2. Özel Okullar ve Üniversiteler Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Eğitim ve Öğretim Hizmetleri ile Öğrenci Yurtları Tarafından Bedelsiz Olarak Verilen Yurt Hizmetlerinde İstisna 588
7.2.3. Kanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetlerde İstisna 589
7.2.4. Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Bazı Malların Tesliminde İstisna 589
7.2.5. Yabancı Devletlerin Türkiye’deki Diplomatik Temsilcilik ve Konsoloslukları ile Yabancı Hayır ve Yardım Organizasyonlarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna 591
7.2.6. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki İşlemlerde İstisna 593
7.3. ASKERİ AMAÇ TAŞIYAN İSTİSNALAR 593
7.4. DİĞER İSTİSNALAR 594
7.4.1. Vergiden Muaf Esnaf, Çiftçi ve Serbest Meslek Erbabı 594
7.4.2. Basit Usulde Vergilendirilen Mükellefler 594
7.4.3. Gelir Vergisi Kanununun 81. Maddesi Kapsamındaki İşlemler, Adi Ortaklıkların Sermaye Şirketine Dönüşmesi ile Kurumlar Vergisi Kanununa Göre Yapılan Devir ve Bölünme İşlemleri 595
7.4.4.İktisadi İşletmeye Dâhil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması 596
7.4.5. Banka ve Sigorta Muameleleri Kapsamına Giren İşlemler 597
7.4.6. Değerli Madenler, Kıymetli Taşlar, Değerli Kâğıtlar, Para, Döviz, Menkul Kıymetler, Damga Pulu İstisnası 598
7.4.7. Metal, Plastik, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkları ile Konfeksiyon Kırpıntılarının Teslimi 599
7.4.8. Zirai Amaçlı Su Teslimleri ile Arazi Islahına Ait Hizmetler 599
7.4.9. Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetler ile Bu Bölgelere İlişkin Yük Taşıma İşleri 600
7.4.10. Boru Hattı ile Yapılan Akaryakıt Taşımaları 600
7.4.11. Varlık Yönetim Şirketlerinin Bazı Teslimleri ile Finansal Yeniden Yapılandırma Hükümleri Kapsamında Bazı Borçların Teminatını Oluşturan Mal ve Hakların Teslimi 601
7.4.12. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna Devredilen Mal ve Hakların Teslimi 601
7.4.13. Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne Verilen Haber Hizmetleri 602
7.4.14. Gümrüklü Alanlarda Yapılan Bazı Hizmetler 602
7.4.15. Hazinenin Taşınmaz Teslimi ve Kiralamaları, İrtifak Hakkı Tesisi, Kullanma İzni ve Ön İzin Verilmesi İşlemleri, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığının Arsa ve Arazi Teslimleri ile Belediye ve İl Özel İdarelerinin Taşınmaz Satışları 603
7.4.16. İki Tam Yıl Süreyle Sahip Olunan İştirak Hisseleri ve Taşınmazların Satışı 603
7.4.17. Konut Finansmanı Amacıyla Teminat Gösterilen veya İpotek Konulan Konutların Teslimi (Mortgage-Tutsat) 605
7.4.18. Lisanslı Depoculuk Kapsamındaki İşlemler 606
7.4.19. Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından Yapılan Devir ve Kiralama İşlemleri 607
7.4.20. Sigorta Tahkim Komisyonu Tarafından Verilen Hizmetler 608
7.4.21. Finansal Kiralama Şirketleri, Katılım Bankaları ile Kalkınma ve Yatırım Bankalarınca, 6361 sayılı Kanun Kapsamında, Taşınır veya Taşınmazların Bizzat Kiracıdan Satın Alınması, Satan Kişilere Kiralanması ve Kiralayana Satılması (Sat-Kirala-Geri Al) İşlemi 608
7.4.22. Patentli veya Faydalı Model Belgeli Buluşa İlişkin Gayri Maddi Hakların Kiralanması, Devri veya Satılması İşlemleri 609
7.4.23. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna 609
7.4.24. Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu ve Alt Fonlara Devri ile Bu Varlık ve Hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi Tarafından Yönetilmesi Suretiyle Yapılan Teslim ve Hizmetler 610
7.4.25. Yurt Dışından Alınan Roaming Hizmetlerinde İstisna 611
8. GEÇİCİ MADDELERDE YER ALAN İSTİSNALAR 611
8.1. ÖZELLEŞTİRME KAPSAMINA ALINAN İKTİSADİ KIYMETLERİN TESLİM VE KİRALANMASI İŞLEMLERİ 611
8.2. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİNDE VE İHTİSAS TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİNDE VERİLEN TESLİM VE HİZMETLER 612
8.3. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA BİLGİSAYAR VE DONANIMLARININ BEDELSİZ TESLİMLERİ İLE BUNLARA İLİŞKİN YAZILIM TESLİMİ VE HİZMETLERİ 613
8.4.KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN ÜYELERİNE KONUT TESLİMLERİ İLE KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİ 614
8.4.1. Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri 614
8.4.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması 615
8.4.3. Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması 616
8.5. BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİNE TAŞINMAZ VE İŞTİRAK HİSSESİ DEVRİ 616
8.6. ŞEHİR İÇİ ULAŞIM SİSTEMLERİ VE BUNLARA İLİŞKİN TESİSLERİN DEVİR VE TESLİMLERİ 617
8.7. TAŞINMAZLARIN SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR VE TESLİMİ İLE BU TAŞINMAZLARIN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DEVİR VE TESLİMLERİ 617
8.8. BELEDİYE VE İL ÖZEL İDARELERİNİN 27/1/2017 TARİHİNDEN ÖNCE YAPTIKLARI TAŞINMAZ SATIŞLARI 617
İSTİSNADAN VAZGEÇME

VIII. KISIM: GİDERLER – 1: TİCARİ KAZANÇLAR

GELİR VERGİ KANUNUNA GÖRE GİDERLER
1. TANIM VE KAPSAM 622
GELİR VERGİ KANUNUNA GÖRE GİDERLER
1. TİCARİ KAZANCIN ELDE EDİLMESİ VE İDAME ETTİRİLMESİ İÇİN YAPILAN GENEL GİDERLER 628
1.1. GENEL GİDER KAPSAMI 628
1.2. GENEL GİDERE İLİŞKİN KISITLAMA 630
1.2.1. Binek Otomobiller İlişkin Gider Kısıtlaması 630
1.2.2. Finansman Gideri Kısıtlaması 631
1.3. GENEL GİDER KAPSAMINDA GÖTÜRÜ GİDER UYGULAMASI 633
1.4. GENEL GİDER YÖNETİMİ 634
2. HİZMET ERBABINA YEDİRİLEN YEMEK BEDELİ 636
3. BARINMA GİDERLERİ 644
3.1. İŞYERİ VE İŞYERİ MÜŞTEMİLATINDA BARINMA 644
3.2. İŞYERİ DIŞINDA BARINMA 645
3.2.1. Konutun İşverence Kiralanıp Çalışana Tahsisi 646
3.2.2. Mülkiyeti İşverene Ait Olması 647
4. İŞLE İLGİLİ ZARAR-ZİYAN VE TAZMİNATLAR 649
5. SEYAHAT VE KONAKLAMA GİDERLERİ 654
6. TAŞIT GİDERLERİ 659
6.1. GENEL OLARAK TAŞITLARA İLİŞKİN GİDERLER 659
6.2. TAŞITLARA İLİŞKİN KISITLAMALAR 660
6.2.1. Gider Yönünde Kısıtlama 660
6.2.1.1. Cari Giderlere İlişkin Kısıtlama 660
6.2.1.2. Kira Giderlerine İlişkin Kısıtlama 662
6.2.1.3. İktisap Giderlerine İlişkin Kısıtlama 663
6.2.2. Amortisman Yönünde Kısıtlama 664
6.2.3. Motorlu Taşıtlar Vergisi ve KDV Yönünde Kısıtlama 667
7. AYNİ VERGİ, RESİM VE HARÇLAR 668
8. AMORTİSMANLAR 670
9. İŞVEREN SENDİKALARINA ÖDENEN AİDATLAR 672
10. GIDA BANKALARINA BAĞIŞLANAN MALLARIN MALİYET BEDELİ 673
10.1. KAPSAM 673
10.2. BAĞIŞI YAPANLARCA DÜZENLENECEK BELGE 674
10.3. DERNEK VE VAKIFLARCA DÜZENLENECEK BELGE 675
10.4. KAYIT DÜZENİ VE BEYANNAMELERDE GÖSTERİM 675
11. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNE ÜCRETLİLER ADINA ÖDENEN KATKI PAYLAR 676
12. İŞBAŞI EĞİTİM PROGRAMLARINDAN FAYDALANANLARA İŞVERENLERCE FİİLEN ÖDENEN TUTARLAR 679
DİĞER KANUNUNLAR GÖRE GİDERLER
1. VERGİ USUL KANUNUNA GÖRE GİDERLER 681
1.1. ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 681
1.2. DEĞERSİZ ALACAKLAR 682
1.3. VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 682
1.4. ÖZEL MALİYET BEDELİ 683
1.5. REESKONT GİDERLERİ 684
2. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNA GÖRE GİDERLER 685
3. 4447 SAYILI KANUNUNA GÖRE GİDERLER 686
4. 3100 SAYILI KANUNUNA GÖRE GİDERLER 687

VIII. KISIM: GİDERLER – 2: KURUM KAZANCI

KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE GİDERLER
KURUM VERGİ KANUNUNA GÖRE GİDERLER
1. TANIM VE KAPSAM 693
2. KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE İNDİRİLECEK GİDERLER 695
2.1. MENKUL KIYMET İHRAÇ GİDERLERİ 695
2.2. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ 696
2.3. GENEL KURUL TOPLANTILARI, BİRLEŞME, DEVİR, BÖLÜNME, FESİH VE TASFİYE GİDERLERİ 697
2.4. SERMAYESİ PAYLARA BÖLÜNMÜŞ KOMANDİT ŞİRKETLERDE KOMANDİTE ORTAĞIN KÂR PAYI 698
2.5. KATILIM BANKALARINCA ÖDENEN KAR PAYLARI 699
2.6. SİGORTA TEKNİK İHTİYATLARI 700
ÖZELLİK ARZ EDEN BAZI GİDERLER
1. ŞİRKET PERSONELLERİNE MAHKEME KARARINA GÖRE YAPILAN ÖDEMELER 701
2. ECRİMİSİL ÖDEMELERİ 704
3. ÖDENEN BAŞARI PRİMİNİN GİDER 705
4. GRUP İÇİ HİZMETLERE İLİŞKİN GİDERLER 707

IX. KISIM: İNDİRİMLER

GELİR VERGİ KANUNUNA GÖRE İNDİRİMLER
1. TANIM VE KAPSAM 711
2. GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK İNDİRİMLER 721
2.1. HAYAT / ŞAHIS SİGORTA PRİMLERİ 721
2. EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARI İNDİRİMİ 726
2.1. EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARI İNDİRİMİNİN KAPSAMI 726
2.2. EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARI İNDİRİMDEN YARARLANACAK KİŞİLER 728
2.3. EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMASI İNDİRİMİNDEN YARARLANILABİLMESİNİN ŞARTLARI 729
2.4. EĞİTİM VE SAĞLIK GİDERİNİN HESAPLANMASINDA KDV’NİN DURUMU 733
3. BAĞIŞ VE YARDIMLAR 735
3.1. BAĞIŞ VE YARDIM KAVRAMININ KAPSAMI 736
3.2. BAĞIŞ VE YARDIM İNDİRİMİNDE ŞARTLAR 738
3.2.1. Bağış ve Yardımın Belli Yerlere Yapılmış Olması 739
3.2.2. Bağış ve Yardımın Beyan Edilen Gelirin Belli Bir Kısmı İle Sınırlı Olması 739
3.2.2.1 Sınırlı İndirilecekler 739
3.2.2.2. Sınırsız İndirilecekler 740
3.2.3. Bağış ve Yardımın Belgelendirilmesi 744
3.2.4. Bağış ve Yardımlarda Katma Değer Vergisi 747
4. SPONSORLUK HARCAMALARI 748
5. BİREYSEL KATILIM YATIRIMCISI İNDİRİMİ 753
5.1. TANIM 753
5.2. BİREYSEL KATILIM YATIRIMCISI İNDİRİMİ 754
5.2.1. Kapsam 754
5.2.2. İndirimden Yararlanma Şartları 756
5.2.3. İndirim Dönemi, İndirime Esas Tutarın Hesaplanması ve İndirimin Sınırı 757
5.2.4. Şartların İhlal Edilmesi Durumunda Uygulama 758
5.2.5. Bireysel Katılım Yatırımcı Lisansı 760
5.2.5.1. Yüksek Gelir veya Servet Kriteri 761
5.2.5.2. Tecrübe Kriteri 761
6. ENGELLİ İNDİRİMİ 762
6.1 TANIM 762
6.2. ENGELLİ İNDİRİMİNDEN FAYDALANABİLECEKLER 765
6.3. ENGELLİ İNDİRİMİ UYGULAMASI 767
6.3.1. Ücretlilerde Uygulama Şekli 767
6.3.2. Diğerlerinde Uygulama Şekli 769
6.4. ENGELLİLİK İNDİRİMİ VE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ 770
7. GİRİŞİM SERMAYESİ FONU İNDİRİMİ 772
7.1. TANIM 772
7.2. İNDİRİM TUTARININ HESAPLANMASI 775
8. KORUMALI İŞYERİ İNDİRİMİ 778
8.1. TANIM 778
8.2. İNDİRİM UYGULAMASI 781
8.3. İŞVERENE YAPILACAK ÜCRET İADESİ 782
9. ARAŞTIRMA – GELİŞTİRME VE TASARIM İNDİRİMİ 783
10. DAR MÜKELLEFLERE SUNULAN HİZMETLERE İLİŞKİN İNDİRİM 784
10.1. TANIM 784
10.2. İNDİRİM KAPSAMINDAKİ HİZMETLER: 786
10.3. İNDİRİMDEN YARARLANMANIN ŞARTLARI 787
10.3.1.İndirimden Faydalanabilecek Şirketlerin Ana Sözleşmelerinde Yazılı Esas Faaliyet Konusu Arasında Söz Konusu Hizmetler Yer Almalıdır. 787
10.3.2. Hizmetin, Türkiye’den Münhasıran Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum İçin Yapılmış Olmalıdır. 787
10.3.3. Hizmetin Faturası Yurt Dışı Mukimi Kişi ve/veya Kurum Adına Düzenlenmelidir. 788
10.3.4.Sunulan Hizmetten Yurt Dışında Yararlanılmalıdır. 788
10.4. İNDİRİMİN UYGULANMASI 788
11. BASİT USULE TABİ MÜKELLEFLERE İNDİRİM 792
12. POSTA İDARESİ YA DA HIZLI KARGO TAŞIMACILIĞI ARACILIĞIYLA MAL İHRACATI İNDİRİM 792
12.1. İNDİRİMİN KAPSAMI 792
12.2. İNDİRİMDEN YARARLANABİLECEK MÜKELLEFLER VE YARARLANMA ŞARTLARI 793
13. ZARARLARININ İNDİRİLMESİ 796
13.1. AYNI TAKVİM YILINDAKİ ZARARLARIN İNDİRİLMESİ 796
13.2. GEÇMİŞ YIL ZARARLARI 797
KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE İNDİRİMLER
1. TANIM VE KAPSAM 799
2. KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK İNDİRİMLER 809
2.1. ZARARLAR 809
2.1.1. Geçmiş Yıl Zararların Mahsubu 810
2.1.2. Devir ve bölünme durumunda zarar mahsubu 811
2.1.3. Yurt Dışı Zararların Mahsubu 812
2.1.3.1. Yurt Dışı Zararlarının İndirilmesinin Şartları 812
2.1.3.2. Yurt Dışı Zararların Tevsiki 813
2.1.3.3. Denetim Yaptırma Zorunluluğu 814
2.1.4. Mükelleflerin Rızaen Kar Beyan Etmesi Durumunda Zarar Mahsubu 815
2. BAĞIŞ VE YARDIMLAR 815
2.1. BAĞIŞ VE YARDIMLAR YAPILACAK KURUMLAR 815
2.2. YAPILACAK BAĞIŞIN SINIRI 816
2.2.1. Kurum Kazancının %5’i İle Sınırlı Bağış Ve Yardımlar 816
2.2.2 Kurum Kazancının %5 İle Sınırlı Olmayan Bağış Ve Yardımlar 819
2.2.2.1 Eğitim, Sağlık ve Sosyal Bağış Yardımlar 819
2.2.2.2. Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardımlar 824
2.2.2.3. Doğal Afetlere İlişkin Bağış ve Yardımlar 827
2.2.2.4. Türkiye Kızılay Derneğine Ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Yapılan Bağış veya Yardımlar 827
2.2.2.5. Yükseköğretim Kurumlarına Yapılacak Bağış Ve Yardımlar 828
2.2.2.6. Cami ve Kur’an Kursu Yapımı İçin Kurulmuş Dernek ve Vakıflara Yapılan Bağış ve Yardımlar 828
3. SPONSORLUK HARCAMALARI 830
4. GİRİŞİM SERMAYESİ FONU 835
5. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) HARCAMALARI 841
5.1. AMAÇ VE KAPSAM 841
5.2. AR-GE İNDİRİMİNİN UYGULANMASI 845
5.3. AKTİFLEŞTİRİLEN KIYMETLERİN DEVRİ 846
5.4. AR-GE HARCAMALARININ KAYITLARDA İZLENMESİ 847
5.5. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORU 848
6. TÜRKİYE’DEN YURTDIŞI MUKİMİ KİŞİ VE KURUMLARA VERİLEN HİZMETLER 850
6.1. TANIM 850
6.2. İNDİRİM KAPSAMINDAKİ HİZMETLER 850
6.3. İNDİRİMDEN FAYDALANMA ŞARTLARI 852
6.3.1. Sözkonusu Hizmetler İndirimden Faydalanabilecek Şirketlerin Ana Sözleşmelerinde Yazılı Esas Faaliyet Konusu Oluşturmalıdır. 852
6.3.2. Hizmetin, Türkiye’den Münhasıran Yurt Dışı Mukimi Kişi Ve/Veya Kurum İçin Yapılmış Olmalıdır. 853
6.3.3. Faturanın Yurt Dışı Mukimi Kişi Ve/Veya Kurum Adına Düzenlenmelidir. 853
6.3.4. Türkiye’den Verilen, Mimarlık, Mühendislik, Tasarım, Yazılım, Tıbbi Raporlama, Muhasebe Kaydı Tutma, Çağrı Merkezi Ve Veri Saklama Hizmetlerinden Yurt Dışında Yararlanılmalıdır. 854
6.3.5. İlgili Bakanlığın İzin ve Denetimine Tabi Olarak Türkiye’de Yerleşmiş Olmayan Kişilere Verilen Eğitim Ve Sağlık Hizmetlerinin Yararlanıcısının yurt Dışında Olmalıdır. 854
6.4. HİZMETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANCIN TESPİTİ 854
6.5. KAZANÇLARIN KAYITLARDA İZLENMESİ 855
6.6. EĞİTİM VE SAĞLIK HİZMETLERİNE İLİŞKİN BİLDİRİM VE BELGELER 856
6.7. ESAS FAALİYET KONUSU DIŞINDAKİ GELİRLER 857
7. KORUNMALI İŞYERİ İNDİRİMİ 857
8. ÖZKAYNAKLARLA FİNANSMAN TEŞVİKİ 859

X. KISIM: İNDİRİMLİ VERGİ – VERGİ İNDİRİMİ VE TEŞVİKLER

İNDİRİMLİ VERGİSİ UYGULAMASI
1. TANIM VE KAPSAM 862
2. DEVLET KATKISI ALACAK YATIRIM TÜRLERİ 865
3. İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMASINDA BAZI KAVRAMLARI 867
3.1. YATIRIM KATKI TUTARI 867
3.2. YATIRIM KATKI ORANI 868
3.3. VERGİ İNDİRİMİ ORANI 870
3.4. YATIRIM DÖNEMİ ve İŞLETME DÖNEMİ 871
3.5. TEŞVİK BELGESİ 871
4. İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMASINDA KAZANÇ KAVRAMI 872
4.1. TEVSİ YATIRIMLARDA KAZANÇ KAVRAMI 872
4.2. KAZANCIN TESPİTİNDE GENEL GİDER DAĞITIMI 874
4.3. MALİ KAZANÇ TİCARİ KAZANÇTAN DÜŞÜK OLMASI 875
5. İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMASI 877
5.1. YATIRIM DÖNEMİNDE İNDİRİMLİ VERGİ 880
5.1.1. Genel Açıklama 880
5.1.2. Uygulama Şartları 881
5.1.3. Yatırım Döneminin Başlangıcı ve Bitişi 882
5.1.4. Yatırım Dönemi İndirim Vergi Uygulaması 883
5.2. İŞLETME DÖNEMİNDE İNDİRİMLİ VERGİ 888
5.3. 2020 İLÂ 2022 YILLARINDA İNDİRİMLİ VERGİSİ UYGULAMASI 889
6. İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMASI ÖZEL DURUMLAR 890
7. GENEL UYGULAMA ÖRNEĞİ 893
VERGİYE UYUMLU MÜKELLEFLERE VERGİ İNDİRİMİ UYGULAMASI
1. TANIM 898
2. VERGİ İNDİRİMİNDE YARARLANABİLECEKLER VE YARARLANMA ŞARTLARI 900
3. ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR 902
3.1. BEYANNAMELERİNİN KANUNİ SÜRESİ İÇERİSİNDE VERİLMİŞ VE TAHAKKUK EDEN VERGİLERİN ÖDENMİŞ OLMASI 902
3.2. BEYANA TABİ VERGİ TÜRLERİ İTİBARIYLA İKMALEN, RE’SEN VEYA İDARECE YAPILMIŞ BİR TARHİYAT BULUNMAMASI 904
3.3. BEYANNAMENİN VERİLDİĞİ TARİH İTİBARIYLA VERGİ ASLINA (VERGİ CEZALARI VE FER’İ ALACAKLAR DÂHİL) İLİŞKİN VADESİ GEÇMİŞ BORCUNUN BULUNMAMASI 906
3.4. VERGİ USUL KANUNUNUN 359. MADDESİNDE SAYILAN FİİLLERİN İŞLENMEMİŞ OLMASI 907
3.5. İNDİRİLECEK TUTARIN ÖDENMESİ GEREKEN VERGİDEN FAZLA OLMASI 908
4. VERGİ İNDİRİMİNİN UYGULAMA ŞEKLİ 909
YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI
1. TANIM VE GELİŞİMİ 912
2.TEŞVİK SİSTEMİN AMAÇLARI 916
3. YATIRIM TEŞVİK BELGESİ VE KAPSAMI 917
4. YATIRIM TEŞVİK UNSURLARI 919
5. DEĞERLENDİRME 923

XI. KISIM: AR-GE TEŞVİKLERİ

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRMENİN TANIMI ÖNEMİ
4691 SAYILI TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNU İLE SAĞLANAN DESTEKLER
1. TEMEL BİLGİ 932
2. SAĞLANAN TEŞVİKLER 933
2.1. GELİR VERGİSİ AVANTAJI 933
2.1.1. Gelir Vergisi İstisnası 933
2.1.2. Gelir Vergisi Stopajı Teşviki 933
2.2. KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 936
2.3. KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI 938
2.4. GÜMRÜK VERGİSİ İSTİSNASI 938
2.5. DAMGA VERGİSİ VE HARÇ İSTİSNASI 939
2.6. SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 940
2.7. GİRİŞİM SERMAYESİ DESTEĞİ 941
2.8. STAJYER VE DOKTORA ÖĞRENCİSİ PERSONELİ İSTİHDAM DESTEK 942
2.9. SINAİ MÜLKİYET HAKLARINDA İSTİSNA 943
5746 ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE TASARIM FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUNU İLE SAĞLANAN DESTEKLER
1. TEMEL BİLGİ 944
2. SAĞLANAN TEŞVİKLER 945
2.1. AR-GE VE TASARIM İNDİRİMİ 945
2.2. GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİKİ 948
2.2.1. KAPSAM 948
2.2.2. NET ÜCRETİN HESAPLANMASI 953
2.2.3. STOPAJ TEŞVİKİ HESAPLANMASI 955
2.3. SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 957
2.4. GÜMRÜK VERGİSİ İSTİSNASI 958
2.5. DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI 958
2.6. TEKNOGİRİŞİM SERMAYESİ DESTEĞİ 959
2.7. GİRİŞİM SERMAYESİ DESTEĞİ 964
2.8. SİPARİŞE DAYALI AR-GE VE TASARIM FAALİYETLERİ DESTEĞİ 965
2.9. DESTEKLENECEK PROGRAM TEŞVİKİ 966

XII. KISIM: KURUMLARDA DEVİR VE BÖLÜNME

VERGİ PLANLAMASINDA DEVİR VE BÖLÜNME
KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE DEVİR İŞLEMLERİ
1. TANIM VE KAPSAM 971
2. DEVİR ŞARTLARI 973
TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE BÖLÜNME İŞLEMLERİ
1. TANIM 975
2. TÜRK TİCARET KANUNU’NA GÖRE BÖLÜNME İŞLEMLERİNDE SÜREÇ İŞLEYİŞİ 976
2.1. GENEL HÜKÜMLER 976
2.1.1. Bölünmeye İlişkin İlkeler 976
2.1.2. Geçerli Bölünmeler 976
2.2. BÖLÜNMENİN UYGULANMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLER 978
2.2.2. Sermayenin Azaltılması 978
2.2.3. Sermaye Artırımı 979
2.2.3. Yeni Kuruluş 980
2.2.3. Ara Bilanço 983
3. BÖLÜNME BELGELERİNİ İNCELEME HAKKI 984
3.1. BÖLÜNME SÖZLEŞMESİ VE BÖLÜNME PLANI 984
3.2. BÖLÜNMENİN DIŞINDA KALAN MALVARLIĞI 986
3.3. BÖLÜNME RAPORU 986
4. BÖLÜNME KARARI 988
5. BÖLÜNMEYE KATILAN ŞİRKET VE ORTAKLARININ SORUMLULUKLARI 990
6. TİCARET SİCİLİNE TESCİL VE GEÇERLİLİK 991
BÖLÜNME TÜRLERİ
1. KISMİ BÖLÜNME 992
1.1. TANIM VE KAPSAM 992
1.2. KISMİ BÖLÜNME ŞEKİLLERİ 993
1.2.1. Üretim ve Hizmet İşletmelerinin Ayni Sermaye Olarak Konulması 994
1.2.2. İştirak Hisselerinin Ortaklara Verilmesi 995
2. TAM BÖLÜNME 996
3. HİSSE DEĞİŞİMİ 997
DEVİR, BÖLÜNME VE HİSSE DEĞİŞİMİNE İLİŞKİN VERGİSEL TEŞVİKLER
1. GELİR VERGİSİ KANUNUNCA SAĞLANAN AVANTAJLAR 999
2. KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNCA SAĞLANAN AVANTAJLAR 1000
2.1. KURUMLAR VERGİ KANUNUNCA SAĞLANAN İSTİSNALAR 1000
2.1.1. Devir Halinde Vergilendirme ve Beyan 1001
2.1.2. Bölünme Halinde Vergilendirme ve Beyan 1003
2.1.2.1. Kısmi Bölünme 1003
2.1.2.2. Tam Bölünme 1003
2.2. ZARAR İNDİRİMİ VE GİDER YAZILMASI 1005
3. KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI 1007
4. TAPU HARCI İSTİSNASI 1008
5. DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI 1009
KISMİ BÖLÜNMEYE İLİŞKİN EVRAK VE RAPOR ÖRNEKLERİ
1. KISMİ BÖLÜNMEDE MÜDÜRLÜĞE VERİLECEK BELGELER 1011
1.1. BÖLÜNECEK ŞİRKET TARAFINDAN 1011
1.2. BÖLÜNMEYE KATILAN DİĞER ŞİRKETLER TARAFINDAN 1012
2. KISMİ BÖLÜNME SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ 1014
3. SERMAYE AZALTIMINA YMM / SMMM RAPORU ÖRNEĞİ 1017
4. ALACAKLILARIN ALACAKLARININ TEHLİKEYE DÜŞMEDİĞİNE İLİŞKİN YMM RAPORU ÖRNEĞİ 1022
5. KOBİ TANIMINA UYGUN İŞLETME ÖLÇÜTÜNÜN TESPİTİNE İLİŞKİN YMM RAPORU ÖRNEĞİ 1024
6. GENEL KURUL TUTANAK ÖRNEĞİ 1027
7. İLAN METNİ ÖRNEĞİ 1029
8. TİCARET SİCİL MÜDÜRLÜĞÜNE BEYAN ÖRNEĞİ 1031

XIII. KISIM: ULUSLARARASI VERGİ PLANLAMASI

ULUSLARARASI VERGİ PLANLAMASI TANIMI VE KAPSAMI
1. TANIM 1033
2. KAPSAM 1035
3. ULUSLARARASI VERGİ PLANLAMASININ AŞAMALARI 1035
ULUSLARARASI VERGİ PLANLAMASI ARAÇLARI
1. ULUSLARARASI TRANSFER FİYATLANDIRMASI 1037
1.1. GİRİŞ 1037
1.2. TANIM 1039
1.3. VERGİ MEVZUATINA GÖRE TRANSFER FİYATLANDIRMASI 1041
1.3.1. Tanım 1041
1.3.2. Yöntem 1042
1.4. TRANSFER FİYATLANDIRMASI İLE ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI 1044
2. TRANSFER FİYATLANDIRMANIN AMAÇLARI 1046
3. TRANSFER FİYATLANDIRMA UYUŞMAZLIKLARINDAN KAÇINMA YÖNTEMLERİ 1048
3.1. PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMALARI 1048
3.2. KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜ VE KARŞI DÜZELTMELER 1049
3.3. EŞ ZAMANLI VERGİ İNCELEMELERİ 1050
3.4. GÜVENLİ SIĞINAKLAR 1051
3.5. TAHKİM 1052
ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI
1. GİRİŞ 1053
2. TANIM 1054
2.1. ÇİFTE VERGİ 1054
2.2. ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI 1055
3. ULUSLARARASI HUKUK İLKELERİ ÇERÇEVESİNDE VERGİLENDİRME YETKİSİ 1057
4. ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMASI MODELLERİ 1060
4.1. EKONOMİK KALKINMA VE İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (OECD) MODELİ 1060
4.2. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) MODELİ 1061
4.3. TÜRKİYE’NİN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI 1063
VERGİ CENNETLERİ
1. GİRİŞ 1064
2. TANIM 1065
3. UNSURLARI 1067
4. TÜRLERİ 1069
4.1. ÜRETİCİ VERGİ CENNETİ 1069
4.2. GELENEKSEL VERGİ CENNETİ 1069
4.3. VERGİ ANLAŞMASI CENNETİ 1070
4.4. İMTİYAZLAR VERGİ CENNETİ 1071
5. VERGİ CENNETİ ÜLKELERİ LİSTESİ 1071
6. VERGİ CENNETİNİN DOĞURDUĞU SONUÇLAR 1072
DİJİTAL EKONOMİ
1. GİRİŞ 1075
2. DİJİTAL DÖNÜŞÜM 1077
3. DİJİTAL EKONOMİ 1078
4. DİJİTAL EKONOMİ VE İŞYERİ KAVRAMI 1080
5. DİJİTAL EKONOMİ VE VERGİLEME SORUNU 1081
5.1. DİJİTAL EKONOMİ YARATTIĞI VERGİ SORUNLARI 1081
5.2. BEPS EYLEM PLANI 1083
YER SEÇİMİ VE YERLEŞİM YERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ
1. GİRİŞ 1087
2. YERLEŞİM YERİNİN BELİRLENMESİ 1089
KAYNAKÇA

 

TOPLAM 1.109 SAYFA

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-planlama-rehberi.html/feed 0 Vergi Dava Rehberi https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-dava-rehberi.html https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-dava-rehberi.html#comments Fri, 01 Sep 2017 08:49:12 +0000 muhasebe_admin http://www.muhasebekitaplari.com/?p=917

Prof. Dr. Mehmet yüce tarafından hazırlanan Vergi Dava Rehberi, vergi hukuku alanında idarece tesis edilmiş olan vergisel işlemlere ilişkin ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargısal yoldan çözümünün bağımsız ve tarafsız mahkemelerce karara bağlanabilmesi için usulüne uygun bir davanın açılmış olması gerekir. Vergi Dava Rehberi, temel alt yapısı daha önce yayınlanmış olan “vergi yargılama hukuku” üzerinde kurulmuş olan bu çalışmada usulüne uygun bir davanın nasıl açıldığı ve dava sürecinin nasıl işlediği örnek uygulamalarla ele alınmış. Özellikle uygulamacılar için hazırlanan Vergi Dava Rehberi, bu alanda yol gösterici bir kitap olması hedeflenmiştir. Vergi Dava Rehberi, Birinci Bölüm, Türk Yargı Sistemi; İkinci Bölüm,Vergi Yargısı; Üçüncü Bölüm,Vergi Uyuşmazlıklarının Barışçıl Yollarla Çözümü; Dördüncü Bölüm,Vergi Yargısının Konusu Ve Yargısal Denetim; Beşinci Bölüm,Vergi Yargılama Usulü; Altıncı Bölüm, Davadaki Özel Durumlar; Yedinci Bölüm,Yargı Kararlarına Karşı Başvuru Yolları; Sekizinci Bölüm,Vergi Yargılamasında Süreler; Dokuzuncu Bölüm,Vergi Yargılamasında İspat Ve Delil; Onuncu Bölüm, Sahte Veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge; Onbirinci Bölüm, Dava Sürecine İlişkin Örnek Olaylar’dan oluşan kitap detaylı dilekçe örneklerine yer verilerek vergi dava konularında aydınlatmaya yardımcı bir kitaptır.

I

ÖNSÖZ

Başta devlet olmak üzere devredilmiş yetkilere sahip kamu tüzel kişileri vasıfları gereğinci yüklendikleri; mali, sosyal ve ekonomik nitelikteki işlevlerini yerine getirmek üzere birtakım faaliyette bulunmaktadır. Bu faaliyetlerin finansmanı sağlamak için de özel ekonomiden bazı kaynakların kaynakların kamu ekonomisine aktarılması zorunlulu­ğu ortaya çıkmaktadır, işte devlet ya da devredilmiş yetkilere sahip diğer kamu tüzel kişilerin, kamusal mal ile hizmet üretimi ve sunumu için ihtiyaç duyulan finansmanı sağ­lamak üzere anayasal sınırlar içerisinde başvurduğu ve değerlendirdiği çeşitli kaynaklar­dan elde ettiği gelirlerin tümüne kamu gelirleri denir. Günümüzde kamu gelirlerinin önemli bir kısmını vergiler oluşturmaktadır.

 

Anayasa’nın 73. maddesine göre, herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Anayasının bu hükmü gereğince herkes soyut anlamda vergi mükellefidir. Ancak somut anlamda bir mükellefiyetten söz edebilmek için bu mükellefiyeti zorunlu hale getiren bir vergi yasasının çıkarılmış, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmiş ve idarece vergilendirme işleminin tesis edilmiş olması geremektedir. İşte vergileme süreci diye adlandırdığımız bu süreç verginin tarhıyla başlar ve verginin tahsi­liyle sona erer. Sonuç olarak tarh işlemi de tahsil işlemi de idari birer işlemdir.

 

Anayasa’nın 125. maddesine göre, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Dolayısıyla vergi yargısına konu olacak işlemin idari bir işlem olması gerekir, idari işlemler, bir hukuki sonuç doğurmak ya da doğmuş bir hukuki sonucu be­lirtmek için idare tarafından yapılan tek taraflı, icrai ve yürütülmesi zorunlu irade açıkla­maları ve işlemleridir. O halde idarenin kişilerin hak alanında değişiklik meydana getiren her türlü irade açıklamaları idari işlem olarak değerlendirilir.

 

Vergi hukuku alanında idarece tesis edilmiş olan vergisel işlemlere ilişkin ortaya çı­kan uyuşmazlıkların yargısal yoldan çözümünün bağımsız ve tarafsız mahkemelerce karara bağlanabilmesi için usulüne uygun bir davanın açılmış olması gerekir. Temel alt yapısı daha önce yayınlanmış olan “Vergi Yargılama Hukuku” üzerinde kurulmuş olan bu çalışmada usulüne uygun bir davanın nasıl açıldığı ve dava sürecinin nasıl işlediği örnek uygulamalarla ele alınmış, çalışmanın özellikle uygulamacılar için rehber bir kitap olması hedeflenmiştir.

 

Burada gerek beşeri yaşamımda gerekse akademik yaşamımda maddi ve manevi emekleri olan tüm emektarlara teşekkür etmeyi borç bilirim. Bu çerçevde yetişmemde emekleri olan kıymettar hocalarıma, hiçbir zaman haklarını ödeyemeyeceğim annem ve babama, çeşitli konularda görüşlerinden yararlandığım meslektaşlarıma, benden deste­ğini hiçbir zaman esirgemeyen ağabeyim Cüneyt YÜCE’ye, özverili eşime ve çocukları­ma, bu çalışmayı titizlikle cümle cümle okuyup yazım hatalarını düzelten manevi kızım ve Asistanım Ezel ALTUNAY’a, her zaman yardımıma koşan Araştırma Görevlisi Feride BAKAR ve Araştırma Görevlisi Fulya MERCİMEK’e ve kitabın yazılması ve yenilenmesi sırasında görüşlerinden istifade ettiğim hocalarım Prof. Dr. Mehmet PALAMUT, Prof. Dr. Doğan ŞENYÜZ ile kıymetli meslektaşım Doç. Dr. Adnan GERÇEK’e, birçok konuda görüş alışverişinde bulunduğum kıymetli dostum idari Hakim Osman SARIASLAN’a, bu çalışmayı yapmam için teşvikte bulunan SMMM Ersan ÖZER’e, aile ortamı sıcaklığıyla bizi daima bağrına basan mensubu olduğum Bursa Serbest Muhasebeci ve Mali Müşa­virler Odası’nın tüm değerleri üyelerine, kendilerine ders anlatmaktan zevk aldığım ve başarılarıyla övündüğün Türkiye’nin geleceğini inşa edecek tüm vefadar öğrencilerime teşekkülerimi arz ederim.

 

Kitabın baskısını gerçekleştiren Ekin Kitabevi sahibi Sn. Mehmet OYMAK ve kita-bevi çalışanlarına teşekkür ederiz.

Kitabın başta öğrencilerim olmak üzere, meslek mensuplarına ve vergi yargısı ala­nında çalışan hukukçulara faydalı olmasını dilerim.

 

Prof. Dr. Mehmet YÜCE

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK YARGI SİSTEMİ

I. YARGI KAVRAMI…………………………………………………………………………………………………………….. 1

II.  YARGI ORGANI: MAHKEME……………………………………………………………………………………………… 2

A.  MAHKEME KAVRAMI…………………………………………………………………………………………………. 2

B.  MAHKEMELERİN TASNİFİ………………………………………………………………………………………….. 4

1. Yargı Sistemi içerisindeki Mahkemeler………………………………………………………………………. 4

a. Yüksek Mahkeme…………………………………………………………………………………………….. 4

b. ilk Derece ve Aynı Zamanda Yüksek Mahkeme……………………………………………………….. 5

c. ilk Derece ya da Hüküm Mahkemeleri…………………………………………………………………… 5

2. Görmeyi Üstlenmiş Oldukları Uyuşmazlığın Niteliğine Göre Mahkemeler………………………….. 5

a. Genel Mahkemeler…………………………………………………………………………………………… 5

b. Özel Mahkemeler……………………………………………………………………………………………… 6

3. Kuruluş ve Çalışma Biçimlerine Göre Mahkemeler………………………………………………………. 6

a. Tek Hakimli Mahkemeler……………………………………………………………………………………. 6

b. Çok Hakimli Mahkemeler…………………………………………………………………………………… 6

III. YARGI FONKSİYONU………………………………………………………………………………………………………. 7

A.  MADDİ KRİTER………………………………………………………………………………………………………… 8

B. ŞEKLİ (ORGANİK) KRİTER…………………………………………………………………………………………. 9

IV.  TÜRKİYE’DE YARGI SİSTEMİ         11

A. YARGI KOLLARI………………………………………………………………………………………………………. 11

1. Anayasa Yargısı…………………………………………………………………………………………………… 13

a. Kavramsal Çerçeve…………………………………………………………………………………………. 18

b. Denetim Türleri………………………………………………………………………………………………. 19

c.  Bireysel Başvuru Yolu………………………………………………………………………………………. 26

d Vergi Kanunlarının Anayasaya Uygunluk Denetimi………………………………………………….. 48

2. Adli Yargı………… ………………………………………………………………………………………………… 49

a. Adli Yargının Özellikleri………………………………………………………………………………. 49

b. Adli Yargıda Mahkemeler………………………………………………………………………………….. 50

3. idari Yargı…………………………………………………………………………………………………………… 57

a.  idari Yargının Görev Alanı………………………………………………………………………………….. 57

b.  idari Yargı Yerleri……………………………………………………………………………………….. 59

  1. Askeri idari Yargı………………………………………………………………………………………………….. 87
  2. Askeri Ceza Yargısı………………………………………………………………………………………………. 89

a. ilk Derece Mahkemeleri……………………………………………………………………………………. 89

b. Üst Derece Mahkemesi: Askeri Yargıtay………………………………………………………………. 90

  1. Uyuşmazlık Yargısı…………………………………………………………………………………………. 91
  2. Seçim Yargısı……………………………………………………………………………………………………… 92

V. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ…………………………………………………………………………… 94

A.  KAVRAMSAL ÇERÇEVE…………………………………………………………………………………………… 94

B. MAHKEMENİN GÖREV KAPSAMI………………………………………………………………………………. 95

C. BAŞVURU YOLLARI………………………………………………………………………………………………… 97

1. Başvuru Hakkına Sahip Olanlar……………………………………………………………………………… 97

a.  Devlet Başvurusu…………………………………………………………………………………………… 97

b.  Bireysel Başvuru…………………………………………………………………………………………….. 97

  1. Başvuru Şartları…………………………………………………………………………………………………… 98
  2. Başvuru Süreci…………………………………………………………………………………………………… 99

D. YARGILAMA SÜRECİ……………………………………………………………………………………………… 108

E. AİHM KARARININ İDARİ YARGIYA ETKİSİ…………………………………………………………………… 108

F.  VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA AVRUPA İNSAN HAKLARİ MAHKEMESİ………………………….. 115

VI.  YARGILAMAYA İLİŞKİN ANA İLKELER…………………………………………………………………………… 117

A.  HUKUK ÖNÜNDE EŞİTLİK İLKESİ…………………………………………………………………………… 118

B.  TARAFLARIN EŞİTLİĞİ İLKESİ…………………………………………………………………………………. 120

C. ÇELİŞMELİ YARGI İLKESİ……………………………………………………………………………………….. 121

D. YARGI BAĞIMSIZLIĞI İLKESİ……………………………………………………………………………………. 121

E.  HÂKİMLİK TEMİNATI………………………………………………………………………………………………. 123

F.  DOĞAL (KANUNÎ, OLAĞAN) HÂKİM İLKESİ………………………………………………………………… 125

G. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞI İLKESİ………………………………………………………………………………… 147

H. DURUŞMALARIN AÇIK (ALENİ) OLMASI……………………………………………………………………. 150

I. ADİL (DÜRÜST) YARGILANMA (İŞLEM) İLKESİ……………………………………………………………… 152

i. USUL EKONOMİSİ İLKESİ………………………………………………………………………………………… 154

K. ÖLÇÜLÜLÜK DENETİMİ İLKESİ………………………………………………………………………………. 155

L. KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI İLKESİ………………………………………………………………… 156

M. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNDA YER ALAN İLKELER……………………………………… 157

İKİNCİ BÖLÜM

VERGİ YARGISI

I. VERGİ YARGISININ KAVRAMI, KAPSAMI VE İŞLEVİ…………………………………………………………….. 193

A.  VERGİ YARGISI KAVRAMI……………………………………………………………………………………….. 193

B. VERGİ YARGISININ KAPSAMI………………………………………………………………………………….. 195

C. VERGİ YARGISININ İŞLEVLERİ………………………………………………………………………………… 196

  1. Çıkarlar Dengesini Koruma işlevi………………………………………………………………………….. 197
  2. Uyuşmazlıkları Sona Erdirme işlevi……………………………………………………………………….. 198
  3. İçtihat Yaratma işlevi…………………………………………………………………………………….. 199
  4. Hukuki Güvenlik Sağlama işlevi……………………………………………………………………………. 200
  5. Yargısal Denetimi Sağlama işlevi…………………………………………………………………………. 204
  6. Vergi Adaleti Sağlama işlevi…………………………………………………………………………. 204

D.  İDARİ YARGILAMA USULÜ İLKELERİ………………………………………………………………………… 205

  1. Yazılılık İlkesi……………………………………………………………………………………………………… 205
  2. Re’sen Araştırma ilkesi……………………………………………………………………………………….. 206
  1. Toplu Yargılama Usulü İlkesi……………………………………………………………………….. 207
  2. Delil Serbestisi ilkesi……………………………………………………………………………………. 207
  3. Kıyas Yasağı ilkesi………………………………………………………………………………………… 208
  4. Ekonomik Yaklaşım ilkesi……………………………………………………………………………………. 209
  5. Kamuya Yararlılık ilkesi………………………………………………………………………………………… 211
  6. Yerindelik Denetimi Yasağı ilkesi…………………………………………………………………………… 211
  7. idarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Karar Verilmemesi ilkesi…………………………… 213
  1. İdari işlem ve Eylem Niteliğinde Karar Verilmemesi ilkesi…………………………………………. 215
  2. Hâkimin Hukuk Yaratma Yetkisinin Bulunmaması ilkesi………………………………………….. 216

E.  VERGİ YARGI SİSTEMLERİ……………………………………………………………………………………… 218

F.  TÜRKİYE’DE VERGİ YARGISI GELİŞİMİ……………………………………………………………………… 219

  1. Cumhuriyet Öncesi Dönem…………………………………………………………………………………. 219
  2. Cumhuriyet Dönemi…………………………………………………………………………………………… 221

a.  1982 Öncesi Dönem…………………………………………………………………………………….. 221

b.  1982 Sonrası Dönem……………………………………………………………………………………. 222

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ BARIŞÇIL YOLLARLA ÇÖZÜMÜ

  1. VERGİ UYUŞMAZLIĞI KAVRAMI……………………………………………………………………………………… 227
  2. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜM YOLLARI………………………………………… 229

A.  UZLAŞMA…………………………………………………………………………………………………………….. 229

  1. Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………… 229
  2. Uzlaşma Türleri………………………………………………………………………………………………… 231

a. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma………………………………………………………………………………… 231

b. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma……………………………………………………………………………….. 236

B.  CEZALARDA İNDİRİM…………………………………………………………………………………………….. 243

  1. Cezalarda indirim Müessesesinin Nitelik ve Kapsamı……………………………………………….. 243
  2. Cezalarda indirimden Yararlanmanın Şartları…………………………………………………………… 243
  3. Cezalarda indirim ve Uzlaşma……………………………………………………………………………… 244

C.  HATALARIN DÜZELTİLMESİ……………………………………………………………………………………. 246

  1. Vergi Hatası Kavramı ve Mahiyet……………………………………………………………………………. 246
  2. Hata Düzeltme Kapsamı…………………………………………………………………………………….. 247
  3. Vergi Hatalarının Çeşitlen…………………………………………………………………………….. 248

a. Hesap Hataları……………………………………………………………………………………………… 248

b. Vergilendirme Hataları……………………………………………………………………………………. 249

4. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi………………………………………………………………………. 249

D.  ÜST MAKAMLARA BAŞVURU………………………………………………………………………………….. 251

  1. Mahiyet ve Kapsam……………………………………………………………………………………………. 251
  2. Talep Şekli ve Süresi………………………………………………………………………………………….. 252
  3. Üst Makama Başvuru Şartları………………………………………………………………………………. 252
  4. Üst Makama Başvurunun Sonuçlan……………………………………………………………………… 253

E. PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMASI…………………………………………………………………………. 253

  1. Tanım……………………………………………………………………………………………………………… 253
  2. Kapsamı ve Başvurabilecek Kişiler……………………………………………………………………….. 254
  3. Peşin Fiyat Anlaşmasında Süreç………………………………………………………………………….. 255
  4. Gümrüklerde Kıymet Tespiti………………………………………………………………………………… 256

III.  GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARI İÇİN İDARİ YOLLAR…………………………………………………………….. 259

A.  İTİRAZ YOLU………………………………………………………………………………………………………… 259

B. CEZALARDA İNDİRİM……………………………………………………………………………………………. 268

C. UZLAŞMA……………………………………………………………………………………………………………. 268

  1. Tanım…………………………………………………………………………………………………………….. 269
  2. Kapsam…………………………………………………………………………………………………………. 269
  3. Başvuru Şartları………………………………………………………………………………………………… 270
  4. Uzlaşma Süreci ve Sonuç…………………………………………………………………………………… 270

a.  Uzlaşma Sağlanması……………………………………………………………………………………. 270

b.  Uzlaşma Sağlanamaması…………………………………………………………………………….. 270

IV. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMLENMESİNDE KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU.. 291

A.  TANIM…………………………………………………………………………………………………………………. 291

B. YASAL DAYANAK…………………………………………………………………………………………………… 291

C. BAŞVURU USULÜ………………………………………………………………………………………………… 292

D. BAŞVURU VE YARGILAMA SÜRECİ…………………………………………………………………………. 294

E. VERGİ UYUŞMAZLIKLARI AÇISINDAN KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU…………………………… 297

                                      DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

VERGİ YARGISININ KONUSU VE YARGISAL DENETİM

I. VERGİ YARGISININ KONUSU………………………………………………………………………………………….. 311

A. İDARİ İŞLEMLER……………………………………………………………………………………………………. 311

  1. Tanım, Kavram ve Unsurları…………………………………………………………………………………. 311
  2. İdari işlemlerin Türleri………………………………………………………………………………………….. 313

a.  Tek Yanlı İdari İşlemler……………………………………………………………………………………. 315

b.  iki Yanlı idari işlemler………………………………………………………………………………. 317

3.  idari işlemin Özellikleri…………………………………………………………………………………. 317

a. Tek Yanlılık ve İcrai Nitelikte Olması……………………………………………………………………. 318

b. Re’sen icra Edilebilirlik Niteliğe Haiz Olması………………………………………………………… 319

c.  Hukuka Uygunluk Karinesinden Yararlanması……………………………………………………. 319

d. İşlemin İdari Makam ya da Makamlarca Yapılmış Olması……………………………………… 320

e. Yargısal Denetime Tabi Olması……………………………………………………………………….. 320

4.  İdari işlemlerin Unsurları……………………………………………………………………………… 320

a. Yetki…………………………………………………………………………………………………………… 321

b. Şekil…………………………………………………………………………………………………………… 323

c.  Sebep………………………………………………………………………………………………………… 325

d. Konu………………………………………………………………………………………………………….. 327

e. Amaç…………………………………………………………………………………………………………. 329

B. İDARİ YAPTIRIMLAR……………………………………………………………………………………………….. 330

  1. Tanım ve Kavram………………………………………………………………………………………………. 331
  2. İdari Yaptırım Türleri……………………………………………………………………………………… 332

a.  idari Mali Yaptırımlar………………………………………………………………………………… 333

b.  Bireysel idari Yaptırımlar………………………………………………………………………….. 334

  1. idari Yaptırımların Özellikleri…………………………………………………………………………. 335
  2. İdari Yaptırım Kararı Verme Yetkisi…………………………………………………………………………. 336

II. YARGISAL DENETİM……………………………………………………………………………………………………. 336

A. VERGİ YARGISININ DAYANAĞINI OLUŞTURAN MEVZUAT…………………………………………… 337

B. VERGİ DAVASI VE HUKUKİ NİTELİĞİ………………………………………………………………………… 338

1. Vergi Davası……………………………………………………………………………………………………… 338

a. Vergi Davasının Hukuki Niteliği…………………………………………………………………………. 339

b. Vergiye ilişkin Davalar………………………………………………………………………………. 346

C. DAVA ŞARTLARI……………………………………………………………………………………………………. 349

  1. Tanım……………………………………………………………………………………………………………… 349
  2. Çeşitlen…………………………………………………………………………………………………………… 351

a. Mahkemeye İlişkin Dava Şartları……………………………………………………………………….. 351

b. Taraflara ilişkin Dava Şartları…………………………………………………………………… 353

c.  Dava Konusuna ilişkin Dava Şartları………………………………………………………………….. 366

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

VERGİ YARGILAMA USULÜ

I. VERGİ DAVASININ KONUSU VE KAPSAMI………………………………………………………………………. 391

A.  VERGİ DAVASININ KONUSU………………………………………………………………………………….. 391

B.  KAPSAMI……………………………………………………………………………………………………………… 392

II. VERGİ DAVASININ TARAFLARI………………………………………………………………………………………. 393

A,  DAVACI……………………………………………………………………………………………………………….. 394

B.  DAVALI………………………………………………………………………………………………………………… 396

III.  GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME………………………………………………………………………………….. 397

A.  GÖREV……………………………………………………………………………………………………………….. 398

  1. Vergi Davalarına Bakmakla Görevli Mahkeme…………………………………………………………. 398
  2. Görevli Olmayan Yerlere Başvuru………………………………………………………………………….. 399
  3. Görev Uyuşmazlığı…………………………………………………………………………………………….. 399

B.  YETKİ………………………………………………………………………………………………………………….. 400

  1. Vergi Davalarında Yetkili Mahkeme……………………………………………………………………….. 400
  2. Mercii Tayini (Yargı Yeri Belirlenmesi)……………………………………………………………………… 401

a. Kavram………………………………………………………………………………………………………. 401

b. Şartlar…………………………………………………………………………………………………………. 402

3. Yetki Uyuşmazlığı………………………………………………………………………………………………. 404

  1. DAVA AÇMA SÜRELERİ……………………………………………………………………………………………… 404
  2. DAVANIN AÇILMASI (İKAMESİ)…………………………………………………………………………………….. 405

A. GENEL OLARAK DAVANIN AÇILMASI……………………………………………………………………….. 405

B.  ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA AÇILMASI

C. DAVA DİLEKÇESİ…………………………………………… …………………………….. 407

1.  Dava Dilekçesinin içeriği…………………………………………………………………. 407

a. Dilekçenin Hitap Bölümü………………………………………………………………. 409

b. Tarafların ve Varsa Vekillerin veya Temsilcilerin Ad ve Soyadları veya Unvanları ve
Adresleri, Gerçek Kişilere Ait Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası……………………….. 411

c. Dava Konusu Verginin veya Vergi Cezasının Nevi, Yılı, miktarı, Tebliğ Edilen
İhbarnamenin Tarihi ve Numarası………………………………………………………. 4-12

d. Dava Konusu…………………………………………….                           ….. 4^2

e. Davanın Özeti…………………………………………………   ………………….. 413

f.  Davanın Sebepleri ve Dayandığı Deliller………………………………….    …………. 413

g. Sonuç ve Talep……………………………………………….   414

h-,Ekler…………………………………………………. 415

llmza…………………………………………………………………………………………………………………………………..    416

  1. Dava Dilekçesinin Verileceği Yerler……………………………………………….            441
  2. Birden Çok işleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması……………………….. ………….. 443

a. Açıklamalar……………………………………………………….. 443

b. Şartlar……………………………….. ……………………………. 444

4.  Dilekçe Üzerine Uygulanacak işlem………… ……………………………………………. 4cc

VI.   DAVA AÇMANIN SONUÇLARI…………………….  466

A.  ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ………………………………………………………….. 467

B.  HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRENİN KORUNMASI …………………………………… 467

C. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI……………………………………. ……………………. 468

  1. Hukuki Niteliği……………………………………………………        ………………. 469
  2. Yürütmenin Durdurulması Kararı Verebilmesinin Şartları……………………………………. 468

a.  Usule İlişkin Şartlar…………………………………………………….. ……… 469

b.  Esasa ilişkin Şartlar………………………………………………… ……. 470

  1. Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması…………………………………………..       471
  2. Yürütmenin Durdurulması Talebi ve Karar………………………………………      ……. 473
  3. Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları                                                        474

D. DERDESTLİK………………………   477

E.  DAVAYA BAĞLILIK……………………………….. …………………………… 479

F.  MAHKEMENİN DAVAYA BAKMA ZORUNLULUĞU DOĞMASI…………………………………. 480

G. DAVA ŞARTLARININ BELİRLENMESİ………………………………………………………. 480

H. DAVANIN, AÇILDIĞI TARİHTEKİ DURUMA GÖRE KARARA BAĞLANMASI……………………. 481

VII.  DAVANIN GÖRÜŞÜLMESİ VE KARAR...                                                         ………… 481

A. DAVANIN GÖRÜŞÜLMESİ……………………………………………….. 481

  1. Dilek Üzerinde ilk inceleme…………………………………………………        …….. 481
  2. İlk inceleme Üzerine Verilecek Karar…………………………………………..    ………. 482
  3. Tebligatve Cevap Verme……………………………………………………..        …… 487
  4. Duruşma…………………………………………………………..         …………… 488

a. Tanım…………………………………………………. 488

b.  Duruşma Şartları…………………………………………………………………….. 488

c.  Duruşmaya Katılacaklar………………………………………………………………. 490

d.  Duruşma süreci ve Kara………………………………………………………………. 490

5.  Dosyaların incelenmesi………………………………………………………………….. 492

6. Dosyanın işlemden Kaldırılması………………………………………………………………….. 493

B. DAVANIN KARARA BAĞLANMASI, TEBLİĞİ VE UYGULANMASI………………………………………. 494

  1. Davanın Karara Bağlanması……………………………………………………………………………….. 494
  2. Kararın Taraflara Tebliği ve Uygulanması……………………………………………………………….. 495

ALTINCI BÖLÜM

DAVADAKİ ÖZEL DURUMLAR

  1. ÖN SORUN………………………………………………………………………………………………………………… 501
  2. DAVADAN FERAGAT…………………………………………………………………………………………………… 502

ili. DAVAYI KABUL………………………………………………………………………………………………………….. 505

  1. BEKLETİCİ SORUN…………………………………………………………………………………………………….. 507
  2. DAVA ARKADAŞLIĞI………………………………………………………………………………………………….. 508
  3. DAVAYA KATILMA…………………………………………………………………………………………………….. 511

 

  1. DAVANIN İHBARI……………………………………………………………………………………………………… 516
  2. BAĞLANTILI DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ………………………………………………………………….. 518

 

                                                YEDİNCİ BÖLÜM

YARGI KARARLARINA KARŞI BAŞVURU YOLLARI

I. KANUN YOLLARI…………………………………………………………………………………………………………. 527

A.  OLAĞAN KANUN YOLLARI……………………………………………………………………………………… 528

1. itiraz Yolu………………………………………………………………………………………………………. 529

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 529

b. itiraz Yolunun işleyiş Süreci……………………………………………………………………… 529

2. Temyiz Yolu………………………………………………………………………………………………………. 536

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 536

b. Temyize Konu Edilecek Kararlar……………………………………………………………………….. 536

c. Temyiz Yolunun İşleyiş Süreci………………………………………………………………….. 537

d. Karar…………………………………………………………………………………………………………… 539

3. Kararın Düzeltilmesi Yolu…………………………………………………………………………………….. 547

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 547

b. Düzeltilmesi istenebilecek Kararlar……………………………………………………………………. 547

c.  Kararın Düzeltilmesi Sebepleri…………………………………………………………………………. 548

d. Kararın Düzeltilmesi Talebinin incelenmesi………………………………………………………… 548

B.  OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI…………………………………………………………………………….. 550

1. Kanun Yararına Bozma………………………………………………………………………………………. 550

a. Tanım………………………………………………………………………………………………………… 550

b. Kanun Yararına Bozmaya Konu Edilecek Kararlar……………………………………………….. 552

c.  Kanun Yararına Bozma Şartları………………………………………………………………………… 553

d. Kanun Yararına Bozma Sürecinin İşleyişi……………………………………………………………. 553

e. Kanun Yararına Bozmanın Sonuçları…………………………………………………………………. 553

2. Yargılamanın Yenilenmesi…………………………………………………………………………………… 560

a.  Tanım            560

b. Yargılamanın Yenilenmesine Konu Edilecek Kararlar     560

c. Yargılamanın Yenilenmesinin Sebepleri…………………………………………………………….. 561

d.  Yargılamanın Yenilenmesinde Süre              562

e.Yargılamanın Yenilenmesinin Şartları             562

f.  Yargılanmanın Yenilenme Sürecinin İşleyişi ve Sonucu………………………………………….. 562

II. DİĞER YOLLAR…………………………………………………………………………………………………………… 565

A.  AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………………………. 565

B. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ…………………………………………………………………………….. 565

 

 

SEKİZİNCİ BÖLÜM

 VERGİ YARGILAMASINDA SÜRELER

  1. SÜRE KAVRAMj VE MAHİYETİ……………………………………………………………………………………….. 569
  2. DAVA AÇMA SÜRELERİ……………………………………………………………………………………………….. 570

A.  İLK DERECE MAHKEMELERİNDE DAVA AÇMA SÜRELERİ…………………………………………. 570

B.  DENETİM (ÜST) MAHKEMELERİNDE DAVA AÇMA SÜRELERİ…………………………………….. 571

  1. DAVA AÇMA SÜRELERİNİN BAŞLANGICI……………………………………………………………………….. 571
  2. DAVA AÇMA SÜRELERİNİN HESAPLANMASI…………………………………………………………………. 574
  3. DAVA AÇMA SÜRELERİNİ DURDURAN SEBEPLER………………………………………………………….. 575

A.  MALİ TATİL…………………………………………………………………………………………………………… 575

B.  ÜST MAKAMA BAŞVURU……………………………………………………………………………………….. 575

C. MÜCBİR SEBEP…………………………………………………………………………………………………… 576

D. AVUKATIN DAVADAN ÇEKİLMESİ……………………………………………………………………………. 576

VI. DAVA AÇMA SÜRELERİNİ UZATAN SEBEPLER………………………………………………………………. 577

A.  ADLİ TATİL (ÇALIŞMAYA ARA VERME)……………………………………………………………………….. 577

B. GÖREVLİ OLMAYAN YARGI ORGANINA BAŞVURULMASI……………………………………………. 578

C. ŞEKİL ŞARTLARINI TAŞIMAYAN DİLEKÇEYLE DAVA AÇMA………………………………………….. 578

D. AVUKAT OLMAYAN VEKİLİN DAVA AÇMASI………………………………………………………………… 578

E. UZLAŞMANIN VAKİ OLMAMASI………………………………………………………………………………… 579

 

 

DOKUZUNCU BÖLÜM

VERGİ YARGILAMASINDA İSPAT VE DELİL

  1. GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………………………. 581
  2. DELİL TÜRLERİ…………………………………………………………………………………………………………… 585

A.  GENEL OLARAK DELİL…………………………………………………………………………………………. 585

B.  VERGİ HUKUKUNDA DELİL TÜRLERİ…………………………………………………………………….. 588

  1. ikrar………………………………………………………………………………………………………………… 588
  2. Yükümlünün Defter, Beyan ve Bildirimleri………………………………………………………………… 589
  3. Tanık Beyanı……………………………………………………………………………………………………… 591
  4. Bilirkişi……………………………………………………………………………………………………………… 592

a. Hukuksal Çerçeve…………………………………………………………………………………………. 592

b. Bilirkişi Raporunun Hazırlanması……………………………………………………………. 608

  1. Keşif……………………………………………………………………………………………………………….. 621
  2. Uzman Görüşü…………………………………………………………………………………………………. 621
  3. Senet ve Belge………………………………………………………………………………………………….. 630
  4. idare ve Yargı Kesiminde Oluşan Deliller…………………………………………………….. 630
  5. Yemin……………………………………………………………………………………………………………… 631

10. Karineler………………………………………………………………………………………………………… 631

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 631

b. Türleri…………………………………………………………………………………………………………. 632

C. DELİLLERİN TOPLANMASI…………………………………………………………………………………….. 637

1. Delil Toplama Yöntemleri…………………………………………………………………………………….. 637

a. Tarafların Mahkemeye Sundukları Delil………………………………………………………………. 637

b. Re’sen Araştırma İlkesi Çerçevesinde Hakimin Topladığı Deliller…………………………….. 637

c.  Delil Tespiti………………………………………………………………………………………………….. 637

III.  İSPAT YÜKÜ……………………………………………………………………………………………………………. 641

A.  OLAĞAN DURUMUN İSPATI…………………………………………………………………………………… 642

B.  OLAĞAN DURUMUN AKSİNİN İSPATI………………………………………………………………………. 643

 

 

ONUNCU BÖLÜM

SAHTE VEYA MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE

  1. GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………………… 645
  2. SAHTE BELGE VE MUHTEVİYATI YANILTICI BELGE TANIM VE UNSURLARIKANUN
    YOLLARI…………………………………………………………………………………………………………………… 646

A.  TANIMI………………………………………………………………………………………………………………… 646

B.  UNSURLARI……………………………………………………………………………………………………….. 647

  1. Kanuni Unsur…………………………………………………………………………………………………… 647
  2. Maddi Unsur……………………………………………………………………………………………………. 649

a. Hareket (fiil)………………………………………………………………………………………………….. 649

b. Netice………………………………………………………………………………………………………….. 652

c. Nedensellik Bağı…………………………………………………………………………………………… 652

d. Fail……………………………………………………………………………………………………………… 653

e. Konu…………………………………………………………………………………………………………… 653

f.  Mağdur……………………………………………………………………………………………………….. 654

3. Manevi Unsur……………………………………………………………………………………………………. 654

a. Kast…………………………………………………………………………………………………………… 654

b. Taksir……………………………………………………………………………………………………….. 660

III.  İSPAT YÜKÜ, ARAÇLAR VE YÖNTEMLERİ……………………………………………………………………… 660

A.  SAHTE BELGEDE İSPAT YÜKÜ………………………………………………………………………………. 660

B.  İSPAT YÖNTEMLERİ……………………………………………………………………………………………… 665

  1. Mal Hareketleri ve Hizmet İfası………………………………………………………………………………. 665
  2. Finansman Hareketleri………………………………………………………………………………………. 667
  3. Miktar Yaklaşımı………………………………………………………………………………………………… 667

IV. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR ve SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLERİN
MÜTESELSİL SORUMLULUKLARI………………………………………………………………………………… 668

A.  MESLEK MENSUPLARININ GÖREVLERİ…………………………………………………………………. 668

B.  MESLEK MENSUPLARININ SORUMLULUK KAPSAMI………………………………………………… 669

C. MESLEK MENSUBUNUN SORUMLULUĞU İÇİN KASIT UNSURUNUN VARLIĞI……………. 674

D. SORUMLULUK KAPSAMINDA MESLEK MENSUBUNUN TAKİBİ………………………………….. 675

V.  ÖZEL ESASLARA TABİ MÜKELLEF STATÜSÜNE ALINMA………………………………………………… 676

A. KAPSAM……………………………………………………………………………………………………………….. 676

B ÖZEL ESASA ALINMA SÜRECİ…………………………………………………………………………………. 677

1. Özel Esasa Alınacak Mükelleflerin Tespiti Maddi Unsur……………………………………………… 677

a. Sahte ya da Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB) Düzenledikleri veya
Kullandıkları Hususunda Haklarında Rapor Hazırlananlar…………………………………….. 677

b. Sahte ya da Muhteviyatı itibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB) Düzenledikleri veya
Kullandıkları Hususunda Haklarında Tespit Bulunanlar………………………………………… 679

2. Özel Esaslara Alınma İşlemleri…………………………………………………………………………….. 679

C. ÖZEL ESASTAN GENEL ESASLARA DÖNÜŞ SÜRECİ……………………………………………….. 681

  1. Yargı Yolu………………………………………………………………………………………………………… 683
  2. Yükseltilmiş Teminat Verilmesi…………………………………………………………………………….. 683

D. ÖZEL MÜKELLEF STATÜSÜNE ALINMASININ HUKUKİ ANALİZİ…………………………………… 686

VI. SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEME VE KULLANMA
FİİLLERİNDE SORUŞTURMA VE YARGILAMA USULÜ……………………………………………………….. 689

  1. SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEMEDE CEZAİ
    SORUMLULUK…………………………………………………………………………………………………………. 690
  2. CEZALARDA ERTELEME, PARAYA ÇEVİRME, ÖN ÖDEME VE HÜKMÜN

AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI…………………………………………………………………………… 693

A. ERTELEME…………………………………………………………………………………………………………… 693

B.PARAYA ÇEVİRME…………………………………………………………………………………………………. 693

C.ÖNÖDEME…………………………………………………………………………………………………………… 693

D. HÜKMÜN AÇIKLANMASINI GERİYE BIRAKILMASI………………………………………………………. 694

 

 

 

ONBİRİNCİ BÖLÜM

DAVA SÜRECİNE İLİŞKİN ÖRNEK OLAYLAR

I.GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………….. 709

II.. VERGİ HATALARINA İLİŞKİN BİR UYUŞMAZLIKTA DAVA DİLEKÇE ÖRNEKLERİ…………………………. 711

A.  VERGİ MAHKEMESİNDE DAVA AÇMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE………………………………….. 711

B.  DAVALI İDARENİN SAVUNMASI……………………………………………………………. 718

C. MAHKEMENİN YÜRÜTMEYE İLİŞKİN KARAR VERMESİ……………………………………… 721

D. BÖLGE İDARE MAHKEMESİNİN DAVALI İDARENİN YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
KARARI İTİRAZINA İLİŞKİN KARARI…………………………………………………………… 724

E.  VERGİ MAHKEMESİNİN ESAS HAKKINDAKİ NİHAİ KARARI…………………………………. 725

F. DAVALI İDARENİN TEMYİZ TALEBİ DİLEKÇESİ…………………………………………….. 728

III GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN DİLEKÇE ÖRNEKLERİ………………………………………… 731

A.  UZLAŞMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE…………………………………………………………….. 731

B.  İTİRAZA İLİŞKİN DİLEKÇE…………………………………………………………………. 734

C.  VERGİ MAHKEMESİNDE DAVA AÇMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE ÖRNEĞİ…………………………. 737

D.  SAVUNMAYA CEVAP YAZISI ………………………………………………………………. 755

E.  OLAYA İLİŞKİN MAHKEMENİN YÜRÜTMEYİ DURDURMA KARARI VERMESİ………………… 760

EKLER (İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU)…………………………………………………………. 763

VERGİ USUL KANUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ …………………………………………………………… 787

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU …………………………………………………………………. 810

YARARLANILAN KAYNAKLAR………………………………………………………………………. 917

 

 

 

 

DİLEKÇE ÖRNEKLERİ

UZLAŞMA TALEBİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ…………………………………………………………………………….. 241

UZLAŞMANIN SAĞLANMAMASI HALİNDE DAVA DİLEKÇESİ…………………………………………………. 242

CEZALARDA İNDİRİM BAŞVURU DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ………………………………………………………… 245

GÜMRÜK VERGİSİ İTİRAZ DİLEKÇE ÖRNEĞİ……………………………………………………………………. 262

GÜMRÜK UZLAŞMA DİLEKÇE ÖRNEĞİ……………………………………………………………………………. 273

UZLAŞMA DAVETİYESİ ÖRNEĞİ………………………………………………………………………………………. 274

UZLAŞMA TUTANAĞI……………………………………………………………………………………………………… 275

UZLAŞMANIN TEMİN EDİLEMEMESİ DURUMUNDA DÜZENLENEN TUTANAK………………………. 276

UZLAŞMANIN SAĞLANAMAMASI DURUMUNDA DÜZENLENEN TUTANAK……………………………. 277

KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU GERÇEK KİŞİLER İÇİN ŞİKÂYET BAŞVURU FORMU……………….. 295

KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU TÜZEL KİŞİLER İÇİN ŞİKÂYET BAŞVURU FORMU ………………….. 296

TASFİYE OLMUŞ KONUT YAPI KOOPERATİFİNE DÜZENLENMİŞ

VERGİ/CEZA İHBARNAMESİNE KARŞI DAVA DİLEKÇESİ …………………………………………………….. 378

VERGİ MAHKEMESİ DAVA DİLEKÇE ÖRNEKLERİ ……………………………………………………………… 420

ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA DİLEKÇE ÖRNEĞİ………………………………………………………………. 431

ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA DİLEKÇE ÖRNEĞİ ……………………………………………………………… 437

VERGİLENDİRME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖRNEK OLAY………………………………………………………….. 453

RED DURUMUNDA DİLEKÇENİN YENİLENMESİ ……………………………………………………………… 460

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARINA İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ……………………………… 476

  1. SAVUNMA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ …………………………………………………………………………………… 498
  2. SAVUNMA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ …………………………………………………………………………………… 499

EK BEYAN DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ……………………………………………………………………………………… 500

MÜDAHİL OMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE ÖRNEĞİ ……………………………………………………………………. 515

İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞH ………………………………………………………………………………………….. 533

İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ: 2…………………………………………………………………………………………. 534

İTİRAZA CEVAP DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ……………………………………………………………………………….. 535

TEMYİZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 1 ………………………………………………………………………………………… 543

TEMYİZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞ 2…………………………………………………………………………………………. 545

TEMYİZE CEVAP DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ……………………………………………………………………………… 546

KARAR DÜZELTME DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ …………………………………………………………………………. 549

YARGILAMANIN YENİLENMESİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ…………………………………………………………… 564

BİLİRKİŞİ RAPORU ÖRNEĞİ…………………………………………………………………………………………… 610

TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ ……………………………………………………………. 612

UZMAN GÖRÜŞÜ RAPORU ÖRNEĞİ………………………………………………………………………………. 624

ÖZEL ESASLARDAN ÇIKIŞ YAZISI……………………………………………………………………………………. 682

ÖZEL ESAS ALINMANIN İPTALİNE İLİŞKİN İŞLEMİN İPTALİ HAKKINDA

DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ …………………………………………………………………………………………….. 695

TAKDİR KOMİSYONU KARARINA KARŞI DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ……………………………………… 699

]]> https://www.muhasebekitaplari.com/vergi-dava-rehberi.html/feed 0