Standartlar, incelenirken, standart hükümleri özetlenmesi şeklinde bir yol izlenmemiştir. Hükümler, ülkemiz muhasebe uygulamaları ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Gerçek işletme verileri esas alınarak bol örnek uygulamalara yer verilmiştir. Ülkemiz açısından önemli olan, standartlara ilk geçişte yapılacaklardır. Bu bakımdan, TFRS/IFRS 1 Uluslararası Muhasebe Standartlarının İlk Defa Uygulanması Standardı detaylı olarak incelenmiş ve bir işletmenin tam dönüşümüne bir örnek yapılmıştır.

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile muhasebede bir düşünce veya olaya bakış tarzı değişikliği gelmektedir. Geleneksel muhasebenin varlıkları maliyet bedeli ile borçları itfa bedeli ile değerleme şeklinde ölçülerinden uzaklaşılmakta ve aktif ve pasifleri bilanço günü cari değerlerine göre değerleme ölçüsü getirilmektedir. Bu bilançonun daha gerçekçi, bilanço gününü temsil etme özelliği yüksek, bilançodan yararlanan kesimlerin ihtiyaçlarına daha uygun olduğunda şüphe yoktur. Yine ülkemizde temel mali tablo/ek mali tablo ayırımını da ortadan kaldırmakta, bunun yerine Bilanço ve Gelir Tablosu’nun yanma Özsermaye Değişim Tablosu ve Nakit Akım Tablosu’nu zorunlu mali tablo olarak getirmektedir. Bu tablolar tamamen yabancı olmadığımız tablolar olmakla birlikte, bunların şekil ve içerikleri oldukça farklı görülmektedir. Hatta 2009 yılı başından beri uygulanmaya başlanan Kapsamlı Gelir Tablosu ülkemizde ve Dünya deneylerine oldukça yenilikçi bir yaklaşım getirmektedir.

Bu standartların bir an önce, gerek akademik çevrelerce, eğitimcilerce, gerekse uygulama durumunda olan işletme yönetimlerince bilinir olması gerekmektedir. Bunların öğrenilmesi, kavranılması, benimsenmesi ve uygulamaya konması oldukça zor ve zaman alan bir süreç gerektinnektedir. Bu nedenle eğitimde kullanılacak malzeme olarak bu yayının hazırlanmasını biz Akademisyenler olarak bir görev bildik. Uzun zamandan beri sürdürmekte olduğumuz, Muhasebe Standartları Eğitim Seminerleri de bu çalışma için bir hazırlık niteliğinde oldu. Dördüncü baskısına ulaştığımız bu kitabımızda mümkün olduğu kadar standartların son şeklini yansıtmaya çalıştık. Ancak bazı hatalarımızın olacağını şimdiden kabul ediyoruz.

Bu yayının hazırlanmasında en fazla güçlük çektiğimiz konu Tekdüzen Hesap Planı (THP) ile Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının anlayış veya ekonomik olaylara yaklaşımındaki farklılık nedeniyle doğmaktadır. Standartlar nedeniyle kullanılması gereken hesaplar için Tekdüzen Hesap Planı’nda yer olmayışı, bizi THP’ndaki bazı hesapların adını değiştirmeye, bazı

TÜRKİYE MUHASEBE STANDARDI

Kitabın yazılış amacı, dış ticaret konusunda öğrencilere ve uygula­macılara “Dış Ticaret İşlemleri ve Yönetimi” ile ilgili bilgiler sunmaktır.

Kitabın ilk bölümünde, dış ticaretin tarihi, tanımı, çeşitleri, politikaları ve dış ticarette kullanılan kavramlar açıklanmıştır.

ikinci bölümde, dış ticaret işlemlerinde teslim şekillerine,

Üçüncü bölümde dış ticarette kullanılan ödeme şekillerine,

Dördüncü bölümde dış ticaretteki belgelere yer verilmiştir.

Beşinci bölümde kambiyo mevzuatı, ihracatta kambiyo, ithalatta kambiyo olarak iki bölümde işlenmiştir.

Altıncı bölümde gümrük mevzuatı, gümrük rejimleri, Serbest Dola­şım, Antrepo, Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimine yer verilmiştir. Gümrük teşkilatı ve gümrük müşaviri tanımlanmış, gümrük müşavir yardımcısı ve gümrük müşaviri olabilme koşulları açıklanmıştır.

Yedinci bölümde, ihracat işlemleri, çeşitleri, fiili ihracat tarihi, ihracat bedelinin tahsili, banka masrafı, komisyon giderleri, ihracatta götürü gider, iade gelen mallar işlenmiştir. Bölümün sonunda ihracat süreci örnek uygu­lama ile açıklanmış, ihracat satış maliyetinin hesaplanmasına yer verilmiş, örnek ihracat maliyet tablosu düzenlenmiştir.

Sekizinci bölümde, ithalat işlemleri, çeşitleri açıklanmış, bölümün sonunda ithalat süreci örnek uygulama ile açıklanmış, ithalat maliyet tablosu düzenlenmiştir.

Dokuzuncu bölümde, serbest bölgeler, çeşitleri, belgeler, kambiyo ve gümrük mevzuatı ile özellik arz eden işlemler açıklanmıştır.

Onuncu bölümde, transit ticaret geniş olarak açıklanmıştır.

On birinci bölümde, dış ticarette fiyatlandırma anlatılmıştır.

On ikinci bölümde, ihracatta pazarlama ve ürün tanıtım teknikleri, fuarlar, fuarlara katılma ve internet anlatılmıştır.

On üçüncü bölümde, devlet yardımları, çeşitleri, veriliş şekli, mali destek oranları, yardımı veren kuruluşlar açıklanmıştır. Bölüm sonunda dış ticarette devlet yardımı alama örnek uygulama ile açıklanmıştır.

1. BÖLÜM DIŞ TİCARET

1. DIŞ TİCARET…………………………………………………………………………………………………………… 3

1.1. DIŞ TİCARETİN TARİHÇESİ…………………………………………………………………………………….. 3

1.1.1.     Uluslararası Ticaretin Tarihçesi………………………………………………………………………….. 3

1.1.2.     Türkiye’de Dış Ticaretin Tarihçesi……………………………………………………………………….. 5

1.1.2.1.       Türkiye Tarihinde Dış Ticaret Politikası………………………………………………………. 5

1.1.2.2.       Rakamlarla Türkiye Dış Ticaretinin Tarihi…………………………………………………. 15

1.2.   DIŞ TİCARETİN TANIMI…………………………………………………………………………………………. 16

1.3.   DIŞ TİCARETİN AMACI…………………………………………………………………………………………. 16

1.4.   DIŞ TİCARET POLİTİKALARI………………………………………………………………………………….. 19

1.4.1.      Dış Ticaret Politikasında Dolaylı Araçlar…………………………………………………………….. 19

1.4.2.      Dış Ticaret Politikasında Doğrudan Araçlar………………………………………………………… 20

1.4.2.1.  Fiyatlar Üzerinde Etkili Olan Araçlar………………………………………………………… 21

1.4.2.1.1.        Vergiler……………………………………………………………………………… 21

1.4.2.1.2.        Sübvansiyonlar…………………………………………………………………….. 23

1.4.2.2.  Miktarlar Üzerinde Etkili Olan Araçlar………………………………………………………. 24

1.5. DIŞ TİCARET ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………………………. 26

1.5.1.      Normal Ticaret……………………………………………………………………………………………. 26

1.5.2.      Bağlı Ticaret………………………………………………………………………………………………… 26

1.5.3.      Sınır Ticareti………………………………………………………………………………………………… 28

1.5.3.1.       Sınır Ticaret Merkezlerinde (STM) ihracat…………………………………………………. 28

1.5.3.2.       Sınır Ticaret Merkezlerine Eşya Getirme ve STM ‘de ithalat…………………………… 29

1.5.4.  Serbest Bölge “SB” Ticareti…………………………………………………………………………….. 29

1.6. İHRACAT ve İHRACAT ÇEŞİTLERİ………………………………………………………………………….. 29

1.6.1. ihracat Çeşitleri……………………………………………………………………………………… 29

1.7. İTHALAT ve İTHALAT ÇEŞİTLERİ……………………………………………………………………………. 30

1.7.1.      İthalatın Tanımı……………………………………………………………………………………………. 30

1.7.2.      ithalat Çeşitleri………………………………………………………………………………………… 30

1.8. İŞLETMELERDE DIŞ TİCARETİN FİZİBİLİTESİ…………………………………………………………… 31

1.8.1.     Dış Ticaretin Fizibilitesi…………………………………………………………………………… 31

1.8.2.     Analiz Yapılması Gereken Konular………………………………………………………………….. 31

1.9. DIŞ TİCARETTE KULLANILAN KAVRAMLAR…………………………………………………………… 34

2. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE TESLİM ŞEKİLLERİ

2. DIŞ TİCARETTE TESLİM ŞEKİLLERİ………………………………………………………………………….. 47

2.1.     TESLİM ŞEKİLLERİ………………………………………………………………………………………………. 47

2.2.     Teslim Şeklinde Tarafların Sorumlulukları…………………………………………………………………. 47

2.2.1.       ihracatçının Sorumlulukları…………………………………………………………………….. 48

2.2.2.       ithalatçının Sorumlulukları……………………………………………………………………………… 48

2.3.  INCOTERMS (international Commercial Terms)………………………………………………………… 49

2.3.1.      Incoterms Tarafından Açıklanan Sorumluluklar………………………………………………….. 49

2.3.2.      Yürürlükteki, 11 Adet Incoterms ler, 01.01.2011…………………………………….. 50

2.4.  ULUSLARARASI TESLİM GRUPLARI VE ŞEKİLLERİ…………………………………………………. 50

2.4.1.      Uluslararası Teslim Grupları…………………………………………………………………………… 50

2.4.2.      Uluslararası Teslim Şekilleri……………………………………………………………………………. 51

2.4.2.1. “E” Grubu Teslimler……………………………………………………………………………… 51

2.4.2.1.1. EXW, iş Yerinde Teslim (ExWorks)………………………………………………. 51

2.4.2.2.” F” Grubu Teslimler………………………………………………………………………. 53

2.4.2.2.1.     FCA, Taşıyıcıya Masrafsız Teslim (Free Carrier)…………………………….. 53

2.4.2.2.2.FAS, Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim (Free Alongside Ship) 54

2.4.2.2.3.   FOB, Gemide Teslim (Free On Board)……………………………………….. 55

2.4.2.3.” C” Grubu Teslimler……………………………………………………………………… 57

2.4.2.3.1.            CFR, Masraflar ve Navlun Dahil Teslim (Cost And Freight)…………….. 57

2.4.2.3.2.            CİF, Mal Bedeli + Sigorta + Navlun Dahil Teslim (Cost, Insurance, And Freight)    58

2.4.2.3.3.            CPT – Taşıma Ödenmiş Olarak Teslim (Carriage Paid To)…………….. 59

2.4.2.3.4. CİP – Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Teslim (Carriage And Insurance Paid To)    60

2.4.2.4.” D” Grubu Teslimler……………………………………………………………………… 62

2.4.2.4.1.         Belirlenen Yerde Teslim: DAP- Delivered At Place……………………….. 62

2.4.2.4.2.         Terminalde Teslim: DAT- Delivered At Terminal………………………….. 63

2.4.2.4.3.         DDP – Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim (Delivered Duty Paid)         65

2.4.3.  Teslim Şekilleri için Karşılaştırmalar………………………………………………………. 66

3. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE ÖDEME ŞEKİLLERİ

3. DIŞ TİCARETTE ÖDEME ŞEKİLLERİ………………………………………………………………………….. 69

3.1. PEŞİN ÖDEME (Prepayment / Advance Payment)……………………………………………………… 69

3.2.MAL MUKABİLİ ÖDEME  (Cash Against Goods)………………………………………………………….. 71

3.3.  VESAİK MUKABİLİ ÖDEME (Cash Against Documents-Cad /

Documentary Collectıons)…………………………………………………………………………………….. 73

3.4.  AKREDİTİFLİ ÖDEME  (LeterOf Credıt- L/C)…………………………………………………… 75

3.4.1.  Akreditifin Tanımı……………………………………………………………………………………. 75

3.4.1.1.        Akreditifin İhracatçıya Sağladığı Faydalar…………………………………………………. 76

3.4.1.2.        Akreditifin ithalatçıya Sağladığı Faydalar………………………………………………….. 76

3.4.2.  Akreditifte Taraflar ve Akreditifli Ödeme Süreci……………………………………… 76

3.4.2.1.       Akreditifte Taraflar…………………………………………………………………………. 76

3.4.2.2.       Akreditifli Ödeme Süreci………………………………………………………………………. 78

3.4.3.      Akreditifin Uluslararası Kuralları……………………………………………………………………….. 79

3.4.4.      Akreditifin Çeşitleri………………………………………………………………………………….. 80

3.4.4.1.  Ödeme Metoduna Göre Akreditif Çeşitleri……………………………………………….. 80

3.4.4.1.1.         ibrazda Ödemeli Akreditif………………………………………………………… 81

3.4.4.1.2.         Vadeli Poliçe ile Kullanılan Akreditif……………………………………………. 81

3.4.4.1.3.         Vadeli Akreditif…………………………………………………………………. 81

3.4.4.2.  Açılış Şekline Göre Akreditif Çeşitleri……………………………………………………….. 81

3.4.4.2.1.         Dönülebilir (Kabili Rücû) Akreditif………………………………………………. 82

3.4.4.2.2.         Teyitsiz Dönülemez Akreditif……………………………………………………. 82

3.4.4.2.3.         Teyitli Dönülemez Akreditif,……………………………………………………… 82

3.4.4.3.  Özellikleri Olan Akreditif Çeşitleri………………………………………………….. 83

3.4.4.3.1.        Devredilebilir Akreditif……………………………………………………………… 83

3.4.4.3.2.        Rotatif (Döner, Yenilenen) Akreditif…………………………………………….. 83

3.4.4.3.3.        Karşılıklı Akreditif……………………………………………………………………. 84

3.4.4.3.4.        Kırmızı Şartlı Akreditif………………………………………………………………. 84

3.4.4.3.5.        Yeşil Şartlı Akreditif…………………………………………………………… 85

3.4.4.3.6.        ihtiyat (Garanti, Teminat) Akreditifi………………………………………………. 85

3.5.     KABUL KREDİLİ ÖDEME (Acceptance Credit)…………………………………………………………… 86

3.6.     KONSİNYE SATIŞ İLE ÖDEME………………………………………………………………………………. 88

3.7.     PREFİNANSMAN İLE ÖDEME………………………………………………………………………………. 89

3.8.     KARŞI – TİCARET (Counter-Trade)…………………………………………………………………. 91

3.8.1.      Takas veya Bağlı Muamele Yoluyla İhracatın Özellikleri………………………………………… 91

3.8.2.      Karşı Ticaretin Çeşitleri…………………………………………………………………………… 92

3.8.1.1. Takas………………………………………………………………………………………………… 92

3.8.1.1.1.         Özel Takas…………………………………………………………………………. 92

3.8.1.1.2.         Bağlı Muamele…………………………………………………………………… 92

3.8.1.2.        Kliring (Clearing)………………………………………………………………………………… 93

3.8.1.3.        Dengeleme (Compensation)……………………………………………………………….. 93

3.8.1.4.        Geri-Alım (Buy-Back)…………………………………………………………………….. 93

3.8.1.5.        Off-Set…………………………………………………………………………………………… 93

3.8.1.6.        Üçlü – Ticaret (Swicts Deals)………………………………………………………………….. 94

3.8.3. Karşı Ticaret Anlaşmasında Dikkat Edilecek işlemler…………………………………………….. 94

3.9. MAHSUBEN ÖDEME…………………………………………………………………………………………… 94

4. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE KULLANILAN BELGELER

4. DIŞ TİCARETTE KULLANILAN BELGELER…………………………………………………………………. 97

4.1. TİCARİ BELGELER………………………………………………………………………………………………. 97

4.1.1.  SÖZLEŞME……………………………………………………………………………………………….. 97

4.1.1.1.        Tanım……………………………………………………………………………………………… 98

4.1.1.2.        ihracat Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken işlemler………………………….. 98

4.1.1.3.        Sözleşme Örneği………………………………………………………………………………. 99

4.1.2.       Proforma Fatura………………………………………………………………………………………… 102

4.1.3.       Ticari Fatura………………………………………………………………………………………….. 104

4.1.3.1.        İhracat Faturası…………………………………………………………………………………. 104

4.1.3.2.        ihraç Kaydıyla Satış Faturası (Yurt içi imalatçı Firma Faturası)………………………. 107

4.1.3.3.        ithalat Faturası………………………………………………………………………………….. 109

4.1.3.4.        Özel Fatura……………………………………………………………………………………… 111

4.1.4.       Navlun Faturası…………………………………………………………………………………………. 113

4.1.5.       İmalatçının Analiz Belgesi……………………………………………………………………………. 115

4.1.6.       Kontrol (Gözetim) Belgesi……………………………………………………………………………. 115

4.1.7.       Koli Listesi…………………………………………………………………………………………….. 115

4.1.8.       Spesifikasyon Listesi………………………………………………………………………………….. 115

4.1.9.       Gemi Ölçü Raporu…………………………………………………………………………………….. 115

4.1.10.       Çeki Listesi……………………………………………………………………………………………… 116

4.1.11.       Gümrük Müşavirlik Faturası………………………………………………………………………… 117

4.1.12.       ihracatçı Birlikleri Nisbi Aidat Makbuzu…………………………………………………………… 120

4.1.13.       Gümrük Vezne Alındı Belgesi…………………………………………………………………….. 120

4.1.14.       Kaynak Kullanım Destekleme Fonu (KKDF) Belgesi……………………………………….. 121

4.1.15.       Tercüme Faturası…………………………………………………………………………………….. 122

4.1.16.       Türk Standartları Enstitüsü (TSE) Belgesi…………………………………………… 123

4.1.17.       Gümrük Vergisi, KDV ve Damga Vergisi Makbuzu…………………………………………. 125

4.1.18.       Yurt içi Nakliye Faturası………………………………………………………………………. 125

4.2. RESMİ BELGELER…………………………………………………………………………………………….. 127

4.2.1. Gümrük Beyannamesi………………………………………………………………………………… 127

4.2.1.1.   ihracat Gümrük Beyannamesi………………………………………………………….. 127

4.2.1.1.1.          ihracat Gümrük Beyannamesi Özellikleri………………………………. 128

4.2.1.1.2.          İhracat G. B ‘de Sahaların, (No’ların) Kutuların Görevi………………… 130

4.2.1.2.        ithalat Gümrük Beyannamesi…………………………………………………………… 137

4.2.1.3.        Gümrük Beyannamesi “Devam Formu”…………………………………………….. 140

4.2.2.  Serbest Dolaşım Belgeleri……………………………………………………………………………. 141

4.2.2.1.        A.TR Belgelen………………………………………………………………………………….. 141

4.2.2.2.        EUR-1 Belgesi…………………………………………………………………………………. 143

4.2.3.       Menşe Şahadetnamesi………………………………………………………………………………. 145

4.2.4.       Veteriner Sertifikası ve Bitki Sağlık Sertifikası………………………………………. 147

4.2.5.       Konsolosluk Faturası…………………………………………………………………………………… 147

4.2.6.       Helal Belgesi…………………………………………………………………………………………….. 147

4.2.7.       Radyasyon Belgesi…………………………………………………………………………………….. 148

4.2.8.       A.T.A Karneleri…………………………………………………………………………………………… 148

4.2.9.       Boykot, Kara Liste Sertifikaları………………………………………………………………. 148

4.3.  TAŞIMA BELGELERİ………………………………………………………………………………………….. 148

4.3.1.       Kara Yolu Konşimentosu…………………………………………………………………………….. 149

4.3.2.       Deniz Konşimentosu………………………………………………………………………………….. 151

4.3.3.       ikinci Kaptan Makbuzu………………………………………………………………………………… 152

4.3.4.       Rıhtım Makbuzu………………………………………………………………………………………… 152

4.3.5.       Havayolu Konşimentosu…………………………………………………………………………….. 152

4.3.6.       Demir Yolu Hamuie Senedi……………………………………………………………………… ….152

4.3.7.       Nakliyeci Makbuzu…………………………………………………………………………………….. 152

4.3.8.       FIATA Taşıma Belgeleri………………………………………………………………………………. 152

4.3.9.       Paket Postası Makbuzu……………………………………………………………………………….. 153

4.4.  SİGORTA BELGELERİ………………………………………………………………………………………… 153

4.4.1.       Sigorta Poliçesi………………………………………………………………………………………….. 153

4.4.2.       Sigorta Sertifikası……………………………………………………………………………………….. 154

4.4.3.       Sigortalama işlemleri ve Muafiyetler………………………………………………………………. 154

5. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE KAMBİYO MEVZUATI

5. DIŞ TİCARETTE KAMBİYO MEVZUATI……………………………………………………………………… 159

5.1.      KABİYO TANIMI…………………………………………………………………………………………………. 159

5.2.      KAMBİYO MEVZUATI ve GENEL ESASLAR…………………………………………………………… 159

5.2.1.      Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar…………………………………….. 159

5.2.2.      Türk Parası ve Genel Esasları……………………………………………………………………….. 160

5.2.3.      Yabancı Para Dövizlerin Genel Esasları………………………………………………………….. 160

5.3.  DIŞ TİCARETTE KAMBİYO MEVZUATI………………………………………………………………….. 162

5.3.1.  İHRACAT İŞLEMLERİNDE KAMBİYO MEVZUATI……………………………………………. 162

5.3.1.1.        ihracat Bedelinin Tahsil Şekillen…………………………………………………………… 162

5.3.1.2.        ihracat Bedelinin Yurda Getirilmesi ve Tasarrufu……………………………………… 163

5.3.1.3.        ihracat Bedelinin Peşin Tahsili ve ihracat Süresi………………………………………. 164

5.3.1.4.        ihracat Bedelin Efektif Olarak Tahsili ve Nakit Beyan Formu………………………. 165

5.3.1.5.        Nakit Beyan Formundaki ihracat Bedelin Tasarrufu…………………………………. 165

5.3.1.6.        Havale Olarak Gelen ihracat Bedellerinin Başka Bankaya Devri…………………. 166

5.3.1.7.        ihracat Bedelin iskonto Ettirilmesi……………………………………………….. 166

5.3.1.8.        ihracat Bedelinin Factoring (Faktoring) Kuruluşlara Devri…………………………… 167

5.3.1.9.        ihracat Bedelinin Mahsubu…………………………………………………………………. 167

5.3.2.  İTHALAT İŞLEMLERİNDE KAMBİYO MEVZUATI…………………………………………….. 168

5.3.2.1.        ithalat Bedelinin Peşin Transferi ve Malın Yurda Getirilmesi………………………… 168

5.3.2.2.        ithalatta Ödeme Şekilleri…………………………………………………………………….. 168

5.3.2.3.        ithalat Bedelini Ödeme Yöntemleri……………………………………………………….. 169

5.3.2.4.        İthalat Bedelinin Ödemesinde Dikkat Edilecek Kurallar……………………………… 169

5.3.2.5.        ithalat Bedelinin Ödemesinde Üçüncü Ülkelerdeki Bankalar Nezdinde Akreditif Açılması  170

5.3.2.6.        İthalatta Faktoring işlemleri…………………………………………………………. 170

5.3.3.  TRANSİT TİCARET İŞLEMLERİNDE KAMBİYO MEVZUATİ……………………………….. 171

5.4. DÖVİZ ALIM-SATIM ve TRANSFER BELGELERİ………………………………………………………. 171

5.4.1.      Döviz Alım Belgeleri (DAB)…………………………………………………………………………… 171

5.4.2.      Döviz Satım Belgeleri (DSB)…………………………………………………………………………. 172

5.4.3.      Türk Parası Transfer Belgesi…………………………………………………………………………. 173

6. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE GÜMRÜK MEVZUATI

6. DIŞ TİCARETTE GÜMRÜK MEVZUATI……………………………………………………………………… 177

6.1. GÜMRÜK KANUNU……………………………………………………………………………………………. 177

6.1.1.       Kanunun Amacı………………………………………………………………………………………… 177

6.1.2.       Gümrük Birimleri……………………………………………………………………………………….. 177

6.1.3.       Kişi, Sorumlulukları, Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü…………………………….. 178

6.1.3.1.       Kişinin Tanımı………………………………………………………………………………….. 178

6.1.3.2.       Kişinin Sorumlulukları………………………………………………………………………… 178

6.1.3.3.       Temsil Hakkı……………………………………………………………………………………. 178

6.1.3.4.       Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri-Yükümlü…………………………………. 180

6.1.3.4.1.        Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Statüsü Verilme Şartları……………… 180

6.1.3.4.2.        Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin Görevleri……………………………. 181

6.1.4.  Gümrük Kanununda Eşya…………………………………………………………………………… 182

6.1.4.1. Eşyanın Tanımı………………………………………………………………………………….. 182

6.1.4.2.        Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya – Serbest Dolaşıma Giriş………………………. 182

6.1.4.3.        Eşyanın Taşıt Kontrolü, Gümrüğe Girişi, Özet Beyanı, ve Sunumu………………. 182

6.1.4.3.1.     Taşıtların Gümrük Bölgesine Girişi -Çıkışı ve Kontrolü……. 182

6.1.4.3.2.     Eşyanın Özet Beyanı……………………………………………………………… 183

6.1.4.3.3.     Eşyanın Gümrüğe Sunulması…………………………………………………. 184

6.1.4.3.4.     Eşyanın Gümrüğe Boşaltılması……………………………………………….. 184

6.1.4.3.5.     Gümrükteki Eşyanın işlem Süresi, Bekleme Süresi ve Muhafazası….. 185

6.1.4.3.6.   Eşyanın Geçici Depolanması…………………………………………………. 185

6.1.4.4.        Eşyanın Gümrük Rejimine Tabii Tutulması…………………………………………….. 185

6.1.4.5.        Eşyanın Menşe Şahadetnamesi…………………………………………………………. 186

6.1.4.6.        Eşyanın Gümrük Kıymeti……………………………………………………………………. 187

6.1.4.7.        Eşyanın Ağırlığı ve Kapları…………………………………………………………………… 187

6.1.4.8.        Eşyanın Tesliminden Sonra Beyanın Kontrolü………………………………………… 188

6.1.4.9.        Geri Gelen Eşyanın İthalat Vergilerinden Muafiyeti…………………………………… 188

6.1.5.  GÜMRÜK YÜKÜMLÜLÜĞÜ……………………………………………………………………….. 189

6.1.5.1.   Gümrük Yükümlülüğünün Doğması…………………………………………………….. 189

6.1.5.1.1.         İthalat Gümrük Yükümlülüğünün Doğması……………………………….. 189

6.1.5.1.2.         ihracat Gümrük Yükümlülüğünün Doğması………………………………. 189

6.1.5.2.   Gümrük Vergisi, Tarifeleri, Tahakkuku, Ödeme ve Teminat……………………….. 190

6.1.5.2.1.         Gümrük Vergisi…………………………………………………………………… 190

6.1.5.2.2.         Gümrük Tarifesi ve Eşyanın Tarife Pozisyonlarına Ayrılması…………. 191

6.1.5.2.3.         Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi………………… 192

6.1.5.2.4.         Gümrükte Teminat Gerektiren işlemler…………………………………….. 193

6.1.5.2.5.         Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi…………………………………… 193

6.1.6.  Gümrük İdaresinden Bilgi Alma ve idareye Bilgi Verme…………………………………….. .194

6.2. GÜMRÜK REJİMLERİ…………………………………………………………………………………………. .194

6.2.1. SERBEST DOLAŞIMA GİRİŞ REJİMİ………………………………………………………………. 195

6.2.1.1.        Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya……………………………………………………. 195

6.2.1.2.        Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi………………………………………………………….. 195

6.2.1.3.        Gümrük Birliği ve Serbest Dolaşım Kavramı……………………………………….. 196

6.2.1.4.        Serbest Dolaşım Statüsünün Sona Ermesi…………………………………………. 196

6.2.2.  GÜMRÜK ANTREPO REJİMİ…………………………………………………………………………. 197

6.2.2.1.        Antrepo Tanımı…………………………………………………………………………….. 197

6.2.2.2.        Antrepo Çeşitleri……………………………………………………………………………. 198

6.2.2.2.1.         Genel Antrepolar…………………………………………………………………. 198

6.2.2.2.2.         Özel Antrepolar……………………………………………………………………. 199

6.2.2.3.   Eşyanın Antrepoda Kalma Süresi…………………………………………………….. 199

6.2.3.  DAHİLDE İŞLEME REJİMİ…………………………………………………………………………….. 199

6.2.3.1.        Dahilde işleme Rejimi (DİR) Tanımı…………………………………………… 199

6.2.3.2.        Dahilde İşleme Rejimi (D.İ.R)’nin Amacı………………………………………………… 200

6.2.3.3.        Dahilde işleme Rejiminden Yararlanma Koşulları……………………………………. 200

6.2.3.4.        Dahilde işleme Rejiminden Yararlanılan Destekler………………………………….. 201

6.2.3.5.        Dahilde işleme Rejiminde izni Almak için Gerekli Belgeler………………………… 202

6.2.3.6.        Dahilde işleme Rejiminde “ihracat Taahhüdünün Kapatılması”………………….. 204

6.2.4.  HARİÇTE İŞLEME REJİMİ……………………………………………………………………………… 204

6.2.4.1.        Hariçte işleme Rejiminin Amacı………………………………………………………….. 204

6.2.4.2.        Hariçte işleme Rejiminden Yararlanma Koşulları……………………………………. 205

6.2.4.3.        Hariçte işleme Rejiminin işleyişi…………………………………………………………… 205

6.2.4.4.        Hariçte işleme İzin Belgesi Taahhüdünün Kapatılması…………………………….. 206

6.2.4.5.        Hariçte işleme Rejiminde ithalatın Gerçekleşmemesi………………………………. 207

6.2.5.  GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLEME REJİMİ……………………………………………… 207

6.2.5.1. Gümrük Kontrolü Altında işleme Rejimi Amacı…………………………………………. 207

6.2.5.2.       Gümrük Kontrolü Altında işleme Rejimi ve izni……………………………………………….. 208

6.2.5.3.       Gümrük Kontrolü Altında işleme Rejimi ve Süre…………………………………………….. 208

6.3,  İHRACAT VE İTHALATTA GÜMRÜK İŞLEMLERİ…………………………………………………. 208

6.3.1.  ihracatta Gümrük İşlemleri…………………………………………………………………………… 208

6.3.1.1.        Gümrük İdaresine Sevk Öncesi Hazırlık………………………………………………… 209

6.3.1.2.        Eşyanın Gümrüğe Beyanı………………………………………………………………….. 210

6.3.1.3.        Gümrük Beyannamesinin Kabul ve Tescili……………………………………………. 210

6.3.1.4.        ihracata Konu Eşyanın Muayenesi ve Yüklenmesi………………………………….. 211

6.3.2.  ithalat Gümrük işlemleri……………………………………………………………………….. 213

6.3.2.1.        ithalat Edilen Malın Gümrük Bölgesine Gelmesinden Önce Yapılması Gereken işlemler          ,               214

6.3.2.2.        Belgelerin ve Eşyanın Gümrük Bölgesine Sunulması………………………………. 214

6.3.2.3.        Gümrük Beyannamesinin Gümrük idaresine Teslimi………………………………. 215

6.3.2.4.        Eşyanın Muayene ve Tahakkukunun Yapılması……………………………………… 216

6.3.2.5.        Gümrük Vergilerinin Hesaplanması ve Tahsili………………………………………… 216

6.3.2.6.        Malın ithalatçı Firmaya Teslimi…………………………………………………………….. 217

6.3.2.7.        Eksik Tahsil Edilen Gümrük Vergileri…………………………………………………….. 218

6.3.3.  Gümrük Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi………………………………………………………….. 218

6.4.  GÜMRÜK TEŞKİLATI VE BİRİMLERİ………………………………………………………………….. 218

6.4.1.      T.C Gümrük ve Ticaret Bakanlığı………………………………………………………………… 218

6.4.2.      Müsteşar ve Müsteşar Yardımcılarına Bağlı Teşkilatların Görevleri……………………… 219

6.4.3.      Bakanlık, Müsteşar, Müsteşar Yardımcıları ve Bağlı Birimleri……………………………… 219

6.3.3.1. Müsteşara Bağlı Merkez Teşkilatı……………………………………………………….. 220

6.4.3.1.1.        Müsteşar ve Yardımcıları……………………………………………………….. 220

6.4.3.1.2.        Ana Hizmet Birimleri…………………………………………………………….. 221

6.4.3.1.2.1.          Gümrükler Genel Müdürlüğü…………………………………. 221

6.4.3.1.2.2.          Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü…………………… 222

6.4.3.1.2.3.          Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü……………….. 223

6.4.3.1.2.4.          Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü……………………….. 224

6.4.3.2. Bakanlık, Müsteşarlık Taşra ve Yurt Dışı Teşkilatı…………………………………….. 225

6.5. GÜMRÜK MÜŞAVİRİ OLABİLME ŞARTLARI VE İŞ TAKİBİ………………………………………….. 226

6.5.1. iş Takibi ve Gümrük Müşavirleri……………………………………………………. 226

6.5.2.1.        Gümrük Müşavir Yardımcısı Olabilme Şartları………………………………….. 226

6.5.2.2.        Gümrük Müşaviri Olabilme Şartlan……………………………………………….. 228

6.5.2.3.        Gümrük Müşavirlerinin ve Ortaklıklarının Müteselsil Sorumluluğu………… 228

7. BÖLÜM DIŞ TİCARETTE İHRACAT İŞLEMLERİ

7. DIŞ TİCARETTE İHRACAT İŞLEMLERİ……………………………………………………………………… 233

7.1. İHRACAT………………………………………………………………………………………………………….. 233

7.1.1.       ihracatın Tanımı…………………………………………………………………………………………. 233

7.1.2.       ihracatın Faydaları………………………………………………………………………………… 233

7.1.3.       ihracatın Riskleri……………………………………………………………………………………. 234

7.2. İHRACATÇI……………………………………………………………………………………………………….. 234

7.2.1.      İhracatçının Tanımı……………………………………………………………………………………… 234

7.2.2.      ihracatçı Olma Şartları…………………………………………………………………………………. 234

7.2.3.      ihracatçı Firma Çeşitleri………………………………………………………………………… 235

7.2.3.1.        imalatçı ihracatçı Firmada İhracat (Üretimden ihracat)……………………………….. 235

7.2.3.2.        ihraç Kaydıyla Satış Yapan Firmada ihracat……………………………………………. 235

7.2.3.3.        İhracatçı Firma…………………………………………………………………………………. 237

7.2.4. Nispi Aidat……………………………………………………………………………………… 237

Nispi Aidat Makbuzu…………………………………………………………………………………….. 237

7.3. İHRACAT ÇEŞİTLERİ ve İZİN VEREN KURULUŞLAR……………………………………………….. 238

7.3.1.       ihracat Çeşitleri…………………………………………………………………………………….. 238

7.3.2.       ihracatta Kullanılan Belgeler ve İzin Veren Kuruluşlar…………………………………………. 241

7.4. İNTENETe-TİCARET ve İHRACAT…………………………………………………………………. 242

7.4.1.       internet ve e-ticaret……………………………………………………………………………….. 242

7.4.2.       internetin ihracatçılara Faydaları………………………………………………………….. 242

7.4.3.       internet İle ihracatçılara Getirilen Kolaylıklar………………………………………… 243

7.4.4.       Ürün Tanıtımında İnternet ve ihracat…………………………………………………….. 244

7.4.5.       internet ile ihracatçıların Karşılaşabileceği Engeller…………………………………………….. 246

7.5. FİİLİ İHRACAT ve FİLİ İHRACAT TARİHİ…………………………………………………………………… 246

7.5.1. Tanım………………………………………………………………………………………………………. 246

7.5.1.1.        Fiili ihracat Tarihinin Beyanı………………………………………………………… 246

7.5.1.2.        Fiili ihracat Tarihinin Önemi………………………………………………………… 249

7.5.1.3.        Bankalar ve Fiili ihracat Tarihi…………………………………………………….. 249

7.5.1.4.        Muhasebe Kaydında Dikkate Alınacak Fiili İhracat Tarihi……………………………. 249

7.5.1.5.        ihracat Hasılatının Tespitinde Dönemsellik ilkesi……………………………………… 249

7.5.1.6. Katma Değer Vergisi (KDV) ve Fiili ihracat Tarihi………………………. 250

7.6.  İHRACAT BEDELİN TAHSİLİ……………………………………………………………………………….. 251

7.6.1.      İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesi…………………………………………………………………. 251

7.6.2.      Döviz Alim Belgesi (DAB)…………………………………………………………………………….. 251

7.6.2.1.        Mal ihracatında Döviz Alım Belgesi (DAB)……………………………………………… 253

7.6.2.2.        Hizmet İhracatında Döviz Alım Belgesi (DAB)…………………………………………. 253

7.6.3.      ihracat Bedelinin Kısım Kısım Tahsili………………………………………………………………. 253

7.6.4.      Yurt Dışı Şubelerde Bırakılan ihracat Bedeli………………………………………………………. 254

7.7.      MUHABİR BANKA KESİNTİSİ – (MASRAFI)…………………………………………………………….. 254

7.8.      KOMİSYON GİDERLERİ……………………………………………………………………………………… 255

7.9.      İHRACATTA GÖTÜRÜ GİDER……………………………………………………………………………… 255

7.9.1.      Tanım ve Özellikler……………………………………………………………………………….. 255

7.9.2.      Götürü Giderden Faydalanacak Mükellefler…………………………………………………….. 256

7.9.3.      Götürü Giderden Faydalanacak Hasılatlar……………………………………………………….. 256

7.9.4.      ihraç Kaydı ile Satışlarda Götürü Gider…………………………………………………………….. 257

7.10.  KONSİNYE İHRACAT İŞLEMLERİ……………………………………………………………………….. 257

7.10.1.       Konsinye ihracat………………………………………………………………………………………. 257

7.10.2.       Konsinye ihracat Süreci ve işlemler……………………………………………………………… 258

7.11.     İHRAÇ EDİLEN MALIN GERİ GELMESİ……………………………………………………………….. 259

7.12.     ALICISI TARAFINDAN KABUL EDİLMEYEN İHRAÇ MALLARI………………………………….. 260

7.12.1.      Alıcısı Tarafından Kabul Edilmeyen Mallar…………………………………………………….. 261

7.12.2.      Alıcısına Teslim Edilmeyen Mallar ve Malların Terk Edilmesi……………………………… 261

7.13.     İHRACAT İŞLEMLERİ VE İHRACAT SÜRECİ………………………………………………………… 262

7.14.     İHRACATTA MALİYET TABLOSU DÜZENLEME…………………………………………………… 263

7.14.1.       Maliyet Tablosunun Faydaları…………………………………………………………………….. 263

7.14.2.       Maliyet Tablosu Düzenleme ve Örnek Uygulama…………………………………………… 264

3.15.2.2.        Maliyet Tablosundan Çıkan Sonuç ve Bilgiler……………………………………….. 267

3.15.2.3.        Maliyet Tablosunu Yorum, Sorgulama ve Analiz…………………………………… 267

8. BÖLÜM İTHALAT İŞLEMLERİ

8. İTHALAT İŞLEMLERİ……………………………………………………………………………………………… 271

8.1. İTHALAT…………………………………………………………………………………………………………… 271

8.1.1. ithalatın Tanımı…………………………………………………………………………………….. 271

8.2.   İTHALATÇI OLMA ŞARTLARI……………………………………………………………………………….. 272

8.3.   İTHALAT ÇEŞİTLERİ…………………………………………………………………………………………… 273

8.4.   İTHALAT İŞLEMLERİ SÜRECİ………………………………………………………………………………. 274

8.5.   İTHALATTA GÜMRÜK TARİFE İSTİTİSTİK POZİSYONLARI (GTİP)……………………………….. 276

8.6.   BAĞLAYICI TARİFE BİLGİSİ (BTB)………………………………………………………………………….. 277

8.7.     İTHALATTA VERGİ VE YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER…………………………………………………. 278

8.8.     İTHALATTA VERGİ TEŞVİKLERİ…………………………………………………………………………… 280

8.9.     GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ……………………………………………………………………………………… 281

8.9.1.      Geçici ithalat Rejiminin Amacı……………………………………………………………………….. 281

8.9.2.      Geçici İthalat Rejiminde izin………………………………………………………………………….. 281

8.9.3.      Geçici ithalat Rejiminde Süre………………………………………………………………………… 282

9. BÖLÜM SERBEST BÖLGELER

9. SERBEST BÖLGELER…………………………………………………………………………………………… 285

9.1.  Serbest Bölgelerin Kuruluş Amacı, İşlevi ve Avantajı…………………………………………………… 286

9.1.1.      Serbest Bölgelerin Kuruluş Amacı…………………………………………………………………. 286

9.1.2.      Serbest Bölgelerin işlevi………………………………………………………………………………. 287

9.1.3.      Serbest Bölgelerin Avantajları……………………………………………………………………….. 287

9.1.4.      Serbest Bölge Çeşitleri………………………………………………………………………………… 290

9.2.  Türkiye de Serbest Bölge Müdürlükleri, Faaliyet ve Ruhsat Alanları………………………………… 292

9.2.1.      Serbest Bölge Müdürlüğü, Görev ve Yetkileri……………………………………………………. 292

9.2.2.      Türkiye de Kurulmuş Serbest Bölgeler……………………………………………………………. 293

9.2.3.      Türkiye Serbest Bölgelerin Ruhsat ve Faaliyet Alanı…………………………………………… 294

9.2.4.      Serbest Bölge Faaliyet Ruhsatının Verilmesi…………………………………………………….. 294

9.2.5.      Serbest Bölge Güvenliğinin Sağlanması ve Çalışma Esasları……………………………… 295

9.3.  Türkiye de Serbest Bölgelerde Özellik Arz Eden işlemler…………………………………………….. 295

9.3.1.      Serbest Bölgeye Giriş ve Çıkışlar…………………………………………………………. 295

9.3.2.      Serbest Bölgelerde Dış Ticaret……………………………………………………………………… 296

9.3.3.      Serbest Bölgelerde Mallar ve işlemleri……………………………………………………………. 296

9.3.4.      Serbest Bölgede Transit/Aktarma Ticaret işlemleri………………………………. 297

9.3.5.      Serbest Bölgede Kambiyo işlemleri………………………………………………………………. 298

9.3.6.      Serbest Bölgelerde Sosyal Güvenlik Yasası…………………………………………………….. 298

9.3.7.      Serbest Bölgelerde Özel Hesap Kesintileri ve S.B. Gelirleri………………………………….. 299

9.3.8.      Serbest Bölgelerde Yükleme, Boşaltma ve Diğer Hizmetler………………………………… 299

9.3.9.      Serbest Bölgede Vergi istisnası…………………………………………………………………….. 300

9.3.9.1.        Serbest Bölgelerde Vergiler ve Vergi Muafiyeti………………………………………………. 300

9.3.9.2.        Serbest Bölgelerde Şubesi Bulunan İşletmede Vergi istisnası,

Dönem Sonu işlemleri, Brüt ve Net Kârın Hesaplanması……………………………………… 301

9.3.10.       Serbest Bölgelerde Faiz, Repo ve Kur Farkı Gelirleri…………………………………………. 302

9.3.11.       Serbest Bölgelere Yapılan Fason işlemler……………………………………………………… 303

9.3.12.       Serbest Bölgelere Yapılan Hizmetler ye istisnalar……………………………………………. 303

9.3.13 Serbest Bölgelerde KDV……………………………………………………………………………… 304

9.3.14. Serbest Bölgelere Türkiye den ihracatta ÖTV…………………………………………………… 304

9.4. Serbest Bölgelerde Düzenlenen Belgeler………………………………………………………………… 304

9.4.1.      Serbest Bölge işlem Formu………………………………………………………………………….. 305

9.4.2.      Ön Statü Belgesi………………………………………………………………………………………… 307

9.4.3.      FATURA………………………………………………………………………………………………….. 308

10. BÖLÜM

DIŞ TİCARET İŞLEMLERİNDE TRANSİT TİCARET VE TRANSİT REJİMİ

10.1. TRANSİT TİCARET…………………………………………………………………………………………… 311

10.1.1.     Transit Ticaret işlemleri……………………………………………………………………… 311

10.1.2.     Transit Ticaret işleyişi………………………………………………………………………… 311

10.1.3.     Transit Ticarette Gümrük İşlemleri………………………………………………………………. 312

10.1.5.     Transit Ticarette Kambiyo İşlemleri……………………………………………………………… 313

10.1.6.     Transit Ticarette Vergiler……………………………………………………………………. 313

10.2. TRANSİT REJİMİ………………………………………………………………………………………………. 314

10.2.1.      Transit Ticaret Rejiminin Beyanı…………………………………………………………………. 314

10.2.2.      Transit Rejimde Süre……………………………………………………………………………….. 315

10.2.3.      Transit Rejimin Gümrükte Sonlandırılması ve Teyit işlemi………………………………… 316

10.2.4.      Transit Ticaret Rejiminde Özellik Arzeden işlemler…………………………………………. 316

10.2.4.1.       Transit Beyannamesine ilişkin Genel Hükümler………………………………. 316

10.2.4.2.       Havayolu İle Transit işlemleri……………………………………………….. 317

10.2.4.3.       Posta Kolilerinin Transit İşlemleri………………………………………… 317

10.2.4.4.       Transit Ticarette KKTC Plakalı Taşıma Araçları…………………………………. 317

11.  BÖLÜM

DIŞ TİCARETTE FİYATLANDIRMA

11. DIŞ TİCARETTE FİYATLANDIRMA…………………………………………………………………………. 321

11.1.     Fiyatlandırmanın Amacı…………………………………………………………………………………….. 321

10.1.     Fiyatlandırma Stratejisi………………………………………………………………………………………. 323

11.2.1.      Yüksek Fiyat Stratejisi…………………………………………………………………………. 323

11.2.2.      Düşük Fiyat Stratejisi…………………………………………………………………………………. 324

11.3.  Fiyatlandırmaya Etki Eden Faktörler……………………………………………………………………… 325

11.3.1.      Kontrol Edilebilir Fiyat Faktörleri…………………………………………………………. 325

11.3.2.      Bağımsız Fiyat Faktörleri……………………………………………………………………………. 326

11.4.  ihracatta Fiyatlandırma………………………………………………………………………………………. 329

11.4.1. ihracat Fiyatına Etki Eden Maliyet Unsurları……………………………………………………… 329

11.4.2.  İhracat Fiyatı Nasıl Oluşur…………………………………………………………………………… 330

11.4.2.1.       İhracat Fiyatının Yapısı ve Süreci………………………………………………………… 330

11.4.2.2.       Teslim Şekillerine Göre İhracat Fiyatının Belirlenmesi……………………………… 331

11.4.3.      İhracat Fiyatlandırmasında Fizibilite………………………………………………………………. 333

11.4.4.      ihracatta Fiyatlandırma ve Analiz…………………………………………………………………. 334

11.5.Dış Ticarette Fiyatlandırma, Teklif Hazırlama ve Başabaş Noktası………………………………… 335

11.5.1.      İhracatta Fiyatlandırma ve Teklif Hazırlama……………………………………………………. 336

11.5.2.Fiyat Teklifinde Yer Alması Gereken Unsular…………………………………………………. 336

11.5. 3. ihracat Teklifi ve Başabaş Noktası………………………………………………………………… 338

12.  BÖLÜM

DIŞ TİCARETTE PAZARLAMA VE MÜŞTERİ BULMA

12. DIŞ TİCARETTE PAZARLAMA………………………………………………………………………………. 343

12.1. Dış Ticarette Pazarlama Stratejisi………………………………………………………………………….. 343

12.2. İhracatta Dış Pazara Giriş………………………………………………………………………………. 344

12.2.1.      Doğrudan (Direkt) ihracat……………………………………………………………………. 344

12.2.2.      Dolaylı (indirekt) İhracat………………………………………………………………………. 345

12.2.3.      Diğer Pazara Giriş Yöntemleri……………………………………………………………… 346

12.2.4.      ihracat Konsorsiyumları……………………………………………………………………… 347

12.3. İhracatta Ürün Tanıtımı………………………………………………………………………………………… 347

12.3.1.      İhracatta Ürün Tanıtımı ve internet………………………………………………………………… 347

12.3.2.      İhracatta Ürün Tanıtımı ve Fuarlar………………………………………………………………… 349

12.3.2.1.       Fuarlarda Başarı Yöntemleri……………………………………………………………… 349

12.3.2.2.       ihracatta Fuarlara Hazırlanma……………………………………………………………. 350

12.3.2.3.       ihracatta Fuar Seçiminde Özel İşlemler……………………………………………….. 352

12.3.2.3.1.        Fuar Seçiminde Dikkat Edilecek Konular………………………………… 352

12.3.2.3.2.        Fuar Seçiminde Cevap Aranacak Sorular……………………………….. 353

12.3.2.4.       ihracatta Fuara Katılma ve Maliyet Analizi…………………………………………….. 353

12.3.2.5.       ihracatta Fuarlara Devlet Desteği……………………………………………………….. 354

13.  BÖLÜM

DIŞ TİCARETTE DEVLET YARDIMLARI

13. DIŞ TİCARETTE DEVLET YARDIMLARI………………………………………………………………….. 357

13.1. DEVLET YARDIMININ AMACI…………………………………………………………………………….. 357

xxii

13.2.     DEVLET YARDIMININ KAPSAMI………………………………………………………………………… 357

13.3.     DEVLET YARDIMI ÇEŞİTLERİ……………………………………………………………………………. 358

13.3.1.      Teknik Müşavirlik Şirketlerine Sunulan Yardımlar…………………………………………….. 358

13.3.2.      Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği……………………………………………………… 359

13.3.3.      Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımları………………………………………………….. 361

13.3.4.      Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi………………………………. 365

13.3.5.      Yurtdışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi…………………………… 365

13.3.6.      Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuarlara Katılımın Desteklenmesi…………………………… 366

13.3.7.      Tasarım Desteği………………………………………………………………………………………. 367

13.3.8.      Türk Ürünlerinin Yurt Dışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleşmesi ve TURO.UALITY ‘nin Desteklenmesi         367

13.3.9.      İstihdam Oluşturmaya Yönelik Yardımlar……………………………………………………….. 368

13.3.10.      Çevre Koruma Yardımları………………………………………………………………………… 368

13.3.11.      AR-GE Yardımları…………………………………………………………………………………… 369

13.4.     Devlet Yardımı Uygulayan Kuruluşlar Ve Destek Türleri…………………………………………….. 371

13.5.     Devlet Yardımına ilişkin Örnek Uygulama………………………………………………………………. 372

14. BÖLÜM

DIŞ TİCARETTEFİNANSMAN TEKNİKLERİ VE

KREDİ İŞLEMLERİ

14.DIŞ TİCARETTE FİNANSMAN TEKNİKLERİ VE KREDİ İŞLEMLERİ………………………………. 377

14.1.  EXİMBANK KREDİLERİ…………………………………………………………………………………….. 377

14.1.1.      Türk Eximbank………………………………………………………………………………………… 377

14.1.2.      Türk Eximbankın ihracatçıya Sağladığı Teşvik Yöntemi…………………………………….. 378

14.1.3.      Türk Eximbank Kredileri…………………………………………………………………………….. 379

14.1.3.1.      Sevk Öncesi Reeskont Kredileri………………………………………………………… 380

14.1.3.2.      Yurt Dışı Mağazalar ve Yatırım Kredileri……………………………………………….. 380

14.1.4.      Türk Eximbank “Ülke Kredi / Garanti Programlan”…………………………………………… 381

14.1.5.      Türk Eximbank ihracat Kredi Sigortası”………………………………………………. 382

14.1.6.      Türk Eximbank “Teminat Mektupları”……………………………………………………………. 382

14.2.  BANKALAR VE DİĞER FİNANSMAN YÖNTEMLERİ………………………………………………. 383

14.2.1.      ihracatçı Ülke Kredileri………………………………………………………………………… 383

14.2.2.      Akreditif Kredisi…………………………………………………………………………………… 384

14.2.3.      ithalatçı Firmalara Özel TL Kredisi………………………………………………………………… 384

14.2.4.      Prefinansman Kredileri……………………………………………………………………………… 384

14.2.5.      ihracat Akreditifi Iskontosu………………………………………………………………….. 385

14.2.6.      ihracatta FACTORİNG işlemleri…………………………………………………………………… 385

14.2.7.      ihracat ve İthalatta FORFAİTİNG İşlemleri………………………………………………………. 386

xxiü

14.2.8. İhracat ve ithalatta FORVVARD İşlemleri…………………………………………………………. 386

14.3. YABANCI PARA CİNSİNDEN İHRACAT KREDİLERİ……………………………………………….. 387

15.  BÖLÜM

DIŞ TİCARET ŞİRKETLERİ

15. DIŞ TİCARET ŞİRKETLERİ…………………………………………………………………………………… 391

15.1.  DIŞ TİCARET SERMAYE ŞİRKETİ……………………………………………………………………….. 391

15.1.1.      Dış Ticaret Sermaye Şirketinin ihracatçıya Sağladığı Yararlar……………………………… 391

15.1.2.      Dış Ticaret Sermaye Şirketi Statüsü Alma……………………………………………………… 392

15.1.3.      Dış Ticaret Sermaye Şirketi Statüsü Geçerlilik Süresi………………………………………… 394

15.1.4.      Dış Ticaret Sermaye Şirketinin Sorumlulukları………………………………………………… 394

15.1.5.      Türkiye’de Mevcut Dış Ticaret Sermaye Şirketleri…………………………………………….. 394

15.2.  SEKTÖREL DIŞ TİCARET ŞİRKETLERİ……………………………………………………………….. 395

15.2.1. S.D.T. Şirketlerinin İhracatçı Ortaklarına Sağladığı Yararlar…………………………………… 396

15.2.2.1.       Normal Yörelerde SDTŞ ‘teri……………………………………………………………… 398

15.2.2.2.       Kalkınmada Öncelikli Yörelerde SDTŞ ‘teri……………………………………………. 398

15.2.2.3.       Üretici Dernekleri ve Birliklerinin Oluşturduğu SDTŞ ‘leri…………………………… 398

15.2.6.  Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin Sorumlulukları……………………………………………….. 400

16.  BÖLÜM

DIŞ TİCARET İŞLEMLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ (KDV)

16. DIŞ TİCARET İŞLEMLERİNDE KDV………………………………………………………………………. 403

16.1.  İHRACAT İŞLEMLERİNDE KDV…………………………………………………………………………. 403

16.1.1.      İhracat istisnası……………………………………………………………………………………. 403

16.1.2.      Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununda İhracat istisnası………………………………….. 404

16.1.3.      ihracatta KDV istisnasına Giren Teslim ve Hizmetler………………………………………… 404

16.1.4.      Yüklenilen KDV…………………………………………………………………………………. 406

16.1.5.      KDV İadesinin Vergi Borçlarına Mahsubu ve Sıralama………………………………. 407

16.1.6.      Üretici ihracatçı İşletmelerde KDV ve Örnek Uygulama…………………………………….. 408

16.1.7.      KDV iade Alacağının Vergi ve SGK Borçlarına Mahsubu………………………………….. 414

16.1.8.      İHRAÇ KAYITLI SATIŞLARDA KDV VE ÖRNEK UYGULAMA…………………………… 414

16.1.8.1.       Tecil, Terkin ve İade Edilecek KDV………………………………………………………………….. 415

16.1.8.2.       ihraç Kayıtlı Satışlarda Örnek Uygulama…………………………………………………………… 415

16.2.  İTHALAT İŞLEMLERİNDE KDV………………………………………………………………………….. 418

16.2.1.      ithalat İşlemleri ve KDV……………………………………………………………………………… 418

16.2.2.      ithalat KDV Matrahının Hesaplanması………………………………………………………….. 419

Kitabın yazılış amacı, dış ticaret işlemleri ve muhasebesi konusunda eğitim gören öğrencilere, eğitimcilere ve uygulamacılara, dış ticaret ve
dış ticarette muhasebe uygulamaları ile ilgili bilgiler sunmaktır.

Kitabın ilk bölümünde, dış ticaretin tanımı, çeşitleri, ödeme ve teslim şekilleri, dış ticarette kullanılan belgeler ile rejimler açıklanmıştır.

İkinci bölümde; dış ticarette tekdüzen hesap işlenmiş,

Üçüncü bölümde; ihracat işlemleri, süreci, muhasebe için gerekli ön çalışmalar, ihracat muhasebe uygulamaları örneklerle açıklanmış,

Dördüncü bölümde; ihraç kayıtlı satışlar, ihraç kayıtlı alışlar ve ihracatı açıklanmış, örnek muhasebe kayıtlarına yer verilmiş,

Beşinci bölümde; ithalat işlemleri, süreci ile ithal edilen stok, M.D.V ve yatırım hesapları işlenmiş, örnek muhasebe kayıtları düzenlenmiş,

Altıncı bölümde; ihracat da, ihraç kayıtlı satışlar da KDV istisnası, iadesi açıklanmış, örneklerle muhasebe kayıtlarına yer verilmiştir.

Yedinci bölümde; serbest bölgelerde özellik arz eden işlemler, teşvikler, defterler, belgeler açıklanmış, muhasebe uygulamaları anlatılmıştır.

Sekizinci bölümde; transit ticaretin muhasebesi açıklanmış,

Dokuzuncu bölümde; yolcu beraberi eşya ihracı, bavul ticareti işlemleri, KDV istisnası ve örnek muhasebe uygulamaları düzenlenmiş,

Onuncu bölümde; finansman teknikleri, Eximbank kredileri, T.L ve dövizli dış ticaret kredileri örnek muhasebe kayıtları ile açıklanmış,

On birinci bölümde; ihracat ve ithalatta Factoring, Forfaiting, Leasing işlemleri, örneklerle muhasebe süreci ve kayıtları düzenlenmiştir.

On ikinci bölümde; devlet yardımları ve muhasebesi anlatılmış,

On üçüncü bölümde; yurt dışı, yurt içi fason, tevkifat işlemleri, kur farkları ve yabancı para kasası işlemleri muhasebe kayıtları düzenlenmiştir.

Kitabı dokuzuncu baskıya getiren ve görüşlerini benimle paylaşan değerli okuyuculara şükranlarımı sunarım.

Kıymetli öğrencilerime ve okuyuculara yararlı olmasını dilerim.

- Dış Ticaret İşlem Akışı Ve Gümrük Mevzuatının Kapsamı- Uluslararası İktisat Ve Dış Ticaret İlişkisi

- Dış Ticaret İşlem Aşamaları

- Gümrük Mevzuatının Kapsamı ve Bazı Temel Kavramlar

- Gümrük İşlemleri

- Gümrükçe Onaylanmış İşlem ve Kullanımlar

- Gümrük İşlem Süreci

- Gümrük Rejimleri

- Muafiyet İçermeyen Gümrük Rejimleri

- Şartlı Muafiyet Düzenlemeleri ve Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri

- Gümrük İşlemlerine İlişkin Mali Yükümlülükler

- Mali Yükümlülükleri Şekillendiren Uluslararası Düzenlemeleri

- Gümrük Vergilerinin Sistematik Yapısı ve Tahsil Süreci

- Gümrük Vergilerinin Nitelikleri ve Türleri

- Gümrük Vergilerinin Sistematik Yapısı ve Tahsil Süreci

- Gümrük Vergilerinin Sistematik Yapısı

- Gümrük Vergilerinin Tahsil Süreci

- Uyuşmazlıklar ve Çözüm Yolları

- Gümrük Uyuşmazlık Konuları

- Gümrük Suç ve Cezaları

- Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları

- Kaçakçılık Suç ve Cezaları

ÖNSÖZ

1980 yılında yürürlüğe giren ekonomik istikrar programıyla Türki¬ye’de radikal denilecek ölçüde ekonomi politikası değişikliği yaşanmıştır. Bu radikal değişimle birlikte Türkiye kapalı ekonomi politikasından dışa açık ekonomi politikalarına yönelmiştir. Bunun anlamı dış dünyadan daha fazla mal almak ve yine dış dünyaya daha fazla mal satmaktır. Bu çerçevede tüm ekonomi politikası öncelikleri değiştirilmiş ve ihracat güdümlü politikalar izlenmeye başlanmıştır.
Ekonomi politikası değişikliğine bağlı olarak daha önceden taraf olu¬nan uluslararası ikili veya çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde Türkiye daha etkin rol üstlenmeye başlamıştır. Uluslararası düzeyde daha liberal dış ticaret politikası uygulamayı amaçlayan tüm oluşumlar içinde yer almaya çalışmış ve bu konuda üstlenilmiş tüm yükümlülükler büyük ölçüde gerçekleştirilmiş¬tir. Örneğin, Türkiye 1994 yılında Dünya Ticaret Örgütü Kurucu Anlaşmasına imza atarak, Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) tüm kurallarını benimsendiğini ve gereğini yapacağını dünyaya ilan etmiş ve iç hukukunu DTÖ kurallarına göre şekillendirmiştir.
Yine benzer biçimde dünya ekonomisine uyum sağlamak adına Avrupa Birliği ile ciddi birleşme hareketleri gerçekleştirilmiş ve 1995 yılında AB ile Gümrük Birliği tesis edilmiştir. Gümrük Birliğini sağlayan 06.03.1995 tarihli 1/95 sayılı Ortaklık Konsey Kararının imzalanmasıyla birlikte dış ticaret, kambiyo, teşvik ve gümrük gibi pek çok mevzuat alanında uyum düzenlemelerini gerçekleştirme yükümlülüğü altına girilmiştir. Bu yükümlülük çerçevesinde, AB’nin taraf olduğu tüm Serbest Ticaret Anlaşmaları tanınmış ve ilgili ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları imzalanmıştır. Diğer taraftan Gümrük Kanunu yeniden ele alınmış ve uyum yasası niteliğinde temel kanun olan 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Yönetmeliği 2000 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ve yönetmelik farklı zamanlarda değişikliklere uğramıştır. En son değişiklik 5911 sayılı Kanun’la gerçekleştirilmiştir. Bu kanunla özellikle sistematikte önemli değişiklikler yapılmıştır. Aynı zamanda gümrük idareleri ve yükümlüleri arasında yaşanan ihtilafların çözüm süreçleri 2011

yılında yayınlanan 6111 Sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve buna ilişkin “Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği” yayınlanmıştır. Yapılan bu değişikliklere bu baskıda, büyük oranda yer verilmiştir.
Tüm bu dışa açılma ve dünya ekonomisiyle bütünleşme çalışmaları dış ticaret alanında yetişmiş eleman ihtiyacını ve dış ticaret eğitiminin önemi¬ni artırmıştır. Bu gelişmelere bağlı olarak eğitim müfredatlarına dış ticaretle ilgili eğitim programları dahil edilmeye başlanmış, pek çok özel ve kamu kuruluşu akademik ve sertifika düzeyinde dış ticaret eğitimi vermeye başla¬mıştır.
Dış ticaret eğitiminin, eğitim sistemi içinde ağırlığını giderek hissettirmesi bu alanda kullanılan eğitim materyal ihtiyacını doğurmuş ve bu alanda akademik ve akademik olmayan yayınlar giderek artmaya başlamıştır. Bu yayınlara genel olarak bakıldığında daha çok dış ticaretin pazarlama ve operasyonel yönüne odaklandığı ve kapsamına giren konuları sığ biçimde ele aldıkları görülmektedir. Oysa dış ticaret işlemleri ve uzantısmdaki gümrük işlemleri mali açıdan oldukça önemlidir. Oysa bu alanda mali literatürde fazlaca çalışma yapılmamaktadır. Kamu gelirleri açısından mali literatürün Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenen vergiler üzerine yoğunlaşıldığı ve dış ticaretten alman mali yükümlülükler üzerinde fazla durulmadığı gözlenmektedir.
Vergilemede etkinliğin ve adaletin sağlanmasında devletin vergi tabanını kontrol gücü oldukça önemlidir. Devlet, vergi tabanının kontrolünde etkinliği artırmak için kullanabileceği iktisadi mali ve hukuki nitelikli değişik araçlara sahiptir. Gümrük kontrol ve denetimleri, bu araçların en önemlilerinden biri olarak kabul edilebilir. Çünkü, dış ticaret işlemlerinin yasallık boyutu gümrük işlemlerinde somutlaşmaktadır. Gümrük işlemleri aşamasında dış ticarete konu eşyanın başta dış ticaret ve mali mevzuat olmak üzere, ulusal ve uluslararası tüm düzenlemelere uygun olup olmadığının denetimi yapılmaktadır. Yasallığı tescil edilen eşyanın gümrük bölgesine giriş veya çıkışma izin verilmektedir. Yani eşyanın dış ticarete konu edilip edilmeyeceğine gümrük işlemleri sonrasında karar verilmektedir.
Gümrük işlemlerinin vergileme açısından önemi ekonomik faaliyetlerin kayıt altına alınmasında ortaya çıkmaktadır. Gümrük işlemleri ve denetimleri, yurt içinde kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin yakalanmasına ve dış ticaret faaliyetlerinden hareketle vergi gelirlerinin artırılmasına im/can sağlamaktadır. Özellikle hammadde ve yarı mamul ithalatındaki kayıp ve kaçakların azaltılmasıyla yurt içinde gerçekleştirilen kayıt dışı ekonomik faaliyetler girdi kullanım aşamasında kayıt altına alınmaktadır. Bunun vergileme açısından iki önemi vardır. Birincisi dış ticarete yönelik mali yükümlülüklerden sağlanan gelirlerin artırmaktadır. İkincisi ise firmaların, girdi aşamasında kayıt altına alınmasıyla, gelir gizleme imkanları elinden alınmaktadır, ihracat yönlü kontrol ve denetimlerde ise yurt içinde gerçekleştirilen kayıt dışı ekonomik faaliyetler tespit edilerek firmaların kayıt altına alınmasına yardımcı olunmaktadır. Devletin gümrük işlemlerindeki etkinliği ve bu süreçte firmaların mali faaliyetleri hakkında toplanan bilgilerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle, Gümrük Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığı arasındaki bilgi paylaşımın artırılması vergi tabanının kontrolünde önemli yarar sağlayacaktır. Bu alanda Maliye Bakanlığının veri arşivi VEDOP ve Gümrük Müsteşar¬lığının vergi arşivi GUVAŞ arasında bilgi paylaşımını artırmayı amaçlayan işbirliği mekanizmaları kurulmaya çalışılmaktadır.

Vergileme açısından önemi ortada olan gümrük işlemleri ve vergilendirilmesi konusundaki eksikliğin giderilmesine katkı sağlamak, çalışmanın ana amacını oluşturmaktır. Bu amaç yanında Gümrük Kanunu’nun temel kanun olması, gümrük işlemlerinin dış ticaret işlemlerinde önemli bir yer tutması ve bu konuya yönelik özel çalışmanın fazla olmaması çalışmanın hazırlanmasına yönlendiren diğer nedenler olmuştur. Bu amaçlar doğrultusunda, konuya meraklı genel okur kitlesi için bir okuma metni oluşturmaya ve bu alanda çalışan araştırmacıların materyal ihtiyacını karşılanmaya çalışılmıştır.
Gümrük Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik, tebliğ ve diğer yasa unsurlarını temel alan bu çalışma, anlatım tarzı itibariyle klasik hukuk kitapları dışında bir yöntemle ele alınmıştır. Kitapta ele alman konular mümkün olduğunca hukuki metin ve kanun maddelerine atıf yapılmadan, örneklemelerle açıklanmaya çalışılmıştır.
Kitap altı bölüm üzerinde kurgulanmıştır. İlk bölümde dış ticaret işlem akışı içinde gümrük işlemlerinin yeri belirlenmiştir. Ayrıca bu bölüm de gümrük işlemlerini şekillendiren gümrük mevzuatı ve mevzuatta geçen bazı temel kavramlara yer verilmiştir.
İkinci bölümde ise gümrük işlemleri ele alınmıştır. Burada önce gümrükçe onaylanmış işlem ve kullanımlar tanıtılmıştır. Sonrasında ise gümrük işlem süreci ve gümrük beyan işlemlerine yer verilmiştir.
Üçüncü bölüm kapsamında ise dış ticarete konu eşyanın gümrük bölgesi içinde dolaşımını düzenleyen gümrük rejimleri yer almaktadır. Bu bölümde gümrük rejimleri açıklanmıştır.
Dördüncü bölümde, gümrük işlemlerinden kaynaklanan mali yükümlülükler ele almaktadır. Burada mali yükümlülükleri şekillendiren ulusla-

rarası düzenlemeler, gümrük işlemlerinden kaynaklanan mali yükümlülük türleri ve özel olarak gümrük vergilerine yer verilmiştir.
Beşinci bölümde ise gümrük vergilerinin tahsil esasları üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda gümrük vergilerinin sistematik yapısı ve tahsil süreci incelenmiştir.
Altıncı ve son bölümde ise gümrük işlemleri çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar ve bunların çözüm yolları ele alınmıştır. Burada önce gümrük kanununda suç sayılan unsurlar ve bunlara verilecek cezalar hak¬kında bilgi verilerek sonrasında gümrük işlem sırasında yaşanan uyuşmazlıkların hangi süreçte nasıl çözümlenebileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Altı bölümden oluşan çalışmada pek çok hocamın ve meslektaşımın yardımını gördüm. Hepsinin ismini zikredememekle birlikte, bazılarının isimlerini anmadan geçemeyeceğim: Beni akademik camiaya girmem konusun¬da teşvik eden ve akademisyenlik ruhunu tattıran hocam Sayın Prof. Dr. Nihat EDIZDOGAN’a, akademik gelişimimde ve doktora çalışmalarımda beni her zaman cesaretlendirip teşvik eden ve maliye aromah dış ticaret çalışmanın önemini kavratan hocam merhum Prof. Dr. Nuri BURHAN’a, çalışmalarımda her zaman fikri destek veren ve tartışmalarıyla yoluma ışık tutan değerli arkadaşım Doç. Dr. Adnan GERÇEK’e ve yüksek öğrenimimde önemli katkıları bulunan Uludağ Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü camiasındaki değerli hocalarıma ve arkadaşlarıma, bana huzurlu çalışma ortamı su¬nan Uşak Üniversitesi İİBF yönetimine çok teşekkür erdim.
Yetişmemde tarifi imkânsız sıkıntılara katlanan cefakâr annem ve fedakâr babama; kitabın hazırlanmasında kendilerine ayırmam gereken zamanlardan çalmama göz yuman ve sabır gösteren sevgili eşim Sibel SELEN ile biricik kızım Selin ve biricik oğlum Utku’ya minnettarım.
Kitabın bu baskısını üstlenen Ekin Kitabevi sahibi Mehmet OYMAK’m şahsında kitabevinin tüm çalışanlarına, teknik ve manevi katkılarından dolayı emekli Bursa Gümrükler Başmüdür Yardımcısı, gümrük müşaviri Erdal NAMAL’a çok teşekkür ederim.
Kitapta mevcut tüm hata ve eksiklikler tamamen bana ait olup, değerli eleştiri ve katkılarınızla düzeltip geliştirmek benim asli sorumluluğum altındadır.
Dr. Ufuk SELEN
UŞAK/2011

İÇİNDEKİLER

• BİRİNCİ BÖLÜM DIŞ TİCARET İŞLEM AKIŞI ve GÜMRÜK MEVZUATININ KAPSAMI
• A. ULUSLARARASI İKTİSAT VE DIŞ TİCARET İLİŞKİSİ 1
• B. DIŞ TİCARET İŞLEM AŞAMALARI 3
• 1. HAZIRLIK AŞAMASI 4
• 2. TAŞIMA VE SİGORTALAMA İŞLEMLERİ AŞAMASI 5
• 3. BANKA İŞLEMLERİ AŞAMASI 8
• 4. GÜMRÜK İŞLEMLERİ AŞAMASI 9
• C. GÜMRÜK MEVZUATININ KAPSAMI VE BAZI TEMEL KAVRAMLAR 10
• 1. GÜMRÜK MEVZUATININ UNSURLARI 11
• a- 21.03.2007 Tarih ve 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 11
• b- Bakanlar Kurulu Kararları 11
• c-Yönetmelikler 11
• d-Tebliğler 12
• 2. 4458 SAYILI GÜMRÜK KANUNU VE YÖNETMELİĞİNİN SİSTEMATİK
• YAPISI 12
• 3. GÜMRÜK KANUNDA GEÇEN BAZI TEMEL KAVRAMLAR 17
• İKİNCİBÖLÜM GÜMRÜK İŞLEMLERİ
• A. GÜMRÜKÇE ONAYLANMIŞ İŞLEM VE KULLANIMLAR 27
• 1. EŞYANIN SERBEST BÖLGEYE GİRMESİ 28
• 1.1. Serbest Bölge Kavramı ve Eşya Hareketleri 28
• 1.2. Serbest Bölge İşlemlerinde Vergilendirme 30
• 2. EŞYANIN YENİDEN İHRACI 31
• 3. EŞYANIN İMHASI VE GÜMRÜĞE TERKİ 31
• 4. EŞYANIN BİR GÜMRÜK REJİMİNE TABİ TUTULMASI 32
• B. GÜMRÜK İŞLEM SÜRECİ 33
• 1. ÖZET BEYAN VE SUNUM İŞLEMLERİ 34
• 1.1. Özet Beyan ve Varış Öncesi Bildirim işlemleri 34
• 11.1. Özet Bayan ve Özet Bayanın Verilmesi
• 1.1.2. Varış Öncesi Bildirim a
• 1.1.3. Özet Bayanın Hükmü ve Eşyanın Geçici Depoya Boşaltılması 39
• 2. Eşyanın Gümrüğe Sunumu 40
• 2.1. TAŞITLARIN TÜRKİYE GÜMRÜK BÖLGESİNE GİRİŞ VE ÇIKIŞLARI. 42
• 2.2 Eşyanın Geçici Depolanması 43
• 3. GÜMRÜK BEYAN TÜRLERİ VE İŞLEMLERİ 47
• 3.1. Beyan Türleri 47
• 3.1.1. Sözlü Beyan 48
• 3.1.2. Yükümlüsünün Tercih Ettiği Bir Tasarruf Yoluyla Beyan 49
• 3.1.3. Yazılı Beyan 50
• 3.1.3.1. Normal Usulde Yazılı Beyan 50
• 3.1.3.2. Basitleştirilmiş Usulde Beyan 51
• 3.1.3.2.1. Basitleştirilmiş Usulden Yararlanma Şartları 52
• 3.1.3.2.2. Basitleştirilmiş Usulden Yararlanmanın Genel Şartları 53
• 3.1.3.2.3. Basitleştirilmiş Usulden Yararlanmanın Özel Şartları 57
• 3.2. Gümrük Beyan işlemleri 59
• 3.2.1. Gümrük Beyannamesinin Verilmesi 59
• 3.2.1.1. Beyanname Verme Süresi 60
• 3.2.1.2. Beyannameye Eklenecek Belgeler 62
• 3.2.2. Beyannamenin Tescili, Düzeltilmesi ve iptali 66
• 3.2.3. Muayene işlemleri: Fiziki Muayene ve Belge Kontrolü 68
• 3.2.3.1. Belge Kontrolü 69
• 3.2.3.2. Fiziki Muayene 70
• 3.2.4. Beyanname Kapatma işlemleri 72
• ÜÇÜNCÜ BÖLÜM GÜMRÜK REJİMLERİ
• A. MUAFİYET İÇERMEYEN GÜMRÜK REJİMLERİ 73
• 1. SERBEST DOLAŞIMA GİRİŞ REJİMİ 74
• 1.1. Rejime Giriş İşlemleri 76
• 1.2. Nihai Kullanım Mekanizması 78
• 1.2.1. Nihai Kullanım Amacıyla Serbest Dolaşıma Giriş Koşulları 78
• 1.2.2. Nihai Kullanım Koşulları 81
• 1.3. Geçici İhraç Edilen Eşyanın Yeniden Serbest Dolaşıma Girmesi 83
• 1.4. Eşyanın Serbest Dolaşım Statüsünü Kaybetmesi 84
• 1.5. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine İlişkin Örnek Olay 84
• 2. İHRACAT REJİMİ 85
• 2.1. ihracatın Tanımı ve ihracat Süreci 85
• 2.2. ihracat Rejiminin İşleyişi 86
• 2.3. Taşıt Değiştirilerek Yapılacak İhracatlar 89
• B. ŞARTLI MUAFİYET DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK ETKİLİ GÜMRÜK
• REJİMLERİ 90
• 1. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) 91
• 1.1. Dahilde İşleme Yöntemleri 92
• 1.2. Dahilde İşleme Rejiminin Çalıştırılması 95
• 1.3. Süreler ve Kapatma işlemleri 98
• 1.3.1. Süreler 98
• 1.3.1. Rejimin Kapatılması 98
• 2. GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLEME REJİMİ (GKAİR) 101
• 2.1. Rejime Giriş Beyanı 103
• 2.2. Gümrük Kontrolü Altında işleme Rejiminden Çıkış (Rejimin ibrası) 103
• 3. HARİÇTE İŞLEME REJİMİ (HİR) 106
• 3.1. Müracaatların Değerlendirilmesi ve Hariçte işleme İzni 110
• 3.2. Standart Değişim ve Üçgen Trafik Uygulamaları 111
• 3.3. HİR Giriş Beyanı ve Gümrük idarelerince Yapılacak İşlemler 112
• 3.4. Hariçte İşleme Rejiminden Çıkış İşlemleri 113
• 4. GÜMRÜK ANTREPO REJİMİ 113
• 4.1. Rejimin Genel Esasları 113
• 4.2. Gümrük Antrepo Rejimin İşleyişi 117
• 4.3. Rejime İlişkin Gümrük Yükümlülüğü 118
• 5. GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ 119
• 5.1. Geçici İthalat Rejimi izin Koşulları 119
• 5.2. Geçici İthalat Rejiminde Kısmi Muafiyet Uygulaması 122
• 5.3. Geçici İthalat Rejiminde Teminat Mekanizması 124
• 6. TRANSİT REJİM 125
• 6.1. Transit Rejimin Kapsamı 125
• 6.2. Transit Giriş-Çıkış ve Transit Rejim işlemleri 126
• 6.2.1. Hareket Gümrük İdaresince Yapılan İşlemler 128
• 6.2.2. Varış Gümrük idaresince Yapılan işlemler 129
• 6.2.3. Gümrük Vergi Muafiyeti ve Teminat Uygulaması 130
• DÖRDÜNCÜ BOLUM GÜMRÜK İŞLEMLERİNE İLİŞKİN MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
• A. MALİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ ŞEKİLLENDİREN ULUSLARARASI
• DÜZENLEMELER 133
• 1. DTÖ KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER 134
• 1.1. Gümrük Kıymetinin Tespitine ilişkin Düzenlemeler 135
• 1.2. Menşe-i Kuralları Anlaşması 138
• 2. DIŞ TİCARETTE ALINAN VERGİ VE FONLAR 140
• 2.1. Gümrük Vergisi 141
• 2.2. Harcama Vergileri: KDV ve ÖTV 142
• 2.2.1. Katma Değer Vergisi 143
• 2.2.2. Özel Tüketim Vergisi 145
• 2.3. Ticaret Politikası Önlemleri Çerçevesinde Alınan Vergiler 146
• 2.4. Tek ve Maktu Vergi 148
• 2.5. Dış Ticarette Alınan Fonlar 150
• 2.5.1. Destekleme Fiyat istikrar Fonu (DFİF) 150
• 2.5.2. Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) 150
• 2.5.3. Toplu Konut Fonu 151
• 2.5.4. Tütün Fonu 152
• B. GÜMRÜK VERGİLERİNİN NİTELİKLERİ VE TÜRLERİ 152
• 1. GÜMRÜK VERGİLERİNİN NİTELİKLERİ 152
• 2. GÜMRÜK VERGİLERİNİN TÜRLERİ 154
• 2.1. Gümrük İşlemlerine Göre Gümrük Vergileri 154
• 2.2. Uygulanan Matraha veya Vergi Tarifesine Göre Gümrük Vergileri 154
• BEŞİNCİ BÖLÜM GÜMRÜK VERGİLERİNİN SİSTEMATİK YAPISI VE TAHSİL SÜRECİ
• A. GÜMRÜK VERGİSİNİN SİSTEMATİK YAPISI 157
• 1. VERGİNİN KONUSU 157
• 2. VERGİNİ YÜKÜMLÜSÜ VE SORUMLUSU 159
• 2.1. Doğrudan Temsil 159
• 2.2. Dolaylı Temsil 159
• 3. VERGİYİ DOĞURAN OLAY 161
• 4. MUAFİYET VE İSTİSNALAR 163
• 5. MATRAH: (EŞYANIN KIYMETİ) 166
• 6. ORAN VE TARİFE 167
• xii
• B. GÜMRÜK VERGİLERİNİN TAHSİL SÜRECİ 170
• 1.TARH 170
• 1.1. Eşyanın Menşe-i ve Menşei Şahadetnamenin İncelenmesi 171
• 1.2. Kıymet Tespit Esasları 174
• 2. TEBLİĞ VE TAHAKKUK 178
• 3. ÖDEME VE TEMİNAT 180
• 3.1. Vergilerin Ödenmesi 180
• 3.2. Vergilerin Teminata Bağlanması 182
• 3.2.1. Götürü Teminat 183
• 3.2.2. Toplu Teminat 183
• 3.2.3. İndirimli Teminat 184
• 4. GÜMRÜK VERGİSİNİN GERİ VERİLMESİ VE KALDIRILMASI 185
• ALTINCI BÖLÜM UYUŞMAZLIKLAR VE ÇÖZÜM YOLLARI
• A. GÜMRÜK UYUŞMAZLIK KONULARI 189
• B. GÜMRÜK SUÇ VE CEZALARI 190
• 1. GÜMRÜK CEZALARININ TANIMI VE NİTELİKLERİ 191
• 2. GÜMRÜK SUÇ VE CEZA TÜRLERİ 193
• 2.1. Vergi Kaybına Neden Olan Suçlar ve Uygulanacak Cezalar 193
• 2.1.1. Gümrük Beyan Farklarında Uygulanacak Cezalar 194
• 2.1.2. Özet Beyan Farklarına Uygulanacak Cezalar 197
• 2.1.3. Değişik Rejim Hükümlerinin ihlalinden Kaynaklanan Farklara Uygulanacak Cezalar 199
• 3. USULSÜZLÜK SUÇLARI VE UYGULANACAK CEZALAR 200
• C. UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI 202
• 1. UYUŞMAZLIKLARIN İDARİ SÜREÇTE ÇÖZÜMÜ 206
• 1.1. Gümrük Uyuşmazlıklarının Çözümünde Uzlaşma Mekanizması 207
• 1.1.1. Uzlaşma Mekanizmasının Kapsamı 207
• 1.1.2. Uzlaşma Aşaması ve Sonuçları 212
• 1.2. Gümrük Uyuşmazlıklarının Çözümünde İtiraz Mekanizması 215
• 1.3. Tahlile itiraz – İkinci Tahlil 217
• 2. UYUŞMAZLIKLARIN YARGI SÜRECİNDE ÇÖZÜMÜ 219
• 2.1. Uyuşmazlıkların idari Yargı Sürecinde Çözümü 219
• 2.2. Uyuşmazlıkların Adli Yargı Sürecinde Çözümü 221
• D. KAÇAKÇILIK SUÇ VE CEZALARI 223
• YARARLANILAN KAYNAKLAR 227

Burada gerek beşeri yaşamımda gerekse akademik yaşamımda maddi ve manevi emekleri olan tüm emektarlara teşekkür etmeyi borç bilirim. Bu çerçevde yetişmemde emekleri olan kıymettar hocalarıma, hiçbir zaman haklarını ödeyemeyeceğim annem ve babama, çeşitli konularda görüşlerinden yararlandığım meslektaşlarıma, benden deste­ğini hiçbir zaman esirgemeyen ağabeyim Cüneyt YÜCE’ye, özverili eşime ve çocukları­ma, bu çalışmayı titizlikle cümle cümle okuyup yazım hatalarını düzelten manevi kızım ve Asistanım Ezel ALTUNAY’a, her zaman yardımıma koşan Araştırma Görevlisi Feride BAKAR ve Araştırma Görevlisi Fulya MERCİMEK’e ve kitabın yazılması ve yenilenmesi sırasında görüşlerinden istifade ettiğim hocalarım Prof. Dr. Mehmet PALAMUT, Prof. Dr. Doğan ŞENYÜZ ile kıymetli meslektaşım Doç. Dr. Adnan GERÇEK’e, birçok konuda görüş alışverişinde bulunduğum kıymetli dostum idari Hakim Osman SARIASLAN’a, bu çalışmayı yapmam için teşvikte bulunan SMMM Ersan ÖZER’e, aile ortamı sıcaklığıyla bizi daima bağrına basan mensubu olduğum Bursa Serbest Muhasebeci ve Mali Müşa­virler Odası’nın tüm değerleri üyelerine, kendilerine ders anlatmaktan zevk aldığım ve başarılarıyla övündüğün Türkiye’nin geleceğini inşa edecek tüm vefadar öğrencilerime teşekkülerimi arz ederim.

Kitabın baskısını gerçekleştiren Ekin Kitabevi sahibi Sn. Mehmet OYMAK ve kita-bevi çalışanlarına teşekkür ederiz.

Kitabın başta öğrencilerim olmak üzere, meslek mensuplarına ve vergi yargısı ala­nında çalışan hukukçulara faydalı olmasını dilerim.

Prof. Dr. Mehmet YÜCE

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK YARGI SİSTEMİ

I. YARGI KAVRAMI…………………………………………………………………………………………………………….. 1

II.  YARGI ORGANI: MAHKEME……………………………………………………………………………………………… 2

A.  MAHKEME KAVRAMI…………………………………………………………………………………………………. 2

B.  MAHKEMELERİN TASNİFİ………………………………………………………………………………………….. 4

1. Yargı Sistemi içerisindeki Mahkemeler………………………………………………………………………. 4

a. Yüksek Mahkeme…………………………………………………………………………………………….. 4

b. ilk Derece ve Aynı Zamanda Yüksek Mahkeme……………………………………………………….. 5

c. ilk Derece ya da Hüküm Mahkemeleri…………………………………………………………………… 5

2. Görmeyi Üstlenmiş Oldukları Uyuşmazlığın Niteliğine Göre Mahkemeler………………………….. 5

a. Genel Mahkemeler…………………………………………………………………………………………… 5

b. Özel Mahkemeler……………………………………………………………………………………………… 6

3. Kuruluş ve Çalışma Biçimlerine Göre Mahkemeler………………………………………………………. 6

a. Tek Hakimli Mahkemeler……………………………………………………………………………………. 6

b. Çok Hakimli Mahkemeler…………………………………………………………………………………… 6

III. YARGI FONKSİYONU………………………………………………………………………………………………………. 7

A.  MADDİ KRİTER………………………………………………………………………………………………………… 8

B. ŞEKLİ (ORGANİK) KRİTER…………………………………………………………………………………………. 9

IV.  TÜRKİYE’DE YARGI SİSTEMİ         11

A. YARGI KOLLARI………………………………………………………………………………………………………. 11

1. Anayasa Yargısı…………………………………………………………………………………………………… 13

a. Kavramsal Çerçeve…………………………………………………………………………………………. 18

b. Denetim Türleri………………………………………………………………………………………………. 19

c.  Bireysel Başvuru Yolu………………………………………………………………………………………. 26

d Vergi Kanunlarının Anayasaya Uygunluk Denetimi………………………………………………….. 48

2. Adli Yargı………… ………………………………………………………………………………………………… 49

a. Adli Yargının Özellikleri………………………………………………………………………………. 49

b. Adli Yargıda Mahkemeler………………………………………………………………………………….. 50

3. idari Yargı…………………………………………………………………………………………………………… 57

a.  idari Yargının Görev Alanı………………………………………………………………………………….. 57

b.  idari Yargı Yerleri……………………………………………………………………………………….. 59

4. Askeri idari Yargı………………………………………………………………………………………………….. 87
5. Askeri Ceza Yargısı………………………………………………………………………………………………. 89

a. ilk Derece Mahkemeleri……………………………………………………………………………………. 89

b. Üst Derece Mahkemesi: Askeri Yargıtay………………………………………………………………. 90

6. Uyuşmazlık Yargısı…………………………………………………………………………………………. 91
7. Seçim Yargısı……………………………………………………………………………………………………… 92

V. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ…………………………………………………………………………… 94

A.  KAVRAMSAL ÇERÇEVE…………………………………………………………………………………………… 94

B. MAHKEMENİN GÖREV KAPSAMI………………………………………………………………………………. 95

C. BAŞVURU YOLLARI………………………………………………………………………………………………… 97

1. Başvuru Hakkına Sahip Olanlar……………………………………………………………………………… 97

a.  Devlet Başvurusu…………………………………………………………………………………………… 97

b.  Bireysel Başvuru…………………………………………………………………………………………….. 97

2. Başvuru Şartları…………………………………………………………………………………………………… 98
3. Başvuru Süreci…………………………………………………………………………………………………… 99

D. YARGILAMA SÜRECİ……………………………………………………………………………………………… 108

E. AİHM KARARININ İDARİ YARGIYA ETKİSİ…………………………………………………………………… 108

F.  VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA AVRUPA İNSAN HAKLARİ MAHKEMESİ………………………….. 115

VI.  YARGILAMAYA İLİŞKİN ANA İLKELER…………………………………………………………………………… 117

A.  HUKUK ÖNÜNDE EŞİTLİK İLKESİ…………………………………………………………………………… 118

B.  TARAFLARIN EŞİTLİĞİ İLKESİ…………………………………………………………………………………. 120

C. ÇELİŞMELİ YARGI İLKESİ……………………………………………………………………………………….. 121

D. YARGI BAĞIMSIZLIĞI İLKESİ……………………………………………………………………………………. 121

E.  HÂKİMLİK TEMİNATI………………………………………………………………………………………………. 123

F.  DOĞAL (KANUNÎ, OLAĞAN) HÂKİM İLKESİ………………………………………………………………… 125

G. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞI İLKESİ………………………………………………………………………………… 147

H. DURUŞMALARIN AÇIK (ALENİ) OLMASI……………………………………………………………………. 150

I. ADİL (DÜRÜST) YARGILANMA (İŞLEM) İLKESİ……………………………………………………………… 152

i. USUL EKONOMİSİ İLKESİ………………………………………………………………………………………… 154

K. ÖLÇÜLÜLÜK DENETİMİ İLKESİ………………………………………………………………………………. 155

L. KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI İLKESİ………………………………………………………………… 156

M. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNDA YER ALAN İLKELER……………………………………… 157

İKİNCİ BÖLÜM

VERGİ YARGISI

I. VERGİ YARGISININ KAVRAMI, KAPSAMI VE İŞLEVİ…………………………………………………………….. 193

A.  VERGİ YARGISI KAVRAMI……………………………………………………………………………………….. 193

B. VERGİ YARGISININ KAPSAMI………………………………………………………………………………….. 195

C. VERGİ YARGISININ İŞLEVLERİ………………………………………………………………………………… 196

1. Çıkarlar Dengesini Koruma işlevi………………………………………………………………………….. 197
2. Uyuşmazlıkları Sona Erdirme işlevi……………………………………………………………………….. 198
3. İçtihat Yaratma işlevi…………………………………………………………………………………….. 199
4. Hukuki Güvenlik Sağlama işlevi……………………………………………………………………………. 200
5. Yargısal Denetimi Sağlama işlevi…………………………………………………………………………. 204
6. Vergi Adaleti Sağlama işlevi…………………………………………………………………………. 204

D.  İDARİ YARGILAMA USULÜ İLKELERİ………………………………………………………………………… 205

1. Yazılılık İlkesi……………………………………………………………………………………………………… 205
2. Re’sen Araştırma ilkesi……………………………………………………………………………………….. 206

3. Toplu Yargılama Usulü İlkesi……………………………………………………………………….. 207
4. Delil Serbestisi ilkesi……………………………………………………………………………………. 207
5. Kıyas Yasağı ilkesi………………………………………………………………………………………… 208
6. Ekonomik Yaklaşım ilkesi……………………………………………………………………………………. 209
7. Kamuya Yararlılık ilkesi………………………………………………………………………………………… 211
8. Yerindelik Denetimi Yasağı ilkesi…………………………………………………………………………… 211
9. idarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Karar Verilmemesi ilkesi…………………………… 213

10. İdari işlem ve Eylem Niteliğinde Karar Verilmemesi ilkesi…………………………………………. 215
11. Hâkimin Hukuk Yaratma Yetkisinin Bulunmaması ilkesi………………………………………….. 216

E.  VERGİ YARGI SİSTEMLERİ……………………………………………………………………………………… 218

F.  TÜRKİYE’DE VERGİ YARGISI GELİŞİMİ……………………………………………………………………… 219

1. Cumhuriyet Öncesi Dönem…………………………………………………………………………………. 219
2. Cumhuriyet Dönemi…………………………………………………………………………………………… 221

a.  1982 Öncesi Dönem…………………………………………………………………………………….. 221

b.  1982 Sonrası Dönem……………………………………………………………………………………. 222

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ BARIŞÇIL YOLLARLA ÇÖZÜMÜ

1. VERGİ UYUŞMAZLIĞI KAVRAMI……………………………………………………………………………………… 227
2. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜM YOLLARI………………………………………… 229

A.  UZLAŞMA…………………………………………………………………………………………………………….. 229

1. Genel Açıklama………………………………………………………………………………………………… 229
2. Uzlaşma Türleri………………………………………………………………………………………………… 231

a. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma………………………………………………………………………………… 231

b. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma……………………………………………………………………………….. 236

B.  CEZALARDA İNDİRİM…………………………………………………………………………………………….. 243

1. Cezalarda indirim Müessesesinin Nitelik ve Kapsamı……………………………………………….. 243
2. Cezalarda indirimden Yararlanmanın Şartları…………………………………………………………… 243
3. Cezalarda indirim ve Uzlaşma……………………………………………………………………………… 244

C.  HATALARIN DÜZELTİLMESİ……………………………………………………………………………………. 246

1. Vergi Hatası Kavramı ve Mahiyet……………………………………………………………………………. 246
2. Hata Düzeltme Kapsamı…………………………………………………………………………………….. 247
3. Vergi Hatalarının Çeşitlen…………………………………………………………………………….. 248

a. Hesap Hataları……………………………………………………………………………………………… 248

b. Vergilendirme Hataları……………………………………………………………………………………. 249

4. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi………………………………………………………………………. 249

D.  ÜST MAKAMLARA BAŞVURU………………………………………………………………………………….. 251

1. Mahiyet ve Kapsam……………………………………………………………………………………………. 251
2. Talep Şekli ve Süresi………………………………………………………………………………………….. 252
3. Üst Makama Başvuru Şartları………………………………………………………………………………. 252
4. Üst Makama Başvurunun Sonuçlan……………………………………………………………………… 253

E. PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMASI…………………………………………………………………………. 253

1. Tanım……………………………………………………………………………………………………………… 253
2. Kapsamı ve Başvurabilecek Kişiler……………………………………………………………………….. 254
3. Peşin Fiyat Anlaşmasında Süreç………………………………………………………………………….. 255
4. Gümrüklerde Kıymet Tespiti………………………………………………………………………………… 256

III.  GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARI İÇİN İDARİ YOLLAR…………………………………………………………….. 259

A.  İTİRAZ YOLU………………………………………………………………………………………………………… 259

B. CEZALARDA İNDİRİM……………………………………………………………………………………………. 268

C. UZLAŞMA……………………………………………………………………………………………………………. 268

1. Tanım…………………………………………………………………………………………………………….. 269
2. Kapsam…………………………………………………………………………………………………………. 269
3. Başvuru Şartları………………………………………………………………………………………………… 270
4. Uzlaşma Süreci ve Sonuç…………………………………………………………………………………… 270

a.  Uzlaşma Sağlanması……………………………………………………………………………………. 270

b.  Uzlaşma Sağlanamaması…………………………………………………………………………….. 270

IV. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMLENMESİNDE KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU.. 291

A.  TANIM…………………………………………………………………………………………………………………. 291

B. YASAL DAYANAK…………………………………………………………………………………………………… 291

C. BAŞVURU USULÜ………………………………………………………………………………………………… 292

D. BAŞVURU VE YARGILAMA SÜRECİ…………………………………………………………………………. 294

E. VERGİ UYUŞMAZLIKLARI AÇISINDAN KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU…………………………… 297

                                      DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

VERGİ YARGISININ KONUSU VE YARGISAL DENETİM

I. VERGİ YARGISININ KONUSU………………………………………………………………………………………….. 311

A. İDARİ İŞLEMLER……………………………………………………………………………………………………. 311

1. Tanım, Kavram ve Unsurları…………………………………………………………………………………. 311
2. İdari işlemlerin Türleri………………………………………………………………………………………….. 313

a.  Tek Yanlı İdari İşlemler……………………………………………………………………………………. 315

b.  iki Yanlı idari işlemler………………………………………………………………………………. 317

3.  idari işlemin Özellikleri…………………………………………………………………………………. 317

a. Tek Yanlılık ve İcrai Nitelikte Olması……………………………………………………………………. 318

b. Re’sen icra Edilebilirlik Niteliğe Haiz Olması………………………………………………………… 319

c.  Hukuka Uygunluk Karinesinden Yararlanması……………………………………………………. 319

d. İşlemin İdari Makam ya da Makamlarca Yapılmış Olması……………………………………… 320

e. Yargısal Denetime Tabi Olması……………………………………………………………………….. 320

4.  İdari işlemlerin Unsurları……………………………………………………………………………… 320

a. Yetki…………………………………………………………………………………………………………… 321

b. Şekil…………………………………………………………………………………………………………… 323

c.  Sebep………………………………………………………………………………………………………… 325

d. Konu………………………………………………………………………………………………………….. 327

e. Amaç…………………………………………………………………………………………………………. 329

B. İDARİ YAPTIRIMLAR……………………………………………………………………………………………….. 330

1. Tanım ve Kavram………………………………………………………………………………………………. 331
2. İdari Yaptırım Türleri……………………………………………………………………………………… 332

a.  idari Mali Yaptırımlar………………………………………………………………………………… 333

b.  Bireysel idari Yaptırımlar………………………………………………………………………….. 334

3. idari Yaptırımların Özellikleri…………………………………………………………………………. 335
4. İdari Yaptırım Kararı Verme Yetkisi…………………………………………………………………………. 336

II. YARGISAL DENETİM……………………………………………………………………………………………………. 336

A. VERGİ YARGISININ DAYANAĞINI OLUŞTURAN MEVZUAT…………………………………………… 337

B. VERGİ DAVASI VE HUKUKİ NİTELİĞİ………………………………………………………………………… 338

1. Vergi Davası……………………………………………………………………………………………………… 338

a. Vergi Davasının Hukuki Niteliği…………………………………………………………………………. 339

b. Vergiye ilişkin Davalar………………………………………………………………………………. 346

C. DAVA ŞARTLARI……………………………………………………………………………………………………. 349

1. Tanım……………………………………………………………………………………………………………… 349
2. Çeşitlen…………………………………………………………………………………………………………… 351

a. Mahkemeye İlişkin Dava Şartları……………………………………………………………………….. 351

b. Taraflara ilişkin Dava Şartları…………………………………………………………………… 353

c.  Dava Konusuna ilişkin Dava Şartları………………………………………………………………….. 366

BEŞİNCİ BÖLÜM

VERGİ YARGILAMA USULÜ

I. VERGİ DAVASININ KONUSU VE KAPSAMI………………………………………………………………………. 391

A.  VERGİ DAVASININ KONUSU………………………………………………………………………………….. 391

B.  KAPSAMI……………………………………………………………………………………………………………… 392

II. VERGİ DAVASININ TARAFLARI………………………………………………………………………………………. 393

A,  DAVACI……………………………………………………………………………………………………………….. 394

B.  DAVALI………………………………………………………………………………………………………………… 396

III.  GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME………………………………………………………………………………….. 397

A.  GÖREV……………………………………………………………………………………………………………….. 398

1. Vergi Davalarına Bakmakla Görevli Mahkeme…………………………………………………………. 398
2. Görevli Olmayan Yerlere Başvuru………………………………………………………………………….. 399
3. Görev Uyuşmazlığı…………………………………………………………………………………………….. 399

B.  YETKİ………………………………………………………………………………………………………………….. 400

1. Vergi Davalarında Yetkili Mahkeme……………………………………………………………………….. 400
2. Mercii Tayini (Yargı Yeri Belirlenmesi)……………………………………………………………………… 401

a. Kavram………………………………………………………………………………………………………. 401

b. Şartlar…………………………………………………………………………………………………………. 402

3. Yetki Uyuşmazlığı………………………………………………………………………………………………. 404

4. DAVA AÇMA SÜRELERİ……………………………………………………………………………………………… 404
5. DAVANIN AÇILMASI (İKAMESİ)…………………………………………………………………………………….. 405

A. GENEL OLARAK DAVANIN AÇILMASI……………………………………………………………………….. 405

B.  ÖDEME EMRİNE KARŞI DAVA AÇILMASI

C. DAVA DİLEKÇESİ…………………………………………… …………………………….. 407

1.  Dava Dilekçesinin içeriği…………………………………………………………………. 407

a. Dilekçenin Hitap Bölümü………………………………………………………………. 409

b. Tarafların ve Varsa Vekillerin veya Temsilcilerin Ad ve Soyadları veya Unvanları ve
Adresleri, Gerçek Kişilere Ait Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası……………………….. 411

c. Dava Konusu Verginin veya Vergi Cezasının Nevi, Yılı, miktarı, Tebliğ Edilen
İhbarnamenin Tarihi ve Numarası………………………………………………………. 4-12

d. Dava Konusu…………………………………………….                           ….. 4^2

e. Davanın Özeti…………………………………………………   ………………….. ₄13

f.  Davanın Sebepleri ve Dayandığı Deliller………………………………….    …………. 413

g. Sonuç ve Talep……………………………………………….   ₄₁₄

^h-,^{Ekler…………………………………………………. 415}

^{llmza…………………………………………………………………………………………………………………………………..}    416

2. Dava Dilekçesinin Verileceği Yerler……………………………………………….            ₄₄₁
3. Birden Çok işleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması……………………….. ………….. 443

a. Açıklamalar……………………………………………………….. 443

b. Şartlar……………………………….. ……………………………. 444

4.  Dilekçe Üzerine Uygulanacak işlem………… ……………………………………………. ₄cc

VI.   DAVA AÇMANIN SONUÇLARI…………………….  466

A.  ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ………………………………………………………….. ₄₆₇

B.  HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRENİN KORUNMASI …………………………………… ₄₆₇

C. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI……………………………………. ……………………. 468

1. Hukuki Niteliği……………………………………………………        ………………. 469
2. Yürütmenin Durdurulması Kararı Verebilmesinin Şartları……………………………………. 468

a.  Usule İlişkin Şartlar…………………………………………………….. ……… 469

b.  Esasa ilişkin Şartlar………………………………………………… ……. 470

3. Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması…………………………………………..       471
4. Yürütmenin Durdurulması Talebi ve Karar………………………………………      ……. 473
5. Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları                                                        474

D. DERDESTLİK………………………   477

E.  DAVAYA BAĞLILIK……………………………….. …………………………… ₄₇₉

F.  MAHKEMENİN DAVAYA BAKMA ZORUNLULUĞU DOĞMASI…………………………………. 480

G. DAVA ŞARTLARININ BELİRLENMESİ………………………………………………………. ₄₈₀

H. DAVANIN, AÇILDIĞI TARİHTEKİ DURUMA GÖRE KARARA BAĞLANMASI……………………. 481

VII.  DAVANIN GÖRÜŞÜLMESİ VE KARAR...                                                         ………… ₄₈₁

A. DAVANIN GÖRÜŞÜLMESİ……………………………………………….. 481

1. Dilek Üzerinde ilk inceleme…………………………………………………        …….. 481
2. İlk inceleme Üzerine Verilecek Karar…………………………………………..    ………. 482
3. Tebligatve Cevap Verme……………………………………………………..        …… 487
4. Duruşma…………………………………………………………..         …………… 488

a. Tanım…………………………………………………. 488

b.  Duruşma Şartları…………………………………………………………………….. 488

c.  Duruşmaya Katılacaklar………………………………………………………………. 490

d.  Duruşma süreci ve Kara………………………………………………………………. 490

5.  Dosyaların incelenmesi………………………………………………………………….. 492

6. Dosyanın işlemden Kaldırılması………………………………………………………………….. 493

B. DAVANIN KARARA BAĞLANMASI, TEBLİĞİ VE UYGULANMASI………………………………………. 494

1. Davanın Karara Bağlanması……………………………………………………………………………….. 494
2. Kararın Taraflara Tebliği ve Uygulanması……………………………………………………………….. 495

ALTINCI BÖLÜM

DAVADAKİ ÖZEL DURUMLAR

1. ÖN SORUN………………………………………………………………………………………………………………… 501
2. DAVADAN FERAGAT…………………………………………………………………………………………………… 502

ili. DAVAYI KABUL………………………………………………………………………………………………………….. 505

4. BEKLETİCİ SORUN…………………………………………………………………………………………………….. 507
5. DAVA ARKADAŞLIĞI………………………………………………………………………………………………….. 508
6. DAVAYA KATILMA…………………………………………………………………………………………………….. 511

7. DAVANIN İHBARI……………………………………………………………………………………………………… 516
8. BAĞLANTILI DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ………………………………………………………………….. 518

                                                YEDİNCİ BÖLÜM

YARGI KARARLARINA KARŞI BAŞVURU YOLLARI

I. KANUN YOLLARI…………………………………………………………………………………………………………. 527

A.  OLAĞAN KANUN YOLLARI……………………………………………………………………………………… 528

1. itiraz Yolu………………………………………………………………………………………………………. 529

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 529

b. itiraz Yolunun işleyiş Süreci……………………………………………………………………… 529

2. Temyiz Yolu………………………………………………………………………………………………………. 536

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 536

b. Temyize Konu Edilecek Kararlar……………………………………………………………………….. 536

c. Temyiz Yolunun İşleyiş Süreci………………………………………………………………….. 537

d. Karar…………………………………………………………………………………………………………… 539

3. Kararın Düzeltilmesi Yolu…………………………………………………………………………………….. 547

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 547

b. Düzeltilmesi istenebilecek Kararlar……………………………………………………………………. 547

c.  Kararın Düzeltilmesi Sebepleri…………………………………………………………………………. 548

d. Kararın Düzeltilmesi Talebinin incelenmesi………………………………………………………… 548

B.  OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI…………………………………………………………………………….. 550

1. Kanun Yararına Bozma………………………………………………………………………………………. 550

a. Tanım………………………………………………………………………………………………………… 550

b. Kanun Yararına Bozmaya Konu Edilecek Kararlar……………………………………………….. 552

c.  Kanun Yararına Bozma Şartları………………………………………………………………………… 553

d. Kanun Yararına Bozma Sürecinin İşleyişi……………………………………………………………. 553

e. Kanun Yararına Bozmanın Sonuçları…………………………………………………………………. 553

2. Yargılamanın Yenilenmesi…………………………………………………………………………………… 560

a.  Tanım            560

b. Yargılamanın Yenilenmesine Konu Edilecek Kararlar     560

c. Yargılamanın Yenilenmesinin Sebepleri…………………………………………………………….. 561

d.  Yargılamanın Yenilenmesinde Süre              562

e.Yargılamanın Yenilenmesinin Şartları             562

f.  Yargılanmanın Yenilenme Sürecinin İşleyişi ve Sonucu………………………………………….. 562

II. DİĞER YOLLAR…………………………………………………………………………………………………………… 565

A.  AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………………………. 565

B. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ…………………………………………………………………………….. 565

SEKİZİNCİ BÖLÜM

 VERGİ YARGILAMASINDA SÜRELER

1. SÜRE KAVRAMj VE MAHİYETİ……………………………………………………………………………………….. 569
2. DAVA AÇMA SÜRELERİ……………………………………………………………………………………………….. 570

A.  İLK DERECE MAHKEMELERİNDE DAVA AÇMA SÜRELERİ…………………………………………. 570

B.  DENETİM (ÜST) MAHKEMELERİNDE DAVA AÇMA SÜRELERİ…………………………………….. 571

3. DAVA AÇMA SÜRELERİNİN BAŞLANGICI……………………………………………………………………….. 571
4. DAVA AÇMA SÜRELERİNİN HESAPLANMASI…………………………………………………………………. 574
5. DAVA AÇMA SÜRELERİNİ DURDURAN SEBEPLER………………………………………………………….. 575

A.  MALİ TATİL…………………………………………………………………………………………………………… 575

B.  ÜST MAKAMA BAŞVURU……………………………………………………………………………………….. 575

C. MÜCBİR SEBEP…………………………………………………………………………………………………… 576

D. AVUKATIN DAVADAN ÇEKİLMESİ……………………………………………………………………………. 576

VI. DAVA AÇMA SÜRELERİNİ UZATAN SEBEPLER………………………………………………………………. 577

A.  ADLİ TATİL (ÇALIŞMAYA ARA VERME)……………………………………………………………………….. 577

B. GÖREVLİ OLMAYAN YARGI ORGANINA BAŞVURULMASI……………………………………………. 578

C. ŞEKİL ŞARTLARINI TAŞIMAYAN DİLEKÇEYLE DAVA AÇMA………………………………………….. 578

D. AVUKAT OLMAYAN VEKİLİN DAVA AÇMASI………………………………………………………………… 578

E. UZLAŞMANIN VAKİ OLMAMASI………………………………………………………………………………… 579

DOKUZUNCU BÖLÜM

VERGİ YARGILAMASINDA İSPAT VE DELİL

1. GENEL AÇIKLAMA………………………………………………………………………………………………………. 581
2. DELİL TÜRLERİ…………………………………………………………………………………………………………… 585

A.  GENEL OLARAK DELİL…………………………………………………………………………………………. 585

B.  VERGİ HUKUKUNDA DELİL TÜRLERİ…………………………………………………………………….. 588

1. ikrar………………………………………………………………………………………………………………… 588
2. Yükümlünün Defter, Beyan ve Bildirimleri………………………………………………………………… 589
3. Tanık Beyanı……………………………………………………………………………………………………… 591
4. Bilirkişi……………………………………………………………………………………………………………… 592

a. Hukuksal Çerçeve…………………………………………………………………………………………. 592

b. Bilirkişi Raporunun Hazırlanması……………………………………………………………. 608

5. Keşif……………………………………………………………………………………………………………….. 621
6. Uzman Görüşü…………………………………………………………………………………………………. 621
7. Senet ve Belge………………………………………………………………………………………………….. 630
8. idare ve Yargı Kesiminde Oluşan Deliller…………………………………………………….. 630
9. Yemin……………………………………………………………………………………………………………… 631

10. Karineler………………………………………………………………………………………………………… 631

a. Tanım…………………………………………………………………………………………………………. 631

b. Türleri…………………………………………………………………………………………………………. 632

C. DELİLLERİN TOPLANMASI…………………………………………………………………………………….. 637

1. Delil Toplama Yöntemleri…………………………………………………………………………………….. 637

a. Tarafların Mahkemeye Sundukları Delil………………………………………………………………. 637

b. Re’sen Araştırma İlkesi Çerçevesinde Hakimin Topladığı Deliller…………………………….. 637

c.  Delil Tespiti………………………………………………………………………………………………….. 637

III.  İSPAT YÜKÜ……………………………………………………………………………………………………………. 641

A.  OLAĞAN DURUMUN İSPATI…………………………………………………………………………………… 642

B.  OLAĞAN DURUMUN AKSİNİN İSPATI………………………………………………………………………. 643

ONUNCU BÖLÜM

SAHTE VEYA MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE

1. GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………………………………… 645
2. SAHTE BELGE VE MUHTEVİYATI YANILTICI BELGE TANIM VE UNSURLARIKANUN
   YOLLARI…………………………………………………………………………………………………………………… 646

A.  TANIMI………………………………………………………………………………………………………………… 646

B.  UNSURLARI……………………………………………………………………………………………………….. 647

1. Kanuni Unsur…………………………………………………………………………………………………… 647
2. Maddi Unsur……………………………………………………………………………………………………. 649

a. Hareket (fiil)………………………………………………………………………………………………….. 649

b. Netice………………………………………………………………………………………………………….. 652

c. Nedensellik Bağı…………………………………………………………………………………………… 652

d. Fail……………………………………………………………………………………………………………… 653

e. Konu…………………………………………………………………………………………………………… 653

f.  Mağdur……………………………………………………………………………………………………….. 654

3. Manevi Unsur……………………………………………………………………………………………………. 654

a. Kast…………………………………………………………………………………………………………… 654

b. Taksir……………………………………………………………………………………………………….. 660

III.  İSPAT YÜKÜ, ARAÇLAR VE YÖNTEMLERİ……………………………………………………………………… 660

A.  SAHTE BELGEDE İSPAT YÜKÜ………………………………………………………………………………. 660

B.  İSPAT YÖNTEMLERİ……………………………………………………………………………………………… 665

1. Mal Hareketleri ve Hizmet İfası………………………………………………………………………………. 665
2. Finansman Hareketleri………………………………………………………………………………………. 667
3. Miktar Yaklaşımı………………………………………………………………………………………………… 667

IV. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR ve SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLERİN
MÜTESELSİL SORUMLULUKLARI………………………………………………………………………………… 668

A.  MESLEK MENSUPLARININ GÖREVLERİ…………………………………………………………………. 668

B.  MESLEK MENSUPLARININ SORUMLULUK KAPSAMI………………………………………………… 669

C. MESLEK MENSUBUNUN SORUMLULUĞU İÇİN KASIT UNSURUNUN VARLIĞI……………. 674

D. SORUMLULUK KAPSAMINDA MESLEK MENSUBUNUN TAKİBİ………………………………….. 675

V.  ÖZEL ESASLARA TABİ MÜKELLEF STATÜSÜNE ALINMA………………………………………………… 676

A. KAPSAM……………………………………………………………………………………………………………….. 676

B ÖZEL ESASA ALINMA SÜRECİ…………………………………………………………………………………. 677

1. Özel Esasa Alınacak Mükelleflerin Tespiti Maddi Unsur……………………………………………… 677

a. Sahte ya da Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB) Düzenledikleri veya
Kullandıkları Hususunda Haklarında Rapor Hazırlananlar…………………………………….. 677

b. Sahte ya da Muhteviyatı itibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB) Düzenledikleri veya
Kullandıkları Hususunda Haklarında Tespit Bulunanlar………………………………………… 679

2. Özel Esaslara Alınma İşlemleri…………………………………………………………………………….. 679

C. ÖZEL ESASTAN GENEL ESASLARA DÖNÜŞ SÜRECİ……………………………………………….. 681

1. Yargı Yolu………………………………………………………………………………………………………… 683
2. Yükseltilmiş Teminat Verilmesi…………………………………………………………………………….. 683

D. ÖZEL MÜKELLEF STATÜSÜNE ALINMASININ HUKUKİ ANALİZİ…………………………………… 686

VI. SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEME VE KULLANMA
FİİLLERİNDE SORUŞTURMA VE YARGILAMA USULÜ……………………………………………………….. 689

7. SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEMEDE CEZAİ
   SORUMLULUK…………………………………………………………………………………………………………. 690
8. CEZALARDA ERTELEME, PARAYA ÇEVİRME, ÖN ÖDEME VE HÜKMÜN

AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI…………………………………………………………………………… 693

A. ERTELEME…………………………………………………………………………………………………………… 693

B.PARAYA ÇEVİRME…………………………………………………………………………………………………. 693

C.ÖNÖDEME…………………………………………………………………………………………………………… 693

D. HÜKMÜN AÇIKLANMASINI GERİYE BIRAKILMASI………………………………………………………. 694

ONBİRİNCİ BÖLÜM

DAVA SÜRECİNE İLİŞKİN ÖRNEK OLAYLAR

I.GENEL AÇIKLAMA……………………………………………………………………………….. 709

II.. VERGİ HATALARINA İLİŞKİN BİR UYUŞMAZLIKTA DAVA DİLEKÇE ÖRNEKLERİ…………………………. 711

A.  VERGİ MAHKEMESİNDE DAVA AÇMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE………………………………….. 711

B.  DAVALI İDARENİN SAVUNMASI……………………………………………………………. 718

C. MAHKEMENİN YÜRÜTMEYE İLİŞKİN KARAR VERMESİ……………………………………… 721

D. BÖLGE İDARE MAHKEMESİNİN DAVALI İDARENİN YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
KARARI İTİRAZINA İLİŞKİN KARARI…………………………………………………………… 724

E.  VERGİ MAHKEMESİNİN ESAS HAKKINDAKİ NİHAİ KARARI…………………………………. 725

F. DAVALI İDARENİN TEMYİZ TALEBİ DİLEKÇESİ…………………………………………….. 728

III GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN DİLEKÇE ÖRNEKLERİ………………………………………… 731

A.  UZLAŞMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE…………………………………………………………….. 731

B.  İTİRAZA İLİŞKİN DİLEKÇE…………………………………………………………………. 734

C.  VERGİ MAHKEMESİNDE DAVA AÇMAYA İLİŞKİN DİLEKÇE ÖRNEĞİ…………………………. 737

D.  SAVUNMAYA CEVAP YAZISI ………………………………………………………………. 755

E.  OLAYA İLİŞKİN MAHKEMENİN YÜRÜTMEYİ DURDURMA KARARI VERMESİ………………… 760

EKLER (İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU)…………………………………………………………. 763

VERGİ USUL KANUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ …………………………………………………………… 787

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU …………………………………………………………………. 810

YARARLANILAN KAYNAKLAR………………………………………………………………………. 917